V SA/Wa 68/07

V SA/Wa 68/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania
Jolanta Bożek /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Rysz
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Sygn. powiązane
II GSK 307/07 - Wyrok NSA z 2008-01-09
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Bożek ( spr. ), Sędzia NSA Małgorzata Rysz, Asesor WSA Andrzej Kania, , Protokolant Krzysztof Muszakowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi W. Sp. z o.o. we W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji oraz wniosku o wypłatę dofinansowania. skargę oddala
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej pismem z dnia 7 grudnia 2006 r. przez W. Sp. z o. o. jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2006 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych ( INF-D) za okres kwiecień 2006 r. oraz wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące ( Wn-D) za okres marzec/kwiecień 2006 r.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W. Sp. z o.o. nie złożyła za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowania (SOD) miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D) za okres kwiecień 2006 r. oraz wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania (Wn-D) za okres sprawozdawczy obejmujący marzec/kwiecień 2006 r. w przewidzianym ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.) terminie tj. do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja lub wniosek dotyczy.
Miesięczna informacja o wynagrodzeniach, zatrudnieniu, stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D) za miesiąc kwiecień 2006 r. została przekazana przez skarżącą za pośrednictwem SOD w dniu 22 maja 2006 r. zaś wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące (Wn-D) za okres marzec/kwiecień 2006 r. nie został przekazany.
W dniu 23 maja 2006 r. W. Sp. z o. o. złożyła do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z siedzibą w W. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych za okres kwiecień 2006 r. oraz wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące za okres marzec/kwiecień 2006 r.
Pismem z dnia 2 czerwca 2006r. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ( dalej Fundusz ) poinformował Spółkę, iż nie został dochowany ustawowy, materialnoprawny termin na złożenie dokumentacji w procesie ubiegania się o wypłatę środków publicznych z tytułu dofinansowania do wynagrodzeń, a samo dofinansowanie za okres marzec/kwiecień 2006 r. nie może zostać wypłacone. Ponadto zgodnie z treścią art. 10 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) Fundusz zwrócił się o przedstawienie informacji i dowodów mogących rzutować na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy (w szczególności potwierdzających twierdzenia strony dotyczące prób przesłania Wn-D) oraz wypowiedzenie się co do ustaleń dokonanych przez Fundusz.
Pismem z dnia 9 czerwca 2006 r. wnioskująca spółka, poinformowała, iż świadoma jest faktu nie złożenia za pośrednictwem SOD wniosku za w/w okres sprawozdawczy, argumentując ten fakt nieterminowością złożenia miesięcznej informacji za okres kwiecień 2006 r. .Ponadto wskazała, iż niedochowanie terminu na złożenie informacji za miesiąc kwiecień 2006 r. nastąpiło z powodu awarii systemu komputerowego w siedzibie spółki.
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych ( INF-D) za okres kwiecień 2006 r. oraz wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące ( Wn-D) za okres marzec/ kwiecień 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wyjaśnienia spółki dotyczące niedochowania terminu do przekazania wniosku o wypłatę dofinansowania nie mają wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. W ocenie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych samo wniesienie prośby przez spółkę nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu, zaś przekazane przez stronę wyjaśnienia pozostają bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ze względu na materialnoprawny charakter w/w terminu. Organ I instancji zaznaczył, iż terminy wskazane w art. 26c ust 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w tym termin do składania wniosku o wypłatę dofinansowania mają charakter materialnoprawny. Organ podkreślił ,iż terminem takim jest wynikający z przepisów prawa okres, w ciągu którego może nastąpić ukształtowanie się praw lub obowiązków w ramach administracyjnego stosunku materialnoprawnego. Niedotrzymanie przez stronę terminu bądź formy przesyłu danych oznacza, iż nie dopełniono wymogów formalnoprawnych co w konsekwencji wywołuje skutek polegający na nie nabyciu prawa lub obowiązku. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych wskazał, iż zgodnie z treścią art. 26c ust. 4 a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w przypadku gdy nie został dokonany proces uzgodnienia salda przysługującego dofinansowania do końca miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania Fundusz zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie wypłaty dofinansowania. W ocenie organu I instancji, postępowanie należało uznać za bezprzedmiotowe, gdyż nie złożenie wniosku o wypłatę dofinansowania w terminie określonym powołaną ustawą o rehabilitacji (...) uniemożliwia przedstawienie przez Fundusz pracodawcy informacji o wysokości salda przysługującego dofinansowania wraz z informacją o jego uzgodnieniu- w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 232, poz. 2330 z późn. zm.) lub też przeprowadzenie procesu uzgodnienia wysokości kwoty przysługującego dofinansowania, zgodnie z treścią § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia gdy kwota podana we wniosku przez pracodawcę nie jest równa kwocie wyliczonej prze Fundusz. Zdaniem organu w związku z uchybieniem terminowi do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania postępowanie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia dokumentu INF-D za okres kwiecień 2006 r. również należało uznać za bezprzedmiotowe.
Pismem z dnia 18 lipca 2006 r. W. Sp. z o.o. wniosła odwołanie od decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. W odwołaniu Spółka zaznaczyła, iż nie zgadza się z decyzją organu I instancji. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19.01.1998 r. sygn. akt II SA 1252/97, publ. LEX nr 43199 wskazała, iż w wyjątkowych sytuacjach, możliwe jest przywrócenie terminu prawa materialnego, w szczególności gdy możliwość przywrócenia tego terminu przewidują przepisy określające dany termin.
Wskazując na treść § 3 ust. 2a Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, wykonującym Ustawę z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych spółka zaznaczyła, iż termin dla pracodawcy, do usunięcia nieprawidłowości w przekazanych wnioskach i informacjach- podlega przywróceniu. Zainteresowana wskazała również, iż ustawodawca podobnie uregulował kwestię przywracania terminu w zakresie określonym w § 4 ust. 2a w/w rozporządzenia.
W ocenie spółki spełniony został jeden z dwóch warunków wskazanego wyroku NSA z 19.01.1998 r. sygn. akt II SA 1252/97, tj. określenie możliwości przywrócenia terminu w treści przepisów prawa materialnego określających dany termin. Zdaniem odwołującej się warunek "wyjątkowości" zaistniałej sytuacji, został w niniejszej sprawie spełniony, gdyż zaistniała sytuacja, miała charakter incydentalny, związany z zaistnieniem okoliczności pozostających poza wpływem spółki. Niedochowanie terminu, związane było wyłącznie z czynnikami niezawinionymi przez spółkę.
W. Sp. z o.o. podkreśliła, iż niezwłocznie po ustaniu przeszkód dopełniła czynności oraz równolegle zawnioskowała o przywrócenie uchybionego terminu.
Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] . W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż dla oceny skutków uchybienia terminów, o których mowa w art. 26c ust 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej (...) należy odnieść się do art. 26a ust. 1 tejże ustawy, zgodnie z którym: "pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego i zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez Fundusz, o której mowa w art. 26b ust. 2 przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie (...)". Zdaniem organu odwołanie do art. 26b ust. 1 ustawy oznacza odwołanie do następujących zasad prowadzenia ewidencji, wynikających z tego przepisu: ewidencję zatrudnionych osób niepełnosprawnych prowadzi Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, wykorzystując numer PESEL i NIP oraz przekazywane drogą elektroniczną do Funduszu informacje, z zastrzeżeniem art. 26 c ust 1 i 2 ustawy. Ostatni z powołanych przepisów określa zakres danych ujmowanych w ewidencji, zawierając wymóg, by pracodawca: składał informacje o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych- w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy oraz by składał wnioski o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące- w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy ( art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2- przed dniem 1 maja 2004 r. był to termin do 14 dnia następnego miesiąca). Organ II instancji zaznaczył, iż 20 dzień miesiąca jest ostatnim dniem, w którym może nastąpić złożenie przedmiotowych dokumentów. Organ podkreślił ,iż złożenie informacji w wymaganym terminie skutkuje nabyciem przez pracodawcę prawa do dofinansowania w zakresie wynikającym ze złożonej informacji, jednakże uprawnienie do otrzymania dofinansowania przez Fundusz uwarunkowane jest dodatkowo złożeniem w ustawowym terminie wniosku o wypłatę dofinansowania za dwa miesiące- w wysokości określonej w tym wniosku. Nie złożenie w ustawowym terminie wniosku skutkuje wygaśnięciem prawa do dofinansowania. Minister Pracy i Polityki Społecznej zaznaczył, iż możliwość otrzymania dofinansowania uzależniona jest od łącznego spełnienia warunku złożenia zarówno informacji jak i wniosku w ustawowo wymaganych dla nich terminach. W ocenie organu odwoławczego oba terminy przewidziane w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy mają charakter materialny. Stąd nie może znaleźć do nich zastosowania instytucja przywrócenia terminu określona w art. 58 § 1 kpa.
Organ II instancji podkreślił, że strona nie złożyła w ustawowym terminie , tj. do 20 maja 2006 r., miesięcznej informacji o wynagrodzeniach zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności za kwiecień 2006 r. oraz wniosku Wn-D za okres sprawozdawczy obejmujący marzec/kwiecień 2006 r/
W ocenie organu odwoławczego uchybienie terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności za kwiecień 2006 r. oraz wniosku Wn-D za okres sprawozdawczy obejmujący marzec/kwiecień 2006 - z uwagi na jego charakter- skutkować musi odmową wypłaty dofinansowania za wskazany okres, bez względu na przyczyny jego uchybienia.
Organ II instancji wskazał, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1663/05, w którym Sąd stwierdził, że "(...) próba przekazania wniosku o dofinansowanie w wymaganej formie i ustawowym terminie zakończona niepowodzeniem z przyczyn technicznych i niezależnych od pracodawcy, np. błędu w programie SOD, albo leżących po stronie operatora łączy teleinformacyjnych, powinna być traktowana jako zachowanie terminu do złożenia tego wniosku (...)" nie ma zastosowania do niniejszej sprawy.
Minister Pracy i Polityki Społecznej odniósł się do argumentów strony przedstawionych w piśmie z dnia 23 maja 2006 r. dotyczących braku winy w niedotrzymaniu terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności za kwiecień 2006 r. oraz wniosku Wn-D za okres sprawozdawczy obejmujący marzec/kwiecień 2006, wskazując, iż niedotrzymanie terminu z powodu awarii systemu komputerowego w dniach od 20 maja do 22 maja 2006 r. nie może stanowić podstawy do uznania terminu do złożenia informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych INF-D za miesiąc kwiecień 2006 r. za zachowany. Zdaniem organu II instancji strona powinna przewidzieć, awaryjność urządzeń technicznych i zabezpieczyć się przed ryzykiem w takich przypadkach.
Organ odwoławczy podkreślił, iż strona nie dotrzymała materialnoprawnego terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności za kwiecień 2006 r. oraz wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za okres marzec/kwiecień 2006 r., a przez to nie dopełniła wymogów formalnoprawnych, w konsekwencji uniemożliwiła przedstawienie przez Fundusz pracodawcy informacji o wysokości salda przysługującego dofinansowania wraz z informacją o jego uzgodnieniu- w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 232, poz. 2330 z późn. zm.) lub też przeprowadzenie procesu uzgodnienia wysokości kwoty przysługującego dofinansowania, zgodnie z treścią § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia gdy kwota podana przez pracodawcę nie jest równa kwocie wyliczonej przez Fundusz.
W skardze na powyższą decyzję złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo, oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła, iż nie zawiniła w uchybieniu terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych ( INF-D) za okres kwiecień 2006 r. oraz wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące ( Wn-D) za okres marzec/kwiecień 2006 r., ponadto wskazała, iż jej zdaniem uchybienie takie nie nastąpiło.
W ocenie skarżącej spółki orzekające w przedmiotowej sprawie organy, niesłusznie przyjęły literalną interpretację art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, uznając, że wystarczy, aby wniosek nie wpłynął w określonym terminie drogą łączy teleinformatycznych do Funduszu, by odmówić dofinansowania. Zdaniem skarżącej organy I i II instancji niesłusznie przyjęły, że jakiekolwiek okoliczności, które wpłynęły na uchybienie terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie , nie mają znaczenia w sprawie. W. Sp. z o. o. wskazała, iż ustawodawca w art. 26c ust. 1 pkt 2 i ust. 1a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ustanowił termin złożenia wniosku o dofinansowanie jak również jego formę - dokumentu elektronicznego przekazywanego przez teletransmisję danych. Zainteresowana podkreśliła, iż jej zdaniem wybór takiej formy miał na celu usprawnienie działania systemu dofinansowania. W ocenie spółki nie można racjonalnemu ustawodawcy przypisywać, że było jego wolą pozbawienie pracodawców dofinansowania z przyczyn, na które nie mają oni wpływu. Skarżąca na poparcie swego stanowiska wskazała na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2005r. sygn. akt III SA/Wa 1663/05 zgodnie, z którym udokumentowana próba przekazania wniosku o dofinansowanie w wymaganej formie i w ustawowym terminie, zakończona niepowodzeniem z przyczyn technicznych i niezależnych od pracodawcy, np. błędu w programie SOD, albo leżącym po stronie operatora łączy teleinformacyjnych, powinna być traktowana jako zachowanie terminu do złożenia tego wniosku.
W. sp. z o.o. podkreśliła, iż w toku postępowania o przywrócenie terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniu, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D) za miesiąc kwiecień 2006r. oraz wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za okres marzec/kwiecień 2006r. wykazała, że podjęła próbę przekazania wniosku o dofinansowanie w wymaganej formie i w ustawowym terminie, zaś niepowodzenie spowodowane było nieoczekiwaną i niezależną od skarżącej spółki awarią systemu komputerowego - siłą wyższą. Skarżąca spółka zaznaczyła, iż niezwłocznie po usunięciu usterki skutecznie dopełniła czynności. Zainteresowana podkreśliła, iż ustawodawca nie przewidział możliwości złożenia wniosku w innej formie niż dokumentu elektronicznego, przesyłanego przez teletransmisję danych, zaś system teleinformatyczny Funduszu nie zezwala na złożenie wniosku o dofinansowanie po terminie. W związku, z czym z przyczyn niezależnych od skarżącej spółki, wniosek Wn-D nie został złożony do dnia dzisiejszego.
Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z 19.01.1998 r. sygn. akt II SA 1252/97, publ. LEX nr 43199 skarżąca wskazała, iż w wyjątkowych sytuacjach, możliwe jest przywrócenie terminu prawa materialnego, w szczególności gdy możliwość przywrócenia tego terminu przewidują przepisy określające dany termin.
W ocenie spółki spełniony został jeden z dwóch warunków wskazanego wyroku NSA z 19.01.1998 r. sygn. akt II SA 1252/97, tj. określenie możliwości przywrócenia terminu w treści przepisów prawa materialnego określających dany termin. Zdaniem skarżącej warunek "wyjątkowości" zaistniałej sytuacji, został w niniejszej sprawie spełniony, gdyż zaistniała sytuacja, miała charakter incydentalny, związany z zaistnieniem okoliczności pozostających poza wpływem spółki. Niedochowanie terminu, związane było wyłącznie z czynnikami niezawinionymi przez zainteresowaną. Spółka podkreśliła, iż niezwłocznie po ustaniu przeszkód, spółka dopełniła czynności oraz równolegle zawnioskowała o przywrócenie uchybionego terminu.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy wskazał, iż strona nie złożyła w ustawowym terminie, tj. do 20 maja 2006 r., miesięcznej informacji o wynagrodzeniach zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności za kwiecień 2006 r. oraz wniosku Wn-D za okres sprawozdawczy obejmujący marzec/kwiecień 2006 r.,. Zdaniem organu uchybienie terminu - z uwagi na jego charakter - skutkować musi odmową wypłaty dofinansowania, za wskazany okres, bez względu na przyczyny jego uchybienia. Organ odwoławczy podkreślił, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1663/05 stwierdził, że(...) próba przekazania wniosku o dofinansowanie w wymaganej formie i ustawowym terminie zakończona niepowodzeniem z przyczyn technicznych i niezależnych od pracodawcy, np. błędu w programie SOD, albo leżących po stronie operatora łączy teleinformacyjnych, powinna być traktowana jako zachowanie terminu do złożenia tego wniosku.(...)" Jednakże w ocenie organu wyrok ten nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Organ II instancji wskazał, iż przedstawione przez stronę argumenty w piśmie z dnia 23 maja 2006 r. wskazujące na niedotrzymania terminu z powodu awarii systemu komputerowego w dniach od 20 maja do 22 maja 2006 r. nie mogą stanowić podstawy do uznania terminu do złożenia informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych INF-D za miesiąc kwiecień 2006 r. za zachowany, gdyż strona powinna przewidzieć awaryjność urządzeń technicznych i zabezpieczyć się przed ryzykiem w takich przypadkach.
Organ odwoławczy podkreślił, iż termin do złożenia wniosku Wn-D. ma charakter materialnoprawny. Zdaniem organu oceniając skutki uchybienia terminów, o których mowa w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych należy odnieść się do art. 26a ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym: "pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego i zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez Fundusz, o której mowa w art. 26b ust. 1 przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie (...)". W ocenie organu II instancji odwołanie do art. 26b ust. 1 ustawy oznacza odwołanie do następujących zasad prowadzenia ewidencji, wynikających z tego przepisu: ewidencję zatrudnionych osób niepełnosprawnych prowadzi Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, wykorzystując numer PESEL i NIP oraz przekazywane drogą elektroniczną do Funduszu informacje, z zastrzeżeniem art. 26c ust. 1 i 2 ustawy. Ostatni z powołanych przepisów określa zakres danych ujmowanych w ewidencji, zawierając wymóg, by pracodawca: składał informacje o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy oraz by składał wnioski o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy (art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2). Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał, iż złożenie informacji w wymaganym terminie skutkuje nabyciem przez pracodawcę prawa do dofinansowania w zakresie wynikającym ze złożonej informacji, jednakże uprawnienie do otrzymania dofinansowania uwarunkowane jest dodatkowo złożeniem w ustawowym terminie wniosku o wypłatę dofinansowania za dwa miesiące - w wysokości określonej w tym wniosku. Możliwość otrzymania do finansowania (jego wypłaty przez Fundusz) uzależniona jest od łącznego spełnienia warunku złożenia zarówno informacji, jak i wniosku w ustawowo wymaganych dla nich terminach. W ocenie organu odwoławczego oba terminy przewidziane w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy mają charakter materialny. Stąd nie może znaleźć do nich zastosowania instytucja przywrócenia terminu.
Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał, iż charakter terminu materialnoprawnego nie wynika z literalnego brzmienia przepisów, lecz z jego usytuowania w systemie prawa. Terminem o charakterze materialnym jest termin, w ciągu którego może nastąpić ukształtowanie się praw lub obowiązków strony administracyjnego stosunku materialnoprawnego. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie uprawnieniem jest dofinansowanie do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych, ujętych w terminie wskazanym w ustawie w ewidencji Funduszu na podstawie miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności. Organ II instancji zaznaczył, iż uchybienie terminowi do złożenia tej informacji powoduje, że pracodawca nie nabywa uprawnienia w postaci dofinansowania do wynagrodzeń tych osób niepełnosprawnych, których dotyczy złożona po terminie informacja.
Organ podkreślił,, iż wyrokiem z dnia 16 września 2005 r. (syng. akt III SA/Wa 1828/05), Wojewódzki Sąd Administracyjny potwierdził materialnoprawny charakter terminu do złożenia miesięcznych informacji, o których mowa w art. 26c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. uznając jednocześnie, że do tego terminu nie może mieć zastosowania przepis art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazany przepis dotyczy bowiem wyłącznie terminów procesowych i ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych w następstwie uchybienia terminu procesowego.
Organ odwoławczy zaznaczył, iż ustawodawca w żadnym z przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. nie przewidział możliwości dokonania przez organ zmiany terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania. Również rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 232, poz. 2330 ze zm.), wprowadzające możliwość przywrócenia terminów do dokonania określonych czynności procesowych nie przewiduje przywrócenia ustawowego terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Organ II instancji wskazał także, iż w uchwale z dnia 14 października 1996 r. OPK 19/96 (ONSA 1997/2/56) Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, iż złożenie wniosku po upływie terminu o charakterze materialnoprawnym stanowi okoliczność wystarczającą do wydania decyzji odmownej. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu. Organ odwoławczy zaznaczył, iż w konsekwencji za prawidłowe i zgodne z prawem uznawano decyzje odmawiające przyznania uprawnienia danemu podmiotowi w tych sprawach, w których wnioski o przyznanie uprawnienia składane były przez zainteresowanych po upływie materialnoprawnego terminu określonego dla ich złożenia, wskazując przykładowo: wyrok NSA w Krakowie z dnia 9 listopada 1994 r. S.A./Kr 1122/94 (POP 1996/2/44), wyrok NSA w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 1999 r. I S.A./Gd 617/97 nie publ.).
Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie dotyczącej złożenia wniosku o przyznanie uprawnienia po upływie materialnoprawnego terminu wraz z wnioskiem o przywrócenie tego terminu "Naczelny Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 11 czerwca 1999 r. I S.A./Gd 1012/97 nie publ.) uznał za zgodne z prawem działania organu administracji publicznej, który decyzją odmówił przyznania wnioskowanego uprawnienia z uwagi na złożenie wniosku po terminie, oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu, ze względu na jego bezprzedmiotowość.
Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał, iż zgodnie z treścią art. 26 c ust. 4a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w przypadku, gdy nie został dokonany proces uzgodnienia salda przysługującego dofinansowania do końca miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania Fundusz zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie wypłaty dofinansowania. Organ podkreślił, iż skarżąca spółka nie złożyła w określonym ustawą terminie wniosku o wypłatę dofinansowania za okres marzec/kwiecień 2006 r., w związku z tym niemożliwe było przedstawienie przez Fundusz pracodawcy informacji o wysokości salda przysługującego dofinansowania wraz z informacją o jego uzgodnieniu w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U Nr 232, poz.2330 z późn. zm.) lub też przeprowadzenie procesu uzgodnienia wysokości kwoty przysługującego dofinansowania, zgodnie z treścią § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia, gdy kwota podana we wniosku przez pracodawcę nie jest równa kwocie wyliczonej przez Fundusz. Organ odwoławczy zaznaczył, iż skarżąca nie dotrzymała materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania Wn-D za okres marzec/kwiecień 2006 r. W związku z powyższym w ocenie organu należało odmówić stronie wypłaty dofinansowania za marzec/kwiecień 2006 r. oraz umorzyć postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za okres marzec/kwiecień 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
W niniejszej sprawie skarżąca nie złożyła za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowania (SOD) miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D) za okres kwiecień 2006 r. oraz wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania (Wn-D) za okres sprawozdawczy obejmujący marzec/kwiecień 2006 r. w przewidzianym ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych terminie tj. do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja lub wniosek dotyczy.
Miesięczna informacja o wynagrodzeniach, zatrudnieniu, stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych (INF-D) za miesiąc kwiecień 2006 r. została przekazana przez skarżącą za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowania w dniu 22 maja 2006 r. zaś wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące (Wn-D) za okres marzec/kwiecień 2006 r. nie został przekazany.
Zgodnie z art. 26a. ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych pracodawcy zatrudniającemu osoby niepełnosprawne, które nie osiągnęły wieku emerytalnego i zostały ujęte w ewidencji prowadzonej przez Fundusz, o której mowa w art. 26b ust. 1 tej ustawy, przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń tych pracowników niepełnosprawnych, wypłacane raz na dwa miesiące, w określonych ustawą kwotach. Pracodawca taki w myśl Art 26c ust 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych , składa Funduszowi: miesięczne informacje o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, z uwzględnieniem pracowników, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję oraz pracowników niewidomych - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy,
Jak również wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy, przez transmisję danych w formie dokumentu elektronicznego, z zastrzeżeniem ust. 2, oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku, Informacje i wniosek, o których mowa w ust. 1, pracodawca przekazuje w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku ( ust. 1a).
Sąd podziela pogląd Ministra Pracy i Polityki Społecznej, iż wskazane w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych terminy mają charakter materialny. Stąd nie może znaleźć do nich zastosowania instytucja przywrócenia terminu określona w art. 58 k.p.a.
W ocenie Sądu charakter terminu materialnoprawnego nie wynika z literalnego brzmienia przepisów, lecz z jego usytuowania w systemie prawa. Terminem o charakterze materialnym jest termin, w ciągu którego może nastąpić ukształtowanie się praw lub obowiązków strony administracyjnego stosunku materialnoprawnego. W przedmiotowej sprawie uprawnieniem jest dofinansowanie do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych, ujętych w terminie wskazanym w ustawie w ewidencji Funduszu na podstawie miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności. Uchybienie terminu do złożenia tej informacji powoduje, że pracodawca nie nabywa uprawnienia w postaci dofinansowania do wynagrodzeń tych osób niepełnosprawnych, których dotyczy złożona po terminie informacja. Wyrokiem z dnia 16 września 2005 r. (syng. akt III SA/Wa 1828/05), Wojewódzki Sąd Administracyjny potwierdził materialnoprawny charakter terminu do złożenia miesięcznych informacji, o których mowa w art. 26c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. uznając jednocześnie, że do tego terminu nie może mieć zastosowania przepis art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazany przepis dotyczy bowiem wyłącznie terminów procesowych i ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych w następstwie uchybienia terminu procesowego.
Skarżąca podniosła w skardze, iż nie zawiniła w uchybieniu terminu do złożenia miesięcznej informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych ( INF-D) za okres kwiecień 2006 r. oraz wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące ( Wn-D) za okres marzec/kwiecień 2006 r., ponadto wskazała, iż jej zdaniem uchybienie takie nie nastąpiło.
W uzasadnieniu swego stanowiska co do możliwości przywrócenia terminu określonego w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wskazała na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2005r. sygn. akt III SA/Wa 1663/05 zgodnie, z którym udokumentowana próba przekazania wniosku o dofinansowanie w wymaganej formie i w ustawowym terminie, zakończona niepowodzeniem z przyczyn technicznych i niezależnych od pracodawcy, np. błędu w programie SOD, albo leżącym po stronie operatora łączy teleinformacyjnych, powinna być traktowana jako zachowanie terminu do złożenia tego wniosku.
Odnosząc się do wskazanego przez skarżącą wyroku WSA należy zaznaczyć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 października 2005r. sygn. akt III SA/Wa 1663/05 uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty dofinansowania za marzec i kwiecień 2004 r., oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Polityki Społecznej w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania. Powołany przez skarżącą wyrok został wydany w odmiennym stanie faktycznym w stosunku do niniejszej sprawy. Na marginesie Sąd zauważa, iż w sprawie rozpatrzonej przywołanym wyżej wyrokiem WSA skarżąca wskazała, iż w przewidzianym prawem materialnym terminie podjęła próbę przesłania w formie elektronicznej danych za dany okres oraz wniosku o wypłatę dofinansowania powołując się na dokument potwierdzający próbę wysłania wniosków i dokumentów w ustawowym terminie. Natomiast w niniejszej sprawie skarżąca złożyła miesięczne informacje oraz wniosek o wypłatę dofinansowania po terminie przewidzianym w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Ponadto w w/w wyroku skarżąca powoływała się na przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie leżące po stronie operatora łączności teleinformatycznej, zaś w niniejszej sprawie przyczyny uchybienia terminu leżą po stronie skarżącej spółki.
Przedstawione przez stronę argumenty w piśmie z dnia 23 maja 2006 r. wskazujące na niedotrzymania terminu z powodu awarii systemu komputerowego w dniach od 20 maja do 22 maja 2006 r. nie mogą stanowić podstawy do uznania terminu do złożenia informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych INF-D za miesiąc kwiecień 2006 r. za zachowany, gdyż strona powinna przewidzieć awaryjność urządzeń technicznych i zabezpieczyć się przed ryzykiem w takich przypadkach. Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, iż możliwe jest przywrócenie terminu prawa materialnego należy zaznaczyć , iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19.01.1998 r. sygn. akt II SA 1252/97, publ. LEX nr 43199 wskazał, iż możliwe jest przywrócenie terminu prawa materialnego, w szczególności, gdy możliwość przywrócenia tego terminu przewidują przepisy określające dany termin. Jednakże należy podkreślić, iż w w/w wyroku Sąd kasacyjny w w/w wyroku nie określił ( jak twierdzi skarżąca ) warunków możliwości przywrócenia terminu w treści przepisów prawa materialnego określających dany termin w postaci ,,wyjątkowości ‘’ danej sytuacji o charakterze incydentalnym, związanych z zaistnieniem okoliczności pozostających poza wpływem zainteresowanej.
Należy wskazać, iż ustawodawca w żadnym z przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych nie przewidział możliwości dokonania przez organ zmiany terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania. Również rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 232, poz. 2330 ze zm.), wprowadzające możliwość przywrócenia terminów do dokonania określonych czynności procesowych nie przewiduje przywrócenia ustawowego terminu do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
W uchwale z dnia 14 października 1996 r. OPK 19/96 (ONSA 1997/2/56) Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, iż złożenie wniosku po upływie terminu o charakterze materialnoprawnym stanowi okoliczność wystarczającą do wydania decyzji odmownej. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. W takim przypadku stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany, nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, postępowanie nie może być wszczęte, a wszczęte jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu.
W ocenie Sądu postępowanie należało uznać za bezprzedmiotowe, gdyż nie złożenie wniosku o wypłatę dofinansowania w terminie określonym powołaną ustawą o
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych uniemożliwia przedstawienie przez Fundusz pracodawcy informacji o wysokości salda przysługującego dofinansowania wraz z informacją o jego uzgodnieniu- w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 232, poz. 2330 z późn. zm.) lub też przeprowadzenie procesu uzgodnienia wysokości kwoty przysługującego dofinansowania, zgodnie z treścią § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia gdy kwota podana we wniosku przez pracodawcę nie jest równa kwocie wyliczonej prze Fundusz. W związku z uchybieniem terminowi do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania postępowanie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia dokumentu INF-D za okres kwiecień 2006 r. również należało uznać za bezprzedmiotowe.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.