V SA/WA 550/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D. D. na postanowienie Prezesa ARiMR utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora ARiMR o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura ARiMR z dnia [...] 2018 r. Decyzja ta umarzała postępowanie w sprawie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na rok 2017, które zostało wszczęte przez zmarłego męża skarżącej, J. D. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, uznając, że skarżąca nie jest stroną, ponieważ nie złożyła wniosku o wstąpienie do postępowania w terminie 7 miesięcy od otwarcia spadku, a decyzja z [...] 2018 r. nie została jej doręczona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Sąd uznał, że decyzja wydana na zmarłego jest wadliwa i stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ osoba zmarła nie może być stroną postępowania. Sąd podkreślił, że w przypadku śmierci wnioskodawcy, organ powinien ustalić krąg spadkobierców i wydać decyzję na ich rzecz, a następnie doręczyć ją spadkobiercom. Odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności z przyczyn podmiotowych była w tej sytuacji niedopuszczalna. Sąd odwołał się również do orzecznictwa dotyczącego statusu producenta rolnego, wskazując, że małżonkowie wspólnie prowadzący działalność rolniczą mogą być traktowani jako grupa, a śmierć jednego z nich skutkuje ustaniem bytu prawnego tego producenta rolnego, co wymaga wezwania spadkobierców do postępowania. W konsekwencji, WSA uchylił postanowienia organów obu instancji i zasądził koszty postępowania od Prezesa ARiMR na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wydawania decyzji na zmarłych, statusu strony w postępowaniu administracyjnym oraz praw spadkobierców w sprawach dotyczących płatności rolnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wydania decyzji na zmarłego wnioskodawcę w kontekście płatności rolnych i wniosku o stwierdzenie nieważności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja administracyjna wydana na zmarłego może być uznana za ostateczną i czy można odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności z powodu braku przymiotu strony po stronie wnioskodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja wydana na zmarłego jest wadliwa i stanowi rażące naruszenie prawa, a wnioskodawca będący spadkobiercą powinien być traktowany jako strona.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja wydana na zmarłego jest wadliwa i nie może wejść do obrotu prawnego, ponieważ osoba zmarła nie może być stroną postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności z przyczyn podmiotowych jest dopuszczalna tylko w przypadku oczywistego braku przymiotu strony, co nie miało miejsca w tej sprawie.
Czy małżonkowie wspólnie prowadzący działalność rolniczą stanowią jednego producenta rolnego, a w przypadku śmierci jednego z nich, czy żyjący małżonek jako spadkobierca może kontynuować postępowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, małżonkowie wspólnie prowadzący działalność rolniczą mogą być traktowani jako jeden producent rolny, a w przypadku śmierci jednego z nich, żyjący małżonek jako następca prawny powinien mieć możliwość wstąpienia do postępowania.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do uchwały NSA, zgodnie z którą małżonkowie wspólnie prowadzący działalność rolniczą stanowią jednego producenta rolnego. Śmierć jednego z małżonków skutkuje ustaniem bytu prawnego tego producenta rolnego, co wymaga wezwania spadkobierców do postępowania.
Przepisy (25)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 109 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1 i 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie ONW art. 7 § 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
ustawa o krajowym systemie ewidencji art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
ustawa o krajowym systemie ewidencji art. 12 § ust. 4, 5 i 6
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
ustawa o krajowym systemie ewidencji art. 27 § 1
Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
rozporządzenie nr 1307/2013 art. 4 § ust. 1 lit. a
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja wydana na zmarłego jest wadliwa i stanowi rażące naruszenie prawa. • Spadkobierca powinien być traktowany jako strona postępowania. • Organy błędnie odmówiły wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności.
Odrzucone argumenty
Skarżąca nie złożyła wniosku o wstąpienie do postępowania w terminie. • Skarżąca nie jest stroną postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie wobec niej decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. • Charakter "strony" przysługujący osobie fizycznej wygasa bowiem najpóniej z jej śmiercią. • Decyzja taka jest obarczona wadą nieważności i jako taka powinna bezwzględnie zostać usunięta z obrotu prawnego, aby nie wywoływała skutków prawnych. • Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego w tym trybie jest dopuszczalna w przypadku, gdy brak przymiotu strony u wnioskodawcy jest oczywisty.
Skład orzekający
Jarosław Stopczyński
przewodniczący
Krystyna Madalińska-Urbaniak
sprawozdawca
Tomasz Zawiślak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania decyzji na zmarłych, statusu strony w postępowaniu administracyjnym oraz praw spadkobierców w sprawach dotyczących płatności rolnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania decyzji na zmarłego wnioskodawcę w kontekście płatności rolnych i wniosku o stwierdzenie nieważności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny problem proceduralny dotyczący decyzji wydawanych na osoby zmarłe, co ma istotne implikacje dla spadkobierców i prawidłowego przebiegu postępowań administracyjnych.
“Decyzja na zmarłego? Sąd administracyjny wskazuje na rażące naruszenie prawa i chroni prawa spadkobierców.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.