V SA/Wa 628/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego odmawiającą przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki, uznając istnienie zależności ekonomicznej między wnioskodawcą a pożyczkodawcą za przeszkodę.
Skarżący M.K. domagał się przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki, jednak Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF) odmówił, uznając, że umowa pożyczki z W.K., właścicielem wielu aptek, tworzy więź zależności ekonomicznej i kapitałowej, co jest sprzeczne z przepisami antykoncentracyjnymi Prawa farmaceutycznego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko GIF-u, że nietypowe zapisy umowy pożyczki, brak harmonogramu spłat i możliwość wypowiedzenia jej w dowolnym momencie, wskazują na wywieranie decydującego wpływu i uzależnienie wnioskodawcy od pożyczkodawcy.
Sprawa dotyczyła skargi M.K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego (GIF) odmawiającą przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. GIF uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, który pierwotnie przeniósł zezwolenie, uznając, że M.K. nie spełnia wymogów określonych w Prawie farmaceutycznym, w szczególności w zakresie ograniczeń dotyczących koncentracji aptek. Kluczowym elementem było ustalenie, czy M.K. jest członkiem grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, której członkowie prowadzą łącznie co najmniej 4 apteki. GIF oparł swoje rozstrzygnięcie na analizie umowy pożyczki zawartej między M.K. a W.K., który jest właścicielem lub udziałowcem kilkudziesięciu aptek. Zdaniem GIF-u, nietypowe zapisy umowy pożyczki, takie jak brak harmonogramu spłat, możliwość jej wypowiedzenia w dowolnym momencie przez pożyczkodawcę z krótkim terminem płatności, a także fakt, że kwota pożyczki pokrywała cenę zakupu apteki, a jej spłata mogłaby doprowadzić do upadłości wnioskodawcy, świadczą o istnieniu zależności ekonomicznej i możliwości wywierania decydującego wpływu przez W.K. na działalność M.K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając argumentację GIF-u. Sąd podkreślił, że ocena zależności nie ogranicza się do definicji z Kodeksu cywilnego, ale uwzględnia szerszy kontekst administracyjnoprawny, a nietypowe cechy umowy pożyczki mogą wskazywać na ukryty mechanizm kontroli. Sąd uznał, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, nietypowe zapisy umowy pożyczki, brak harmonogramu spłat, możliwość jej wypowiedzenia w dowolnym momencie przez pożyczkodawcę, a także fakt, że kwota pożyczki pokrywała cenę zakupu apteki i jej spłata mogłaby doprowadzić do upadłości wnioskodawcy, mogą świadczyć o istnieniu zależności ekonomicznej i możliwości wywierania decydującego wpływu przez pożyczkodawcę, co stanowi przeszkodę w przeniesieniu zezwolenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że GIF prawidłowo ocenił umowę pożyczki jako tworzącą zależność ekonomiczną między wnioskodawcą a pożyczkodawcą (W.K.), który posiada wiele aptek. Nietypowe zapisy umowy, możliwość jej wypowiedzenia w każdym czasie, brak harmonogramu spłat oraz potencjalne skutki finansowe dla wnioskodawcy (upadłość) wskazują na możliwość wywierania decydującego wpływu przez pożyczkodawcę, co jest sprzeczne z przepisami antykoncentracyjnymi Prawa farmaceutycznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.f. art. 99 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 roku Prawo farmaceutyczne
u.p.f. art. 104a § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 roku Prawo farmaceutyczne
u.p.f. art. 99 § ust. 3 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 roku Prawo farmaceutyczne
u.p.f. art. 99 § ust. 3a
Ustawa z dnia 6 września 2001 roku Prawo farmaceutyczne
u.o.k.k. art. 4 § pkt 14
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów
u.o.k.k. art. 4 § pkt 4
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów
Pomocnicze
k.c. art. 551
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.p. art. 2
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nietypowe zapisy umowy pożyczki, brak harmonogramu spłat, możliwość wypowiedzenia umowy w dowolnym czasie przez pożyczkodawcę, kwota pożyczki pokrywająca cenę zakupu apteki, potencjalne skutki finansowe dla wnioskodawcy (upadłość) wskazują na zależność ekonomiczną i możliwość wywierania decydującego wpływu przez pożyczkodawcę. Ocena zależności ekonomicznej i kontroli powinna być dokonywana w kontekście administracyjnoprawnym, a nie tylko cywilistycznym. Zmiany w umowie pożyczki dokonane po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji nie mają wpływu na ocenę legalności decyzji organu odwoławczego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 22 Konstytucji RP i art. 2 Prawa przedsiębiorców poprzez niezasadne ograniczenie swobody działalności gospodarczej. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez zaniechanie wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i błędne przyjęcie istnienia stosunku zależności. Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie aneksu do umowy pożyczki z dnia 1 grudnia 2023 roku.
Godne uwagi sformułowania
"wszelkie formy bezpośredniego lub pośredniego uzyskania przez przedsiębiorcę uprawnień, które osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców" "stan kontroli nie jest pojęciem cywilistycznym, tylko administracyjnym" "nie można zredukować znaczenia i zakresu tego pojęcia do kwestii umowy. Oznacza to, że strony nie mogą w drodze umowy w sposób przesądzający umówić się na to, że umowa nie rodzi przesłanki administracyjnej." "wypowiedzenie umowy pożyczki i konieczność spłaty przez Wnioskodawcę pożyczki wraz z odsetkami mogłoby skutkować koniecznością ogłoszenia upadłości i zamknięciem prowadzonych aptek"
Skład orzekający
Bożena Zwolenik
przewodniczący
Beata Blankiewicz-Wóltańska
sprawozdawca
Bożena Dąbkowska-Mastalerek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów antykoncentracyjnych w prawie farmaceutycznym, ocena umów pożyczek jako potencjalnych mechanizmów kontroli w kontekście administracyjnoprawnym, znaczenie stanu faktycznego i prawnego na moment wydania decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem farmaceutycznym i przepisami o ochronie konkurencji. Ocena umowy pożyczki jest zawsze indywidualna i zależy od konkretnych zapisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia koncentracji aptek i potencjalnych ukrytych mechanizmów kontroli w branży farmaceutycznej, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tym sektorze oraz dla przedsiębiorców.
“Nietypowa umowa pożyczki zablokowała otwarcie apteki – sąd wyjaśnia, kiedy finansowanie staje się kontrolą.”
Sektor
farmacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 628/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-11-05 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-02-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Beata Blankiewicz-Wóltańska /sprawozdawca/ Bożena Dąbkowska-Mastalerek Bożena Zwolenik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Inspektor Farmaceutyczny Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Asesor WSA - Bożena Dąbkowska-Mastalerek, , , Protokolant referent - Patrycja Młynarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia 19 grudnia 2023 r. nr POD.503.216.2020.EU.3; w przedmiocie odmowy przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi M.G. (dalej jako: Wnioskodawca, Strona, Skarżący) jest decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej jako: GIF, Inspektor, Organ) z dnia 19 grudnia 2023 r., znak: POD.503.216.2020.EU.3, w przedmiocie uchylenia wydanej przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Katowicach decyzji z dnia 7 września 2020 r., znak: A.8520.2.12.2020, w sprawie przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "Apteka [...]" w C., przy ul. [...] oraz odmowy przeniesienia na rzecz M.K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: M.K. Firma Handlowa, zezwolenia z dnia 9 stycznia 2017 r., znak: DNA.8520.1.196.2016, na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "Apteka [...]" w C., przy ul. [...]. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: Skarżący wystąpił o przeniesienie zezwolenia z dnia 9 stycznia 2017 r., znak: DNA.8520.1.196.2016, na prowadzenie apteki położonej w C. przy ul. [...], udzielonego przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Katowicach, (dalej także: "WIF", "organ I instancji"), przedsiębiorcy [...] sp. j. z siedzibą w C.. C. Okręgowa Izba Aptekarska (dalej także: "OIA") wniosła do WIF o dopuszczenie jej na prawach strony do udziału w niniejszym postępowaniu administracyjnym, co organ I instancji uczynił postanowieniem z dnia 19 maja 2020 r. WIF, prowadząc postępowanie, wezwał Wnioskodawcę do przedłożenia: 1. umowy lub umów franczyzowych zawartych pomiędzy stroną, a innym podmiotem lub podmiotami będącymi franczyzodawcą, dot. prowadzenia apteki; 2. umowy lub umów subfranczyzy zawartych pomiędzy stroną, a innym podmiotem lub innymi podmiotami dot. prowadzenia apteki; 3. innych umów zawartych pomiędzy stroną, a podmiotem trzecim prowadzącym działalność gospodarczą, której przedmiotem jest prowadzenie aptek, dotyczących prowadzenia apteki, w szczególności tworzących więź finansową między stroną, a podmiotem trzecim. Strona wyjaśniła, że nie zawierała żadnej umowy lub umów franczyzowych ani subfranczyzowych z innym podmiotem lub podmiotami będącymi franczyzodawcą, dotyczącymi prowadzenia apteki, a także żadnej innej umowy z podmiotem trzecim prowadzącym działalność gospodarczą, której przedmiotem jest prowadzenie aptek, a w szczególności tworzących więź finansową między stroną a podmiotem trzecim. Decyzją z dnia 7 września 2020 r., znak: A.8520.2.12.2020, WIF przeniósł na rzecz Wnioskodawcy zezwolenie z dnia 9 stycznia 2017 r., znak: DNA.8520.1.196.2016, na prowadzenie apteki ogólnodostępnej położonej w C. przy ul. [...], udzielone przedsiębiorcy [...] sp. j. z siedzibą w C. OIA, uczestnicząca w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym na prawach strony, wniosła odwołanie od powyższej decyzji WIF. GIF w toku postępowania odwoławczego wezwał Wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w zakresie wskazania osoby pełniącej funkcję kierownika apteki ogólnodostępnej, w odpowiedzi na które wskazano osobę wyznaczoną na kierownika przedmiotowej apteki. Dodatkowo GIF wezwał Wnioskodawcę do wyjaśnień w zakresie zawarcia ewentualnej umowy pożyczki (lub umowy o podobnym charakterze) w celu nabycia przedsiębiorstwa, w skład którego wchodzi ww. apteka, a w przypadku zawarcia przedmiotowej umowy, do przedstawienia dokumentów potwierdzających jej zawarcie. W odpowiedzi na powyższe, Strona przedstawiła umowę pożyczki z dnia 16 grudnia 2019 r., zawartą pomiędzy M.K. a W.K.. W związku z otrzymaną umową pożyczki, GIF wystosował do Skarżącego wezwanie celem zbadania jego ewentualnych powiązań z W.K.. GIF, po zapoznaniu się z zebraną w sprawie dokumentacją, uznał za zasadne uchylenie decyzji WIF z dnia 7 września 2020 r., znak: A.8520.2.12.2020 w całości oraz orzeczenie o odmowie przeniesienia na rzecz Skarżącego zezwolenia z dnia 9 stycznia 2017 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. W uzasadnieniu GIF wskazał, że zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku prawo farmaceutyczne (dalej jako u.p.f.), apteka ogólnodostępna może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia na prowadzenie apteki. Podstawę prawną do przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej stanowi art. 104a ust. 1 u.p.f., w świetle którego organ zezwalający przenosi zezwolenie, o którym mowa wart. 99 ust. 1 u.p.f., na rzecz podmiotu, który nabył całą aptekę ogólnodostępną, w rozumieniu art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, z p. zm.), od podmiotu, na rzecz którego zostało wydane zezwolenie, jeżeli: 1. nabywca apteki spełnia wymagania, o których mowa w art. 99 ust. 3, 3a, 4-4b i art. 101 pkt 2-5 u.p.f., oraz przyjmuje w pisemnym oświadczeniu wszystkie warunki zawarte w zezwoleniu; 2. adres prowadzenia apteki nie ulega zmianie. Przeniesienie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej nie następuje zatem "automatycznie" z chwilą nabycia przedsiębiorstwa aptecznego, ale dopiero po potwierdzeniu spełnienia przez nabywcę szeregu wymogów, w szczególności w zakresie ograniczeń co do nadmiernej koncentracji aptek w rękach danego przedsiębiorcy lub grupy kapitałowej. Zgodnie z art. 99 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz art. 99 ust. 3a u.p.f., zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej nie wydaje się, jeżeli: 1. podmiot ubiegający się o zezwolenie: a. prowadzi na terenie województwa więcej, niż 1% aptek ogólnodostępnych albo podmioty przez niego kontrolowane w sposób bezpośredni lub pośredni, w szczególności podmioty zależne w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, prowadzą łącznie więcej niż 1% aptek na terenie województwa, b. jest członkiem grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, której członkowie prowadzą na terenie województwa więcej, niż 1% aptek ogólnodostępnych; 2. wnioskodawca, wspólnik lub partner spółki będącej wnioskodawcą: a. jest wspólnikiem, w tym partnerem, w spółce lub spółkach, które prowadzą łącznie co najmniej 4 apteki ogólnodostępne, lub b. prowadzi co najmniej 4 apteki ogólnodostępne albo podmiot lub podmioty przez niego kontrolowane w sposób bezpośredni lub pośredni, w szczególności podmiot lub podmioty zależne w rozumieniu przepisów ochronie konkurencji i konsumentów, prowadzą co najmniej 4 apteki ogólnodostępne, lub c. jest członkiem grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, której członkowie prowadzą łącznie co najmniej 4 apteki ogólnodostępne, lub d. wchodzi w skład organów spółki posiadającej zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej lub zajmującej się pośrednictwem w obrocie produktami leczniczymi. Przepisy art. 99 ust. 3 pkt 2 i 3 oraz ust. 3a u.p.f. odsyłają, w zakresie pojęcia grupy kapitałowej, do regulacji zawartych w art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej jako u.o.k.k.). Zgodnie z art. 4 pkt 14 u.o.k.k., przez grupę kapitałową rozumie się wszystkich przedsiębiorców, którzy są kontrolowani w sposób bezpośredni lub pośredni przez jednego przedsiębiorcę, w tym również tego przedsiębiorcę. W u.o.k.k. zawarta jest również definicja "przejęcia kontroli" (art. 4 pkt 4 u.o.k.k.) zgodnie z którą, za przejęcie kontroli uznawane są formy bezpośredniego lub pośredniego uzyskania przez przedsiębiorcę uprawnień, które osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców; uprawnienia takie tworzą w szczególności: 1. dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), także na podstawie porozumień z innymi osobami; 2. uprawnienie do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu lub rady nadzorczej innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), także na podstawie porozumień z innymi osobami; 3. członkowie jego zarządu lub rady nadzorczej stanowią więcej niż połowę członków zarządu innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego); 4. dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów w spółce osobowej zależnej albo na walnym zgromadzeniu spółdzielni zależnej, także na podstawie porozumień z innymi osobami; 5. prawo do całego albo do części mienia innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego); 6. umowa przewidująca zarządzanie innym przedsiębiorcą (przedsiębiorcą zależnym) lub przekazywanie zysku przez takiego przedsiębiorcę. GIF wyjaśnił, iż w toku niniejszego postępowania ustalono, że względem nabywcy - tj. Skarżącego, zachodzą przeszkody do przeniesienia zezwolenia wynikające z przepisów art. 104a ust. 1 pkt 1 u.p.f. w zw. z art. 99 ust. 3 i 3a tej ustawy. Wskazano, że stan faktyczny został ustalony w oparciu o: dokumenty przedłożone przez Stronę (dołączone do wniosku o przeniesienie zezwolenia oraz do odpowiedzi na wezwania), pisemne oświadczenia M.K. (dołączone do wniosku o przeniesienie zezwolenia, jak też zawarte w odpowiedziach na wezwania), wpisy we właściwych rejestrach dostępnych publicznie (w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Krajowym Rejestrze Sądowym, Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą, Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych oraz rejestrach dostępnych na Platformie Rejestrów Medycznych). Mimo, że Wnioskodawca, jak wynika z akt sprawy, spełnił wymagania, o których mowa w art. 99 ust. 4-4b u.p.f., poprzez okoliczność, że Skarżący jest farmaceutą posiadającym prawo wykonywania zawodu, oraz - jako nabywca apteki ogólnodostępnej - złożył pisemne oświadczenie wymagane zgodnie z art. 104a ust. 1 pkt 1 u.p.f., i przyjął wszystkie warunki zawarte w zezwoleniu na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, zlokalizowanej we W. przy ul. [...], jednocześnie oświadczając, że adres prowadzenia apteki nie uległ zmianie, Organ nie dał wiary złożonemu przez Wnioskodawcę oświadczeniu (Załącznik nr 8 do wniosku o przeniesienie zezwolenia), że "nie jest członkiem grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 331 z p. zm.), której członkowie prowadzą na terenie województwa więcej niż 1% aptek ogólnodostępnych" i uznał, że w sprawie zachodzą okoliczności, które w ocenie GIF, uniemożliwiają wyrażenie zgody na przeniesienie tego zezwolenia na Wnioskodawcę. W odpowiedzi na wezwanie Organu Strona udzieliła odpowiedzi, że nie zawierała z W.K. żadnej innej umowy, poza przedłożoną umową pożyczki z dnia 16 grudnia 2019 r., żadnej umowy z innym podmiotem, w którym W.K. jest wspólnikiem lub członkiem zarządu bądź prokurentem, jak i żadnej umowy lub umów franczyzowych ani subfranczyzowych z innym podmiotem lub podmiotami będącymi franczyzodawcą, dotyczącymi prowadzenia apteki, a ponadto żadnej innej umowy z podmiotem trzecim prowadzącym działalność gospodarczą, której przedmiotem jest prowadzenie aptek, a w szczególności tworzących więź finansową między Stroną a podmiotem trzecim. Jak wskazała Strona - umowa pożyczki z dnia 16 grudnia 2019 r. nie zawiera harmonogramu jej spłat, jak i też, na moment udzielania odpowiedzi nie została przez Stronę spłacona, natomiast ewentualne jej wypowiedzenie mogłoby skutkować koniecznością ogłoszenia upadłości przez nabywcę (Stronę niniejszego postępowania) - byłoby to jednak uzależnione od możliwości znalezienia innych źródeł finansowania. Analizując przedłożoną do akt sprawy umowę pożyczki z dnia 16 grudnia 2019 r., GIF zwrócił uwagę na następujące okoliczności. 1. Pożyczkodawcą jest W.K., będący właścicielem lub większościowym udziałowcem ponad 50-ciu aptek w kraju - jest to zatem podmiot który prowadzi tożsamą, konkurencyjną działalność na rynku aptek - w związku z tym jest to podmiot będący zainteresowany prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością i jej wynikami. 2. Pożyczka została udzielona na zakup apteki ogólnodostępnej i opiewa na kwotę równą cenie zakupu apteki ogólnodostępnej w C. przy ul. [...], co wynika z umowy sprzedaży tego przedsiębiorstwa z dnia 19 grudnia 2019 r., zawartej między Skarżącym a [...] spółka jawna z siedzibą w C. - a więc uzyskana przez Wnioskodawcę od W.K. kwota pożyczki miała mu umożliwić rozpoczęcie działalności aptecznej, której byt był w całości uzależniony od tej pomocy - co wynika również z udzielonej przez Skarżącego w dniu 3 października 2023 r. odpowiedzi, że "wypowiedzenie umowy pożyczki i konieczność spłaty przez Wnioskodawcę pożyczki wraz z odsetkami mogłoby skutkować koniecznością ogłoszenia upadłości i zamknięciem prowadzonych aptek". 3. umowa pożyczki nie zawiera typowo rynkowych zapisów właściwych umowom tego rodzaju, jak wysokość rat, harmonogram spłat czy choćby końcowy termin zapłaty - co powoduje, że umowa może zostać wypowiedziana przez pożyczkodawcę w dowolnym czasie z 7 dniowym terminem płatności niespłaconej pożyczki od dnia jej wypowiedzenia (art. 2 ust. 2 umowy pożyczki). Jednocześnie, pożyczkobiorca nie jest uprawniony do wcześniejszej spłaty pożyczki (od czterech lat nie nastąpiła spłata w żadnej części). Brak jakichkolwiek pewnych, przewidywalnych postanowień dotyczących zasad zwrotu pożyczki oznacza dowolność po stronie pożyczkodawcy, który sam jest podmiotem funkcjonującym na rynku aptek. W ocenie Organu, takie postanowienia - w świetle pozostałych okoliczności sprawy - mogą prowadzić do wywierania wpływu na prowadzoną przez Wnioskodawcę działalność. Przez cały okres prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności - nie mogąc wcześniej spłacić zaciągniętej pożyczki -Wnioskodawca będzie uzależniony od decyzji pożyczkodawcy w tym zakresie, co Organ utożsamia z wprowadzeniem przez strony mechanizmu kontroli nad Wnioskodawcą. Organ podkreślił przy tym, że z odpowiedzi udzielonej przez Stronę z dnia 3 października 2023 r. jasno wynika, że wypowiedzenie zawartej umowy pożyczki przez pożyczkodawcę mogłoby skutkować dla niego koniecznością ogłoszenia upadłości i zamknięciem prowadzonych aptek. Organ uznał więc, że wszystkie wymienione powyżej okoliczności należy łącznie uznać za potwierdzenie istniejącego między stronami pożyczki stosunku zależności w rozumieniu art. 4 pkt 4 i w zw. z art. 4 pkt 14 u.o.k.k. w zw. z art. 99 ust. 3a pkt 3 u.p.f. Jednocześnie, odnosząc się do twierdzenia Wnioskodawcy, zgodnie z którym GIF nie jest uprawniony do badania ważności zawartej umowy w ramach przyznanych mu kompetencji, GIF wskazał, że nie kwestionuje ważności czy skuteczności postanowień łączącej strony umowy pożyczki w świetle przepisów Kodeksu cywilnego a dokonuje jej oceny pod kątem możliwych, i w ocenie Organu, zachodzących powiązań kapitałowych w rozumieniu art. 4 pkt 4 i w zw. z art. 4 pkt 14 u.o.k.k. w zw. z art. 99 ust. 3a pkt 3 u.p.f. Wymóg takiej analizy nakładają na organ II instancji także art. 7 i art. 77 k.p.a. W konsekwencji przeprowadzonej analizy ww. umowy GIF stanął na stanowisku, że Skarżący jest członkiem grupy kapitałowej prowadzącej co najmniej 4 apteki ogólnodostępne poprzez łączącą go z konkurencyjnym przedsiębiorcą umową pożyczki, wobec jej niecharakterystycznych dla tego typu umów zapisów. Możliwość jej wypowiedzenia przez W.K. w każdym czasie, jak i możliwość żądania jej spłaty w każdej chwili w całości, mogące, jak przyznaje Strona, skutkować nawet upadłością, czyni Stronę skarżącą, w ocenie Organu, dalece zależną od osoby W.K.. Wobec tego faktu organ odwoławczy doszedł do przekonania, że Wnioskodawca nie spełnia wymogów, o których stanowi art. 104a ust. 1 pkt 1 u.p.f., co uzasadniło uchylenie decyzji WIF i odmowę przeniesienia przedmiotowego zezwolenia. W skardze na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z 19 grudnia 2023 r. Skarżący wniósł o jej uchylenie, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych. Skarżący zarzucił organowi: - naruszenie art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niezasadne ograniczenie swobody działalności gospodarczej Skarżącego w postaci odmowy przeniesienia na rzecz Skarżącego zezwolenia z dnia 9 stycznia 2017 r., znak DNA.8520.1.196.2016, na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "Apteka [...]" w C., przy ul. [...]; - mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, a to art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. prawo przedsiębiorców poprzez niezasadne ograniczenie wolności podejmowania działalności gospodarczej przez Skarżącego i niezasadne zróżnicowanie jego sytuacji prawnej w porównaniu do innych przedsiębiorców w postaci odmowy przeniesienia na rzecz Skarżącego zezwolenia z dnia 9 stycznia 2017 r., znak DNA.8520.1.196.2016, na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie "Apteka [...]" w C., przy ul. [...]; - mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, a to art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej jako u.o.k.k.) i w zw. z art. 4 pkt 14 u.o.k.k. i w zw. z art. 104a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku prawo farmaceutyczne (dalej jako u.p.f.) oraz w zw. art. 99 ust. 3a pkt 3 u.p.f. poprzez nieprawidłowe przyjęcie przez Organ, istnienia stosunku zależności pomiędzy Skarżącym i W.K. prowadzącym co najmniej 4 apteki ogólnodostępne, nieuzasadnione rozszerzenie definicji "przejęcia kontroli" poprzez uznanie każdego rodzaju więzi finansowej pomiędzy przedsiębiorcami za formę kontroli jednego przedsiębiorcy nad drugim, a dalej uznania Skarżącego za podmiot kontrolowany przez W.K. i wchodzący w skład jego grupy kapitałowej i na tej podstawie odmówienie przeniesienia na rzecz Skarżącego zezwolenia z dnia 9 stycznia 2017 roku, znak DNA.8520.1.196.2016, na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, podczas gdy w rzeczywistości brak jest przesłanek do stwierdzenia okoliczności uzasadniających odmowę przeniesienia przedmiotowego zezwolenia, w szczególności zaś brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia stosunku zależności pomiędzy Skarżącym i W.K. oraz uczestnictwa Skarżącego w grupie kapitałowej wspólnie z W.K.; - mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegające na błędnym przyjęciu istnienia stosunku zależności pomiędzy Skarżącym i W.K. prowadzącym co najmniej 4 apteki ogólnodostępne, a dalej uznaniu Skarżącego za podmiot kontrolowany przez W.K. i wchodzący w skład jego grupy kapitałowej wyłącznie na podstawie faktu istnienia pomiędzy Skarżącym i W.K.stosunku prawnego w postaci umowy pożyczki, która to okoliczność nie jest wystarczająca do stwierdzenia istnienia zależności pomiędzy Skarżącym i W.K., a co więcej przejęcia kontroli nad Skarżącym przez W.K. i włączenia go do grupy kapitałowej wspólnie z W.K.; - mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego polegające na nieuwzględnieniu przez Organ, iż Skarżący i W.K. zmodyfikowali łączącą ich umowę pożyczki aneksem z dnia 1 grudnia 2023 roku w taki sposób, iż brak jest podstaw do stwierdzenia istnienia stosunku zależności pomiędzy Skarżącym i W.K. oraz uznania Skarżącego za wchodzącego w skład grupy kapitałowej wspólnie z W.K.. Na decyzję GIF z dnia 19 grudnia 2023 r. została skierowana skarga kolejnego pełnomocnika Skarżącego, w której zawarto ponadto zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 19 i art. 20 k.p.a. w zw. z art. 115 ust. 1 u.p.f. a także naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 99 ust. 3 i 3a pkt 3 u.p.f. w zw. z art. 4 pkt 4 i 14 u.o.k.k. a w konsekwencji art. 104a ust. 1 pkt 1 u.p.f. poprzez jego niezastosowanie i odmowę przeniesienia zezwolenia na Skarżącego. W obszernych uzasadnieniach obydwu skarg wskazano na argumenty przemawiające za stanowiskiem Skarżącego. W odpowiedzi na skargi Skarżącego Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargi nie są zasadne. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm.; dalej jako: p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach. Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego, przedstawiony w części historycznej uzasadnienia, uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji. W sprawie mają przede wszystkim zastosowanie ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2301 z p. zm.) dalej jako "u.p.f.", jak również przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z p.zm. ) dalej "k.p.a.". Rozpoznawany spór bez wątpienia dotyczy kwestii, czy Wnioskodawcy można przypisać cechy, o których mowa w art. 99 ust. 3a pkt 3 u.p.f., stanowiące – z mocy odwołującego się doń art. 104a ust. 1 pkt 1 u.p.f. – przeszkodę przeniesienia zezwolenia, co zarzuca Stronie skarżącej Organ uważając, że Skarżący jest członkiem grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, której członkowie prowadzą łącznie co najmniej 4 apteki ogólnodostępne. Kwestia spełnienia pozostałych warunków prowadzenia apteki ogólnodostępnej nie budziła w tym postępowaniu wątpliwości. W myśl art. 99 ust. 3a pkt 3 u.p.f. – zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie wydaje się, jeżeli wnioskodawca, wspólnik lub partner spółki będącej wnioskodawcą: jest członkiem grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, której członkowie prowadzą łącznie co najmniej 4 apteki ogólnodostępne. Powyższy antykoncentracyjny przepis odwołuje się do unormowania art. 4 ust. 1 pkt 14 u.o.k.k., definiującego pojęcie grupy kapitałowej jako "wszystkich przedsiębiorców, którzy są kontrolowani w sposób bezpośredni lub pośredni przez jednego przedsiębiorcę, w tym również tego przedsiębiorcę". Z kolei przepis art. 4 pkt 4 u.o.k.k. definiuje pojęcie "przejęcia kontroli", które należy rozumieć jako – wszelkie formy bezpośredniego lub pośredniego uzyskania przez przedsiębiorcę uprawnień, które osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców; uprawnienia takie tworzą w szczególności: a) dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), także na podstawie porozumień z innymi osobami, b) uprawnienie do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu lub rady nadzorczej innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), także na podstawie porozumień z innymi osobami, c) członkowie jego zarządu lub rady nadzorczej stanowią więcej niż połowę członków zarządu innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), d) dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów w spółce osobowej zależnej albo na walnym zgromadzeniu spółdzielni zależnej, także na podstawie porozumień z innymi osobami, e) prawo do całego albo do części mienia innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), f) umowa przewidująca zarządzanie innym przedsiębiorcą (przedsiębiorcą zależnym) lub przekazywanie zysku przez takiego przedsiębiorcę. Trzeba w tym miejscu wskazać, że ta problematyka była przedmiotem rozważania przez sądy administracyjne, które na przestrzeni ostatnich lat odnosiły się np. do kwestii prowadzenia działalności aptecznej na podstawie umów franczyzowych, należy zatem uwzględnić przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy ukształtowany już dorobek orzeczniczy. I tak w orzecznictwie przyjmuje się, że wykładnia art. 99 ust. 3 pkt 2 u.p.f. (tak samo jak w przypadku ust. 3a pkt 3 z uwagi na adekwatną treść) w zakresie pojęcia "podmiotów kontrolowanych w sposób bezpośredni lub pośredni" powinna obracać się w granicach siatki pojęciowej zawartej w przepisach o ochronie konkurencji i konsumentów, do której to ustawy zastosowano odesłanie dynamiczne, a więc uwzględniające każdorazowe brzmienie tych przepisów. Przy analizie wzajemnych zależności i pokrywających się zakresów art. 99 ust. 3 pkt 3 u.p.f. i art. 4 pkt 4 u.o.k.k. trzeba jednak uwzględnić i podkreślić, że odwołanie do przepisów ustawy o ochronie konsumentów i konkurencji nie zawęża przesłanek stosowania tego przepisu wyłącznie do wymienionych w art. 4 ust. 4 u.o.k.k. form przejęcia kontroli nad podmiotem zależnym, gdyż są one tam wymienione przykładowo. Niemniej istotne jest, że w pierwszej części art. 4 ust. 4 u.o.k.k. ustawodawca odwołuje się wprost do wszelkich form "bezpośredniego lub pośredniego uzyskania przez przedsiębiorcę uprawnień, które osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców", co w przypadkach nieprzewidzianych w katalogu zawartym w ww. przepisie, ale uzasadnionych w konkretnym stanie faktycznym, z odwołaniem się do zasad logiki i doświadczenia życiowego pozwalać będzie na dokonywanie oceny, czy nie zachodzą formy zależności wliczane do progu antykoncentracyjnego przewidzianego w ustawie Prawo farmaceutyczne (patrz np. wyrok NSA z 15 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 1197/20; wszystkie cyt. wyroki dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei przykładowo w wyroku WSA w Warszawie z 28 stycznia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 707/20 (prawomocnym z uwagi na oddalenie skargi kasacyjnej przez NSA wyrokiem z 17 października 2022 r. sygn. akt II GSK 1971/21) m.in. wskazano, że do uprawnień silniejszego gospodarczo przedsiębiorcy, które tworzą tego rodzaju zależności zaliczono w art. 4 ust 1 pkt 4 lit. a - f u.o.k.k. tylko przykładowo dysponowanie decydującym prawem głosu w organach zarządzających innym przedsiębiorcą, powoływanie lub odwoływanie większości członków jego zarządu lub rady nadzorczej, obsadzanie większości członków zarządu takiego przedsiębiorcy, dysponowaniem całym bądź częścią mienia innego przedsiębiorcy oraz zawarcie umowy zarządzania innym przedsiębiorcą lub przekazywanie mu zysku. Katalog ten nie jest wyczerpujący. Podlega on uzupełnieniu, w zależności od znamion konkretnego przypadku, sytuacji rynkowej. Podkreślono, że możemy mieć do czynienia z przejęciem kontroli nawet wówczas, gdy nie jest spełniona żadna ze zdefiniowanych w podpunktach oznaczonych literami od a do f przesłanek, o ile zachodzi opisana w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.o.k.k. sytuacja "bezpośredniego lub pośredniego uzyskania przez przedsiębiorcę uprawnień, które osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców". Antykoncentracyjna funkcja wskazanego przepisu służyć ma zabezpieczeniu rynku leków i produktów leczniczych przed takimi powiązaniami pomiędzy przedsiębiorcami, które mogłyby wpływać na dostęp do tych produktów i kształtowanie ich cen. WSA – w przywołanym wyroku – dokonując analizy powiązań wnioskującego o przeniesienie zezwolenia stwierdził, że jest on silnie powiązany z dużą grupą obecną na rynku aptecznym z uwagi na relacje związane z wykonywaniem umów franczyzy, pożyczki i związanej z nią zabezpieczeniem w postaci zastawu na zbiorze rzeczy i praw, a także współpracę na podstawie umowy o świadczenie usług centralnych. Przy czym zaznaczono, że forma współpracy gospodarczej w postaci franczyzy sama w sobie nie musi świadczyć o tym, że pomiędzy stronami umowy franczyzowej zachodzi stosunek zależności, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.o.k.k.. I to nie samoistny wynik analizy postanowień umowy franczyzy stanowił podstawę odmowy przeniesienia zezwolenia, lecz całościowa relacja silnego podporządkowania gospodarczego pomiędzy Skarżącym a tą dużą grupą. Ocena tej relacji doprowadziła do wniosku, że wiążące Skarżącego stosunki zobowiązaniowe generują taki zakres obowiązków względem dużej grupy, że utracił on wymaganą przez art. 99 ust. 3 pkt 3 u.p.f. samodzielność rynkową i zaliczony być musi w poczet grupy kapitałowej. WSA zaliczył wówczas do tych przewag dużej grupy obecnej na rynku aptecznym nad Skarżącym, powodującą jego zależność, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 u.o.k.k., m.in. takie okoliczności jak: raportowania danych sprzedażowych i dostosowania systemów informatycznych w taki sposób, by dane z systemu Skarżącego były regularnie przekazywane franczyzodawcy, przekazywania wszelkich informacji i danych niezbędnych dla realizacji umowy; przejęcie przez dużą grupę obecną na rynku aptecznym uprawnień do podejmowania za Skarżącego czynności faktycznych i prawnych w sferze zobowiązań podatkowych, kadrowych, a także ustrojowych i inwestycyjnych. Jedną z wymienionych w tym wyroku okoliczności były uprawnienia pożyczkodawcy względem pożyczkobiorcy wobec faktu zawarcia umowy pożyczki z dużą grupą obecną na rynku aptecznym z takimi zapisami umowy pożyczki, które zostały rygorystycznie ograniczone, włącznie z precyzyjnie określonym celem przeznaczenia uzyskiwanych na tej podstawie środków pieniężnych (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lutego 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1456/23; dostępny tamże). Z uwagi na powyższe poglądy orzecznicze, również i w rozpoznawanej sprawie należy przyjąć, że udzielanie pożyczek osobie prowadzącej aptekę przez inne podmioty prowadzące apteki jest prawnie dopuszczalne, jednak istotna jest treść umowy pożyczki, należy bowiem dokonać oceny, czy nie przybiera ona postaci nierównej, w której pobierający pożyczkę jest niemalże w pełni podporządkowany pożyczkodawcy, a więc w istocie staje się członkiem grupy kapitałowej, o jakiej mowa w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym zakresie należy dokonać całościowej relacji gospodarczej istniejącej pomiędzy Stroną skarżącą a osobą udzielającą pożyczki czyli W.K.. Zdaniem Sądu nie można przy tym brać pod uwagę ewentualnych zmian w treści umowy pożyczki, które zostały wprowadzone po wydaniu przez WIF decyzji, albowiem nie miały one wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Trzeba bowiem podkreślić, że treść aneksu do umowy została przedstawiona dopiero przy skardze do tut. Sądu i nie była znana Organowi przed wydaniem decyzji. Dodatkowo pełnomocnik Skarżącego przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie poinformował GIF o zawarciu tego aneksu. W rozpoznawanej sprawie GIF uznał, wydając decyzję reformatoryjną, że zawarta przez Skarżącego z W.K. umowa pożyczki z 16 grudnia 2019 r. ukształtowała tak te stosunki, iż spełniają przesłanki wskazane w art. 4 pkt 4 i 14 u.o.k.k. – i wobec zaistnienia tych przeszkód prawnych – postanowił uwzględnić odwołanie i odmówić przeniesienia spornego zezwolenia. GIF przeprowadził postępowanie dowodowe w zakresie wymaganym dla efektywnej oceny, czy zachodzi stan kontroli pomiędzy Stroną skarżącą a W.K.. GIF dokonał analizy postanowień przedstawionej umowy, dochodząc do przekonania, że W.K. - i prowadzone przez niego apteki pod nazwą "Apteka [...]" - jest podmiotem dominującym w stosunku do Skarżącego. Trzeba przy tym wskazać, że Sądowi z urzędu znane są sprawy odnoszące się do sieci aptek prowadzonych przez W.K. pod nazwą "Apteka [...]" (patrz: wyrok WSA w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 1691/23 z dnia 24 stycznia 2024 r.; wyrok z dnia 4 lipca 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1719/23). Z akt tych spraw wynika, że W.K. prowadzi ogólnopolską sieć pn. "[...]", obejmującą co najmniej kilkadziesiąt aptek, jak również to, że W.K. jest współudziałowcem m.in. "Apteka [...]" sp. z o.o., w ramach której prowadzone są na terenie województwa dolnośląskiego cztery apteki, a także innych spółek prowadzących apteki, których jest współudziałowcem. W szczególności Sąd za ważny argument uznaje to, że w świetle przedstawionej przez Skarżącego umowy pożyczki z 16 grudnia 2019 r. Skarżący jest uzależniony pod względem ekonomicznym od podmiotu trzeciego (tu: W.K.), skoro nie może dysponować w sposób wolnorynkowy swoim przedsiębiorstwem, wynika to bowiem zarówno z treści umowy pożyczki z 16 grudnia 2019 r., jak i oświadczenia Strony, wg którego ewentualne żądanie zwrotu pożyczki będzie stanowiło o upadłości i konieczności zamknięcia prowadzonych aptek (pismo z dnia 3 października 2023 r.). W zakresie umowy pożyczki wskazać należy, że Organ trafnie zauważył, iż nie jest regułą rynkową, że pożyczkodawca nie określa w treści umowy wysokości rat, harmonogramu spłat a przede wszystkim terminu, kiedy ma nastąpić spłata pożyczki. W typowym stosunku pożyczkowym pożyczkodawca zainteresowany jest przede wszystkim tym, aby pożyczka została zwrócona w określonym terminie. Sąd podkreśla, że na to m.in. zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 17 października 2022 r., sygn. akt: II GSK 1756/21, II GSK 1971/21, II GSK 2505/21 (dostępne tamże). Sąd wskazuje, że aby mówić o stanie kontroli w kontekście udzielonej pożyczki trzeba wziąć pod uwagę kilka okoliczności, takich jak: wysokość pożyczki; czy pożyczkobiorca (tu: Strona) dysponuje jakimkolwiek innym źródłem finansowania; wielkości rat pożyczkowych i ewentualnie okres karencji w zapłacie pierwszej raty; stosunek spłaty kapitału do odsetek w strukturze rat pożyczkowych; okres, na który pożyczka jest udzielana; zbadanie przypadków, kiedy to pożyczkodawca może wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym; sposobu zabezpieczenia pożyczki itp. Trzeba przy tym wspomnieć, że o skutkach prawnych, jakie rodzi dana umowa, nie decyduje jej nazwa, ani wyrażone w niej przez strony oświadczenia lub deklaracje, tylko całokształt treści normatywnej. Ponadto stan kontroli nie jest pojęciem cywilistycznym, tylko administracyjnym. Zatem nie można zredukować znaczenia i zakresu tego pojęcia do kwestii umowy. Oznacza to, że strony nie mogą w drodze umowy w sposób przesądzający umówić się na to, że umowa nie rodzi przesłanki administracyjnej. W tym zakresie umowa podlega ocenie przez pryzmat prawa administracyjnego przez właściwy organ. Tym samym GIF prawidłowo dokonał oceny kwestionowanej umowy pożyczki, przyjmując, że całkowicie wystarczające są w tym względzie deklaracje stron zawarte w treści umowy. Sąd zwraca uwagę, że GIF zbadał w sprawie kwestię zależności Strony skarżącej od osoby W.K., dokonując analizy zarówno treści umowy pożyczki (możliwość wypowiedzenia umowy przez pożyczkodawcę w każdym czasie, skutkująca ewentualną upadłością i kłopotami finansowymi Skarżącego; brak wskazania terminu zakończenia umowy; brak możliwości skrócenia umowy poprzez spłacenie pożyczki; brak możliwości rozłożenia na raty), jak też to, że kwota pożyczki stanowiła równowartość ceny zakupu apteki ogólnodostępnej, która została nabyta przez Skarżącego w dniu 19 grudnia 2019 r. W ocenie Sądu - mając na względzie powyższe rozważania – należy uznać, że Główny Inspektor Farmaceutyczny wykazał istnienie zależności pomiędzy Skarżącym a W.K., a tym samym nie można stwierdzić, że Organ naruszył swoim działaniem regulację określoną w art. 104a ust. 1 u.p.f. Organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu tym samym nie naruszył przepisów prawa materialnego, w tym wskazanych w treści skargi art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku Prawo przedsiębiorców poprzez niezasadne ograniczenie swobody działalności gospodarczej Skarżącego w postaci odmowy przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. W ocenie Sądu w sprawie w żaden sposób nie doszło też do naruszenia przepisów dot. postępowania administracyjnego, w tym wskazywanych w zarzutach skargi zasad ogólnych. Organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Organ ten w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia wystąpienia przesłanek zawartych w cyt. przepisach ustawy Prawo farmaceutyczne, nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. Sąd uznał, że organ wydając zaskarżoną decyzję odniósł się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to - zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż jak to chciałaby Strona skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c p.p.s.a.). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11; dostępny tamże). Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI