V SA/Wa 655/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-01-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
subwencja oświatowazwrot środkówjednostki samorządu terytorialnegoprzedawnieniesystem informacji oświatowejniepełnosprawnośćorzeczeniafinanse publicznekontrola skarbowainterpretacja przepisów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę gminy na decyzję Ministra Finansów dotyczącą zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej, uznając, że nie doszło do przedawnienia ani naruszenia przepisów o wzajemnym rozliczeniu należności.

Skarga dotyczyła decyzji Ministra Finansów nakazującej zwrot nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013. Gmina kwestionowała zasadność decyzji, podnosząc zarzuty przedawnienia, błędnego zakwalifikowania uczniów w systemie informacji oświatowej (SIO) oraz braku możliwości wzajemnego rozliczenia nadpłaty i niedopłaty subwencji. Sąd uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że decyzja została wydana przed upływem terminu przedawnienia, a przepisy ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie pozwalają na wzajemne rozliczenie w sytuacji błędnego wykazania danych w SIO.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Miasta i Gminy [...] na decyzję Ministra Finansów utrzymującą w mocy decyzję zobowiązującą gminę do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w kwocie 34.618 zł. Gmina zarzucała m.in. przedawnienie prawa do wydania decyzji, błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie kwalifikacji uczniów niepełnosprawnych do odpowiednich wag subwencji (P4, P5) w systemie informacji oświatowej (SIO) oraz brak możliwości wzajemnego rozliczenia nadpłaty i niedopłaty subwencji. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty za bezzasadne. W kwestii przedawnienia, sąd wskazał, że zastosowanie mają przepisy szczególne ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, a decyzja została wydana przed upływem 5-letniego terminu od końca roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie. Odnosząc się do zarzutów dotyczących kwalifikacji uczniów, sąd stwierdził, że przepisy art. 37 ust. 4 ustawy o dochodach jst oraz art. 130 ust. 2 ustawy o systemie informacji oświatowej sprzeciwiają się wzajemnemu rozliczaniu należności w sytuacji, gdy gmina pobrała nienależną subwencję na skutek podania błędnych danych do SIO, nawet jeśli jednocześnie wystąpiło zaniżenie subwencji z innego powodu. Sąd podkreślił, że orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego musi jednoznacznie wskazywać rodzaj niepełnosprawności, w tym niepełnosprawność sprzężoną, aby uzasadnić zastosowanie wyższej wagi subwencji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja została wydana przed upływem terminu przedawnienia określonego w przepisach szczególnych ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zastosowanie mają przepisy art. 36 ust. 5 i 8 ustawy o dochodach jst, a nie przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia zobowiązań podatkowych. Termin 5 lat od końca roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie, nie upłynął.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.d.j.s.t. art. 37 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Minister właściwy do spraw finansów publicznych zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty części subwencji ogólnej, jeżeli ustalona dla jst część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej.

u.d.j.s.t. art. 36 § ust. 5 i ust. 8

Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Określają podstawę naliczania subwencji (dane SIO) i termin wydania decyzji o zwrocie nienależnej kwoty (5 lat od końca roku budżetowego).

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy jest bezzasadna.

Pomocnicze

u.d.j.s.t. art. 38 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Do nienależnie otrzymanych przez jst kwot części subwencji ogólnej stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z wyłączeniami, które nie mają zastosowania w tej sprawie.

u.s.i.o. art. 130 § ust. 2

Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej

W przypadku przekazania nieprawdziwych danych do SIO, skutkujących otrzymaniem subwencji niższej od należnej, jednostce nie przysługuje zwiększenie subwencji.

u.s.o. art. 71b § ust. 3

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Podstawa wydawania orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013

Określa algorytm podziału subwencji, w tym wagi P4 i P5.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia prawa do wydania decyzji. Zarzut błędnego zakwalifikowania ucznia z orzeczeniem z 2011 r. do wagi P4 zamiast P5. Zarzut braku możliwości wzajemnego rozliczenia nadpłaty i niedopłaty subwencji. Zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia i potrąceń. Zarzut niepodjęcia wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

niepełnosprawność sprzężona niepełnosprawność w stopniu znacznym nie można zwiększyć kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, to nie można również dokonać wzajemnego rozliczenia kwot zawyżonej i zaniżonej części oświatowej subwencji ogólnej bo prowadziłoby to de facto do jej zwiększenia wbrew treści wskazanych wyżej przepisów.

Skład orzekający

Arkadiusz Tomczak

przewodniczący

Beata Blankiewicz-Wóltańska

członek

Irena Jakubiec-Kudiura

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu subwencji oświatowej, przedawnienia w sprawach subwencji oraz warunków kwalifikacji uczniów niepełnosprawnych do odpowiednich wag subwencji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z subwencją oświatową za rok 2013 i kwalifikacją uczniów na podstawie orzeczeń wydanych w określonych okresach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii finansowych dla samorządów, takich jak zwrot subwencji i przedawnienie, co jest istotne dla prawników i urzędników samorządowych.

Samorządy muszą uważać na zwrot subwencji oświatowej – sąd wyjaśnia zasady przedawnienia i rozliczeń.

Dane finansowe

WPS: 34 618 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 655/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Tomczak /przewodniczący/
Beata Blankiewicz-Wóltańska
Irena Jakubiec-Kudiura /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 700/19 - Wyrok NSA z 2023-05-12
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2015 poz 513
art. 36 ust. 5 i ust. 8, art. 37 ust. 1 i ust. 4
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Miasta i Gminy [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z (...) lutego 2018 r. nr (...) Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję własną (Ministra Rozwoju i Finansów) z (...) grudnia 2017 r. nr (...) zobowiązującą Miasto i Gminę W. ( strona, skarżący) do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w wysokości 34. 618 zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. przy piśmie z (...) kwietnia 2015 r. przekazał Miastu i Gminie W. wynik kontroli z (...) kwietnia 2015 r. nr (...), przeprowadzonej w zakresie prawidłowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi w 2013 roku, w szczególności prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem i przekazywaniem danych stanowiących podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 r. W wyniku kontroli ustalono, że strona uzyskała część oświatową subwencji ogólnej na 2013 r. w kwocie wyższej od należnej o 69.236,79 zł. a doszło do tego wskutek nieprawidłowości popełnionych przy wprowadzaniu danych do systemu informacji oświatowej, według stanu na dzień (...) września 2012 r., w zakresie liczby uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, przez Publiczne Gimnazjum im. (...) w W..
Minister Rozwoju i Finansów pismem z dnia (...) września 2017 r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013.
W toku postępowania strona pismem z (...) września 2017 r. wniosła o zbadanie kwestii przedawnienia zobowiązania za 2013 rok i zakwestionowała ustalenia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wykazane w protokole kontroli.
Ponadto strona stwierdziła, że dla oceny czy określony niepełnosprawny uczeń przy sporządzaniu spisu do Systemu Informacji Oświatowej (SIO) na dzień 30 września 2012 r., posiadał niepełnosprawność sprzężoną, należało zbadać całość orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego w części dotyczącej nie tylko sentencji orzeczenia, ale również diagnozę, zalecenia i uzasadnienie oraz inne dokumenty pomocnicze jak chociażby orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania oraz pozostałą dokumentację medyczną. W związku z tym strona wniosła o:
ponowne przeanalizowanie niniejszej sprawy pod kątem ważności orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno- pedagogicznych;
ponowne zwrócenie się do Ministra Edukacji Narodowej o zajęcie stanowiska i wydanie wiążącej wykładni dla orzeczeń nieposiadających w sentencji orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego pojęcia "niepełnosprawność sprzężona" zarówno do orzeczeń wydanych sprzed 15 października 2008 roku (data wejścia w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia) jak i po tej dacie, mimo iż z treści orzeczeń wynika występowanie co najmniej dwóch niepełnosprawności;
- wzięcie pod uwagę w trwającym postępowaniu administracyjnym faktu zaniżenia części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 rok dla strony w kwocie 34.618,00 zł z uwagi na niewykazanie przez Szkołę Podstawową w (...) w W. ucznia niepełnosprawnego dysponującego orzeczeniem nr (...) o potrzebie kształcenia specjalnego z (...) września 2011 roku w tabeli NP1 (waga P5), a co nie zostało wykazane w protokole kontroli.
Pismem z (...) grudnia 2017 r. nr (...)Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministra Rozwoju i Finansów o uzyskaniu przez stronę kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 wyższej od należnej o 34.618,00 zł w wyniku zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 6,7050.
Minister Rozwoju i Finansów (...) grudnia 2017 r. wydał decyzję nr (...), którą zobowiązał Miasto i Gminę W. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r. w wysokości 34.618. zł.
Strona wnioskiem z (...) stycznia 2018 r. zwróciła się do Ministra Rozwoju i Finansów o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając przede wszystkim przedawnienie prawa do wydania przez Ministra decyzji z (...) grudnia 2017 r., brak podjęcia wszelkich, niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pod kątem prawidłowości zakwalifikowania w spisie SIO wg stanu na dzień 30 września 2012 r. wszystkich uczniów niepełnosprawnych.
Decyzją z (...)lutego 2018 r. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Minister wskazał, że stosownie do art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ( dalej ustawa o dochodach, djst), Minister Edukacji Narodowej, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 r. między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 20 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013 (Dz. U. poz. 1541 dalej rozporządzenie z 20 grudnia 2012 r.). Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego ( jst) na rok 2013 przewidywał m.in. wagę:
P4 - 3,60 dla uczniów niesłyszących, słabo słyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty),
P5 = 9,50 dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych przez szkoły podstawowe i gimnazja, dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 7lb ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty).
Podstawę do naliczania ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 r. dla jst, w tym dla Miasta i Gminy W., stanowiły zweryfikowane przez te jednostki dane zgromadzone w bazie danych oświatowych, o których mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2011, Nr 139, poz. 814, z późn. zm.), tj. dane o liczbie uczniów/wychowanków wykazywanych w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2012 r. Dodatkowo w systemie informacji oświatowej wykazywani byli uczniowie/dzieci na podstawie orzeczeń i opinii, o których mowa w art. 7lb ust. 3 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty, tj. orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego wydanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych z uwagi na rodzaj niepełnosprawności wymagającej stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.
Sposób wykazywania danych o liczbie uczniów/wychowanków w systemie informacji oświatowej został opisany w Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.13 (30 września 2012 r.).
Zgodnie z algorytmem określonym w załączniku do rozporządzenia MEN z 20 grudnia 2012 r., wagami P4 i P5 mogli być przeliczeni uczniowie (dzieci i młodzież) posiadający orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. W związku z tym, warunków do ujęcia w SIO, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 przy ww. wagach, nie spełniali uczniowie objęci wychowaniem i kształceniem specjalnym, którzy według stanu na dzień 30 września 2012 r. nie posiadali orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ww. ustawy.
Minister ustalił, że w wyniku błędnych danych wykazanych w SIO, według stanu na dzień 30 września 2012 r., przez Publiczne Gimnazjum im. (...) w W. liczba dzieci przeliczonych wagą P5 została zawyżona o 1 ucznia. Dla tego ucznia nie zostało wydane orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na "sprzężone niepełnosprawności" lub ze wskazanymi co najmniej dwiema niepełnosprawnościami. Ponieważ jednak dla tego ucznia zostało wydane orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr (...) z (...) czerwca 2011 r. z uwagi na "upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym" uczeń ten powinien zostać uwzględniony w wadze P4.
W związku z powyższym zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych o 6,7050, a tym samym została zawyżona o kwotę 34.618 zł część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2013 dla strony. Powyższe wyliczenia uwzględniają "przekwalifikowanie" ww. ucznia z wagi P5 do P4.
Różnica wysokości kwoty nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 rok przez Miasto i Gminę W., wyliczonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. (69.236,79 zł), a kwotą wyliczoną w niniejszym postępowaniu (34.618 zł) wynika z uznania za prawidłowe wykazania ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z (...) września 2006 r. nr (...) jako ucznia z niepełnosprawnością sprzężoną. W opinii Ministra ww. orzeczenie stanowiło dostateczną podstawę do wykazania ucznia jako posiadającego niepełnosprawności sprzężone, tym bardziej, że w kolejnej części orzeczenia wskazano na występowanie niedowładu, który można uznać za tożsamy z niepełnosprawnością ruchową.
Minister wskazał, że nie było natomiast możliwe uznania za prawidłowe wykazania ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr (...) z (...) czerwca 2011 r. jako ucznia z niepełnosprawnością sprzężoną. Ww. orzeczenie wydano w okresie, w którym obowiązywały już przepisy definiujące niepełnosprawności sprzężone. Zespół orzekający w poradni wydał orzeczenie z uwagi na "upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym", nie wskazując przy tym na występowanie drugiej niepełnosprawności współtworzącej niepełnosprawności sprzężone, tym samym brak było podstaw do zakwalifikowanie ucznia, dla którego zostało wydane orzeczenie z 17 czerwca 2011 r., do wagi P5.
Minister wskazał, że sytuacja związana z uznaniem za właściwe, dowodzące istnienia u ucznia niepełnosprawności sprzężonej orzeczenia z (...) września 2006 r. nr (...), wbrew stanowisku strony, nie jest tożsama z sytuacją ucznia, dla którego wydano orzeczenie z (...) czerwca 2011 r. nr (...). Minister wskazał, że orzeczenie z (...) września 2006 r. zostało wydane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania (Dz. U. Nr 13, poz. 114, z późn. zm.). W załączniku nr 1 do tego rozporządzenia we wzorze orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wskazano na sposób wypełnienia rubryki dotyczącej przyczyny wydania takiego orzeczenia: "z uwagi na (należy określić rodzaj zaburzeń i odchyleń rozwojowych dziecka, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy):" Przepisy te nie zobowiązywały wprost, w sposób jednoznaczny poradni do określania w orzeczeniu rodzaju niepełnosprawności.
Tym niemniej Minister podkreślił w tej kwestii, że w czasie wydania przedmiotowego orzeczenia z (...) września 2006 r., stosowanie określeń rodzaju zaburzeń i odchyleń rozwojowych powinno być zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach o oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. Nr 19, poz. 166). W myśl tego rozporządzenia kształcenie specjalne organizowane było dla dzieci i młodzieży: niesłyszących, słabo słyszących, niewidomych, słabo widzących, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym, z autyzmem oraz ze sprzężonymi niepełnosprawnościami. Na tle tych przepisów w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że zespoły orzekające działające w poradniach psychologiczno-pedagogicznych mogły jednak w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, w części "z uwagi na" użyć określenia "sprzężone niepełnosprawności albo wskazać co najmniej dwie niepełnosprawności, z których każda z osobna wymagała specjalnej organizacji nauki i odrębnych metod pracy dydaktycznej dostosowanych do indywidualnych potrzeb i możliwości psychofizycznych ucznia (wyroki WSA w Warszawie: z dnia 30 marca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3043/14, z dnia 30 stycznia 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2053/14).
W tym stanie rzeczy Minister wskazał, że w świetle powyższych okoliczności kwalifikacja do wagi P5 (uwzględniającej uczniów z więcej niż jedną niepełnosprawnością posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego), według stanu na dzień 30 września 2012 r., na podstawie orzeczenia wydanego w roku 2006 mogła zostać dokonana przez niego z wykorzystaniem zawartości treści całego orzeczenia.
Minister wskazał, że jego zdaniem bezzasadny jest zarzut strony, że w decyzji I instancji nie wzięto pod uwagę faktu zaniżenia dla strony części oświatowej subwencji ogólnej na 2013 r. w kwocie 34.618,00 zł ze względu na niewykazanie przez Szkołę Podstawową w ZSPiG w W. ucznia niepełnosprawnego, dysponującego orzeczeniem nr (...)o potrzebie kształcenia specjalnego z (...) września 2011 r. w tabeli NP1 (waga P5), w sytuacji gdy tego ucznia błędnie ujęto w tabeli NP2 (waga P4).
W odniesieniu do tego zarzutu Minister, odwołał się do treści art. 37 ust. 4 ustawy o dochodach jst. i art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. Nr 139 poz. 814) i wskazał, że jst, nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej, o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, za lata 2007- 2017, jeżeli nieprawdziwe dane zostały przekazane do SIO, o którym mowa w ustawie wymienionej w ust. 1, lub zostały podane w sprawozdaniu, którego obowiązek sporządzenia wynikał z odrębnych przepisów i jst otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej. Tym samym, w takiej sytuacji, niemożliwa jest korekta wysokości kwoty nienależnie pobranej części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 rok z powodu błędnego zakwalifikowania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego nr (...)w SIO przez Miasto i Gminę W..
Odnosząc się zaś do zarzutu dotyczącego przedawnienia i braku podstaw do wydania decyzji o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej Minister podkreślił, że stanowisko strony jest sprzeczne z obowiązującymi w tej mierze przepisami, co zostało przez niego szczegółowo wskazane, niezależnie od uzasadnienia tej kwestii w decyzji wydanej w I instancji. Minister odwołał się w tej mierze do treści art. 38 ustawy o dochodach, art. 37 ust. 5 tej ustawy i jej art. 36 ust. 8. Minister podkreślił także, że okres przedawnienia prawa do wydania decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego dotyczy tylko decyzji organu pierwszej instancji. Organ II instancji podkreślił, że zaskarżona decyzja o zwrocie nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013, mogła zostać wydana do dnia 31 grudnia 2017 r., a wydana została (...) grudnia 2017 r. i doręczona (...) grudnia 2017 r., zatem została wydana przed upływem terminu przedawnienia prawa do jej wydania.
W świetle przedstawionych faktów Minister uznał, że strona otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej, zatem konieczne było na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach, wydanie decyzji zobowiązującej ją do zwrotu kwoty nienależnie otrzymanej.
Od decyzji Ministra strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i uchylenie decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania i zarzucając naruszenie:
1) art. 38 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez niezastosowanie na podstawie ustawowego odesłania odpowiednich przepisów ustawy Ordynacja podatkowa i w konsekwencji błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej;
2) art. 37 ust. 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i art. 130 ust. 2 ustawy o systemie informacji oświatowej poprzez błędne uznanie, iż w stosunku do skarżącego nie może być zastosowane wzajemne rozliczenie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w kwocie 34.618 zł i zaniżonej części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 rok w kwocie 34.618,00 zł, z uwagi na wykazanie w Szkole Podstawowej Zespołu Szkoły Podstawowej i Gimnazjum im. (...) w W. ucznia niepełnosprawnego dysponującego orzeczeniem nr (...) o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia (...) września 2011 roku w tabeli NP2 (waga P4) zamiast w tabeli NP1 (waga P5);
3) art. 59 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji niedokonanie wzajemnych potrąceń z tytułu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w kwocie 34.618 zł i z tytułu zaniżenia części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 rok w kwocie 34.618 zł z uwagi na wykazanie w Szkole Podstawowej Zespołu Szkoły Podstawowej i Gimnazjum im. (...) w W. ucznia niepełnosprawnego dysponującego orzeczeniem nr (...) o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia (...) września 2011 roku w tabeli NP2 (waga P4) zamiast w tabeli NP1 (waga P5);
4) art. 7 i 77 § 1 kpa oraz 78 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich, niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności okoliczności dotyczących prawidłowości zakwalifikowania w spisie Systemu Informacji Oświatowej (SIO) wg stanu na dzień (...) września 2012 roku ucznia niepełnosprawnego dysponującego orzeczeniem nr (...)o potrzebie kształcenia specjalnego z dnia (...) czerwca 2011 roku, gdy tymczasem z treści sentencji orzeczenia, diagnozy, zaleceń i uzasadnienia oraz innych dokumentów pomocniczych jak chociażby orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania oraz pozostałej dokumentacji medycznej wynika prawidłowość zakwalifikowania tego ucznia w tabeli NP1 (waga P5);
5) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...) grudnia 2017 roku, znak: (...) zobowiązującą skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w wysokości 34.618 zł.
W uzasadnieniu skargi strona rozwinęła przedstawione zarzuty szczegółowo je uzasadniając.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszym rzędzie Sąd uznaje zarzut przedawnienia za niezasadny a stanowisko zajęte przez Ministra za prawidłowe. Odnosząc się do przywołanego przez stronę w uzasadnieniu skargi wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 czerwca 2015 r. sygn. akt II GSK 1043/14, który miał potwierdzać tezę o przedawnieniu nienależnie pobranej kwoty części oświatowej, ze względu na mające zastosowanie do takich należności przepisów Ordynacji podatkowej, należy wskazać, że NSA jak trafnie wskazał organ, nie przesądził tej kwestii w sposób stanowczy. NSA bowiem w przedstawionym zakresie - uchylając zaskarżony wyrok WSA w Warszawie, jedynie wskazał, że "organ ustalając zwrot nienależnie pobranej subwencji oświatowej przez Powiat powinien rozważyć w swojej decyzji, czy orzeczona do zwrotu kwota nie uległa przedawnieniu, skoro do niej mają zastosowanie przepisy o przedawnieniu z działu III O.p. ".
Jak zatem widać kwestia ta a zatem i mające w tej w sprawie przepisy przy uwzględnieniu przepisów z działu III Op została pozostawiona w owej sprawie rozstrzygnięciu przez WSA.
Odnosząc się do podniesionego zarzutu przedawnienia i analizując przepisy, które powinny mieć w tym zakresie zastosowanie, zdaniem Sądu podstawę orzekania w odniesieniu do tego zagadnienia, stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2015 r. poz. 513 ze zm.)
Zgodnie z art. 37 ust. 1 udjst w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:
1. zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;
2. zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.
Zgodnie z art. 38 ust. 1 o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, do nienależnie otrzymanych przez jednostki samorządu terytorialnego kwot części subwencji ogólnej stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z określonymi w tym przepisie wyłączeniami, które nie mają jednak zastosowania w przedmiotowej sprawie. W myśl art. 38 ust. 2 tego przepisu przewidziane w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa kompetencje organu podatkowego wykonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych.
Decyzja zobowiązująca jednostkę samorządu terytorialnego do zwrotu ma charakter konstytutywny – jest decyzją o jakiej jest mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Op .
Instytucje przedawnienia prawa do wydania decyzji wymiarowej reguluje art. 68 § 1 Op, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Natomiast przedawnienie zobowiązań podatkowych reguluje art. 70 § 1 Op, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Tym niemniej opisane wyżej regulacje wynikające z przywołanych przepisów Op zdaniem Sądu nie mają zastosowania jako, że jednym z przypadków regulacji szczególnych, o jakich jest mowa w art. 38 ust.1 udjst , są kwestie związane z określeniem w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej. Wynika to z faktu, że art. 37 ust. 5 udsjt, odsyła w przypadku wydawania decyzji w przedmiocie o jakim mowa jest w art. 37 ust. 1 tego przepisu - do odpowiedniego stosowania treści art. 36 ust. 8 udsjt. Z treści tego przepisu wynika, że decyzja o zwrocie nienależnej kwoty części subwencji ogólnej nie może być wydana po upływie 5 lat, licząc od końca roku budżetowego, za który sporządzono sprawozdanie z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, zawierające dane stanowiące podstawę do wyliczenia subwencji.
Odpowiednie zastosowanie art. 36 ust. 8 udsjt związane jest z faktem, że sprawozdania z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 36 ust. 8 tej ustawy, nie stanowią podstawy do wyliczenia oświatowej części subwencji ogólnej. W odniesieniu do decyzji określającej wysokość zwrotu części oświatowej subwencji ogólnej, początek biegu terminu przedawnienia prawa do wydania tej decyzji należy łączyć z przekazaniem przez jst danych zawartych w SIO. Dane zgromadzone w bazie danych SIO, są bowiem podstawą do podziału części oświatowej subwencji ogólnej.
Tym samym to przepisy art. 36 ust. 5 udsjt i art. 36 ust.8 ujdst jako przepisy szczególne mają zatem zastosowanie przed przepisami Op zgodnie z zasadą, że ustawa szczególna uchyla ustawę ogólną.
Należy wskazać, że zaskarżona decyzja o zwrocie nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 mogła zostać wydana do dnia 31 grudnia 2017 r. Wydana została (...) grudnia 2017 r. i doręczona (...) grudnia 2017 r., zatem w świetle przedstawionych przepisów, została wydana przed upływem terminu przedawnienia prawa do jej wydania.
Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym postępowanie I instancji zmierza do wydania decyzji powodującej powstanie zobowiązania podatkowego, a II instancja rozpoznaje odwołanie w sytuacji już istniejącego zobowiązania.
Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 stycznia 2015 r. sygn. akt: II FSK 3232/12 stwierdził, że utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, organ II instancji aprobuje całokształt dokonanych ustaleń, w tym zasadność ustalonego zobowiązania. Nie ma więc znaczenia, że decyzja II instancji (utrzymująca w mocy) jest wydana po upływie terminu (orzeczenie dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutów braku wzajemnego rozliczenia nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w kwocie 34.618 zł i zaniżonej części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 rok w kwocie 34.618,00 zł, z uwagi na wykazanie w Szkole Podstawowej Zespołu Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w W. ucznia niepełnosprawnego dysponującego orzeczeniem nr (...) o potrzebie kształcenia specjalnego z (...) września 2011 roku w tabeli NP2 (waga P4) zamiast w tabeli NP1 (waga P5), Sąd uznaje ten zarzut za bezzasadny.
Należy stwierdzić, że art. 37ust.4 ujdst i art. 130 ust. 2 ustawy o systemie oświaty sprzeciwiają się możliwości wzajemnego rozliczania należności w sytuacji gdy okaże się, że strona pobrała na skutek podania błędnych danych do SIO nienależną część oświatową subwencji ogólnej, wynikającej z zawyżenia liczby uczniów faktycznie posiadających orzeczenie o niepełnosprawności sprzężonej i to również wtedy, gdy na skutek błędu, nie podała także prawidłowych danych w zakresie liczby uczniów, którzy w rzeczywistości takie orzeczenia posiadali. Zaznaczyć bowiem należy, że art. 37 ust. 4 ujdst stanowi, że jeżeli do bazy danych systemu informacji oświatowej, o którym mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej, zostały przekazane nieprawdziwe dane i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej - jednostce tej nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej, o której mowa w art. 33 ust. 1 pkt 2.
Treść przedmiotowego przepisu jest jednoznaczna i skoro nie można zwiększyć kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, to nie można również dokonać wzajemnego rozliczenia kwot zawyżonej i zaniżonej części oświatowej subwencji ogólnej bo prowadziłoby to de facto do jej zwiększenia wbrew treści wskazanych wyżej przepisów.
Te same uwagi mają zastosowanie do instytucji potrącenia - wzajemnie zdaniem strony należnych kwot - ponieważ zastosowanie tej instytucji prowadziłoby w istocie do ominięcia zapisów art. 37 ust. 4 udjst i art. 130 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Tym samym organ ustalając fakt zawyżenia pobranej części oświatowej subwencji ogólnej, był zobowiązany do wydania decyzji o ustaleniu i zwrocie kwoty nienależnie pobranej z tego tytułu. Podkreślenia wymaga, że organ nie ma w tym zakresie swobody uznania ( por. np. wyroki NSA z 30-09-2014 tj. II GSK 1450/13, II GSK 1087/13). Niezależnie od tego należy wskazać, że treść art. 59 § 1 pkt 3 Op może mieć zastosowanie w sytuacji spełnienia warunków art. 64 Op.
W ocenie Sądu organ w sposób prawidłowy ustalił, że w odniesieniu do ucznia, który posiadał orzeczenie z (...) czerwca 2011 r. nr (...), w którym brak było jednoznacznego wskazania, że dotyczy go niepełnosprawność sprzężona, ponieważ zespół orzekający wskazał w nim na "upośledzenie umysłowe w stopniu znacznym", brak było podstaw do uznania, że w danych SIO prawidłowo wskazano go w tabeli NP1 (waga P5). Należy zaznaczyć, że żaden inny dowód - poza orzeczeniem wydanym na podstawie art. 71b ust. 3 uso - nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania dopłat subwencyjnych objętych wagami z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych ( np. wyrok NSA II GSK 1767/13 z 9 grudnia 2014 r.). Oczywiste przy tym jest, że orzeczenie wydane na podstawie art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty musi zawierać wymaganą treść, w takim rozumieniu, że z jego sentencji musi jednoznacznie wynikać rodzaj niepełnosprawności, w tym niepełnosprawność sprzężona. Skoro bowiem w związku ze zmianą od 22 kwietnia 2009 r. ustawy o systemie oświaty ( art. 3 pkt 18), wskazana została definicja niepełnosprawności sprzężonej, powinno ona być stosowana przez zespoły orzekające w poradniach w sposób ścisły, ponieważ ani szkoła, ani tym bardziej organ, nie są upoważnione do określania tej niepełnosprawności na podstawie ogółu danych zawartych w tym orzeczeniu, czy też dokumentach medycznych dotyczących chorego dziecka.
W tym stanie rzeczy należy wskazać, że wszystkie zarzuty skargi okazały się niezasadne w związku z czym na podstawie art. 151 Sąd oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI