V SA/Wa 647/19

V SA/Wa 647/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska
Marek Krawczak /przewodniczący/
Tomasz Zawiślak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1715/20 - Wyrok NSA z 2024-02-09
I GZ 359/20 - Postanowienie NSA z 2020-12-16
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 58
art. 8 ust. 3a
Ustawa z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 671 art. 34 ust. 3 lit. f
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków  produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Ś. sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) stycznia 2019 r. nr (...) w przedmiocie przyznania pomocy finansowej w pomniejszonej wysokości: oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Ś. sp. z o.o. w W. (dalej: strona, skarżąca lub spółka) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z (...) stycznia 2019r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR lub organ I instancji) z (...) października 2018 r. nr (...) o przyznaniu pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za rok 2017 w wysokości 20.823,55 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 38.021,75 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z (...) kwietnia 2014 r. nr (...) Marszałek Województwa (...) uznał skarżącą za organizację producentów owoców i warzyw.
Spółka zakończyła realizację Programu Operacyjnego na lata 2015-2017 (dalej: P.O.) zatwierdzonego decyzją Dyrektora Oddziału ARiMR z (...) grudnia 2014 r. nr (...) . W trakcie realizacji programu operacyjnego, strona składała wnioski o zmianę programu operacyjnego na bieżący rok oraz na kolejne lata. Ostatnie zmiany programu operacyjnego na rok 2017 zostały zatwierdzone decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. z (...) maja 2017 r. nr (...) . Ponadto decyzją nr (...) z (...) maja 2017 r. zatwierdzona została wysokość: 1) funduszu operacyjnego na 2017 rok w kwocie 380.217,43 zł, 2) wydatków na działania zatwierdzone w programie operacyjnym na 2017 r., 3) pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej na 2017 rok w wysokości 228.130,45 zł.
W dniu (...) lutego 2018 r. Dyrektor Oddziału ARiMR wystosował do strony pismo powiadamiające o poziomie zorganizowania rynku owoców i warzyw w Polsce oraz wysokości pomocy finansowej na dofinansowanie funduszy operacyjnych organizacji producentów za 2017 r. Ponadto poinformował spółkę o konieczności złożenia wniosku do dnia 15 lutego 2018 r. uwzględniającego zmianę poziomu wsparcia funduszu operacyjnego za 2017 r. z 60 % na 50 % faktycznie poniesionych w 2017 r. wydatków.
W dniu (...) lutego 2018 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za rok 2017 (dalej: wniosek).
Po uzupełnieniu braków formalnych organ I instancji pismem z (...) czerwca 2018 r. wezwał stronę do złożenia korekty wniosku uwzględniającego zmianę poziomu wsparcia funduszu operacyjnego z 60 % na 50 % faktycznie poniesionych w 2017 r. wydatków. Strona złożyła wyjaśnienia, jednakże do powyższego się nie zastosowała.
W dniach 3-19 września 2018 r. w siedzibie spółki przeprowadzona została kontrola na miejscu, z której inspektorzy terenowi sporządzili raport nr (...) .
Po dokonaniu weryfikacji dokumentacji i kolejnym wezwaniu pismem z (...) września 2018 r. Dyrektor Oddziału ARiMR m.in. poinformował spółkę o przesłankach zależnych od strony, które nie zostały spełnione lub wskazane, tj. m.in., że złożony przez skarżącą wniosek nie uwzględnia zmiany poziomu wsparcia funduszu operacyjnego na 2017 r. z 60 % na 50 % faktycznie poniesionych wydatków oraz nie dostarczono korekty wniosku wraz z wymaganymi załącznikami (od wydatków poniesionych z funduszu operacyjnego nie odjęto wydatków na szkolenie).
W dniu (...) września 2018 r. strona złożyła korektę wniosku oraz wyjaśnienia. Odniosła się także do przesłanek wskazanych w informacji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy z (...) września 2018 r. Spółka podtrzymała złożony wniosek, który nie uwzględnia zmiany poziomu wsparcia funduszu operacyjnego za 2017 r. z 60 % na 50 % faktycznie poniesionych wydatków.
Decyzją z (...) października 2018 r. Dyrektor Oddziału ARiMR przyznał stronie pomoc finansową na dofinansowanie funduszu operacyjnego za rok 2017 w wysokości 20.823,55 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 38.021,75 zł
W wyniku rozpoznania odwołania spółki Prezes ARiMR zaskarżoną decyzją z (...) stycznia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zaistniała przesłanka do obniżenia wysokości pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego na 2017 r. albowiem wynika ona z niespełnienia warunku zgodności z przepisem art. 34 ust. 3 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, s. 671, ze zm.: dalej: rozporządzenie 1308/2013) uprawniającym do korzystania z pomocy dofinansowania funduszu operacyjnego z Unii Europejskiej na podwyższonym poziomie 60%.
Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 2018/1146 zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 2017/892 ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 606/2009 ustanawiające niektóre szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2008 w odniesieniu do kategorii produktów winiarskich, praktyk enologicznych i obowiązujących ograniczeń (Dz.U.UE. L z 2018 r. nr 208 s. 9 dalej: rozporządzenie 2018/1146), które weszło w życie 1 stycznia 2018 r. (art. 3 tego rozporządzenia) i którym to rozporządzeniem dodano art. 8a do rozporządzenia 2017/892.
Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał na art. 8a ust. 1 lit. a rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2017/892 z dnia 13 marca 2017 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.Urz. UE L z 2017 r. nr 138, s. 57 ze zm., dalej: rozporządzenie 2017/892), który nakazuje aby warunki dotyczące wprowadzania do obrotu przez organizacje producentów mniej niż 20% wyprodukowanych owoców i warzyw (w celu podwyższenia z 50% do 60 % pomocy) były spełniane w każdym roku realizacji programu operacyjnego
Organ odwoławczy zauważył, że dla roku 2017 poziom zorganizowania rynku owoców i warzyw wyniósł powyżej 20% i o tym fakcie skarżąca została poinformowana pismem z (...) lutego 2018 r. i wezwał do złożenia korekty wniosku uwzględniającego zmianę poziomu wsparcia funduszu operacyjnego za 2017 r. z 60% na 50% faktycznie poniesionych w 2017 r. wydatków. Wyjaśnił, że w myśl art. 34 ust. 3 rozporządzenia 1308/2013, organizacja składając wniosek o zatwierdzenie programu operacyjnego i zaznaczając, że wnioskuje o limit pomocy finansowej z Unii Europejskiej na wydatki z funduszu operacyjnego na poziomie 60% powinna wziąć pod uwagę ryzyko z tym związane, bowiem art. 34 ust. 1 ww. rozporządzenia wyraźnie wskazuje, że unijna pomoc finansowa jest równa faktycznie wpłaconej kwocie składek i jest ograniczona do 50 % faktycznie poniesionych wydatków, a wyłącznie po spełnieniu co najmniej jednego z określonych warunków: (art. 34 ust. 3 lit. a-g) na wyraźny wniosek organizacji producentów może zostać podwyższona do 60 %. Przy czym organizacja powinna sobie zdawać sprawę, że w przypadku zaprzestania spełnienia jednego z warunków, który uprawniał ja do skorzystania z podwyższenia limitu z 50 % do 60%, organy państwa członkowskiego (w tym przypadku Dyrektor Oddziału ARiMR) mają obowiązek weryfikacji w każdym roku realizacji spełniania warunków, o których mowa w art. 34 ust. 3 rozporządzenia.
Organ II instancji stwierdził, że spółka realizującą swój program operacyjny, ze względu na wzrost poziomu zorganizowania rynku owoców i warzyw w Polsce powyżej 20% w roku 2017 uprawniona jest do uzyskania wsparcia funduszu operacyjnego za 2017 r. w wysokości 50%, zamiast 60% faktycznie poniesionych w 2017 r. wydatków.
Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał również, że prawidłowe było działanie organu I instancji przyjmujące do wyliczenia pomocy dofinansowania funduszu operacyjnego na rok 2017 wartość produktów sprzedanych w okresie referencyjnym, tj. z 2015 r., która zgodnie z raportem na miejscu nr BKM07/68021/25/18 wyniosła 7.018.471,54 zł. Organ odwoławczy podkreślił, że wartość ta została pomniejszona o kwotę 403.518,70 zł, tj. wartość produktów sprzedanych wyliczoną dla produktów dostarczonych do organizacji w okresie referencyjnym przez członka K. H.. Prezes ARiMR zauważył bowiem, że strona nie przedstawiła dowodów pozwalających na potwierdzenie prowadzenia działalności rolniczej przez tę osobę w 2015 r. Złożona przez stronę w trakcie prowadzonego postępowania umowa dzierżawy nieruchomości o numerze ewidencyjnym (...) i (...) z (...) czerwca 2014 r. oddająca w dzierżawę 4,5 ha sadu jabłoni, zawarta została pomiędzy K. H. a I. S. na czas określony, tj. od dnia (...) czerwca 2014 r. do dnia (...) grudnia 2014 r., a więc nie dotyczy roku 2015. Natomiast, potwierdzenie zawarcia ustnej umowy użyczenia (brak daty) stanowi potwierdzenie zawarcia umowy ustnej umowy użyczenia nieruchomości niezabudowanej stanowiącej część działki (...) i (...) o obszarze około 4,5 ha (sad jabłkowy) na okres 1 roku, w dniu 1 czerwca 2016 r. Dlatego też organ odwoławczy stwierdził, że dokumenty te nie potwierdzają prowadzenia działalności rolniczej przez K. H. w 2015 r. W ocenie organu II instancji dowodu na powyższą okoliczność nie stanowią również złożone wraz z odwołaniem kopie dokumentów takich jak: raport z kontroli wartości produktów sprzedanych (WPS) przez Organizację Producentów (OP) w okresie referencyjnym od dnia 01 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. przeprowadzonej przez Agencję Rynku Rolnego, raport z kontroli wniosków o zatwierdzenie/zmianę Programu Operacyjnego (P.O.) przeprowadzonej przez Agencje Rynku Rolnego i paragon nr (...) z (...) kwietnia 2015 r. wystawiony przez P.P.H.U. M. W., Zdaniem organu postępowania w sprawie zatwierdzenia zmian P.O. lub kontroli wartości produktów sprzedanych przez organizację producentów objęte są odrębnymi postępowaniami. Nie można także, w jego ocenie uznać, że na skutek wcześniejszej oceny przesłanek w sprawie wartości produktów sprzedanych (WPS) przez OP w okresie referencyjnym od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. przeprowadzonego przez Agencję Rynku Rolnego oraz postępowania w sprawie wniosków o zatwierdzenie/zmianę P.O. przeprowadzonego przez Agencję Rynku Rolnego powinno przesądzać o uznaniu spełnienia przesłanek w sprawie przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego lub rozliczenia wypłaconych środków finansowych, tj. uznaniu, iż K. H. prowadziła działalność rolniczą w 2015 r. Zdaniem organu odwoławczego przyjęcie powyższego ograniczałoby organ I instancji w prowadzonym postępowaniu do przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego lub rozliczenia wypłaconych środków finansowych na podstawie złożonego przez stronę wniosku bez przeprowadzenia jego weryfikacji, co naruszałoby zasadą określoną w przepisie art. 7 oraz 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r poz. 2096 ze zm., dalej: kpa) dotyczącą wszechstronnego zebrania i zbadania stanu faktycznego. Organ podkreślił również, że we wskazanych protokołach nie ma żadnej wzmianki o weryfikacji przez ARR informacji wynikających z oświadczeń K. H. oraz deklaracji złożonych przez stronę.
Prezes ARiMR wyjaśnił także, że powyższa redukcja wartości produktów sprzedanych (WPS) nie miała wpływu na wysokość obliczonej i przyznanej przez organ I instancji pomocy finansowej, gdyż 50 % limit wysokości faktycznie poniesionych wydatków (380.217,43 zł x 50% = 190.108,71 zł) nie przekracza wartości faktycznie wpłaconych składek (w wysokości 298.593,49 zł) oraz nie przekracza 4,1 % wartości produkcji sprzedanej przez stronę w wysokości 271.213,07 zł (6.614.952,84 zł x 4,1%). Biorąc pod uwagę, że łączna kwota należnej częściowej pomocy finansowej objętych wnioskami o wypłatę częściowej pomocy finansowej (za I i III kwartał 2017 r.) wyniosła 169.285,16 zł, wyliczona i przyznana kwota rozliczenia wypłaconych środków finansowych w 2017 r. dla organizacji z uwzględnieniem obowiązującego limitu wsparcia funduszu operacyjnego (50%) wynosi 20.823,55 zł (190.108,71-169.285,16).
Odnosząc się do zarzutu baku wskazania w decyzji organu I instancji w oparciu o jakie kryteria metodologiczne ustalono stopień zorganizowania rynku owoców i warzyw Prezes ARiMR stwierdził, że metodologia wyliczenia stopnia zorganizowania rynku owoców i warzyw w Polsce oparta została z uwzględnieniem dostępnych danych statystycznych GUS. Wyliczenia ARiMR zostały sporządzone na podstawie wartości produkcji sprzedanej uznanych organizacji producentów, które zgłosiły do zatwierdzenia programy operacyjne i fundusze operacyjne, a w przypadku organizacji producentów nie realizujących programu operacyjnego, na podstawie wartości produkcji sprzedanej zwartej w sprawozdaniu rocznym do Komisji Europejskiej z działalności organizacji producentów owoców i warzyw za 2016 r., o którym mowa w art. 54 lit. b rozporządzenia 2017/891. Jako podstawę do wyliczenia udziału sprzedaży organizacji producentów owoców i warzyw w Polsce ogółem za 2016 r. z uwzględnieniem wartości produkcji towarowej grzybów i ziół. Z przeprowadzonego wyliczenia wynika, że udział wartości wprowadzonych do obrotu owoców i warzyw przez uznane organizacje producentów owoców i warzyw, w całkowitej wartości produkcji sprzedanej owoców i warzyw na podstawie danych zagregowanych przez GUS za rok 2016, wynosi 20,7%.
Spółka złożyła skargę do sądu wnosząc o uchylenie decyzji Prezesa ARiMR. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
1. błędne zastosowanie art 107 § 3 w zw. z art. 80, art 77 § 1 i art 7 kpa poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji konkretnych wartości danych statystycznych GUS na podstawie, których organ obliczył, że stopień zorganizowania rynku owoców i warzyw w Polsce przekroczył 20%, jak również samych obliczeń organu prowadzących do ustalenia, iż stopień ten zdaniem organu osiągnął wartość 20,7 %, pomimo że:
1) okoliczność przekroczenia przez Polskę 20% stopnia zorganizowania rynku owoców i warzyw jest normatywną przesłanką determinującą wysokość należnej spółce pomocy finansowej będącej przedmiotem postępowania;
2) niewskazanie w uzasadnieniu konkretnych wartości wyjściowych przyjętych przez organ oraz samych obliczeń, uniemożliwia skarżącej weryfikację, czy dane te zostały prawidłowo przyjęte i prawidłowo wykorzystane w toku obliczeń, tj. uniemożliwia stronie i sądowi kontrolę prawidłowości ustaleń faktycznych organu;
3) już w odwołaniu spółka zarzucała:
a) pominięcie przez organ I instancji wniosku strony o przeprowadzenie dowodu w postaci konkretnych statystyk GUS, celem weryfikacji, czy - w i którym roku - Polska przekroczyła poziom 20 % stopnia zorganizowania rynku owoców i warzyw;
b) zaniechanie przez organ I instancji poczynienia jakichkolwiek czynności dowodowych co do tego, czy Polska przekroczyła poziom 20 % stopnia zorganizowania rynku owoców i warzyw, w szczególności pozyskania i dołączenia do akt sprawy danych GUS i wyliczeń, o których mowa w piśmie Prezesa ARiMR z (...) lutego 2018 r.;
4) w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji odwołuje się do przekroczenia 20% stopnia zorganizowania rynku owoców i warzyw w roku 2017 podczas gdy przedmiotem ustaleń i podstawą orzekania organu I instancji był stopień zorganizowania rynku owoców i warzyw w roku 2017;
2. błędne zastosowanie art. 80 oraz art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1, art. 7 i art. 76 § 1 kpa poprzez przyjęcie, że niewiarygodne jest wyjaśnienie skarżącej, że wspólnik strony K. H. prowadziła działalność rolniczą w 2015 r. użytkując na podstawie umowy z własnym ojcem rodzinny sad - z uwagi na nieprzedstawienie umowy dzierżawy sadu w roku 2015, pomimo że:
1) w toku kontroli Agencji Rynku Rolnego zakończonej protokołem Raportem ARR z kontroli wniosków o zatwierdzenie/zmianę Programu Operacyjnego, wspólniczka K. H. oświadczyła, że także w 2015 r. prowadziła działalność rolniczą użytkując rodzinne gospodarstwo, które użytkuje od 2008 r., a organy I i II instancji w niniejszym postępowaniu nie przesłuchały K. H. i jej ojca I. S. na tę okoliczność;
2) skarżąca przedstawiła umowę dzierżawy sadu zawartą przez K. H. z jej ojcem na okres od (...) kwietnia 2014 do (...) grudnia 2014 oraz pisemne potwierdzenie zawarcia przez nią z ojcem umowy użyczenia tego samego sadu na okres od 1 czerwca 2016r.
3) zgodnie z art 674 w zw. z art 694 Kodeksu cywilnego, gdy dzierżawa zawarta na czas oznaczony trwa dalej po upływie terminu jej zakończenia, ulega ona z mocy prawa przedłużeniu na czas nieoznaczony;
4) zgodnie z doświadczeniem życiowym, fakt użytkowania w 2014 i w 2016 r. przez córkę sadu na podstawie umowy z ojcem, w realiach polskiej kultury prawnej dowodzi, że sad ten musiał być przedmiotem użytkowania przez córkę także w 2015 r.;
5) w dokumencie urzędowym - Raportu Agencji Rynku Rolnego z kontroli wartości produktów sprzedanych (WPS) przez OP w okresie referencyjnym 01.01.2015 - 31.12.2015 potwierdzono prawidłowość zadeklarowanej przez skarżącą wartości produkcji sprzedanej uwzględniającej produkty wytworzone przez wspólniczką K. H., a organ tego dokumentu nie ocenił;
3. błędne zastosowanie art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 i art. 7 kpa poprzez zaniechanie przesłuchania wspólniczki strony – K. H. i jej ojca I. S. na okoliczność użytkowania przez K. H. rodzinnego sadu w roku 2015, pomimo że organ zakwestionował oświadczenie K. H. i strony stwierdzające ten fakt;
4. błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z błędnym niezastosowaniem art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 136 § 2 w zw. z art. 15 kpa poprzez nieuchylenie przez organ II instancji decyzji organu I instancji, pomimo że decyzja ta została wydana bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego;
5. niezastosowanie art. 79a § 1 w zw. z art. 10 § 1 kpa poprzez niezawiadomienie przez organ II instancji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również niewskazanie przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, pomimo że gdyby organ II instancji zrealizował obowiązek wynikający z tych przepisów, strona wniosłaby o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków: K. H. i I.S., na okoliczność prowadzenia przez K. H. działalności rolniczej w 2015 r.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z (...) listopada 2019 r. strona podtrzymała skargę i dodatkowo zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. błędną wykładnię art. 34 ust. 3 lit. f rozporządzenia 1308/2013 w zw. z art. 8 i art. 8a ust. 1-4 rozporządzenia 2017/892, poprzez przyjęcie, iż przekroczenie przez rynek owoców i warzyw w państwie członkowskim 20% stopnia zorganizowania w trakcie realizacji Programu Operacyjnego skutkuje utratą prawa do wyższego limitu unijnej pomocy finansowej także za wcześniejsze lata realizacji Programu Operacyjnego, pomimo że:
a) z przewidzianego w art. 8a ust. Rozporządzenia 2017/892 obowiązku poinformowania organizacji producentów o wysokości unijnej pomocy finansowej do dnia 15 grudnia roku poprzedzającego realizację programu operacyjnego wynika, iż warunek dotyczący zwiększonego limitu unijnej pomocy finansowej musi być obliczony przed rokiem realizacji Programu Operacyjnego, tj. w niniejszej sprawie – na rok 2016,
b) prawomocną i ostateczną decyzją Dyrektora Oddziału Terenowego ARR z (...) maja 2017 r. zatwierdzono wartość pomocy finansowej ze środków UE na pokrycie wydatków programu operacyjnego w roku 2017,
c) ww. wykładnia znajduje oparcie w wyrokach Wydziału V WSA w Warszawie zapadłym na gruncie takich samych spraw,
wskutek czego organ błędnie zastosował ww. przepisy, poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na stopniu zorganizowania rynku owoców i warzyw w roku 2017 a nie w roku 2016; zaniechał obliczania stopnia zorganizowania rynku owoców i warzyw w roku i błędnie przyjął, że poinformowanie skarżącej w dniu (...) lutego 2018 r. o stopniu zorganizowania rynku owoców i warzyw w Polsce w 2017 r. realizuje dyspozycję art. 8 ust. 3 rozporządzenia 2017/892, podczas gdy przedmiotem niniejszego postępowania jest Program Operacyjny zrealizowany w roku 2017, zatem organ powinien był zawiadomić skarżącą nie później niż do 15 grudnia 2016 r. – i to o stopniu zorganizowania rynku owoców i warzyw w roku 2016, a nie w roku 2017.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2108 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: ppsa), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, że okoliczności te nie zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione, uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 10 lutego 1981 r. sygn. akt SA 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7).
Zdaniem sądu dokonując oceny zarzutów przedstawionych przez skarżącą należy uznać, że nie znajdują one swoich usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotowa skarga zawiera zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które po pierwsze odnoszą się do braku przedstawienia stosownych obliczeń odnoszących się do zorganizowania rynku owoców i warzyw przekraczającego 20%. Ponadto druga grupa zarzutów dotyczy faktu nieuznania prowadzenia działalności rolniczej w 2015 r. przez K. H. wspólnika strony. Natomiast w piśmie procesowym z (...) listopada 2019 r. strona podniosła zarzuty odnoszące się do przepisów materialnych.
W ocenie sądu podnoszone zarzuty procesowe są zasadniczo bezzasadne i nie miały wpływu na wynik sprawy.
Odnosząc się do pierwszej grupy zarzutów dotyczących kwestii zorganizowania rynku owoców i warzyw należy zauważyć, że co do zasady pomoc jest ograniczona do 50 % faktycznie poniesionych wydatków. Powyższe wynika wprost z art. 34 ust. 1 rozporządzenia 1308/2013, który stanowi, że unijna pomoc finansowa jest równa faktycznie wpłaconej kwocie składek, o których mowa w art. 32 ust. 1 lit. a), i jest ograniczona do 50 % faktycznie poniesionych wydatków. Unijna pomoc finansowa jest ograniczona do 4,1 % wartości produkcji wprowadzanej do obrotu przez każdą organizację producentów lub każde zrzeszenie organizacji producentów (art. 34 ust. 2 rozporządzenia).
Prawodawca unijny w szczególnych wypadkach przewidział zwiększenie tej pomocy do 60 %, np. w wypadku, gdy zorganizowanie rynku owoców i warzyw nie przekracza 20 %. Zgodnie bowiem z art. 34 ust. 3 lit. f rozporządzenia 1308/2013 na wniosek organizacji producentów limit 50% przewidziany w ust. 1 podwyższa się do 60%, w przypadku gdy program operacyjny lub jego część spełniają, co najmniej jeden ze wskazanych warunków, w tym został przedstawiony przez organizacje producentów w państwach członkowskich w których organizacje producentów wprowadzają do obrotu mniej niż 20 % wyprodukowanych owoców i warzyw.
Dnia 17 sierpnia 2018 r. zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej rozporządzenie 2018/1146, obowiązujące od 1 stycznia 2018 r. Rozporządzenie to zmieniło m.in. rozporządzenie 2017/892. Zgodnie z art. 8a ust. 1 lit. a rozporządzenia 2017/892, wprowadzonym rozporządzeniem 2018/1146 zwiększenie limitu unijnej pomocy finansowej z 50 % do 60 % w przypadku programu operacyjnego lub części programu operacyjnego uznanej organizacji producentów, o której mowa w art. 34 ust. 3 lit. f) rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, przyznaje się, jeżeli warunki, o których mowa w art. 34 ust. 3 lit. f) rozporządzenia 1308/2013, są spełnione w każdym roku realizacji programu operacyjnego oraz z zastrzeżeniem procedury, o której mowa w art. 9 ust. 2 lit. g) niniejszego rozporządzenia.
W myśl art. 8a ust. 2 rozporządzenia 2017/892 na potrzeby zwiększenia limitu unijnej pomocy finansowej z 50 % do 60 % w przypadku programu operacyjnego lub jego części, odsetek produkcji owoców i warzyw sprzedanej przez organizacje producentów, o których mowa w art. 34 ust. 3 lit. f) rozporządzenia 1308/2013, oblicza się dla każdego roku trwania programu operacyjnego jako część wartości produkcji sprzedanej przez organizacje producentów w danym państwie członkowskim w stosunku do łącznej wartości produkcji owoców i warzyw sprzedanej wdanym państwie członkowskim w okresie odniesienia określonym w art. 23 ust. 1 rozporządzenia delegowanego (UE) 2017/891. Państwa członkowskie, które stosują metodę alternatywną określoną w art. 23 ust. 3 rozporządzenia 2017/891, obliczają jednak odsetek produkcji owoców i warzyw sprzedanej przez organizacje producentów, o których mowa w art. 34 ust. 3 lit. f) rozporządzenia 1308/2013, dla każdego roku trwania programu operacyjnego jako część wartości produkcji sprzedanej przez organizacje producentów w danym państwie członkowskim w stosunku do łącznej wartości produkcji owoców i warzyw sprzedanej wdanym państwie członkowskim w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rok, w którym pomoc zatwierdzono na mocy art. 8 niniejszego rozporządzenia.
Dodatkowo w ust. 4 art. 8a rozporządzenia 2017/892 wyjaśniono, że w czasie trwania programu operacyjnego państwa członkowskie co rok sprawdzają, czy spełniono warunki zwiększenia limitu pomocy finansowej Unii z 50 % do 60 %, o których mowa w art. 34 ust. 3 lit. f) rozporządzenia 1308/2013.
Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt g rozporządzenia 2017/892 do wniosków o przyznanie pomocy załącza się dokumenty uzupełniające zawierające informacje dotyczące m.in. zgodności z art. 33 ust. 3, art. 33 ust. 5 akapit pierwszy oraz art. 34 rozporządzenia 1308/2013.
Mając na uwadze powyższe przepisy organy ARiMR miały obowiązek dokonania określenia poziomu zorganizowania rynku owoców i warzyw, poprzez wyliczenie udziału wartości sprzedaży owoców i warzyw realizowanej przez uznane organizacje producentów owoców i warzyw w wartości produkcji towarowej owoców i warzyw w Polsce, w celu zastosowania prawidłowego poziomu pomocy z budżetu Unii Europejskiej, wypłacanej organizacjom producentów na dofinansowanie ich funduszy operacyjnych ustanowionych do realizacji programów operacyjnych. Organy obydwu instancji ustaliły, że do 2015 r. stopień zorganizowania nie przekraczał 20% i dopiero w 2016 r. przekroczył 20%, o czym skarżąca został poinformowana pismem z 9 lutego 2018 r. Z powyżej cytowanych przepisów jasno wynika, że warunki, o których mowa w art. 34 ust. 3 lit. f) rozporządzenia 1308/2013, muszą być spełnione w każdym roku realizacji programu operacyjnego. Skoro więc w 2016 r. zorganizowanie rynku owoców i warzyw przekroczyło 20 %, to prawidłowo organ ograniczył wysokość pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za 2017 r. do poziomu 50% faktycznie poniesionych wydatków, zgodnie z powołanym wyżej art. 34 ust. 1 rozporządzenia 1308/2013. Oznaczało to utratę za 2017 r. uprawnienia strony do korzystania z pomocy dofinansowania funduszu operacyjnego na podwyższonym poziomie 60%.
Dlatego też organy ARiMR w sposób prawidłowy w zaskarżonej decyzji przyjęły podstawowy (a nie podwyższony do 60 %) 50% poziom faktycznie poniesionych wydatków i na podstawie tego poziomu przyznały pomoc finansową na dofinansowanie funduszu operacyjnego za 2017 r. Słusznie Prezes ARiMR wyjaśnił, że strona składając wniosek o zatwierdzenie programu operacyjnego i zaznaczając, że wnioskuje o limit pomocy finansowej z Unii Europejskiej na wydatki z funduszu operacyjnego na poziomie 60%, powinna wziąć pod uwagę ryzyko z tym związane, gdyż art. 34 ust. 1 rozporządzenia 1308/2013 wyraźnie wskazuje, że unijna pomoc finansowa jest równa co do zasady faktycznie wpłaconej kwocie składek i jest ograniczona do 50 % faktycznie poniesionych wydatków. Natomiast przyjęcie 60 % limitu faktycznie poniesionych wydatków jest możliwe wyłącznie na wyraźny wniosek organizacji producentów i po spełnieniu jednej z przesłanek określonej w ust 3 art. 34 rozporządzenia 1308/2013. Przy czym, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, organizacja producentów powinna sobie zdawać sprawę, że w przypadku zaprzestania spełnienia jednego z warunków, który uprawniał ją do skorzystania z podwyższenia limitu z 50 % do 60 %, organy państwa członkowskiego będą miały obowiązek weryfikacji w każdym roku realizacji programu operacyjnego spełniania przesłanek warunkujących podwyższenie limitu do 60 %. Zatem skoro w sprawie organ II instancji jednoznacznie ustalił, że poziom zorganizowania rynku przekroczył 20 %, to nie mógł zastosować podwyższonego 60 % limitu i miał obowiązek zastosowania podstawowego 50% limitu. Inne działanie organu ARiMR spowodowałoby przyznanie pomocy publicznej w wysokości wyższej od należnej, a więc byłoby sprzeczne z limitami pomocy publicznej.
W ocenie sądu organy ARiMR nie musiały przedstawiać w swojej decyzji konkretnych wyliczeń, gdyż dane te wynikają z informacji powszechnie znanych. Trzeba bowiem zauważyć, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zgodnie z art. 36 rozporządzenia 1308/2013 i art. 27 rozporządzenia 2017/891 oraz w związku z art. 8 ust. 3a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2016 r. poz. 58 ze zm.) ustanowił strategię krajową na rzecz zrównoważonych programów operacyjnych na rynku owoców i warzyw. Z informacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 września 2017 r. w sprawie strategii krajowej dla zrównoważonych programów operacyjnych organizacji producentów owoców i warzyw oraz zrzeszeń organizacji producentów owoców i warzyw w Polsce na lata 2018-2022 (Dziennik Urzędowy Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 września 2017 r. poz.70) zawartej w tytule "Stan zorganizowania rynku owoców i warzyw oraz rozwój grup i organizacji producentów w Polsce na tle UE" wynika, że cyt. "Tempo powstawania grup i organizacji producentów w Polsce wzrosło po 2008 r. w wyniku znacznego zwiększenia pomocy dla wstępnie uznanych grup producentów. Na koniec 2008 r. w Polsce działało łącznie 57 grup i organizacji producentów. Na dzień 5 kwietnia 2012 r. ich liczba wynosiła 258, w tym 58 OP. W połowie lipca 2013 r. funkcjonowały 324 grupy i organizacje producentów, z czego 105 spełniło wymogi uznania i uzyskało status OP. Zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 2016 r. w Polsce funkcjonowały ogółem 292 podmioty, w tym 53 wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw zrzeszające łącznie 763 członków i 238 uznanych organizacji producentów owoców i warzyw zrzeszających łącznie 6302 członków oraz 1 zrzeszenie organizacji producentów owoców i warzyw zrzeszające 5 organizacji producentów. W innych krajach w UE obserwowane jest łączenie się organizacji producentów w zrzeszenia organizacji producentów, co w efekcie prowadzi do spadku ich liczby, ale jednocześnie ich znacznego wzmocnienia finansowego. Poziom organizacji rynku w tych działach ogrodnictwa, gdzie powstały i działają grupy i organizacje (producenci jabłek, warzyw pod osłonami i pieczarek) nie przekracza w Polsce 30%. Średni stan zorganizowania rynku owoców i warzyw (mierzony udziałem wartości sprzedanych owoców i warzyw przez grupy i organizacje w całkowitej wartości produkcji towarowej owoców i warzyw) wynosił w UE-28 wg danych Komisji Europejskiej w 2004 r. 31,1%, w 2007 r. 37,2%, w 2010 r., 43,0%". Z kolei we wcześniejszej strategii krajowej z 2016 r. wprowadzonej Informacją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) sierpnia 2016 r. podając poziom organizacji rynku Minister oparł się o dane z połowy 2009 r. i wskazał, że ten stan zorganizowania nie przekracza 7-8%. Bezspornym pozostaje także, że dane zebrane w informacji z 26 września 2017 r. obejmują okres do końca 2016 r. Jednak ich zakres przedmiotowy jest o wiele szerszy, a nadto zawiera analizy i prognozy rozwoju rynku owoców i warzyw. Z tych analiz i prognoz wynika, że następować ma dalsza koncentracja produkcji, a jedną z przyczyn wzrostu ma być dofinansowanie organizacji producentów ze środków UE, które pozwala na rozbudowę środków technicznych, poprawę pozycji w handlu i zwiększanie eksportu. Potwierdzeniem powyższego jest pismo ARiMR z (...) maja 2019 r. nr (...) i odnoszące się do naliczania na 2018 r. pomocy finansowej oraz zatwierdzania na rok 2019 programów operacyjnych, funduszy operacyjnych i pomocy finansowej dla uznanych organizacji producentów, znane sądowi z urzędu, z którego wynika, że zorganizowanie rynku w 2017 roku wynosiło 22,7 % (dane pochodzą ze sprawozdania przekazanego przez Polskę do Komisji Europejskiej).
Co więcej organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że wyliczenia ARiMR zostały zwartej w sprawozdaniu rocznym do Komisji Europejskiej z działalności organizacji producentów owoców i warzyw za 2016 r. o którym mowa w art. 54 lit. b rozporządzenia 2017/891 (wcześniej podstawę stanowił art. 97 lit. b rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw – Dz.Urz. z 2011 r., nr 157 s 1 ze zm.). Ze sprawozdania tego wynikało, że udział wartości wprowadzonych do obrotu owoców i warzyw przez uznane organizacje producentów owoców i warzyw, w całkowitej wartości produkcji sprzedanej owoców i warzyw (w tym grzybów i ziół) za rok 2016, wynosi 20,7%.
W tym miejscu sąd wskazuje, odnosząc się do zarzutów zawartych w piśmie procesowym strony z 7 listopada 2019 r., że organy ARiMR w zaskarżonych decyzjach przedstawiły stan zorganizowania rynku owoców i warzyw w roku 2016, a nie jak wskazuje strona w roku 2017. Powyższa bowiem analiza ewidentnie pokazuje, że stan zorganizowania rynku w 2016 roku wynosił 20,7%, a w roku 2017 – 22,7 %. Dyrektor Oddziału ARiMR przyjął wartość 20,7% (patrz strona 17 decyzji). Tym samym wbrew twierdzeniom strony wszystkie ustalenia dotyczące zorganizowania rynku odnoszone były do roku 2016, a nie do roku 2017. Organ jedynie przywoływał rok 2017 w kontekście złożonego przez stronę wniosku o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za ten właśnie sporny rok, tj. rok 2017.
W związku z powyższym i w połączeniu z treścią art. 34 ust. 3 lit. f rozporządzenia 1308/2013 dane zawarte w przedmiotowej informacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z (...) września 2017 r. oraz wskazane w sprawozdaniu wyznaczają poziomy odniesienia. Skoro Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odnosi poziom organizacji rynku do 30%, to oznacza, że polski rynek przekroczył już najniższy poziom odniesienia wyznaczony na 20%, co potwierdza złożone do Komisji Europejskiej sprawozdanie. Dlatego też zarówno opublikowanie przedmiotowej informacji, jak i jej treść, należy traktować jako fakt powszechnie znany. W ocenie sądu celem wydawania dziennika urzędowego przez centralny organ administracji jest zapewnienie powszechnej wiedzy o sprawach podlegających publikacji. W związku z tym zarówno opublikowanie przedmiotowej informacji, jak i jej treść, należy traktować jako fakt powszechnie znany. Zgodnie z art. 77 § 4 kpa fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie.
Zasadność tego poglądu dodatkowo zwiększa konieczność znajomości przedmiotowej informacji MRiRW przez każdą organizację producentów owoców i warzyw realizującą program operacyjny, w tym skarżącą, gdyż w myśl § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2013 r. w sprawie warunków i sposobu wdrażania strategii krajowej w programach operacyjnych realizowanych na rynkach owoców i warzyw (Dz. U. poz. 800), stanowi ona podstawę do opracowania i corocznej weryfikacji tegoż programu operacyjnego. W związku z tym przedmiotowa informacja stanowi element stanu faktycznego, który powinien być uwzględniony. Sąd zdaje także sobie sprawę, że powyższa strategia dotyczy okresu 2018-2022, a więc nie obejmuje roku 2017, jednakże, co jasno wynika z tej strategii Minister przywołał dane na 31 grudnia 2016 r. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie sądu nie było konieczności, aby w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes ARiMR wskazywane były szczegółowe działania matematyczne, które doprowadziły do stwierdzenia, że poziom organizacji rynku owoców i warzyw przekraczał wartość 20 %. Słusznie także zauważa Prezes ARiMR, że skarżąca nie neguje samej zasadności możliwości zmniejszenia kwoty pomocy tym organizacjom, które z uwagi na przekroczenie 20% poziomu zorganizowania rynku, nie mogą otrzymać pomocy finansowej w podwyższonej wysokości (60% faktycznie poniesionych wydatków), a jedynie kwestionuje brak stosownych wyliczeń w decyzji. Strona natomiast nie zauważa, że informację o przekroczeniu 20% zorganizowania rynku otrzymała jeszcze przed wydaniem decyzji i tej informacji w żaden sposób nie zaprzeczyła, nie podnosiła bowiem zarzutów błędów w tym zakresie, a i skarga nie zawiera w tym zakresie żadnych danych, które mogłyby podważyć ustalenia organu.
Sąd wyjaśnia, że organ po złożeniu wniosku o płatność miał obowiązek zweryfikować poziom zorganizowania rynku, co jasno wynika z art. 8a ust. 4 rozporządzenia 2017/892 (coroczne sprawdzanie warunków zwiększenia limitu pomocy finansowej), a strona miała obowiązek złożyć wniosek wraz z potwierdzeniem spełnienia przesłanki wynikającej z art. 34 ust. 3 lit f rozporządzenia 1308/2013 (art. 9 ust. 2 pkt g rozporządzenia 2017/892). Oznacza to, że na etapie oceny wniosku o przyznanie pomocy finansowej na dany rok realizacji programu operacyjnego organ zobowiązany był do ponownej weryfikacji spełniania przez organizacje warunku, o którym mowa w art. 34 ust. 3 lit. f) rozporządzenia 1308/2013. Tym samym mimo zatwierdzenia wartości pomocy finansowej ostateczną decyzją z 12 maja 2017 r. to organ rozpoznający wniosek strony o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego za rok 2017 miał obowiązek ponownej weryfikacji spełniania warunków uzyskania pomocy, w tym warunków uzyskania pomocy podwyższonej do 60% poziom faktycznie poniesionych wydatków. Przeciwna interpretacja przepisów prowadziłaby do ominięcia przepisów dotyczących pomocy publicznej, którą to pomocą niewątpliwie objęte jest ta sprawa. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że pomoc publiczna jest co do zasady niedozwolona, gdyż tylko wyjątkowo prawodawca unijny dopuszcza udzielenie takiej pomocy. W sprawie zgodnie z art. 211 ust. 1 rozporządzenia 1308/2013 art. 107-109 TFUE stosuje się do produkcji produktów rolnych i handlu nimi. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1, art. 107-109 TFUE nie stosuje się do płatności państw członkowskich dokonywanych na podstawie któregokolwiek spośród następujących środków i przepisów oraz zgodnie z nimi: a) środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu, które są częściowo lub w całości finansowane przez Unię (art. 211 ust. 2 lit. a). Tym samym tylko pełna zgodność udzielanej pomocy z rozporządzeniem 1308/2013 umożliwiała wypłatę tej pomocy stronie. Takiej natomiast zgodności, zgodnie z tym co zostało wskazane wyżej, nie stwierdzono. A więc udzielenie pomocy w podwyższonej wysokości byłoby sprzeczne z tym rozporządzeniem i tym samym stanowiłoby niedozwoloną pomoc publiczną. Zasadnie zatem organy ARiMR przyjęły podstawowy a nie podwyższony poziom i na podstawie tego poziomu przyznały pomoc finansową na dofinansowanie funduszu operacyjnego za 2017 r.
Na zakończenie wątku dotyczącego zorganizowania rynku, to sąd wskazuje, że
zgodnie z art. 8a ust. 3 rozporządzenia 2017/892 państwa członkowskie powiadamiają organizację producentów o zatwierdzonej kwocie pomocy, w tym o kwocie zwiększenia przyznanego na podstawie art. 34 ust. 3 lit. f rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, najpóźniej do dnia 15 grudnia roku poprzedzającego realizację programu operacyjnego, jak określono w art. 8 niniejszego rozporządzenia. W sprawie nie ulega wątpliwości, że strona wiedziała o kwocie zwiększenia (60% faktycznie poniesionych wydatków), m.in. dysponowała decyzją zatwierdzającą realizację Programu Operacyjnego 2015-2017. Jednakże cytowany wyżej ust. 4 tego przepisu wprost nakazuje organowi coroczną weryfikację (sprawdzenie, czy spełniono warunki zwiększenia limitu pomocy finansowej Unii z 50 % do 60 %) spełniania warunków uzyskania pomocy finansowej, a więc także weryfikację już zatwierdzonych programów operacyjnych, z czego organ w sprawie się wywiązał i o czym już była mowa wyżej.
Powołane przez skarżącą w piśmie procesowym wyroki WSA w Warszawie zostały wydane w indywidualnych sprawach i są wyrokami nieprawomocnymi. Odmienne stanowisko od przywołanego przez skarżącą w piśmie procesowym zawarł WSA w Warszawie w wyrach z 11 czerwca 2019 r. VIII SA/Wa 271/19 i 9 maja 2019 r., VIII SA/Wa 148/19. Powołane wyroki także są nieprawomocne i tym samym orzecznictwo w tego typu sprawach dopiero się kształtuje.
Sąd natomiast za formalnie zasadny uznał zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 kpa poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednakże formalne uznanie zasadności tego zarzuty nie może prowadzić do ustalenia, że naruszenie to miało jakikolwiek wpływ na wynika sprawy. Oceny takiej sąd dokonał na podstawie poniższych argumentów.
W pierwszej kolejności sąd wskazuje, że organ I instancji umożliwił skarżącej uczestnictwo w postępowaniu, strona w postępowaniu odwoławczym była natomiast reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wiedziała jakie były przyczyny przyznania takiej a nie innej wysokości pomocy i tym samym mogła już w odwołaniu powołać wszystkie obecnie wskazywane w skardze żądania. Ponadto organ odwoławczy nie prowadził żadnego dodatkowego postępowania wyjaśniającego, którego skutkiem byłoby zgromadzenie materiału dowodowego nieznanego stronie. Ten materiał dowodowy został przesłany przez skarżącą, a więc był jej znany. Tym samy nawet przyjmując, że organ winien umożliwić stronie czynny udział w postępowaniu, to i tak całość zgromadzonego materiału dowodowego będącego podstawą do wydania decyzji była stronie znana. Dlatego też uchybienie to w żaden sposób nie miało wpływu na wynik sprawy. Dodatkowo i najważniejsze, skarżąca zdaje się nie zauważać, że tak naprawdę to zasadniczym problemem była kwestia związana z zorganizowaniem rynku i wpływem tego zorganizowania na wysokość pomocy. Natomiast kwestia związana z nieuznaniem prowadzenia działalności rolniczej przez K. H. nie miała żadnego wpływu na wydaną decyzję, co organy jasno wyłożyły w decyzji. Tym samym wskazywane obecnie żądania nie będą miały wpływu na wysokość pomocy, a więc treść rozstrzygnięcia. Organy ARiMR jasno bowiem wyjaśniły i wyjaśnienia te są prawidłowe, że redukcja wartości produktów sprzedanych (WPS) spowodowana niewliczeniem wartości produktów sprzedanych przez K. H. nie miała wpływu na wysokość obliczonej i przyznanej przez organ I instancji pomocy finansowej. Powołany art. 34 ust. 1 i 2 rozporządzenia 1308/2013 jasno wskazuje jak się oblicza pomoc. Pomoc taka po pierwsze jest równa faktycznie wpłaconej kwocie składek (w sprawie 298.593,49 zł) i jest ograniczona do 50% faktycznie poniesionych wydatków oraz nie może być wyższa niż 4,1% wartości produkcji wprowadzonej do obrotu przez stronę. A więc limit jak zasadnie zauważyły organy ARiMR w sprawie 50 % limit wysokości faktycznie poniesionych wydatków (380.217,43 zł x 50% =190.108,71 zł) nie przekracza wartości faktycznie wpłaconych składek (298.593,49 zł) oraz nie przekracza 4,1 % wartości produkcji sprzedanej przez stronę w wysokości 271.213,07 zł (6.614.952,84 zł x 4,1%). Co więcej nawet przy hipotetycznym założeniu, że w sprawie należałoby zastosować 60% limitu faktycznie poniesionych wydatków (czego sąd nie akceptuje), to także ustalona w ten sposób wartość 228.130,46 zł, nie przekracza 4,1 % wartości produkcji sprzedanej przez stronę w wysokości 271.213,07 zł, a tym bardziej nie przekraczałaby kwoty obliczonej z uwzględnieniem produkcji K. H., która wynosiłaby 280.738,86 zł (7.018.471,54 x 4,1%). Dlatego też prowadzenie dalszego postępowanie z tej przyczyny również byłoby niezasadne.
Na zakończenie tego wątku sąd zwraca uwagę na uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04 zgodnie z którą: 1. niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że jest podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy; 2. naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchwała ta zapadł na gruncie Ordynacji podatkowej, jednakże tezy z tej uchwały są aktualne do postępowań prowadzonych w oparciu o kpa. Innymi słowy zarzut skarżącej będzie zasadny tylko wtedy gdy strona rzeczywiście wykaże, że uchybienie organu w tym zakresie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona w sprawie tego w żaden sposób nie wykazała, gdyż jedynie w sposób hipotetyczny wskazała, że mogła przedstawić dodatkowe argumenty, czy też złożyć wnioski dowodowe. Odnośnie tej ostatniej kwestii sąd już wyjaśnił, że w sprawie nie było potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego, gdyż wszystkie okoliczności zostały wyjaśnione innymi dowodami. Tym samym strona w żaden sposób nie wykazała, że ewentualne uchybienie miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Dlatego też powyższe zarzuty są niezasadne i mają charakter zarzutów teoretycznych niewpływających na wynik sprawy.
Odnośnie natomiast kwestii związanej z nieuznaniem przez organy ARiMR prowadzenia działalności rolniczej przez K. H. w 2015 r. należy podkreślić, że kwestia ta, o czym już była mowa wyżej, nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcia. A więc niezależnie czy sąd podzieli argumentację organu, czy też strony, to i tak rozstrzygnięcia organu będzie prawidłowe. Jednakże, skoro strona podnosi zarzuty w tym zakresie, to sąd stwierdza, że w sprawie organy zasadnie nie uznały prowadzenia działalności rolniczej przez ww. osobę w 2015 r. Brak jest bowiem jakiegokolwiek dowodu, ten fakt potwierdzający. W aktach sprawy znajduje się jedynie umowa dzierżawy z 26 czerwca 2014 r. 4,5 ha sadu jabłoni (działki ewidencyjne nr (...) i (...) ) zawarta została pomiędzy K. H. a I. S. na czas określony, tj. od dnia (...) czerwca 2014 r. do dnia (...) grudnia 2014 r. Tym samym umowa ta nie dotyczy roku 2015 r. Z kolei potwierdzenie zawarcia ustnej umowy użyczenia dotyczy zawarcia takiej umowy na część działki (...) i (...) o obszarze około 4,5 ha (sad jabłkowy) na okres 1 roku, od daty (...) czerwca 2016 r. A więc także ta umowa nie obejmuje roku 2015.
Wbrew temu co wskazuje strona w skardze powołując się na art. 674 w zw. z art. 694 kodeksu cywilnego w sprawie właśnie brak jest dowodu wskazującego, że umowa dzierżawy uległa przedłużeniu na czas nieoznaczony. Przeciwnie w sprawie porównując umowę dzierżawy z 26 czerwca 2014 r. (art. 693 kodeksu cywilnego) i umowę użyczenia (art. 710 kodeksu cywilnego) należy przyjąć, że wbrew twierdzeniom strony umowa dzierżawy wygasła, a nie uległa przedłużeniu. Z zastawienia tych umów wynika, że strona dysponowała tymi gruntami jedynie przez części roku kalendarzowego, a nie przez cały rok, gdyż dysponowała sadem dopiero od czerwca określonego roku. Co więcej sama strona powyższe potwierdza wskazując, że umowa dzierżawy nie była zawarta na czas nieokreślony, gdyż co roku była przedłużana, jednakże w sprawie nie ma dowodu na przedłużenie w 2015 roku.
W ocenie sądu także pozostałe wskazywane przez stronę dowody w żaden sposób nie wskazują, że prowadziła ona w 2015 r. działalność. Dowodu na powyższą okoliczność nie stanowią bowiem kopie dokumentów takich jak: raport z kontroli wartości produktów sprzedanych (WPS) przez organizację w okresie referencyjnym od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. przeprowadzonej przez Agencję Rynku Rolnego, raport z kontroli wniosków o zatwierdzenie/zmianę P.O. przeprowadzonej przez Agencje Rynku Rolnego. Z raportów tych bowiem nie wynika, aby ARR weryfikowała informację wynikających z oświadczeń K. H. oraz deklaracji złożonych przez stronę. Prawidłowo Prezes ARiMR zauważył, że w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych (identyfikacja i pomiar powierzchni) potwierdzono jedynie zgodność deklarowanych powierzchni upraw z dokumentacją źródłową, tj. deklaracje zbiorów owoców i warzyw wraz z ewidencją powierzchni upraw i gatunków u wytypowanych członków. A więc powyższe potwierdza, że kontrolerzy nie żądali od spółki dokumentów potwierdzających informacje zawarte w oświadczeniach dotyczące faktycznego prowadzenia działalności rolniczej przez K. H., lecz oparli się wyłącznie na samych oświadczeniach strony porównując dane zawarte w deklaracjach wraz z oświadczeniami. Także załączony paragon nr (...) z (...) kwietnia 2015 r. wystawionego przez P.P.H.U. A. M. W. nie potwierdza prowadzenia działalności, gdyż z jego treści nie wynikają dane osobowe K. H.
Mając powyższe na względzie, mimo braku wpływu okoliczności nieprowadzenia działalności rolniczej przez K. H. na wynik sprawy, to sąd podziela dokonane przez organy ARiMR ustalenia w tym zakresie i podnoszone zarzuty uznaje za niezasadne.
W ocenie sądu zaskarżona decyzja nie narusza wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające w pełnym zakresie, ustalił stan faktyczny w sprawie, który nie został w sposób skuteczny podważony przez skarżącą. Sporządzone uzasadnienie zawiera stanowisko co do stanu faktycznego oraz oceny prawej - wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Fakt, że skarżąca nie podziela tych ustaleń i dokonanej oceny prawnej nie przesądza, że w sprawie doszło do naruszenia procedury administracyjnej. Dlatego też zdaniem sądu wszystkie podniesione zarzuty nie miały wpływu na wynik sprawy.
Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ppsa.
-----------------------
1