V SA/WA 540/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-10-17
NSAinneŚredniawsa
pomoc unijnaProgram Rozwoju Obszarów Wiejskichklęska żywiołowainwestycje rolneARiMRpostępowanie administracyjneuzupełnienie braków formalnychprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania pomocy unijnej z powodu naruszenia procedury przez organ, który nie wezwał strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy unijnej na inwestycje rolne po klęsce żywiołowej, jednak organ odmówił przyznania pomocy, uznając wniosek za niekompletny i niepunktujący. Sąd uchylił tę decyzję, stwierdzając, że organ naruszył przepisy, nie wzywając strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku zgodnie z procedurą, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Sprawa dotyczyła skargi P. K. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) odmawiające przyznania pomocy na operację typu "Inwestycje odtwarzające potencjał produkcji rolnej" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Skarżący złożył wniosek po klęsce żywiołowej (nawałnica, huragan), jednak ARiMR odmówiła przyznania pomocy, wskazując na brak punktów (0 pkt) wynikający z nieprawidłowego wypełnienia wniosku i braku wymaganych załączników. Organ powołał się na przepisy rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którymi pomoc nie jest przyznawana poniżej 2 punktów, a brak danych lub dokumentów skutkuje nieprzyznaniem punktów. Skarżący argumentował, że termin na złożenie wniosku był ostateczny dla poszkodowanych, a brak dokumentów wynikał z trwającego postępowania w sprawie klęski żywiołowej, kwestionując naruszenie elementarnych zasad pomocy państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie. Sąd uznał, że organ naruszył przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz rozporządzenia wykonawczego, w szczególności § 11, który nakłada obowiązek wezwania strony do usunięcia braków wniosku w terminie 14 dni, chyba że istnieją niebudzące wątpliwości przesłanki do odmowy. Sąd stwierdził, że organ przedwcześnie zastosował przepisy o odmowie przyznania pomocy, nie dając stronie możliwości uzupełnienia braków, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. W konsekwencji, sąd uchylił rozstrzygnięcie organu i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ naruszył przepisy proceduralne, nie stosując § 11 rozporządzenia wykonawczego, który nakłada obowiązek wezwania do uzupełnienia braków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ powinien był wezwać skarżącego do uzupełnienia braków wniosku i załączników, zamiast od razu odmawiać przyznania pomocy. Brak takiego wezwania uniemożliwił prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i naruszył prawa strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p. p. s. a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p. p. s. a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o wspieraniu art. 35 § 1

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2010

rozporządzenie wykonawcze art. 13 § 3

Rozporządzenie wykonawcze (nie podano pełnej nazwy, ale wynika z kontekstu)

rozporządzenie wykonawcze art. 11 § 1

Rozporządzenie wykonawcze (nie podano pełnej nazwy, ale wynika z kontekstu)

Organ ma obowiązek wezwać stronę do usunięcia braków wniosku w terminie 14 dni, chyba że istnieją niebudzące wątpliwości przesłanki do nieprzyznania pomocy.

Pomocnicze

ustawa o wspieraniu art. 27 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2010

ustawa o wspieraniu art. 3 § 1 pkt 5 lit. b

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2010

rozporządzenie wykonawcze art. 13 § 2

Rozporządzenie wykonawcze (nie podano pełnej nazwy, ale wynika z kontekstu)

rozporządzenie wykonawcze art. 10 § 1

Rozporządzenie wykonawcze (nie podano pełnej nazwy, ale wynika z kontekstu)

rozporządzenie wykonawcze art. 10 § 3

Rozporządzenie wykonawcze (nie podano pełnej nazwy, ale wynika z kontekstu)

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ naruszył przepisy proceduralne, nie wzywając strony do uzupełnienia braków wniosku zgodnie z § 11 rozporządzenia wykonawczego. Brak możliwości uzupełnienia dokumentów na etapie składania wniosku, wynikający z trwającego postępowania w sprawie klęski żywiołowej, nie zwalniał organu z obowiązku wezwania do uzupełnienia braków.

Godne uwagi sformułowania

organ nie zastosował w sprawie treści § 11 rozporządzenia wykonawczego obowiązkiem organu było wezwanie Skarżącego do uzupełnienia istniejących braków doszło do naruszenia treści § 27 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez przedwczesne zastosowanie treści § 35 ust. 1 ustawy w zw. z § 13 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego

Skład orzekający

Irena Jakubiec-Kudiura

przewodniczący sprawozdawca

Michał Sowiński

członek

Arkadiusz Tomczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania pomocy unijnej, obowiązek organów wzywania do uzupełnienia braków formalnych wniosków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących pomocy rolnej i procedur ARiMR.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym funduszy unijnych – obowiązek organu wezwania do uzupełnienia braków, co jest kluczowe dla zrozumienia praw stron w takich postępowaniach.

Pomoc unijna: Czy organ może odmówić, nie dając szansy na poprawienie wniosku?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 540/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-03-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Tomczak
Irena Jakubiec-Kudiura /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Sowiński
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 216/19 - Wyrok NSA z 2023-04-14
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2015 poz 345
art. 27 ust. 1 pkt 1, art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych -  tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi [...] na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy: 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez P. K. jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] lutego 2018 r. nr [...], odmawiające przyznania pomocy.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
wnioskiem z [...] grudnia 2017 r. (złożonym w Agencji [...] grudnia 2017 r.) P. K., zwrócił się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przyznanie pomocy na operację typu "Inwestycje odtwarzające potencjał produkcji rolnej", w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji odtwarzanie gruntów rolnych i przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku klęsk żywiołowych, niekorzystnych zjawisk klimatycznych i katastrof" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U.2016 poz. 1858 - dalej rozporządzenie wykonawcze).
We wniosku, który nie został wypełniony we wszystkich obowiązkowych rubrykach, oraz, do którego Strona nie złożyła przewidzianych rozporządzeniem załączników, wskazano, że pomoc ma być udzielona w związku ze zdarzeniem w postaci deszczu nawalnego i huraganu, które miało miejsce [...] sierpnia 2017 r.
W wyniku rozpatrzenia wniosku o przyznanie pomocy, pismem z [...] lutego 2017 r. o numerze wskazanym wyżej, ARiMR poinformowała Stronę o odmowie przyznania pomocy, na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2010 ( Dz. U. 2015. poz. 345 ze zm.- dalej ustawa o wspieraniu) w zw. z § 13 ust. 3 rozporządzenia z uwagi na to, że suma przyznanych punktów wyniosła 0 punktów.
Organ wskazał, że zgodnie z treścią § 13 ust. 3 rozporządzenia Agencja nie przyznaje pomocy, jeżeli na podstawie kryteriów wyboru przyznano mniej niż 2 pkt – przy czym przepis art. 35 ust. 1 ustawy stosuje się odpowiednio.
Organ wskazał również, że zgodnie z § 13 ust. 2 ww. rozporządzenia, jeżeli wniosek o przyznanie pomocy lub dołączone do niego dokumenty nie zawierają danych niezbędnych do ustalenia liczby punktów za dane kryterium wyboru lub do tego wniosku nie dołączono dokumentów potwierdzających te dane lub spełnienie danego kryterium, nie przyznaje się punktów za dane kryterium.
Organ wskazał ponadto, że Strona nie zastosowała się do zapisu Instrukcji wypełniania wniosku o przyznania pomocy, która zawiera zapis, że przed złożeniem wniosku należy upewnić się, że zostały wypełnione pola warunkujące przyznanie punktów do ustalenia kolejności przysługiwania pomocy (listy rankingowej) i zostały załączone do wniosku dokumenty potwierdzające spełnienie danego kryterium warunkującego przyznanie punktów. Dlatego też wniosek o przyznanie pomocy uzyskał 0 pkt.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Skarżacy złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o ponowne przeanalizowanie listy rankingowej umieszczonej na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z uwagi na to, że mogło dojść do omyłki rachunkowej lub błędnego niezakwalifikowania jego wniosku. Wskazał, że na dzień składania wniosku, nie był w posiadaniu niezbędnych dokumentów stanowiących załącznik do wniosku, ponieważ Wojewoda [...] prowadził jeszcze postępowanie w sprawie klęski żywiołowej. Termin, w którym złożył wniosek był to ostateczny termin dla poszkodowanych w nawałnicy, która przeszła przez woj. [...] [...]-[...].08.2017 r. Karanie go odmową przyznania pomocy narusza elementarne zasady pomocy Państwa dla obywateli poszkodowanych w zjawiskach pogodowych mających znamiona klęski żywiołowej.
W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu oraz § 13 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego. Podkreślić należy, że w treści art. 3 ust. 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich wskazano działania i poddziałania, na które przyznawana jest pomoc, w tym w pkt 5, wskazano przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku klęsk żywiołowych i katastrof oraz wprowadzanie odpowiednich środków zapobiegawczych:
b) wsparcie inwestycji w odtwarzanie gruntów rolnych i przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku klęsk żywiołowych, niekorzystnych zjawisk klimatycznych i katastrof.
Wniosek Skarżącego dotyczył poddziałania o jakim mowa powyżej.
Stosownie do art. 27 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
W myśl art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Na podstawie art. 34 ust. 2 ww. ustawy do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, prowadzonych przez agencję płatniczą i podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Przepisy art. 27 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio.
Porównanie przytoczonej regulacji z zasadami ogólnymi zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego wskazuje, że ustawodawca dla omawianej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 K.p.a., a w konsekwencji również od zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 K.p.a. zgodnie, z którą organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W art. 27 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę.
Z treści art. 27 wynika więc, że wyłącza on zastosowanie niektórych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, niemniej przepis ten zawiera dyrektywę, stosownie do której organ administracji publicznej w toku postępowania stoi na straży praworządności. Realizując zasadę praworządności, organy administracji publicznej, mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa.
Zakres działania organu w przedmiotowej sprawie wyznaczały przepisy powołanej wyżej ustawy o wspieraniu oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem, organ poinformował Skarżącego o odmowie przyznania pomocy przytaczając treść § 13 ust. 1, ust. 2, ust. 3 rozporządzenia wykonawczego jak również zarzucając wypełnienie wniosku bez zastosowania się do zapisów Instrukcji poprzez brak wypełnienia w odniesieniu do mającego zastosowanie poddziałania stosownych punktów wniosku.
Nie negując konieczności starannego i zgodnego z Instrukcją obowiązku wypełnienia Wniosku przez Skarżącego należy podkreślić, że organ nie zastosował w sprawie treści § 11 rozporządzenia wykonawczego, który stanowi, że:
1. Jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie spełnia wymagań innych niż określone w § 10 ust. 1 i 3 lub został wypełniony nieprawidłowo, Agencja wzywa podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, chyba że zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy.
2. Jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo wezwania nie usunął braków w wyznaczonym terminie, Agencja wzywa ponownie ten podmiot, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
3. Jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, pomimo powtórnego wezwania, nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy dotyczący odmowy przyznania pomocy stosuje się odpowiednio.
4. Złożony wniosek o przyznanie pomocy nie może być zmieniany przez podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy w zakresie kwoty wnioskowanej pomocy przez jej zwiększenie lub w zakresie planu finansowego operacji lub zestawienia rzeczowo-finansowego operacji, z wyłączeniem zmian wynikających z wezwań Agencji.
Treść § 10 ust. 1 i 3 stanowi zaś, że: 1. Jeżeli wniosek o przyznanie pomocy nie zawiera numeru identyfikacyjnego, o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt 1, albo nie dołączono do niego wniosku o wpis do ewidencji producentów, o której mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, albo jego kopii, lub wniosek o przyznanie pomocy nie został złożony w terminie, o którym mowa w § 6 ust. 2, lub wniosek o przyznanie pomocy nie został złożony w sposób określony w § 8 ust. 1
3. Jeżeli we wniosku o przyznanie pomocy nie wskazano adresu podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych lub podmiot ten pisemnie poinformował o rezygnacji z ubiegania się o pomoc, wniosek pozostawia się bez rozpatrzenia.
W przedmiotowej sprawie przypadek braku danych o jakich jest mowa w § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia wykonawczego nie zachodzi, zaś skoro § 11 rozporządzenia dotyczy wszystkich innych braków wniosku i załączników do niego, to obowiązkiem organu było wezwanie Skarżącego do uzupełnienia istniejących braków, które organ powinien wskazać w wezwaniu a następnie procedować w zgodzie z sytuacją jaka byłaby efektem wykonania tego wezwania w całości lub w części (w tym drugim przypadku konieczne byłoby wystosowanie drugiego wezwania). Należy bowiem zauważyć, że treść § 10 ust. 1 i 3 oraz § 11 ust. 1 jest ściśle powiązana z treścią § 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, który określa wymogi dotyczące treści wniosku wskazując na wymagane dane, które należy w nim podać oraz na dokumenty, które należy do niego dołączyć.
Treść powyższych przepisów należy również powiązać z treścią Instrukcji, z której jednoznacznie wynika konieczność wypełnienia obowiązujących dla danego poddziałania pól wniosku - co nie oznacza jednak jak odczytuje to organ, że fakt braku koniecznych do wypełnienia pól na datę złożenia wniosku, pozwala na weryfikację wniosku, bez zastosowania wezwania o jakim jest mowa w treści § 11 ust. 1 i ewentualnie ust. 3 rozporządzenia wykonawczego.
W świetle okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy doszło do naruszenia treści § 27 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez przedwczesne zastosowanie treści § 35 ust. 1 ustawy w zw. z § 13 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, co było wynikiem braku zastosowania § 11 ust. 1 rozporządzenia, co skutkowało brakiem umożliwienia Stronie przedstawienia niezbędnych danych i dokumentów, i co pozwoliłoby na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego sprawy.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy p. p. s. a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI