V SA/WA 688/23

V SA/Wa 688/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania
Jadwiga Smołucha /przewodniczący/
Krystyna Madalińska-Urbaniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art.200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, , Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2024 r. sprawy ze skarg M. B. oraz Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 6 lutego 2023 r. nr POD.503.195.2021.KSI.8 w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z 25 czerwca 2021 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz M. B. kwotę 1497 zł (tysiąc czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. B. (zwana dalej: skarżącą, stroną, wnioskodawczynią ) i Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców (zwany dalej RMiŚP) jest decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 6 lutego 2023 r. nr POD.503.195.2021.KSI.8 utrzymująca w mocy decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 25 czerwca 2021 r., znak: WIFKL.8520.1.1.2020, w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" w K. przy ul. [...].
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
M. B. złożyła do W. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej: "WIF") wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" w K. przy ul. [...].
Wraz z powyższym wnioskiem wnioskodawczyni złożyła wniosek o wyrażenie zgody przez Ministra Zdrowia na wydanie przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej z pominięciem ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b, w trybie art. 99 ust. 3e i nast. u.p.f.
Pomiary geodezyjne przedstawione przez wnioskodawczynię, dołączone do akt sprawy, sporządzone przez uprawnionego geodetę wykazały, że odległość pomiędzy mającą powstać apteką a najbliższymi aptekami w jednym przypadku wynosi 722 m, a w pozostałych przypadkach ponad 1000 m.
W toku postępowania przed WIF, dnia 19.02.2020 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w P. Delegatury w K. wpłynęła Uchwała Nr 5/2020 Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w K. z dnia 13.02.2020 r. opiniująca negatywnie zamiar udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki.
Ponadto, dnia 11.05.2020 r. wpłynęła informacja Kierownika Oddziału w K. Urzędu Statystycznego w P., iż według stanu na dzień 31.12.2019 r. liczba ludności K. ustalona przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wynosiła 100 246 osób.
W toku postępowania, w dniu 14.05.2020 r. WIF wydał postanowienie, znak: WIFKL.8520.1.1.2020, w zakresie zasadności pominięcia ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust 3b u.p.f. Wskazany wniosek strony organ I instancji zaopiniował negatywnie.
Dnia 29.05.2020r. WIF wydał decyzję, znak: WIFKL.8520.1.1.2020, odmawiającą udzielenia wnioskodawczyni zezwolenia na prowadzenie apteki. Skarżąca złożyła odwołanie, w którym zaskarżyła ww. decyzję w całości. Strona dołączyła do odwołania 170 kart zawierających listy poparcia jej działań: "Wykaz obywateli popierających otwarcie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" w K. przy ul. [...]", jak również trzy inne pisma popierające otwarcie apteki.
Dnia 29.03.2021 r. do organu II instancji wpłynęło zawiadomienie o wstąpieniu do postępowania Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców.
Decyzją z dnia 13.04.2021 r., znak: POD.503.69.2020.MT.3, GIF uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uchylona decyzja została oceniona wyłącznie w świetle przepisów k.p.a. bez merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W ocenie organu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W sprawie bowiem pojawiła się kwestia wymagająca wydania postanowienia przez organ I Instancji dotyczącego opinii na temat wniosku o pominięcie wymagań geograficzno-demograficznych z art. 99 ust. 3b u.p.f. warunkującej przekazanie wniosku w tym zakresie do Ministra Zdrowia. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego, WIF wydał wprawdzie postanowienie, znak sprawy WIFKL.8520.1.1.2020, jednak w ocenie GIF, organ I Instancji nie oparł się na wszechstronnej ocenie materiału dowodowego, nie przeanalizował wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie rozpatrzył kwestii ważnego interesu pacjentów, mając na uwadze szerokie poparcie społeczne wniosku skarżącej, lokalizacji wnioskowanej apteki ogólnodostępnej na obrzeżach miasta oraz konieczności zapewnienia pacjentom dostępu do produktów leczniczych.
Rozpatrując ponownie sprawę, postanowieniem z dnia 31.05.2021 r., znak: WIFKL.8520.1.1.2020, WIF ponownie wydał negatywną opinię w zakresie zasadności pominięcia ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b u.p.f. Uzasadniając stanowisko, WIF wskazał, w szczególności, że na dzień złożenia wniosku o wydanie zezwolenia:
- liczba mieszkańców K., w przeliczeniu na jedną aptekę ogólnodostępną, wynosiła 2 227 osób;
- odległość od miejsca planowanej lokalizacji apteki do najbliższej funkcjonującej apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" przy ul. [...] w K., liczona pomiędzy wejściami do izb ekspedycyjnych aptek w linii prostej, wynosi 722 metrów.
Organ podniósł również, że w odległości 722-1022 metrów od lokalizacji planowanej apteki, znajdują się 4 inne apteki, stąd nie istnieje dodatkowa konieczność zapewnienia pacjentom dostępu do leków, pomimo, że planowana apteka jest zlokalizowana na obrzeżach miasta. Nadto w K. funkcjonują 2 apteki całodobowe, a w miejscowości Z. funkcjonują 2 punkty apteczne. WIF wskazał również, że nie wpłynęły skargi pacjentów dotyczące braku dostępu do produktów leczniczych z powodu zbyt małej liczby aptek w mieście czy też godzin czynności aptek. Pomimo szerokiego poparcia ze strony okolicznych mieszkańców, WIF nie znalazł przesłanek do wydania pozytywnej opinii w zakresie zasadności pominięcia ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b u.p.f. Otwarcie kolejnej apteki miałoby, zdaniem WIF, negatywny wpływ na rentowność już istniejących aptek i skutkowałoby pogorszeniem zakresu udzielanych usług farmaceutycznych.
Dnia 25 czerwca 2021 r. WIF wydał decyzję, znak: WIFKL.8520.1.1.2020, ponownie odmawiającą skarżącej udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki. Uzasadniając decyzję, WIF przywołał argumentację co do braku możliwości udzielenia wnioskodawczyni zezwolenia z uwagi na niespełnienie warunków demograficznych, o których mowa w art. 99 ust. 3b u.p.f. WIF powtórzył też, iż brak jest przesłanek udzielenia zezwolenia z pominięciem ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b u.p.f., wskazaną w ww. postanowieniu z dnia 31.05.2021 r. Negatywna opinia organu I instancji zakończyła też procedurę wyrażanie zgody przez Ministra Zdrowia, o której mowa w art. 99 ust. 3e u.p.f.
Powyższa decyzja WIF została zaskarżona w całości. W odwołaniu zaskarżono również ww. postanowienie WIF z dnia 31 maja 2021 r.
Dnia 28.07.2021 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów przekazała do GIF korespondencję w tej sprawie wystosowaną przez mieszkańców K. oraz ościennych gmin zawierającą 36 pism popierających działania skarżącej oraz skargi pacjentów dotyczące braku dostępu do produktów leczniczych z powodu zbyt małej liczny aptek w mieście czy też godzin czynności aptek.
Dnia 6.12.2021 r. RMiŚP przedstawił stanowisko popierające udzielnie zezwolenia skarżącej.
W toku postępowania odwoławczego, skarżąca również przekazała kopie skarg mieszkańców adresowanych do WIF, dotyczących braku dostępu do produktów leczniczych z powodu zbyt małej liczny aptek w mieście czy też godzin czynności aptek (pisma z dnia 21.01.2022 r., 17.06.2022 r.).
Zaskarżoną do Sądu decyzją GIF utrzymał w mocy decyzję z 25 czerwca 2021r.
GIF wskazał, że wniosek skarżącej nie może być pozytywnie rozpatrzony, ponieważ nie zostało spełnione kryterium demograficzne, o którym mowa w art. 99 ust. 3b u.p.f.
Podniósł, że na dzień złożenia przez skarżącą wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki, liczba mieszkańców K., w przeliczeniu na jedną aptekę ogólnodostępną, była mniejsza niż 3000 osób. Fakt ten nie jest kwestionowany przez skarżącą. Zgodnie z danymi przekazanymi przez Urząd Statystyczny w P., według stanu na dzień 31.12.2019 r. liczba ludności K. wynosiła 100 246 osób. Natomiast zgodnie z ustaleniami WIF liczba aptek ogólnodostępnych w K. na dzień złożenia wniosku wynosiła 45, co daje w przeliczeniu na jedną aptekę ogólnodostępną 2 227 osób.
Wyjaśnił, iż z uwagi na powyższy fakt WIF mógłby wydać zezwolenie na prowadzenie apteki z pominięciem ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b u.p.f., jedynie po uzyskaniu w tym przedmiocie zgody ministra właściwego do spraw zdrowia. Wydanie takiej zgody wymaga jednak uprzednio pozytywnej opinii w zakresie zasadności pominięcia ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b u.p.f., wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego oraz pozytywnej opinii wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce planowanej lokalizacji apteki. Wskazał, że WIF postanowieniem z dnia 31.05.2021 r. negatywnie zaopiniował wniosek skarżącej w zakresie pominięcia ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b u.p.f. Z uwagi na swoją negatywną opinię, WIF nie wystąpił w tej sprawie do Prezydenta Miasta K.
GIF stwierdził, iż analiza przepisów art. 99 ust. 3b - 3h u.p.f. wskazuje, że pozytywna opinia wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego w zakresie zasadności pominięcia ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b u.p.f., stanowi warunek sine qua non co do wyrażenia przez ministra właściwego do spraw zdrowia zgody (lub jej odmowy) na wydanie przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej z pominięciem ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b u.p.f. Negatywna opinia wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego w powyższym zakresie powoduje "bezprzedmiotowość" postępowania, o którym mowa w art. 99 ust. 3e w zw. z ust. 3h u.p.f.
Odnosząc się do zarzutów odwołania GIF stwierdził, że przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa zakończona decyzją WIF z dnia 25.06.2021 r., odmawiającą wydania zezwolenia. Tymczasem, negatywna opinia WIF wydana w powyższym zakresie stanowi element stanu faktycznego sprawy.
Podkreślił, że na dzień złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki, liczba mieszkańców K., w przeliczeniu na jedną aptekę ogólnodostępną, była mniejsza niż 3000 osób, a WIF negatywnie zaopiniował zasadność pominięcia w sprawie ograniczeń wynikających z art. 99 ust. 3b u.p.f., to jedynym możliwym rozstrzygnięciem przedmiotowej sprawy była decyzja o odmowie wydania zezwolenia na prowadzenie apteki.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzje złożyli M. B. oraz Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.
Skarga M. B. została zrejestrowana pod sygn. akt V SA/Wa 688/23, a skarga RMiŚP pod sygn. akt V SA/Wa 689/23.
Na rozprawie w dniu 12 stycznia 2024 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączył ww. sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego dokładnego zbadania stanu faktycznego z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, błędne rozpatrzenie materiału dowodowego, brak należytej staranności w zbadaniu i ocenie sytuacji skarżącej oraz przedłożonych dokumentów, a czego skutkiem jest wydanie decyzji przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki podczas gdy organ II instancji nie zbadał z należytą staranności sytuacji skarżącej oraz przedłożonych dokumentów oraz zasadności wydania negatywnej opinii przez W. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego podczas gdy w niniejszej sprawie ze względu na ważny interes pacjentów i konieczność zapewnienia im dostępu do i produktów leczniczych zasadne jest wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej;
2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które । organ ten uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a zwłaszcza organ II instancji nie odniósł się do braku uzasadnienia negatywnej opinii wydanej przez W. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w zakresie zasadności pominięcia ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b ustawy z dnia 6 września 2001 r., Prawo farmaceutyczne (Dz.U.2020.944 t.j. z późn. zm.);
3. art. 8 k.p.a. poprzez brak przyczynienia się przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować proporcjonalność i równość polegającego na zaniechaniu szczegółowego badania sytuacji skarżącej oraz przedłożonych dokumentów i bezpodstawnym zaakceptowaniu przez organ II instancji negatywnej opinii organu I instancji w zakresie zasadności pominięcia ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b ustawy prawo farmaceutyczne, co doprowadziło do odmowy udzielenia mi zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej;
4. art. 99 ust. 3f w zw. z art. 99 ust. 3e ustawy Prawo farmaceutyczne poprzez uznanie przez organ II Instancji, że negatywna opinia W. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego i w zakresie zasadności pominięcia ograniczeń, o których mowa w ust. 3b ustawy prawo farmaceutyczne jest prawidłowa i oparta na rzetelnych podstawach, podczas gdy w niniejszej sprawie ze względu na ważny interes pacjentów i konieczność zapewnienia im dostępu do produktów leczniczych zasadne jest wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Skarżąca wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;
2. zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zarzucił naruszenie:
1. art. 7, art. 8 § 1 i art. 77 § 1 w zw. art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 roku, poz. 2000 z późn. zm.), dalej: "k.p.a." poprzez brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego i jednostronną ocenę stanu faktycznego, co przejawia się w błędnym uznaniu, że wydana przez Organ I instancji negatywna opinia co do wniosku Przedsiębiorcy o pominięcie ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b Prawa farmaceutycznego, została wyczerpująco uzasadniona, w sytuacji gdy wadliwe postanowienie WIF nie uwzględnia interesu społecznego ani słusznego interesu obywateli bowiem nie zawiera dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, nie odnosi się do argumentów zawartych we wniosku Przedsiębiorcy, ani do treści stanowisk popierających działania Przedsiębiorcy przez co nosi cechy dowolności i jest sprzeczne z zasadą zaufania.
Powyższe naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem wadliwa negatywna ocena wniosku o pominięcie ograniczeń skutkowała bezpodstawną odmową udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
2. art. 99 ust. 3f w zw. z art. 99 ust. 3e p.f. poprzez błędną wykładnię przepisów, polegającą na przyjęciu, że opinia wydawana przez WIF jest niezależna od przesłanek wskazanych w art. 99 ust. 3e p.f., podczas gdy na organ i instancji wydając postanowienie, winien uwzględnić interes społeczny w postaci ważnego interesu pacjentów i konieczności zapewnienia im dostępu do produktów leczniczych, co skutkowałoby wydaniem pozytywnej opinii odnośnie do wniosku w zakresie pominięcia ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b Prawa farmaceutycznego.
RMiŚP wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
2. uchylenie decyzji wydanej w I instancji w całości oraz o uchylenie postanowienia W. WIF z dnia 31 maja 2021 r.,
Główny Inspektor Farmaceutyczny w odpowiedziach na skargę podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1359 , dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Wskazać również należy, że stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy, a więc w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organ w aktach administracyjnych.
Dokonując sądowej kontroli według wskazanych kryteriów, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W pierwszym rzędzie należy przypomnieć, że zaskarżona decyzja zapadła w wyniku rozpatrzenia odwołania już od drugiej decyzji WIF wydanej w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej o zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Po raz pierwszy rozpatrując odwołanie strony GIF uznał je za uzasadnione.
Trzeba też przypomnieć, że powodem uchylenia było uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 , 77 § 1 i 80 k.p.a. W sprawie bowiem pojawiła się kwestia wymagająca wydania przez WIF postanowienia w trybie art. 99 ust. 3b u.p.f. GIF uchylił decyzję organu I instancji, gdyż uznał, że nie dokonał on wszechstronnej analizy materiału dowodowego, nie przeanalizował wszystkich okoliczności sprawy , w szczególności nie rozpatrzył kwestii ważnego interesu pacjentów. Organ zwrócił uwagę, że wniosek skarżącej ma szerokie poparcie społeczne, zaś lokalizacja apteki na obrzeżach miasta może wskazywać na trudności z dostępem do produktów leczniczych.
WIF, rozpatrując ponownie wniosek, wydał postanowienie w trybie art. 99 ust. 3f u.p.f. – opinia była po raz drugi negatywna, zaś argumenty których rozważenie GIF nakazał w decyzji kasatoryjnej, zostały, w ocenie Sądu, po raz kolejny praktycznie pominięte. Pomimo to GIF uznał decyzję za prawidłową.
Oczywiście organ II instancji, rozpoznający odwołanie od decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji, nie jest związany swym poglądem prawnym wyrażonym na wcześniejszym etapie postępowania w decyzji wydanej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. ( tak NSA w wyroku z 25.09.2012 r., II OSK 930/11, LEX nr 1252237). Jednak Sąd rozpoznając skargę na decyzję GIF z 6 lutego 2023 r. stwierdza, że decyzja W. Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. zgodnie z którym przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Opinia, a w konsekwecji decyzja, jest praktycznie powtórzeniem poprzedniej, nie analizuje w sposób rzeczowy i wnikliwy argumentów wnioskodawczyni, ponownie opiera się wyłącznie na argumentach natury lokalizacyjno- demograficznej. De facto wskazuje wyłącznie, że odległość od najbliższej apteki w linii prostej to 722 metry, liczba mieszkańców K. , w przeliczeniu na jedną aptekę ogólnodostępną , wynosiła 2227 osób.
Należy wskazać, iż zgodnie z art. 99 ust. 3e u.p.f. minister właściwy do spraw zdrowia może, ze względu na ważny interes pacjentów i konieczność zapewnienia im dostępu do produktów leczniczych, wyrazić zgodę na wydanie przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej z pominięciem ograniczeń, o których mowa w ust. 3b. Jednocześnie art. 99 ust. 3f p.f. stanowi, że wydanie zgody, o której mowa w ust. 3e, wymaga pozytywnej opinii w zakresie zasadności pominięcia ograniczeń, o których mowa w ust. 3b, wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego oraz pozytywnej opinii wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce planowanej lokalizacji apteki.
Oznacza to, że wojewódzki inspektor farmaceutyczny ma obowiązek zbadać wnikliwie istnienie tego interesu. Nie może być argumentem taki , który znalazł się w uzasadnieniu organu I instancji, iż otwarcie kolejnej apteki miałoby negatywny wpływ na rentowność już istniejących aptek i skutkowałoby pogorszeniem zakresu udzielanych usług farmaceutycznych. Ochrona interesów istniejących aptek nie może prowadzić do zignorowania potrzeb pacjentów. Nie może być też argumentem za niewyrażeniem zgody ilość aptek w stosunku do liczby mieszkańców oraz oraz odległość do najbliższej mniejsza niż kilometr w linii prostej. Są to bowiem wynikające z art. 99 ust. 3b limity stanowiące przeszkodę do wydania zezwolenia na prowadzenie apteki, a nie uzasadniające negatywną opinię w sprawie pominięcia ograniczeń.
Tymczasem , jak słusznie podnosi skarżąca oraz Rzecznik MiŚP, niniejsza sprawa stanowi istotny problem lokalny i jest znana mieszkańcom K. i okolic. W postępowanie bezinteresownie zaangażowali się nie tylko mieszkańcy (blisko 200 osób), ale też przedstawiciele władz samorządowych, posłów, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz inne podmioty.
Sąd podziela pogląd Rzecznika, że postawa społeczności lokalnej oraz innych podmiotów pokazuje, że apteka we wskazanym przez skarżącą miejscu jest pożądana społecznie i należy w sposób rzetelny rozważyć zasadność jej utworzenia.
Postanowienie wydawane na podstawie art. 99 ust. 3e u.p.f., jest rozstrzygnięciem o charakterze uznaniowym, co jednoznacznie określa wybrany przez ustawodawcę zwrot "minister właściwy do spraw zdrowia może". Uznanie administracyjne polega na tym, że norma prawna nie wyznacza jednoznacznie faktów, pozostawiając jego określenie organowi administracji publicznej. Podkreślić trzeba, że ustalenie znaczenia norm nieostrych następuje w odniesieniu do konkretnej sprawy w procesie wykładni prawa, a uznanie pojawia się dopiero w ostatniej fazie stosowania prawa, gdy prawodawca dopuszcza wybór przez organ konsekwencji prawnych. Wydanie rozstrzygnięcia przez ministra zdrowia poprzedzone jest wydaniem opinii przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Bieg wniosku o pominięcie ograniczeń zależy od tej opinii – wniosek do ministra jest przekazywany, jeśli opinia ta jest pozytywna, minister może wyrazić zgodę tylko jeśli opinia wif jest pozytywna.
Takie ukształtowanie roli wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego nakłada na niego szczególne obowiązki co do wnikliwego opiniowania. Nie ulega wątpliwości, że skarżąca podnosiła w toku postępowania ważkie argumenty dotyczące pożytku płynącego dla pacjentów z powodu proponowanej lokalizacji apteki. Wskazywała na bezpośrednie sąsiedztwo placówek służby zdrowia, placówek handlowych i dogodnych miejsc parkingowych. Wykazywała, że inicjatywa powstania w tym miejscu apteki spotkało się z aprobatą okolicznych mieszkańców.
Wszystkie te argumenty wymagają poważnej analizy, a nie zbycia kilkoma nic nie znaczącymi frazesami jak np. że przed złożeniem wniosku nie wpływały żadne skargi na brak dostępu do produktów leczniczych.
Organ II instancji w sposób bezkrytyczny zaakceptował stanowisko organu I instancji.
Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że zaskarżone decyzja oraz decyzja utrzymana nią w mocy narusza przepisy art. 7-9, art. 11, art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Organ orzekający, kierując się regułami postępowania wskazanymi w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ma obowiązek rozpatrzyć i ocenić całokształt zebranego materiału dowodowego, w kontekście przesłanek z art. 99 ust. 3e i 3f u.p.f.
Wobec tego orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a.,