V SA/WA 636/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-11-20
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowyzwrot akcyzydostawa wewnątrzwspólnotowarejestracja pojazdusamochody osoboweprawo o ruchu drogowymustawa o podatku akcyzowymsądy administracyjne

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego od samochodów osobowych, które zostały czasowo zarejestrowane w kraju przed dokonaniem dostawy wewnątrzwspólnotowej.

Skarżąca spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego od 6 samochodów osobowych. Spółka dokonała ich czasowej rejestracji w Polsce w celu wywozu za granicę (dostawa wewnątrzwspólnotowa). Organy uznały, że zwrot akcyzy nie przysługuje, ponieważ samochody zostały zarejestrowane w kraju przed dokonaniem dostawy wewnątrzwspólnotowej, co jest sprzeczne z art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i wskazując, że czasowa rejestracja również wyklucza prawo do zwrotu akcyzy.

Przedmiotem sprawy była skarga spółki [...] s.c. M. J., Z. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego w wysokości [...] zł z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej 6 samochodów osobowych. Spółka wniosła o zwrot akcyzy, argumentując, że celem czasowej rejestracji pojazdów było ich wywiezienie za granicę i realizacja umowy sprzedaży z podmiotem zagranicznym, a nie ich "konsumpcja" na terenie Polski. Organy administracji uznały, że spółka nie spełniła przesłanki braku wcześniejszej rejestracji na terytorium kraju, ponieważ pojazdy zostały czasowo zarejestrowane w Polsce przed dokonaniem dostawy wewnątrzwspólnotowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, zwrot akcyzy przysługuje od samochodu osobowego "niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju". Sąd zinterpretował ten przepis dosłownie, uznając, że każda rejestracja, w tym czasowa, wyklucza prawo do zwrotu akcyzy, niezależnie od celu tej rejestracji. Sąd odniósł się również do zarzutów naruszenia przepisów unijnych (Dyrektywa 2008/118/WE), stwierdzając, że samochody osobowe nie są objęte zharmonizowanymi przepisami dyrektywy, a państwa członkowskie mają swobodę w ustalaniu zasad opodatkowania tych pojazdów, o ile nie powoduje to zwiększenia formalności przy przekraczaniu granic. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasady in dubio pro tributario ani zasady zaufania do organów podatkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, czasowa rejestracja samochodu osobowego na terytorium kraju przed dokonaniem dostawy wewnątrzwspólnotowej wyklucza prawo do zwrotu zapłaconego podatku akcyzowego.

Uzasadnienie

Sąd zinterpretował art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym dosłownie, uznając, że samochód osobowy "niezarejestrowany wcześniej na terytorium kraju" oznacza brak jakiejkolwiek rejestracji, w tym czasowej. Każda rejestracja, niezależnie od jej charakteru, powoduje, że samochód przestaje być "niezarejestrowany wcześniej" i tym samym wyklucza prawo do zwrotu akcyzy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.a. art. 107 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Samochód osobowy "niezarejestrowany wcześniej na terytorium kraju" oznacza brak jakiejkolwiek rejestracji, w tym czasowej. Każda rejestracja, niezależnie od jej charakteru, wyklucza prawo do zwrotu akcyzy.

Pomocnicze

u.p.a. art. 107 § ust. 3 i 4

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 2 § ust. 1 pkt 8

Ustawa o podatku akcyzowym

Definicja dostawy wewnątrzwspólnotowej.

u.p.a. art. 100 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku akcyzowym

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu.

p.r.d. art. 74 § ust. 2 pkt 2 lit. a

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Cel czasowej rejestracji pojazdu (wywóz za granicę).

p.r.d. art. 71 § ust. 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Dowód dopuszczenia pojazdu do ruchu.

p.r.d. art. 74 § ust. 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Rodzaje czasowej rejestracji.

p.r.d. art. 74 § ust. 3

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Okres czasowej rejestracji.

o.p. art. 122

Ustawa Ordynacja podatkowa

Obowiązek działania organów podatkowych.

o.p. art. 187 § ust. 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia dowodów.

o.p. art. 121 § ust. 1

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

o.p. art. 2a

Ustawa Ordynacja podatkowa

Zasada in dubio pro tributario.

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada ustawowego nakładania podatków.

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs(4) § ust. 3

Podstawa do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego art. 2 § ust. 2

Dodatkowe dokumenty potwierdzające dostawę wewnątrzwspólnotową.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czasowa rejestracja samochodu osobowego na terytorium kraju przed dostawą wewnątrzwspólnotową wyklucza prawo do zwrotu akcyzy na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym.

Odrzucone argumenty

Czasowa rejestracja miała na celu wyłącznie wywóz pojazdów za granicę i nie stanowiła "konsumpcji" na terenie Polski. Polskie przepisy dotyczące zwrotu akcyzy naruszają Dyrektywę 2008/118/WE. Organy naruszyły zasadę in dubio pro tributario, nie rozstrzygając wątpliwości na korzyść podatnika. Organy naruszyły zasadę zaufania do organów podatkowych poprzez zmianę dotychczasowej praktyki orzeczniczej. Nałożenie podatku akcyzowego na samochody nie "skonsumowane" w kraju narusza art. 217 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

samochodem osobowym niezarejestrowanym wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym niezarejestrowanym wcześniej na terytorium kraju, co w dosłownym znaczeniu oznacza "przed upływem pewnego określonego czasu, przed jakimś wydarzeniem" samochody osobowe opodatkowane w Polsce podatkiem akcyzowym nie są zaliczane do wyrobów akcyzowych, do których ma zastosowanie dyrektywa Rady 2008/118/WE

Skład orzekający

Andrzej Kania

sędzia

Bożena Zwolenik

sędzia

Dariusz Czarkowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym dotyczącego zwrotu akcyzy od samochodów osobowych, które zostały czasowo zarejestrowane w kraju przed dokonaniem dostawy wewnątrzwspólnotowej. Potwierdzenie, że każda rejestracja, nawet czasowa, wyklucza prawo do zwrotu akcyzy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji czasowej rejestracji pojazdów w celu ich wywozu. Może być mniej istotne dla przypadków, gdzie rejestracja miała inny charakter lub gdy przepisy uległy zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z obrotem samochodami osobowymi i zwrotem akcyzy, co jest istotne dla firm zajmujących się handlem pojazdami. Interpretacja sądu jest restrykcyjna i może być zaskakująca dla podatników.

Czasowa rejestracja auta w Polsce zablokowała zwrot akcyzy – wyrok WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 636/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania
Bożena Zwolenik
Dariusz Czarkowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I FSK 1134/21 - Postanowienie NSA z 2023-10-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 864
art. 107 ust. 1
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 110
art. 74 ust. 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U.UE.L 2009 nr 9 poz 12 art. 1 ust. 3, art. 33 ust. 1 i ust. 6
Dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylająca dyrektywę  92/12/EWG
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2020 r. sprawy ze skargi [...] s.c. M. J., Z. . na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] s.c. M. J. Z. K. (dalej: "Strona", "Skarżąca") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor Izby", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (dalej: "Naczelnik Urzędu", "organ I instancji") z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów osobowych w wysokości [...] zł.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2019 r. Strona zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] o zwrot podatku akcyzowego z tytułu dokonanej wewnątrzwspólnotowej dostawy 6 samochodów osobowych marki [...] o stosownych nr VIN w wysokości [...] zł.
Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2019 r. odmówił zwrotu podatku akcyzowego w wysokości [...] zł z tytułu dokonanej wewnątrzwspólnotowej dostawy 6 samochodów osobowych marki [...].
Strona pismem z dnia [...] października 2019 r. odwołała się od powyższej decyzji. Uznając bezzasadność wniesionego odwołania Dyrektora Izby decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że zasady dokonywania zwrotu podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego są uregulowane w ustawie z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym oraz w wydanym na podstawie delegacji ustawowej rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego. W powołanej wyżej regulacji ustawowej istotne znaczenie, w ocenie organu, ma pojęcie "dostawy wewnątrzwspólnotowej", czyli przemieszczania wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego (art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym) oraz termin "zwrot podatku" określany jako zwrot różnicy podatku lub zwrot podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług. Stosownie do art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, podmiot, który nabył prawo rozporządzania jak właściciel samochodem osobowym niezarejestrowanym wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, dokonujący dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, ma prawo do zwrotu akcyzy na wniosek złożony właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego. Według art. 107 ust. 3 i ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym, podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, którymi są w szczególności: dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową albo eksportem. Do wniosku o zwrot załącza się dowód zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturę z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, o których mowa w ust. 3 ww. artykułu.
Organ odwoławczy zwrócił nadto uwagę, że jeżeli przedłożone oświadczenia oraz dokumenty wymienione w art. 107 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym nie potwierdzają wykonania dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego albo jego eksportu, podmiot obowiązany jest do przedłożenia innych dokumentów wskazujących na ich wykonanie, w szczególności korespondencji handlowej, dokumentu dotyczącego ubezpieczenia lub frachtu oraz dokumentu potwierdzającego zapłatę za wykonaną dostawę wewnątrzwspólnotową albo eksport (§ 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego). Jak wynika z powyższych uregulowań prawnych, uprawnionym do żądania zwrotu akcyzy od samochodu osobowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu jest podmiot, który: 1) nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel; 2) dokonał dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego, lub jeżeli w jego imieniu dostawa albo eksport były realizowane; 3) nie dokonał wcześniej rejestracji samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym; 4) wykazał, że akcyza od samochodu została w kraju zapłacona; 5) złożył wniosek właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego; 6) zachował jednoroczny termin liczony od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego przy złożeniu wniosku.
W ocenie organu Strona nie wypełniła przesłanki w zakresie braku wcześniejszej rejestracji na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym w stosunku do przedmiotowych pojazdów, bowiem zostały one zarejestrowane na terytorium kraju w dniu [...] maja 2019 r. tj. przed dokonaniem dostawy wewnątrzwspólnotowej, która miała miejsce w dniu [...] maja 2019 r.
Organ odwoławczy, nawiązując do instytucji rejestracji samochodu osobowego na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1190), wskazał, iż na mocy art. 71 ust. 1 tej ustawy, dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Stosownie zaś do art. 74 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym, czasowej rejestracji pojazdu dokonuje, w przypadkach określonych w ust. 2, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) właściciela pojazdu, wydając pozwolenie czasowe i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. Zgodnie z art. 74 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, czasowej rejestracji dokonuje się: z urzędu - po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu; na wniosek właściciela pojazdu - w celu umożliwienia: a) wywozu pojazdu za granicę, b) przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, c) przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy. Przy czym, czasowej rejestracji, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, można dokonać pomimo braku dołączonych do wniosku o rejestrację dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 6 i 6a tej ustawy. Dokumenty te powinny zostać złożone przed wydaniem dowodu rejestracyjnego. Dodatkowo, czasowej rejestracji pojazdu dokonuje się warunkowo, jeżeli właściciel pojazdu złoży oświadczenie, że w okresie od tej rejestracji do wydania dowodu rejestracyjnego nie nastąpi zmiana w zakresie własności pojazdu (o czym mowa w ust. 2b ww. przepisu). Nadto organ wskazał, że zgodnie z art. 74 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, czasowej rejestracji dokonuje się na okres nieprzekraczający 30 dni, z zastrzeżeniem ust. 4. Termin ten może być jednorazowo przedłużony o 14 dni w celu wyjaśnienia spraw związanych z rejestracją pojazdu.
Organ wskazał, iż w rozpatrywanej sprawie rejestracja przedmiotowych 6 pojazdów miała charakter rejestracji czasowej, zgodnie z art. 74 ust. 2 pkt 2a Prawa o ruchu drogowym, co potwierdzają dane zawarte w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Z art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym wynika, że istotnym czynnikiem przy zwrocie akcyzy jest, aby przemieszczany pojazd nie były wcześniej zarejestrowany na terytorium kraju. Nie bez znaczenia ustawodawca użył w ww. przepisie prawa zwrotu "niezarejestrowanym wcześniej na terytorium kraju", co w dosłownym znaczeniu oznacza "przed upływem pewnego określonego czasu, przed jakimś wydarzeniem". Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. uznał słuszność odmowy zwrotu podatku akcyzowego przez organ pierwszoinstancyjny w zakresie przedmiotowych spornych pojazdów.
W dalszej części decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów Strony uznając je za bezzasadne.
Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
-przepisów prawa materialnego
a) art. 107 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008r. (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 864 ze zm.) w zw. z art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 2 czerwca 1997 r. (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1990 ze zm.) poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie, tj. uznanie, że w niniejszej sprawie Skarżąca nie jest uprawniona do zwrotu zapłaconej akcyzy od przedmiotowych w sprawie samochodów osobowych, pomimo że z materiału sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wyłącznym celem dokonania czasowej rejestracji tych samochodów był ich wywóz poza granice kraju i realizacja zawartej umowy sprzedaży tych samochodów na rzecz podmiotu mającego swoją siedzibę poza granicami kraju (dostawa wewnątrzwspólnotowa), a zatem, że celem tym nie była "konsumpcja" tych samochodów na terenie kraju oraz, że do takiej "konsumpcji" samochodów na terenie kraju faktycznie nie doszło i dojść nie mogło;
b) art. 100 ust. 1 pkt 2) ustawy o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008 r. (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 864 ze zm.) poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie, tj. uznanie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy zaistniała przesłanka do trwałego nałożenia ciężaru podatku akcyzowego na Skarżącą z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia przedmiotowych w sprawie samochodów osobowych, pomimo że z materiału sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że samochody te nie miały i nie mogły zostać "skonsumowane" na terenie kraju;
c) art. 33 ust. 1 i 6 Dyrektywy Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylająca dyrektywę 92/12/EWG (Dz.Urz.UE.L 2009 Nr 9, str. 12) poprzez jego niezastosowanie, tj. uznanie, że Skarżąca nie ma prawa do zwrotu akcyzy od przedmiotowych w sprawie samochodów, pomimo że państwem, w którym samochody te miały być dopuszczone do konsumpcji były Niemcy, a samochody zostały zarejestrowane czasowo na terenie Polski wyłącznie w celu ich przechowania i transportu z terenu Polski na teren Niemiec, a nie w celu ich "konsumpcji" na terenie Polski;
d) art. 217 Konstytucji RP (Dz.U. 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie, tj. nałożenie na Skarżącą ciężaru podatku nieprzewidzianego ustawą tj. uznanie, że Skarżąca powinna ponieść ciężar podatku akcyzowego od samochodów osobowych, które nie zostały i nie mogły zostać "skonsumowane" na terenie kraju;
-przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
e) art.122 i art. 187 ust. 1 ustawy Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), tj. sprzeczność istotnych ustaleń decyzji ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym poprzez ustalenie, że terytorium "konsumpcji" przedmiotowych w sprawie pojazdów była Polska, pomimo że całokształt zebranego materiału dowodowego w sprawie świadczy, że samochody nie były przeznaczone do "konsumpcji" na terenie Polski, a na terenie Niemiec;
f) art. 121 ust. 1 ustawy Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.), tj. prowadzenie sprawy w sposób rażąco naruszający zaufanie do organu podatkowego, który w szeregu dotychczas wydanych na rzecz Skarżącej decyzji w podobnym stanie faktycznym orzekał o zwrocie podatku akcyzowego na rzecz Skarżącej;
g) naruszenie art. 2a ustawy Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) poprzez brak rozstrzygnięcia na korzyść podatnika wątpliwości dotyczących rozumienia pojęcia "niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym" w sytuacji, gdy treść przepisu art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym nie rozróżnia rejestracji "czasowej – zwykłej" od "czasowej –wywozowej".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Pismem z dnia 29 czerwca 2020 r. Skarżąca nie wyraziła zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Sąd, kierując się tymi przesłankami uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W dniu 6 listopada 2020 r. w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym, mając na względzie zarządzenie nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnych działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniu wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym oraz zarządzenie nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-Cov-2 ustalonych w Zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych sprawa niniejsza została przez Przewodniczącego Wydziału skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs (4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374)
Odnosząc się do ram prawnych niniejszej sprawy należy wskazać na treść art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2019 poz. 864 z poźń. zm.), zgodnie z którym podmiot, który nabył prawo rozporządzania jak właściciel samochodem osobowym niezarejestrowanym wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, dokonujący dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, ma prawo do zwrotu akcyzy na wniosek złożony właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego. W świetle zaś art. 74 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym czasowej rejestracji dokonuje się: 1) z urzędu - po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu; 2) na wniosek właściciela pojazdu - w celu umożliwienia: a) wywozu pojazdu za granicę, b) przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, c) przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy; 3) na wniosek jednostki uprawnionej lub jednostki badawczej producenta pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części - w celu umożliwienia odpowiednich badań.
Przenosząc powyższe spostrzeżenia na grunt rozpatrywanej sprawy nie ulega wątpliwości, że z ustalonego stanu faktycznego bezspornie wynika, iż wszystkie przedmiotowe pojazdy zostały zarejestrowane na terytorium kraju w dniu [...] maja 2019r. tj. przed dokonaniem dostawy wewnątrzwspólnotowej, która miała miejsce w dniu [...] maja 2019 r. Przedmiotowa rejestracja powyższych samochodów osobowych miała charakter rejestracji czasowej, zgodnie z art. 74 ust. 2 pkt 2a Prawa o ruchu drogowym, co potwierdzają dane zawarte w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Sąd w składzie niniejszym podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym w sprawie o sygn. akt I GSK 109/17: "Wyrobem opodatkowanym podatkiem akcyzowym, zgodnie z art. 103 ust. 1 i ust. 3 u.p.a. jest bowiem samochód osobowy niezarejestrowany wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Skoro po uzyskaniu rejestracji samochód osobowy przestaje podlegać obowiązkowi podatkowemu, to obrót takim samochodem odbywa się poza zakresem zastosowania przepisów ustawy o podatku akcyzowym. W odniesieniu do takiego samochodu nie może powstać na nowo prawo do zwrotu podatku akcyzowego. Tym samym należy stwierdzić, że gdyby zamiarem ustawodawcy miało być zróżnicowanie określonych w art. 107 ust. 1 u.p.a. skutków prawnopodatkowych rejestracji stałej i czasowej, to z pewnością wyraziłby swoją wolę w omawianej kwestii w zdecydowanie inny sposób, niż to uczynił (zob. np. wyroki NSA z: 25 lutego 2015 r., sygn. akt I GSK 2036/13; 22 sierpnia 2016 r., sygn. akt I GSK 799/15; 22 września 2016 r., sygn. akt I GSK 896/15; 22 listopada 2017 r., sygn. akt I GSK 1129/16; 5 października 2017 r., sygn. akt I GSK 2210/15). W świetle powyższych rozważań wykładnia językowa pojęcia samochód osobowy "niezarejestrowany wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym" nie powinna budzić wątpliwości. Należy dodać, że celem wykładni językowej jest poszukiwanie woli ustawodawcy, a w art. 107 ust. 1 ustawodawca wskazał wszystkie sposoby rejestracji samochodu osobowego. Zgodnie zatem z art. 107 ust. 1 u.p.a. zwrot akcyzy nie przysługuje w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego, który został zarejestrowany wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, niezależnie od rodzaju rejestracji określonej w art. 74 ust. 2 p.r.d." Przyjęta zatem przez organy skarbowe w niniejszej sprawie wykładnia art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym w zakresie przesłanki dotyczącej braku rejestracji samochodu osobowego, w ocenie Sądu, jest prawidłowa.
W zakresie naruszenia art. 33 ust. 1 i ust. 6 Dyrektywy Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. należy wskazać, iż przedmiotowa dyrektywa, która ustanawia ogólne zasady dotyczące podatku akcyzowego nakładanego bezpośrednio lub pośrednio na konsumpcję wyrobów, wskazuje na zamknięty katalog wyrobów akcyzowych, do których należą: produkty energetyczne i energia elektryczna, alkohol i napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe (art. 1 ust. 1). Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 3 tej dyrektywy, państwa członkowskie mogą nakładać podatki na produkty inne, niż wyroby akcyzowe oraz świadczenie usług, w tym związane z wyrobami akcyzowymi, które to podatki nie mają charakteru podatków obrotowych. Nakładanie takich podatków nie może jednak powodować zwiększenia formalności przy przekraczaniu granic w handlu pomiędzy państwami członkowskimi.
Sąd zwraca uwagę, że ww. dyrektywę stosuje się do enumeratywnie wymienionych wyrobów zharmonizowanych nie zaś do samochodów, a państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne, niż wymienione, samodzielnie ustalając zasady i wysokość ich opodatkowania. W Polsce do tej grupy wyrobów należą m. in. samochody osobowe. Okoliczność, że polski ustawodawca korzystając z zachowanego na mocy art. 1 ust. 3 dyrektywy 2008/118/WE uprawnienia - opodatkowując podatkiem akcyzowym samochody osobowe, samodzielnie ustalił zasady zwrotu tego podatku z tytułu ich dostawy wewnątrzwspólnotowej nie może stanowić naruszenia przepisów wymienionej dyrektywy. Samochody osobowe opodatkowane w Polsce podatkiem akcyzowym nie są bowiem zaliczane do wyrobów akcyzowych, do których ma zastosowanie dyrektywa 2008/118/WE. W stosunku do takich wyrobów prawo wspólnotowe nie wymaga harmonizacji (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2017 r., sygn. akt I GSK 407/16). Poza tym Polska jako kraj członkowski Unii Europejskiej nakładając podatek na samochody osobowe, jak i określając warunki jego zwrotu, miała obowiązek, w świetle ww. dyrektywy, tak skonstruować zasady opodatkowania wyrobu niezharmonizowanego, by nie powodować tymi regulacjami zwiększenia formalności przy przekraczaniu granic w handlu pomiędzy państwami członkowskimi (art. 1 ust. 3 dyrektywy 2008/118/WE). Utrwalony w tym zakresie jest pogląd, że pojęcie "zwiększenie formalności związanych z przekraczaniem granic w handlu między państwami członkowskimi" należy rozumieć jako faktyczne utrudnienia na granicy państw członkowskich nie zaś formalności będące następstwem istnienia podatku (por. wyrok NSA sygn. akt I GSK 428/15).
Sąd w składzie niniejszym podziela również pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 22 stycznia 2020 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I GSK 547/17, zgodnie z którym samochody osobowe opodatkowane w Polsce podatkiem akcyzowym nie są zaliczane do wyrobów akcyzowych, do których ma zastosowanie dyrektywa Rady 2008/118/WE w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylająca dyrektywę 92/12/EWG. W stosunku do samochodów osobowych prawo unijne nie wymaga harmonizacji. Do opodatkowania samochodów osobowych odnosi się motyw 5 oraz art. 1 ust. 3 lit. a dyrektywy. Zgodnie z motywem 5 dyrektywy: "W celu zapewnienia swobodnego przemieszczania opodatkowanie wyrobów innych niż akcyzowe nie powinno wiązać się z formalnościami przy przekraczaniu granic". Zaś art. 1 ust. 3 lit. a stanowi, że: "Państwa członkowskie mogą nakładać podatki na produkty inne niż wyroby akcyzowe", pod warunkiem, że: "Nakładanie takich podatków nie może jednak spowodować zwiększenia formalności przy przekraczaniu granic w handlu pomiędzy państwami członkowskimi". Tylko w zakresie wskazanym w art. 1 ust. 3 zdanie ostatnie - dyrektywa Rady 2008/118/WE wiązała państwa członkowskie w konstruowaniu zasad opodatkowania produktów innych niż akcyzowe. W Polsce do takiej grupy wyrobów należą między innymi, samochody osobowe. Pozostałe zasady dotyczące podatku akcyzowego określone tak w preambule, jak i w przepisach ogólnych dyrektywy, które dotyczą zwrotu, zwolnienia, produkcji, przetwarzania, przechowywania, przemieszczania wyrobów akcyzowych w różnych procedurach mają zastosowanie jedynie do wyrobów zharmonizowanych, a nie do samochodów osobowych.
W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia art. 2a Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem zasada in dubio pro tributario ujęta w tej normie prawnej nie może być rozumiana w ten sposób, iż w przypadku wątpliwości interpretacyjnych organy podatkowe są zobowiązane przyjąć punkt widzenia podatnika. Zasada ta bowiem ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy wykładnia przepisu prawa przy zastosowaniu wszystkich jej aspektów (językowego, systemowego, funkcjonalnego) nie daje zadowalających rezultatów (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2020 r., wydany w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1846/19). W przedmiotowej sprawie mamy zaś do czynienia z odmiennymi interpretacjami przepisu, a nie z niedającymi się usunąć wątpliwościami co do treści normy prawnej.
Sąd również nie znajduje uzasadnienia dla zarzutu Strony dotyczącego naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób rażąco naruszający zaufanie do organu podatkowego, bowiem jak wskazuje Strona, dotychczas w decyzjach wydawanych dla Skarżącej w podobnych stanach faktycznych organ orzekał odmiennie niż w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Strona jednak w toku postępowania nie okazała tych decyzji. Pomijając powyższe, w ocenie Sądu, organ ma prawo do zmiany własnej interpretacji przepisów czy dotychczasowej praktyki w zakresie rozstrzygania spraw.
W treści skargi Strona podniosła również zarzut naruszenia przez Dyrektora IAS art. 217 Konstytucji zgodnie z którym nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Jak wyjaśniono powyżej organy podatkowe dokonały prawidłowej wykładni mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy o podatku akcyzowym. W ustawie tej unormowano zaś wszelkie kwestie wymagane konstytucyjną normą wyrażoną w art. 217 dot. opodatkowania akcyzą samochodów osobowych, tj. zarówno przedmiot opodatkowania (art. 100), moment powstania obowiązku podatkowego (art. 101), podatnika tegoż podatku (art. 102), podstawę opodatkowania (art. 104), stawkę podatku (art. 105), czy też przesłanki zwrotu akcyzy (art. 107) oraz zwolnienia (art. 109a-113). W konsekwencji powyższego ww. zarzut również uznać należało za nietrafny.
Odnosząc się do braku zgody rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym zawartego w piśmie złożonym przez pełnomocnika Skarżącej w dniu 29 czerwca 2020r. należy wskazać, że rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym zostało oparte o art. 15zzs (4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374). W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda Strony na rozpoznanie w tym trybie zatem nie jest konieczna. Przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w tym przypadku jest uzależnione od uznania, że rozprawa mogłaby wywołać nadmierne zagrożenie dla życia i zdrowia osób w niej uczestniczących. Mając na uwadze, że Miasto Stołeczne Warszawa, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte tzw. obszarem czerwonym przesłanka powyższa została spełniona.
W świetle przywołanych okoliczności Sąd nie stwierdził żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI