V SA/Wa 628/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki C. Sp. z o.o. na decyzję Zarządu Województwa dotyczącą zwrotu dofinansowania z funduszy UE, uznając, że projekt nie został zrealizowany zgodnie z umową.
Spółka C. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Zarządu Województwa nakazującą zwrot dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i budżetu państwa, przyznanego na realizację projektu. Organ uznał, że beneficjent naruszył warunki umowy, nie realizując projektu w terminie i poniesione wydatki nie były celowe. Sąd administracyjny uznał stan faktyczny za prawidłowo ustalony przez organy, stwierdzając, że projekt nie został zrealizowany zgodnie z umową i przepisami, co uzasadnia żądanie zwrotu środków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę C. Sp. z o.o. na decyzję Zarządu Województwa, która utrzymała w mocy decyzję o zobowiązaniu spółki do zwrotu dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i budżetu państwa. Dofinansowanie zostało przyznane na realizację projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego. Organ pierwszej instancji stwierdził naruszenia umowy o dofinansowanie, w tym niezrealizowanie projektu w terminie i niecelowe wydatki. Organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej okresu wyłączenia w naliczaniu odsetek, ale w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasad prawdy obiektywnej, praworządności i dwuinstancyjności oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o finansach publicznych. Sąd uznał stan faktyczny za prawidłowo ustalony przez organy administracji. Stwierdził, że projekt nie został zakończony w terminie, nie wszedł w okres trwałości, a poniesione wydatki nie były celowe i zasadne, co stanowiło naruszenie § 3 ust. 7 umowy o dofinansowanie. Sąd podkreślił, że obowiązek zwrotu środków ma charakter obiektywny i nie zależy od winy beneficjenta. Uznał również, że naliczanie odsetek było prawidłowe. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną, uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie warunków umowy o dofinansowanie, w tym niezrealizowanie projektu w terminie i poniesienie niecelowych wydatków, stanowi podstawę do żądania zwrotu wypłaconego dofinansowania wraz z odsetkami, zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek zwrotu środków ma charakter obiektywny i nie zależy od winy beneficjenta. Niezrealizowanie projektu zgodnie z umową i przepisami powoduje szkodę w budżecie UE, co uzasadnia żądanie zwrotu środków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (25)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.f.p. art. 207 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 184
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.f.p. art. 206 § 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 67
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Ordynacja Podatkowa art. 54 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa
Ordynacja Podatkowa art. 54 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa
Okres wyłączenia od naliczania odsetek za zwłokę obejmuje okres od dnia wszczęcia postępowania do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
uzppr art. 35e
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.f.p. art. 207 § 8
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 207 § 9
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 5 § 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 202
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 145 § 2-5
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 207 § 10
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 207 § 11
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 207 § 11a
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 207 § 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 207 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Obowiązek zwrotu środków ma charakter obiektywny i nie opiera się na zasadzie zawinienia. W przypadku stwierdzenia wykorzystania środków z naruszeniem procedur, organ nie bada winy ani zamiaru beneficjenta.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 art. 2 § 7
p.u.s.a. art. 1 § 1-2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezrealizowanie projektu w terminie określonym w umowie. Poniesione wydatki nie były celowe i nie służyły terminowej realizacji celu projektu. Środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane z naruszeniem procedur. Projekt nie funkcjonował w miejscu i w sposób założony we wniosku o dofinansowanie oraz umowie. Nie został zaakceptowany wniosek o płatność końcową. Projekt nie wszedł w okres trwałości.
Odrzucone argumenty
Zarzut braku ponownego rozpatrzenia sprawy indywidualnej rozstrzygniętej decyzją organu I instancji, w granicach zasad prawdy obiektywnej, praworządności i dwuinstancyjności. Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 207 ustawy o finansach publicznych w związku z art. 184 tej ustawy.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek zwrotu środków ma charakter obiektywny i nie opiera się na zasadzie zawinienia. Tylko wydatek prawidłowo poniesiony jest wydatkiem, który można uznać za korzystny czyli nie wywołujący szkody w budżecie Unii Europejskiej. Niezrealizowanie projektu zgodnie z umową w sposób oczywisty powoduje szkodę w budżecie Unii Europejskiej.
Skład orzekający
Jarosław Stopczyński
przewodniczący
Krystyna Madalińska-Urbaniak
sprawozdawca
Bożena Zwolenik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o finansach publicznych dotyczących zwrotu środków z funduszy UE w przypadku naruszenia warunków umowy, a także obiektywny charakter obowiązku zwrotu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących funduszy UE i umów o dofinansowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy typowego problemu zwrotu środków unijnych z powodu naruszenia warunków umowy, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej i administracyjnej.
“Naruszyłeś umowę o unijne dofinansowanie? Musisz oddać pieniądze, nawet jeśli nie zawiniłeś.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 628/18 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2018-11-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-04-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Krystyna Madalińska-Urbaniak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Finanse publiczne Sygn. powiązane I GSK 1215/23 - Postanowienie NSA z 2023-11-29 I GSK 1533/19 - Wyrok NSA z 2023-07-07 Skarżony organ Zarząd Województwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2017 poz 2077 art. 207 ust. 1, art. 206 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w W. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] lutego 2018 r.. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania; oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...] [...] Jednostka Wdrażania Programów Unijnych (dalej: [...] JWPU) określiła C. sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej: Skarżący) kwotę do zwrotu, w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] października 2016 r. i od dnia następnego po dniu, w którym doręczono decyzję do dnia zwrotu. Określona kwota stanowi dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (dalej EFRR) i z budżetu państwa otrzymane na realizację projektu pn. "[...] " w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007 - 2013 (RPO WM). Powyższa decyzja została wydana w związku z naruszeniami jakie [...] JWPU stwierdziła podczas wielokrotnych kontroli realizacji projektu, tj. Beneficjent nie dotrzymał obowiązków wynikających z § 3 ust. 7 umowy o dofinansowanie - nie zrealizował projektu w terminie określonym w umowie, poniesione wydatki nie były celowe i nie służyły terminowej realizacji celu projektu. Działanie Beneficjenta wypełniało także przesłankę, o której mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych tj. środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 tejże ustawy. Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła odwołanie. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Zarząd Województwa [...] (dalej: ZW [...]), decyzją z [...] lutego 2018 r., nr [...] uchylił decyzję [...] JWPU w części dotyczącej okresu wyłączenia w naliczaniu odsetek, określonego w pkt 1 uchylanej decyzji i orzekł, że odsetki nalicza się od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] października 2016 r. i od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji organu I instancji do dnia zwrotu, w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że Beneficjentowi przyznano dofinansowanie w wysokości [...] zł, stanowiące nie więcej niż 50 % kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu. Realizacja projektu miała rozpocząć się [...] października 2012 r., zakończenie rzeczowej i finansowej realizacji określono na dzień [...] grudnia 2013 r. Projekt polegał na uruchomieniu nowej działalności i podniesieniu konkurencyjności firmy poprzez wprowadzenie na rynek nowoczesnego systemu [...] (innowacyjna technologia systemu [...], nagrywanie i archiwizacja połączeń, wirtualny sekretariat, [...] Zakres rzeczowy obejmował adaptację lokalu, zakup środków trwałych i wyposażenia na cele usług teleinformatycznych: urządzenia, platformy telekomunikacyjne i oprogramowanie oraz stworzenie nowych miejsc pracy. W celu potwierdzenia realizacji projektu przeprowadzono w latach 2014-2016 wielokrotne kontrole, szczegółowo opisane przez organ, które potwierdziły wystąpienie w projekcie szeregu nieprawidłowości, polegających na naruszeniu § 3 ust. 7 umowy o dofinansowanie. [...] podał, że projekt nie został zakończony i nie wszedł w okres trwałości, nie została zakończona realizacja projektu, nie zatwierdzono wniosku o płatność końcową, nie wszystkie środki wynikające z umowy o dofinansowanie zostały Beneficjentowi wypłacone. Organ odwoławczy zaznaczył, że istotnym elementem stanu faktycznego, jest postępowanie karne przeciwko Prezesowi Spółki [...] prowadzącemu wówczas działalność pod nazwą G. [...], w związku z podejrzeniem o czyn z art. 286 § 1 kk w związku z realizacją projektu, którego dotyczy niniejsza decyzja. Postanowieniem z [...] czerwca 2016 r. sygn. [...] umorzono śledztwo, co jednak nie przekreśla prawnej dopuszczalności zastosowania wobec któregoś z podejrzanych uregulowań umownych, w tym określonych w § 11 i § 19 umowy. Reasumując [...] wskazał, że w jego ocenie wydatki poniesione w ramach projektu na wyposażenie 78 stanowisk call center nie były celowe i zasadne. Zostały więc poniesione niezgodnie z § 3 ust. 7 umowy o dofinansowanie, a tym samym naruszano procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE. Zauważono jednocześnie, że organ I instancji zobowiązał Stronę do zwrotu środków z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia [...] września 2013 r. (dzień wypłaty środków) do dnia [...] października 2016 r. i od dnia następnego po dniu, w którym doręczono decyzję do dnia zwrotu. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wyłączenie w naliczaniu odsetek wynika z art. 54 § 1 pkt 7 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa, który stanowi, że odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Postępowanie administracyjne wszczęto [...] października 2016 r., zatem na podstawie ww. przepisu odsetki należy naliczać od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] października 2016 r. oraz od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji do dnia zwrotu. W tej części decyzję organu I instancji należało uchylić i określić prawidłowy sposób naliczania odsetek. W pozostałej części decyzję organu I instancji utrzymano w mocy. Skarżąca nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzuciła: 1) brak ponownego rozpatrzenia sprawy indywidualnej rozstrzygniętej decyzją organu I instancji, w granicach, które wyznaczają zasady: prawdy obiektywnej. praworządności i dwuinstancyjności; 2) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 207 ustawy o finansach publicznych, w związku z art. 184 tej ustawy, orzekając o obowiązku dokonania zwrotu przez Stronę otrzymanego dofinansowania w kwocie [...] zł. W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. W rozwinięciu zarzutów skargi, jej autor wskazał, że organ nie rozpatrzył i nie wyjaśnił istotnych elementów podniesionych w treści odwołania m.in. że wniosek o płatność końcową złożony przez Stronę (a następnie uzupełniany) nie został rozpoznany, do dnia wydania decyzji przez organ I instancji Stronie nie przedstawiono stanowiska żadnego eksperta, o opinię którego organ ten występował. Skarżący zwrócił uwagę na liczne, jego zdaniem nieścisłości zawarte w uzasadnieniu organu II instancji które stoją w sprzeczności z ustaleniami organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885, z późn. zm., dalej: u.f.p.) W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Zarząd Województwa [...] - przedstawiony w części historycznej uzasadnienia, uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji. Podstawę do wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 184 i art. 207 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, w przypadku gdy środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, 3a i 4, a także środki przeznaczone na finansowanie programów i projektów realizowanych z tych środków lub dotacji, o których mowa w art. 202, są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Przepisy art. 145 ust. 2-5 stosuje się odpowiednio. Wprawdzie, zgodnie z art. 206 ust. 2 pkt 8 tej ustawy, warunki i terminy zwrotu środków nieprawidłowo wykorzystanych lub pobranych w nadmiernej wysokości lub w sposób nienależny powinna określać umowa zawarta z beneficjentem, ale formą aktu rozstrzygającego w przedmiocie obowiązku zwrotu tych środków (o ile nie nastąpił on dobrowolnie), jest w myśl art. 207 ust. 9 decyzja administracyjna. Stosownie natomiast do art. 67 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nie uregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.). Z powołanego przepisu wynika zatem, że pod pojęciem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych należy rozumieć procedury określone w umowie międzynarodowej i przepisach wykonawczych. Nie wyczerpują one jednak w całości pojęcia "procedur, o których mowa w art. 207 i art.184 u.f.p.", gdyż nie obejmują "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu". Interpretacja pojęcie "inne procedury obowiązujące przy ich wykorzystaniu" musi uwzględniać zarówno potoczne rozumienie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Słowem "procedura" określa się zazwyczaj normowany przepisami lub zwyczajami sposób prowadzenia lub załatwienia jakiejś sprawy. Wobec tego "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków", o których mowa w art. 184 u.f.p. oznaczać będą także reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. Zaznaczyć przy tym należy, że w prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami nie mającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta. Wzór umowy o dofinansowanie jest elementem systemu realizacji programu operacyjnego, w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy o z.p.p.r., a zarazem częścią dokumentacji konkursowej. Potencjalny beneficjent ma zatem możliwość zapoznania się z warunkami umowy, w tym z zasadami obowiązującymi przy wykorzystaniu dofinansowania i swobodnego podjęcia decyzji o nawiązaniu stosunku prawnego na zasadach określonych w umowie. W przypadku zawarcia umowy o dofinansowanie zgodnie z przyjętym przez właściwą instytucję wzorem r Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie zachowane zostały proceduralne wymogi wynikające z art. 207 ust. 8 i 10 u.f.p. , gdyż Instytucja Pośrednicząca ([...] JWPU ) wezwała stronę skarżącą do zwrotu wypłaconych kwot. Beneficjent nie dokonał zwrotu , w tej sytuacji Instytucja Pośrednicząca wszczęła postępowanie administracyjne celem wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 207 ust. 9 u.f.p.). Należy też zauważyć, że obowiązek zwrotu środków w oparciu o wyżej powołane przepisy ma charakter obiektywny i nie opiera się na zasadzie zawinienia. Szczególny charakter umowy dotyczącej pomocy finansowej ze środków funduszy europejskich powoduje, że odpowiedzialność za wystąpienie okoliczności skutkujących obowiązkiem zwrotu środków, opiera się na obiektywnych kryteriach niewypełnienia wszystkich warunków umowy. Nie ma znaczenia to, czy można beneficjentowi przypisać bezpośrednio winę z tytułu zaistniałych zdarzeń, czy przyczyny skutkujące obowiązkiem zwrotu były zależne od beneficjenta. W razie stwierdzenia wystąpienia przesłanek z art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych , organ nie bada winy czy też zamiaru beneficjenta, jego dobrej bądź złej wiary. W ustawie o finansach publicznych nie przewidziano żadnych okoliczności - wystąpienia winy lub jej rodzaju, czy też zakresu udziału podmiotów trzecich w powstaniu sytuacji prowadzących do zwrotu środków. Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie projektu otrzymuje bezzwrotną pomoc pod warunkiem zrealizowania określonych w niej warunków. W sytuacji natomiast, gdy rezultat projektu nie zostanie osiągnięty, nie można przyznać beneficjentowi środków tylko dlatego, że podejmował działania zmierzające do zrealizowania założonego celu. W takim przypadku środki wypłacone na jego realizację uznać należy za nieuzasadniony wydatek z budżetu UE, tj. wydatek, który nie doprowadził do uzyskania założonego celu funduszu. Dlatego też nietrafny jest zarzut strony, że Instytucja Zarządzająca nie wykazała istnienia przesłanek określonych w art.. 2 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 zgodnie z którym za nieprawidłowość rozumieć należy jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, gdyż o czym była już mowa wyżej, w prawie polskim ta nieprawidłowość jest to również naruszenie procedur , a więc przede wszystkim zapisów umowy o dofinansowanie. Zgodnie z Umową o dofinansowanie projektu ( § 6 ust. 1 ), w brzmieniu nadanym Aneksem z [...].01.2014 r. Beneficjent zobowiązał się do zakończenia rzeczowego i finansowego projektu do dnia [...].12.2013 r. Zgodnie z § 10 ust. 1 w terminie 60 dni od tej daty Beneficjent miał obowiązek złożyć wniosek o płatność końcową. Zgodnie z § 6 ust. 2 płatność końcowa zostanie przekazana Beneficjentowi po: 1) zatwierdzeniu przez [...] JWPU Wniosku o płatność, obejmującego kwotę płatności końcowej oraz poświadczeniu wysokości i prawidłowości ujętych w nim wydatków; 2) przeprowadzeniu przez [...] JWPU wizyty monitorującej lub kontroli na miejscu realizacji Projektu, lub kontroli na dokumentach prawidłowości realizacji zamówień publicznych; 3) przeprowadzeniu kontroli doraźnej Projektu – o ile zaistnieją przesłanki jej przeprowadzenia; 4) przeprowadzeniu kontroli na zakończenie realizacji Projektu na wszystkich dokumentach złożonych przez Beneficjenta w ramach realizowanego Projektu; złożonych przez Beneficjenta w ramach realizowanego Projektu; 5) potwierdzeniu przez [...] JWPU prawidłowej realizacji Projektu i usunięciu ewentualnych nieprawidłowości. Ponadto należy przypomnieć, że zgodnie z § 17 Umowy Beneficjent wyraził zgodę na kontrolę projektu zarówno przez [...] JWPU , jak i inne podmioty uprawnione do jej przeprowadzania na podstawie odrębnych przepisów. Kontrole mogły polegać w szczególności na wizytach monitorujących oraz kontroli dokumentów – w trakcie realizacji projektu oraz w okresie 5 ( lub 3 ) lat po ( § 17 ust. 5 ). Czyni to niezasadnymi zastrzeżenia Skarżącego co do faktu przeprowadzenia kontroli przez [...] JWPU , a także ich ilości oraz długiego czasu ich przeprowadzania. Należy przy tym pamiętać, że podstawa do przeprowadzania kontroli wynika nie tylko z zapisów umowy , ale także z prawa powszechnie obowiązującego. W prawie polskim jest to – dla projektów finansowanych w perspektywie budżetowej 2007-2013 - art.35e ustawy z dnia 6.12.2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ( t.j. Dz.U.2018.1307 , dalej jako uzppr ), zgodnie z którym beneficjent jest obowiązany poddać się kontroli w zakresie prawidłowości realizacji projektu, przeprowadzanej przez instytucję zarządzającą, instytucję pośredniczącą, instytucję wdrażającą, instytucję certyfikującą, instytucję audytową, przedstawicieli Komisji Europejskiej oraz inne instytucje uprawnione do przeprowadzenia kontroli na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z art. 35e ust. 2 uzppr kontrole mogą być przeprowadzane w każdym czasie od dnia otrzymania informacji o wyłonieniu projektu do dofinansowania do dnia upływu 3 lat od zamknięcia programu operacyjnego lub do dnia upływu 3 lat następujących po roku, w którym dokonano częściowego zamknięcia programu operacyjnego. I tak w przypadku Strony, organ I instancji miał wątpliwości związane z faktycznym zrealizowaniem i funkcjonowaniem projektu, wobec czego kontrole na miejscu były powtarzane, a sama Strona wzywana do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia niezbędnych dokumentów. Zdaniem Sądu z przeprowadzonych czynności kontrolnych w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że projekt nie funkcjonował w miejscu i w sposób założony we wniosku o dofinansowanie oraz umowie. Potwierdzają to wszystkie kontrole przeprowadzone na miejscu, szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie podważa też tych ustaleń jedna kontrola, w której osoby ją przeprowadzające nie zgłosiły zastrzeżeń do realizacji projektu. Trzeba zauważyć bowiem, że kontrolujący nie mieli możliwości sprawdzenia zainstalowanego oprogramowania w komputerach – wg oświadczenia Beneficjenta w tym czasie było instalowane nowe oprogramowanie. Nadto jak wynika z raportu z dnia [...].12.2015 r. przedmiotem tej kontroli była jedynie weryfikacja zakresu rzeczowego projektu. Natomiast np.kontrola przeprowadzana w dniach od [...] do [...] lipca 2014 r., a następnie [...].04.2016 r. dotyczyła generalnie prawidłowości realizacji projektu i zakończyła się ustaleniem , że cel projektu nie został zrealizowany. Potwierdza to dodatkowo sporządzona i znajdująca się w aktach na płycie CD dokumentacja fotograficzna. Zarówno z raportu jak i zdjęć wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że żadna działalność w lokalu przy ul. [...] w R. nie jest prowadzona, sprzęt nie był uruchamiany ( stan w lipcu 2014 r. ) , a w kwietniu 2016 r. kontrolujący zastali lokal zamknięty. Istotne dla oceny faktycznego zrealizowania projektu jest także kwestia zatrudnienia konsultantów w call center. Jak trafnie wskazuje organ, twierdzenia Strony co do formy zatrudniania tych osób były niepełne, sprzeczne ze znajdującymi się w aktach dokumentami ( konsultantów mieli dostarczyć kontrahenci, na rzecz których usługi były świadczone). Ponadto Strona nie przedstawiła na żądanie organu danych konsultantów, które umożliwiałyby przesłuchanie ich w charakterze świadków. Pisze o tym szczegółowo organ na str. 10 i 11 decyzji i Sąd odwołuje się do tych ustaleń. Nie jest też możliwe, aby podmiot świadczący usługi call center posługiwał się przy świadczeniu tych usług osobami, których danymi osobowymi nie dysponuje. Organy obu instancji powołały się przy tym na wymagania określone w ustawie z dnia 29.08.1997 r. o ochronie danych osobowych i jest to trafny kolejny argument przemawiający za poprawnością konkluzji organu, że projekt nie został zrealizowany zgodnie z umową. W ocenie Sądu organ prawidłowo ocenił wyniki kontroli jako niezrealizowanie celów projektu, jego wnioski znajdują oparcie w materiałach zgromadzonych w sprawie i mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów. Sąd nie znajduje w tych ustaleniach żadnych sprzeczności, co stanowi jeden z zarzutów skargi. Wręcz przeciwnie, ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji są spójne, logiczne i w całości znajdują pokrycie w dowodach zgromadzonych w sprawie. Należy przy tym zauważyć, że to właśnie na Skarżącym spoczywa obowiązek wykazania prawidłowości realizacji umowy o dofinansowanie i wydatkowania środków publicznych. Część tych obowiązków wynika wprost z umowy – obowiązek poddania się kontroli, obowiązek przedstawiania dokumentów, obowiązek dokumentowania wydatków, obowiązek osiągnięcia założonych celów projektu. To beneficjent , występując wnioskiem o dofinansowanie, a następnie podpisując umowę przyjmuje na siebie szereg zobowiązań , gdyż udział w konkursie, następnie przyjęcie dofinansowania jest dobrowolne i łączy się z określonymi korzyściamii. Stąd też i obowiązki beneficjenta muszą być określone odmiennie od obowiązków strony innego postępowania administracyjnego. I nie zwalniając postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji/dofinansowania ze środków unijnych od zasady legalizmu i oficjalności należy uznać, że obowiązek wykazania prawidłowości wydatkowania środków publicznych spoczywa w głównej mierze na beneficjencie. Należy zgodzić się także ze stanowiskiem organu, że z ustalonego stanu faktycznego wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że projekt nie został zrealizowany w wynikającym z umowy terminie ( [...].12.2013 r. ) – w rozumieniu § 1 pkt 35 i 36 Umowy o dofinansowanie . Przede wszystkim z uwagi na wyniki kontroli oraz fakt, iż nie został zaakceptowany wniosek o płatność końcową. Sąd uznaje także za prawidłowe stanowisko organu , że projekt nie wszedł w okres trwałości – z przyczyn szczegółowo przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prowadzi to do uznania prawidłowości ostatecznej konkluzji organu, że powyższe ustalenia stanowią dostateczną podstawę do stwierdzenia, że wydatki poniesione w ramach projektu były poniesione niezgodnie z § 3 ust. 7 Umowy tj. nie były celowe i zasadne. Stanowi to dostateczną podstawę do żądania zwrotu wypłaconego dofinansowania – na podstawie cytowanego już art. 207 ustawy o finansach publicznych, o czym beneficjent był poinformowany przy zawieraniu umowy – vide § 11 Umowy o dofinansowanie. Tylko wydatek prawidłowo poniesiony jest wydatkiem, który można uznać za korzystny czyli nie wywołujący szkody w budżecie Unii Europejskiej. Niezrealizowanie projektu zgodnie z umową w sposób oczywisty powoduje szkodę w budżecie Unii Europejskiej. Za niezasadny należy uznać także zarzut nieprawidłowo naliczonych odsetek od ustalonej do zwrotu kwoty. Zgodnie z art. 207 ust. 1 ufp odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, są naliczane od dnia przekazania środków. Okres wyłączenia, zgodnie z art. 54§ 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej obejmował okres od dnia wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu dotacji do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania; Moment wszczęcia postępowania określają prze[pisy ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 207 ust. 8 ufp w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona odpowiednio w ust. 9, 11 i 11a lub instytucja, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie, wzywa do: 1) zwrotu środków lub 2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Zgodnie z art. 207 ust. 9 ufp dopiero po bezskuteczny upływie terminu do zwrotu środków możliwe jest wydanie decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Jak wyżej wyjaśniono postępowanie kontrolne poprzedzało postępowanie w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu i nie może być uznane za jego część. Toczy się na innej podstawie – była o tym mowa wyżej – służy ustaleniu czy projekt jest realizowany w sposób prawidłowy. Postępowanie w przedmiocie zwrotu środków jest wszczynane dopiero po stwierdzeniu wystąpienia nieprawidłowości. Reasumując Sąd uznał, że sprawie nie doszło do naruszenia ani przepisów prawa procesowego w sposób mogący istotnie wpłynąć na wynik sprawy, w tym zarzucanych przez Skarżącego z art. 6 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1257), ani omówionych wyżej przepisów prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI