V SA/Wa 662/19Uchylenie kosztów egzekucyjnych po bezskutecznej egzekucji
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę wierzyciela (Wojewody) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego obciążające wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie ponad 37 tys. zł. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu braku majątku zobowiązanego (P. Sp. z o.o.). Wierzyciel zarzucił organom naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w szczególności błędną wykładnię art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) oraz nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. SK 31/14. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Choć organy miały prawo obciążyć wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sytuacji bezskuteczności egzekucji, Sąd podkreślił, że przy ustalaniu ich wysokości powinny uwzględnić wytyczne Trybunału Konstytucyjnego dotyczące adekwatności opłat do nakładu pracy organu i stopnia skomplikowania sprawy. Sąd powołał się na wyrok NSA II FSK 2206/17, wskazując, że przepisy dotyczące opłat egzekucyjnych (art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.) zostały uznane przez TK za niekonstytucyjne w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat. W związku z tym, organy powinny każdorazowo analizować koszty egzekucyjne i ich zasadność, mając na uwadze rzeczywiste wydatki i nakład pracy, zgodnie z wytycznymi TK. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia i zasądził od organu na rzecz wierzyciela zwrot kosztów postępowania sądowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji, zwłaszcza w przypadku bezskutecznej egzekucji, z uwzględnieniem wytycznych Trybunału Konstytucyjnego dotyczących adekwatności opłat do nakładu pracy organu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami po umorzeniu egzekucji z powodu braku majątku zobowiązanego. Interpretacja wyroku TK SK 31/14 w kontekście ustalania wysokości opłat egzekucyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opłata egzekucyjna z tytułu zajęcia wierzytelności może być naliczona i obciążyć wierzyciela, gdy czynności egzekucyjne nie doprowadziły do faktycznego wyegzekwowania jakiejkolwiek kwoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opłata egzekucyjna może być naliczona, ponieważ obowiązek jej uiszczenia powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, a nie z chwilą faktycznego wyegzekwowania kwoty. Jednakże jej wysokość powinna być adekwatna do nakładu pracy organu.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz orzecznictwo, stwierdził, że samo zajęcie wierzytelności (nawet jeśli nie przyniosło skutku) rodzi obowiązek naliczenia opłaty. Niemniej jednak, Sąd podkreślił konieczność uwzględnienia wytycznych Trybunału Konstytucyjnego dotyczących adekwatności kosztów do nakładu pracy organu.
Czy organy egzekucyjne, ustalając koszty postępowania egzekucyjnego, powinny uwzględniać wytyczne wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. SK 31/14 dotyczące niekonstytucyjności przepisów w zakresie braku maksymalnej wysokości opłat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe koszty egzekucyjne i ich zasadność, uwzględniając wytyczne Trybunału Konstytucyjnego, nawet jeśli ustawodawca nie wprowadził jeszcze stosownych zmian.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14, mimo że jest wyrokiem zakresowym, nakłada na organy obowiązek stosowania i interpretowania przepisów zgodnie z jego wskazaniami. Oznacza to konieczność analizy kosztów egzekucyjnych pod kątem ich adekwatności do nakładu pracy organu i rzeczywistych wydatków, aby uniknąć zarzutu naruszenia Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny pobiera 5% kwoty egzekwowanej należności za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, nie mniej niż 4 zł 20 gr. Sąd podkreślił, że przepis ten został uznany przez TK za niekonstytucyjny w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty, co wymaga uwzględnienia wytycznych TK przy ustalaniu kosztów.
u.p.e.a. art. 64 § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy opłaty manipulacyjnej. Sąd wskazał, że przepis ten został uznany przez TK za niekonstytucyjny w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty, co wymaga uwzględnienia wytycznych TK przy ustalaniu kosztów.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu z powodu naruszenia przepisów proceduralnych.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki przewidziane w ustawie dla rozpoznania sprawy.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64 § § 9 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu.
u.p.e.a. art. 80 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności, nieuwzględnienie stanu prawnego wynikającego z wyroku TK.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej, niewyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, niewyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem przepisów.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i pobranie opłaty egzekucyjnej, gdy czynności egzekucyjne nie doprowadziły do faktycznego zajęcia kwoty. • Naruszenie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie wytycznych z wyroku TK SK 31/14 dotyczących adekwatności opłat do nakładu pracy organu. • Naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozważenie stanu prawnego wynikającego z wyroku TK. • Naruszenie art. 7, 7a, 8, 77 § 1, 80, 81a k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych i prawnych w świetle wyroku TK.
Godne uwagi sformułowania
organy powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego • ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy organu.
Skład orzekający
Jarosław Stopczyński
przewodniczący
Michał Sowiński
sprawozdawca
Marek Krawczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji, zwłaszcza w przypadku bezskutecznej egzekucji, z uwzględnieniem wytycznych Trybunału Konstytucyjnego dotyczących adekwatności opłat do nakładu pracy organu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami po umorzeniu egzekucji z powodu braku majątku zobowiązanego. Interpretacja wyroku TK SK 31/14 w kontekście ustalania wysokości opłat egzekucyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wierzycieli w postępowaniu egzekucyjnym – możliwości obciążenia ich kosztami, gdy egzekucja jest bezskuteczna. Odwołanie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego dodaje jej znaczenia.
“Czy wierzyciel musi płacić za nieskuteczną egzekucję? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.