II SA/Rz 460/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność decyzji organów nadzoru budowlanego dotyczących samowolnie wykonanych robót budowlanych, uznając, że organy błędnie orzekły o braku podstaw do nałożenia obowiązków, zamiast umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję PINB o braku podstaw do nałożenia obowiązków w trybie art. 51 Prawa budowlanego w związku z samowolnie wykonanymi robotami budowlanymi. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego błędnie orzekły o braku podstaw do nałożenia obowiązków, zamiast umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, co stanowiło naruszenie prawa materialnego i procesowego. W konsekwencji sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz uchylił decyzję organu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę W. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) stwierdzającą brak podstaw do wydania nakazu w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanych w latach 1988-1999 robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie budynku mieszkalno-inwentarskiego na budynek mieszkalny jednorodzinny. Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia zgodności z prawem, uznał skargę za uzasadnioną z przyczyn uwzględnionych z urzędu. Kluczowym problemem było to, że PINB, zamiast wydać decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego (nakazującą zaniechanie robót, rozbiórkę lub doprowadzenie do stanu poprzedniego) lub nakładającą obowiązek wykonania czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, orzekł o braku podstaw do wydania takich decyzji. Sąd uznał, że w takiej sytuacji organ powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, a wydanie decyzji o braku podstaw do nałożenia obowiązków było pozbawione podstawy prawnej. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność decyzji PINB i utrzymującej ją w mocy decyzji WINB, a także uchylił decyzję WINB z dnia 2009-04-21, która przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając ją za wadliwie uzasadnioną i wydaną z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego może wyłącznie umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wydanie decyzji o braku podstaw do nałożenia obowiązków, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, nie jest przewidziane przepisami prawa i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy Prawa budowlanego (art. 50 i 51) nie przewidują wydania decyzji o 'braku podstaw do wydania decyzji nakazującej zaniechanie robót, rozbiórkę, doprowadzenie do stanu poprzedniego lub wykonanie czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem'. W przypadku stwierdzenia braku podstaw do nałożenia takich obowiązków, jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem jest umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Wydanie decyzji o braku podstaw do nałożenia obowiązków jest pozbawione podstawy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (11)
Główne
Upb art. 51 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Upb art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pomocnicze
Ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Upb art. 50 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Upb art. 71 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Pusa art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ppsa art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nadzoru budowlanego błędnie orzekł o braku podstaw do nałożenia obowiązków w trybie art. 51 Prawa budowlanego, zamiast umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania była wadliwie uzasadniona i naruszała art. 138 § 2 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące błędnych ustaleń faktycznych i wadliwego uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, choć nie były podstawą uwzględnienia skargi, zostały częściowo odniesione przez sąd.
Godne uwagi sformułowania
Wydanie decyzji tego typu nie przewidzianej dyspozycją art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 Upb oznacza, że organ I instancji wydał decyzję bez podstawy prawnej, co z kolei implikuje obowiązek Sądu stwierdzenia jej nieważności. W przypadku, gdy po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 Upb organ nadzoru budowlanego dojdzie do przekonania, że brak jest podstaw do wydania jednej z decyzji, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 Upb może wyłącznie umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Skład orzekający
Ewa Partyka
przewodniczący
Maria Piórkowska
członek
Robert Sawuła
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących postępowania w przypadku samowolnych robót budowlanych, w szczególności prawidłowej treści rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego, gdy brak jest podstaw do nałożenia obowiązków z art. 51 Upb."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem budowlanym i postępowaniem administracyjnym. Może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach, które nastąpiły od daty wydania orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organów administracji mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli stan faktyczny sprawy nie jest w pełni rozstrzygnięty. Jest to przykład ważnej lekcji dla prawników procesowych i urzędników.
“Błąd proceduralny organu budowlanego doprowadził do stwierdzenia nieważności decyzji. Czy można było umorzyć postępowanie?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 460/10 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2011-01-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2010-05-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Ewa Partyka /przewodniczący/ Maria Piórkowska Robert Sawuła /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II OSK 846/11 - Wyrok NSA z 2012-08-31 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Żadne z wyżej wymienionych Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 138 § 2, art. 156 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118 art.51 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia o braku podstaw do wydania nakazu w trybie art. 51 Prawa budowlanego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] oraz uchyla decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]. Uzasadnienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB) decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] stwierdzającej brak podstaw do wydania decyzji nakazującej inwestorce M. T. zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, w zakresie samowolnie wykonanych w latach 1988-1999 robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie budynku mieszkalno-inwentarskiego na budynek mieszkalny jednorodzinny, na działce nr 259 położonej w C., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej jako Upb). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w powtórnie prowadzonym postępowaniu organy nadzoru budowlanego uwzględniły oceny prawne oraz wskazania co do postępowania zawarte w kolejnych wyrokach, jakie w odniesieniu do tej sprawy wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Rzeszowie, tj. w wyroku z dnia 15 lutego 2006 r., II SA/Rz 895/05 oraz w wyroku z dnia 10 stycznia 2008 r., II SA/Rz 493/07. W szczególności, uzupełniono postępowanie wyjaśniające gromadząc brakujące dotychczas dowody oraz naprawiono naruszenia prawa procesowego. Jednoznacznie ustalono przebieg i czas prowadzonych robót budowlanych, których dotyczyło postępowanie nadzorcze, a także ich zakres. W dniu 30 września 2008 r. przeprowadzono na działce nr 259 rozprawę administracyjną oraz dokonano oględzin nieruchomości. Ustalono, że odległość budynku od granicy południowej od strony działki nr 260 wynosi, odpowiednio 3,70 m (naroże południowo-zachodnie) oraz 4,16 m (naroże południowo-wschodnie). W odległości 4 m od granicy działki znajdują się 3 okna z pomieszczenia kuchennego, a w odległości poniżej 4 m od granicy znajdują się 2 okna z łazienki i okno z pokoju w starej części mieszkalnej. Przesłuchano także świadków przedstawionych przez strony postępowania. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] nałożono na inwestorkę M. T. obowiązek dostarczenia w terminie do 30 września 2009 r. oceny technicznej lub ekspertyzy samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie budynku mieszkalno-inwentarskiego na budynek mieszkalny jednorodzinny. Obowiązek ten wykonany został z zachowaniem terminu i organowi doręczono ocenę techniczną wraz z protokołem pomiaru skuteczności uziemienia urządzeń elektrycznych oraz oporności izolacji elektrycznej. Tak zgromadzony materiał dowodowy okazał się dostateczny do stwierdzenia, że przeprowadzone przez inwestorkę roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, a obiekt budowlany w wyniku przeprowadzonych robót skutkujących przebudową i remontem oraz pracami konserwacyjnymi, nie powoduje zagrożenia dla ludzi i mienia. Nie zachodzi zatem podstawa do nałożenia na inwestorkę obowiązków objętych toczącym się postępowaniem, w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Upb. Dowody zgromadzone w aktach, w ocenie organu odwoławczego, pozwalają na wręcz przeciwną konkluzję – że obecny stan budynku poprawił jego walory użytkowe oraz estetyczne, sprzed samowolnie wykonanych robót. Dokonane ustalenia faktyczne zobowiązywały organ do wydania decyzji kończącej sprawę co do istoty poprzez stwierdzenie w decyzji braku podstaw do nałożenia ww. obowiązków. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ podkreślił, że kwestia wydania pozwolenia na użytkowanie budynku objętego robotami i pracami adaptacyjnymi stanowi przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego, które dotychczas – w związku z prowadzonym postępowaniem w przedmiocie legalności wykonanych robót – było zawieszone. Z decyzją nie zgodził się W. W., składając na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Organowi odwoławczemu zarzucił oparcie decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych. W następstwie tego, według skarżącego, nieprawidłowo przyjęto, że zachodzi brak podstaw do nałożenia na inwestorkę M. T. obowiązków w postaci rozbiórki obiektu budowlanego lub doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, odpowiadającego prawu. Wadliwe jest też uzasadnienie organu odwoławczego, gdyż składa się głównie z prezentacji dotychczasowego przebiegu postępowania oraz stanu faktycznego sprawy; brakuje natomiast motywów wydania decyzji nieuwzględniającej odwołania. Błędnie wywiódł organ, że stan techniczny budynku nie powoduje zagrożenia dla ludzi i mienia. Decyzję wydano zatem z naruszeniem prawa materialnego w postaci art. 51 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie. Decyzja, pod względem procesowym, zdaniem skarżącego została też oparta wyłącznie na "art. 136 § 1 k.p.k.", nie przywołując w osnowie, żadnej innej podstawy rozstrzygnięcia. Poprawa estetyki budynku oraz ograniczenie się przez organ do opisu wykonanych przez inwestorkę prac w przekonaniu skarżącego nie mogą być wystarczające do akceptacji zaskarżonej decyzji. Organ z naruszeniem prawa nie zażądał od inwestorki przedstawienia "stosownych zezwoleń na użytkowanie budynku" i odstąpił od nałożenia na nią obowiązków określonych Prawem budowlanym, chociaż "budynek nie ma przyłącza wodociągowego". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. WINB, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu, nie będąc związany zarzutami skargi. Przedmiotem kontroli Sądu podlega decyzja WINB utrzymująca w mocy decyzję PINB, który z kolei orzekł o "braku podstaw do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnie zmienionego sposobu użytkowania części obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, również nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, dotyczącej samowolnie zmienionego sposobu użytkowania części inwentarskiej budynku mieszkalno-inwentarskiego na pomieszczenia mieszkalne na działce nr 259 w miejscowości C. Decyzję tę PINB oparł na podstawie art. 51 ust. 1 i 2 oraz art. 71 ust. 3 Upb. Decyzja ta zapadła w następstwie wydania przez WSA w Rzeszowie wyroku z 10 stycznia 2008 r. II SA/Rz 493/07 w sprawie legalności decyzji wydanych w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego M. T. W wyroku tym Sąd uznał, że decyzja w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie jest przedwczesną, albowiem najpierw organy nadzoru budowlanego winny prowadzić z urzędu sprawę dotyczącą samowolnie przeprowadzonych przez inwestorkę robót budowlanych. Wyrok ten stał się prawomocny, zatem wiązał orzekające organy, wiąże także Sąd w niniejszej sprawie. W jego konsekwencji PINB postanowieniem z [...].08.2008 r. zawiesił na wniosek inwestorski postępowanie prowadzone w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wszczęte z wniosku M. T., zaś postanowieniem z [...].08.2008 r. wydanym na podstawie art. 50 ust.1 pkt 1 i art. 71 ust. 3 Upb postanowił wstrzymać zmieniony sposób użytkowania części inwentarskiej budynku mieszkalno-inwentarskiego posadowionego na działce nr 259 w C. W uzasadnieniu tego postanowienie obszernie przytoczono stan faktyczny sprawy, wskazując na wydane rozstrzygnięcia w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku, w którym inwestorka podjęła samowolnie roboty budowlane oraz zapadłe orzeczenia sądu administracyjnego. Wskazując na dyspozycję art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) PINB wskazał, że zastosowanie będzie miał art. 71 Upb w dotychczasowym brzmieniu, skoro samowolnie przeprowadzone roboty budowlane zostały dokonane przed wejściem w życie tej nowelizacji Upb. Przytoczono dyspozycję art. 71 ust. 3 Upb, z którego wynika, iż w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, stosuje się odpowiednio art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 50 ust. 1 Upb "W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach". Zgodnie z brzmieniem art. 50 ust. 4 Upb "Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1". Postanowienie powyższe zostało doręczone M. T. ze skutkiem prawnym 19 sierpnia 2008 r. W konsekwencji wydania powyższego postanowienia po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego PINB decyzją z [...] października 2008 r., zatem w okresie biegu terminu, o jakim mowa w art. 50 ust. 4 Upb decyzją nr [...] umorzył postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych w latach 1988-1999 robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalno-inwentarskiego na budynek mieszkalny na działce nr 259 w C. Umarzając postępowanie organ obszernie przytoczył stan faktyczny sprawy, ustalenia z rozprawy administracyjnej, zeznania świadków, dochodząc następnie do przekonania, że wykonane roboty nie naruszyły ustaleń obowiązującego w latach 1988-1999 ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, roboty zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami techniczno-budowlanymi, w konkluzji wywodząc, że nie znajdując podstaw do wydania decyzji z art. 51 ust. 1 Upb zasadne jest umorzenie postępowania. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. W. zarzucając brak uwzględnienia wytycznych zawartych w wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz błędne ustalenia faktyczne. W wyniku rozpoznania powyższego odwołania WINB powołując się na art. 138 § 2 k.p.a. decyzją z [...] kwietnia 2009 r. nr [...] uchylił decyzję PINB z [...] października 2008 r., a sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji wadliwie skonstruował rozstrzygnięcie, albowiem miał w nim orzec w dwóch kwestiach, tj. o legalności wykonanych robót przy budynku mieszkalno-inwentarskim oraz zmienionego sposobu użytkowania budynku mieszkalno-inwentarskiego na budynek mieszkalny. W ocenie WINB nie uwzględniono w ten sposób wytycznych zawartych w wyroku WSA w Rzeszowie, uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a., nie umożliwiono stronom wypowiedzenia się w sprawie. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że prowadząc postępowanie w trybie art. 50 i 51 Upb organ I instancji winien rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, a nie umarzać postępowanie, gdy stwierdzi iż nie ma podstaw do nakładania obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Upb, to powinien orzec o braku podstaw do nakładania obowiązku, a w ten sposób orzekać co do istoty sprawy. W ocenie WINB brak było podstaw do podjęcia innego orzeczenia w trybie odwoławczym, bowiem prowadziłoby to do orzekania w innym zakresie sprawy niż rozstrzygnięta w I instancji, nadto zachodzi podstawa do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, przy uwzględnieniu wytycznych zawartych w wyrokach WSA w Rzeszowie – II SA/Rz 895/05 i II SA/Rz 493/07. Po przekazaniu sprawy organ I instancji zobowiązał M. T. do uzupełnienia akt o ocenę techniczną lub ekspertyzę samowolnie wykonanych robót, ocenę taką inwestorka przedłożyła. Stronom umożliwiono także wypowiedzenie się w sprawie. Następnie PINB decyzją z [...] grudnia 2009 r. [...] orzekł o braku podstaw do wydania decyzji nakazującej inwestorce – M. T. zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, w zakresie samowolnie wykonanych w latach 1988-1999 robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie budynku mieszkalno-inwentarskiego na budynek mieszkalny jednorodzinny, na działce nr 259 położonej w C., a decyzja ta została następnie utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją przez WINB. W ocenie Sądu zasadniczym powodem uwzględnienie skargi, jest to, że Sąd nie podziela zaprezentowanego przez WINB poglądu o treści decyzji, jaką powinien wydać organ nadzoru budowlanego prowadzącego postępowanie w trybie art. 50 i 51 Upb w sytuacji, gdy dojdzie do przekonania, że brak jest podstaw do nałożenia obowiązków, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Upb. Takie postępowanie prowadził PINB, skoro wydał postanowienie w dniu [...] sierpnia 2008 r. oparte na dyspozycji art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 71 Upb. Niezależnie od tego, że decyzja PINB z [...] października 2008 r. umarzająca postępowanie następnie została uchylona, to fakt jej wydania skutkuje tym, że toczyło się postępowanie, którego przedmiot wyznaczyło zawiadomienie PINB z 13 czerwca 2008 r., tj. w trybie art. 50, 51 i 71 Upb. Oznacza to dalej, że konsekwencją było rozważenie zasadności wydania jednej z decyzji ujętych w dyspozycji art. 51 ust. 1 Upb. W myśl tego przepisu "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian". Ponieważ w przedmiotowej sprawie chodziło o wykonywanie robót budowlanych sprzecznie ze zgłoszeniem, to należało uwzględnić normę art. 50 ust. 7 Upb, zgodnie z którą "Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1". W grę zatem wchodziło wydanie jednej z dwóch decyzji opisanych dyspozycją w/w przepisu. Upb nie przewiduje w tym wypadku w żadnym razie wydania rozstrzygnięcia o takiej treści, jaką podjął pod wpływem WINB PINB w decyzji z [...] grudnia 2009 r. – "orzekam o braku podstaw do wydania decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, w zakresie samowolnie wykonanych w latach 1988-1999 robót budowlanych polegających na remoncie i przebudowie budynku mieszkalno-inwentarskiego na budynek mieszkalny jednorodzinny, na działce nr 259 położonej w C.". Wydanie decyzji tego typu nie przewidzianej dyspozycją art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 Upb oznacza, że organ I instancji wydał decyzję bez podstawy prawnej, co z kolei implikuje obowiązek Sądu stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa). Utrzymując w mocy decyzję dotkniętą taką wadliwością organ odwoławczy dopuścił się z kolei rażącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co także uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu w przypadku, gdy po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 50 ust. 1 Upb organ nadzoru budowlanego dojdzie do przekonania, że brak jest podstaw do wydania jednej z decyzji, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 Upb może wyłącznie umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Pogląd o dopuszczalności wydania takiej decyzji prezentowany jest w judykaturze (vide wyrok WSA w Opolu z 22 maja 2009 r., II SA/Op 585/08, Lex nr 504230). Konsekwencją takiego wywodu jest z kolei konieczność uchylenia decyzji kasacyjnej WINB z [...] kwietnia 2009 r. [...], w której zawarto nietrafny, zdaniem Sądu, wywód prawny o treści rozstrzygnięcia w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 50 i 51 Upb. Zdaniem Sądu ta decyzja organu odwoławczego zapadła z obrazą art. 138 § 2 k.p.a. Zarzucając organowi I instancji wadliwość uzasadnienia swej decyzji, organ odwoławczy sam takiej wadliwości się dopuścił. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie prawne decyzji winno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisu prawa. Organ odwoławczy powołując się na dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a. przepisu tego nie przytoczył. Cyt. przepis stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Sądu decyzja kasacyjna WINB z [...] kwietnia 2009 r. nie zawiera przekonywującego uzasadnienia, aby uzupełnienie postępowania wyjaśniającego miało dotyczyć jego "znacznej części". Ograniczenie się przez organ I instancji do tego, aby akta uzupełnić o ocenę techniczną sporządzoną samowolnie wykonanych robót budowlanych, a następnie zaaprobowanie tego przez organ odwoławczy poprzez utrzymanie w mocy kolejnej decyzji I instancji uwzględniającej już wskazania prawne znajdujące się w decyzji kasacyjnej, wskazuje iż decyzja WINB z [...] kwietnia 2009 r. zapadła z obrazą art. 138 § 2 k.p.a. Wytknąć należy organowi odwoławczemu, że zarzucając I instancji naruszenie w zakresie braku zawiadomienia o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i uniemożliwienia wypowiedzenia się przez strony przed wydaniem decyzji, sam organ odwoławczy takiej praktyki nie stosuje. Podnoszona przez skarżącego kwestia braku podłączenia wodociągowego do spornego budynku w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją nie miała znaczenia, skoro nie wyrzekano w nim o pozwoleniu na jego użytkowanie. WINB w razie uprawomocnienia się powyższego wyroku, raz jeszcze rozpozna odwołanie W. W. od decyzji PINB z [...] października 2008 r. umarzającej postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych oraz samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku, biorąc pod uwagę wskazania prawne w nim zawarte. Organ weźmie także pod uwagę informację uczestniczki M. T. zgłoszoną w trakcie rozprawy przed Sądem w kwestii zmiany numeracji działki, na której posadowiony jest sporny budynek. Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku. Z uwagi na treść zaskarżonej decyzji, jak i decyzji PINB z [...] października 2008 r. Sąd uznał za zbędne opatrywanie wyroku klauzulą ochrony tymczasowej z art. 152 Ppsa. O kosztach nie orzekano, albowiem skarżący pouczony o tym roszczeniu przez Sąd, wniosku takiego nie zgłosił do momentu zamknięcia rozprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI