V SA/WA 537/18

V SA/Wa 537/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-11-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-03-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Tomasz Zawiślak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 460/19 - Wyrok NSA z 2023-04-19
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art.200, art.205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia wysokości funduszu operacyjnego oraz wysokości wydatków na działania zatwierdzone w programie operacyjnym i wysokości pomocy finansowej ze środków pochodzących z UE na kolejny rok realizacji programu operacyjnego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz R. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi R. sp. z o.o. w Ł. (dalej: skarżąca, strona lub spółka) jest Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] stycznia 2018 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. (dalej: Dyrektor ARR lub organ I instancji) z [...] sierpnia 2017, nr [...] w sprawie odmowy zatwierdzenia wysokości funduszu operacyjnego oraz wysokości wydatków na działania zatwierdzone w programie operacyjnym i wysokości pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej na kolejny rok realizacji programu operacyjnego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Uznana organizacja producentów owoców i warzyw R. sp. z o.o. w dniu [...] września 2016 r. złożyła wniosek o zatwierdzenie wysokości wydatków na działania zatwierdzone w programie operacyjnym i wysokości pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej na kolejny 2 rok realizacji programu operacyjnego zatwierdzonego na lata 2016-2020 (dalej: wniosek o zatwierdzenie wysokości funduszu operacyjnego na rok 2017).
Po wpływie wniosku Dyrektor ARR prowadził postepowanie wyjaśniające, m.in. w dniach od 26 października 2016 r. do 5 grudnia 2016 r. została przeprowadzona u skarżącej kontrola spełnienia warunków uznania organizacji oraz kontrola w zakresie weryfikacji wartości produktów sprzedanych w okresie referencyjnym, tj. od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. W dniu [...] grudnia 2016 r. został przekazany raport z kontroli nr [...] dotyczący wartości produktów sprzedanych (WPS) przez organizację producentów w ww. okresie. Raport wskazywał na nieprawidłowości i wzywał do usunięcia naruszeń w trybie przepisu art. 114 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15 czerwca 2011 r., s. 1, ze zm., dalej rozporządzenie 543/2011). Jednocześnie organ I stopnia poinformował stronę, że nieuzupełnienie naruszeń w terminie 60 dni skutkować będzie wydaniem decyzji o zawieszeniu uznania organizacji producentów owoców i warzyw zgodnie z art. 114 ust. 2 rozporządzenia 543/2011.
W dniu [...] stycznia 2017 r. Dyrektor ARR wysłał do spółki wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczące niezgodności wynikających z przeprowadzonej kontroli wartości produktów sprzedanych przez organizacje producentów w okresie referencyjnym (spółka nie posiadała wydzielonego konta księgowego analitycznego, na którym księgowana była sprzedaż produktów pochodzących od członków organizacji, w związku z czym nie było możliwości kontroli sald i obrotów na tym koncie, co potwierdziłoby zadeklarowaną wartość produktów sprzedanych, a także strona podała błędnie kwoty netto ze sprzedaży produktów).
Dodatkowo Dyrektor ARR uznał, że skoro wniosek z [...] września 2016 r. nie może zostać rozpatrzony do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia postępowania w sprawie spełnienia kryteriów uznania za organizację producentów owoców i warzyw, to tym samym w dniu [...] stycznia 2017 r. organ I instancji postanowienie nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie.
Spółka w dniu 20 stycznia 2017 r. złożyła wyjaśnienia do wezwania z [...] stycznia 2017r.
W dniu [...] sierpnia 2017 r. Dyrektor ARR podjął zawieszone postępowanie i decyzją z [...] sierpnia 2017 r. odmówił zatwierdzenia wysokości funduszu operacyjnego oraz wysokości wydatków na działania zatwierdzone w programie operacyjnym i wysokości pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej na kolejny rok realizacji programu operacyjnego.
Strona od powyższej decyzji złożyła odwołanie oraz wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia z [...] stycznia 2017 r. o zawieszeniu postępowania.
Postanowieniem z [...] października 2017 r., nr [...] Prezes ARiMR odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora ARR z [...] stycznia 2017 r.
Następnie decyzją z [...] stycznia 2018 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu decyzji przytoczył przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie w szczególności art. 64 rozporządzenia 543/2011, który stanowi, że decyzje dotyczące programów operacyjnych i funduszy operacyjnych są podejmowane przez właściwy organ państwa członkowskiego, najpóźniej do dnia 15 grudnia roku, w którym zostały przedłożone. Jednakże, z należycie uzasadnionych przyczyn, właściwy organ państwa członkowskiego może podjąć decyzję dotyczącą programów operacyjnych i funduszy operacyjnych najpóźniej do dnia 20 stycznia po dacie przedłożenia. W decyzji zatwierdzającej można określać kwalifikowalność wydatków od dnia 1stycznia roku następującego po dacie przedłożenia.
Dodatkowo organ zauważył, że zgodnie z art. 67 ust. 1 rozporządzenia 543/2011 programy operacyjne realizowane są w okresach rocznych, od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia. Programy operacyjne zatwierdzone najpóźniej dnia 15 grudnia realizowane są od dnia 1 stycznia następnego roku. Realizacja programów zatwierdzonych po dniu 15 grudnia może zostać odroczona o rok. W drodze odstępstwa od akapitów pierwszego i drugiego niniejszego ustępu, w przypadku gdy zastosowanie ma art. 64 ust. 2 akapit trzeci lub art. 65 ust. 3 akapit drugi, realizacja programów operacyjnych zatwierdzonych zgodnie z wymienionymi przepisami rozpoczyna się najpóźniej dnia 31 stycznia po ich zatwierdzeniu (art. 67 ust. 2 rozporządzenia 543/2011).
Mając powyższe na względzie Prezes ARiMR stanął na stanowisku, że organ I instancji po dniu 20 stycznia 2017 r. nie mógł dokonać zatwierdzenia wysokości funduszu operacyjnego oraz wysokości wydatków na działania zatwierdzone w programie operacyjnym i wysokości pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej na rok 2017 dla skarżącej, a co za tym idzie był zobowiązany do wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia wysokości funduszu operacyjnego oraz wysokości wydatków na działania zatwierdzone w programie operacyjnym i wysokości pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej na rok 2017. Organ odwoławczy podkreślił, że termin określony w art. 64 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 ma charakter terminu materialnego. Tym samym w ocenie Prezes ARiMR skoro termin 20 stycznia 2017 r. wynikający z ww. przepisu jest terminem materialnoprawnym, który nie podlega przywróceniu, a decyzja organu I instancji mogła zostać wydana po tym terminie, tj. [...] sierpnia 2017 r., to upływ tego terminu spowodował konieczność wydania przez Dyrektora ARR decyzji odmownej.
Pismem z 20 lutego 2018 r. strona złożyła skargę i wniosła o uchylenie decyzji Prezesa ARiMR z [...] stycznia 2018 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 64 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 (obecnie art. 33 rozporządzenia delegowanego Komisji nr 2017/891) poprzez uznanie, że norma w nim wskazana uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy;
2) art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez niezastosowanie;
3) art. 12 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie;
4) art. 36 § 1 k.p.a. poprzez niezastosowanie.
Zdaniem strony organ prowadził opieszale postępowanie bez podejmowania czynności zmierzających do jego zakończenia w terminie wskazanym w art. 64 ust. 2 rozporządzenia 543/2011. W szczególności organ nie informował strony o okolicznościach będących podstawą przedłużenia terminu załatwienia sprawy od 15 grudnia do 20 stycznia i pomimo zbliżającego się terminu organ nie podjął działań mających zakończyć postępowanie. Na dzień przed upływem terminu Dyrektor ARR zawiesił jedynie postępowanie w sprawie. Następnie dnia [...] sierpnia 2017 r. je podjął i [...] sierpnia 2017 r. wydał decyzję odmowną. Jednocześnie skarżąca zauważyła, że organ I instancji w decyzji nie odniósł się w jakikolwiek sposób do okoliczności, które były przedmiotem weryfikacji i nie wskazał na okoliczności, które były powodem niedotrzymania ww. terminu.
Strona wyjaśniła, że złożyła wniosek w wymaganym terminie, a rolą organu była jego weryfikacja i wydanie decyzji w terminie 3 m-cy, z czego organ się nie wywiązał.
Zdaniem spółki termin określony w art. 64 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 ma charakter procesowy, a nie materialny. W tym zakresie przytoczyła treść art. 32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. U. UE. L. z 2013 r., nr 347, s. 671 ze zm., dalej: rozporządzenie 1308/2013) i wskazała, że pomoc dla organizacji producentów jest przyznawana w momencie zatwierdzenia programu operacyjnego. Następnie kontrolowane jest jego wdrażanie, które może mieć ew. wpływ na zmniejszenie pomocy. Taka sytuacja nie miała miejsca w odniesieniu do realizacji programu operacyjnego strony. Spółka przez cały dotychczasowy okres realizacji programu operacyjnego zachowała prawo do pobierania środków z funduszu operacyjnego w niezmienionej względem początkowych założeń wysokości, co nie jest kwestionowane przez organ I instancji. Programy operacyjne mają charakter wiążący. Na okres w nich wskazany wiążą one politykę rozwoju i dystrybucji podmiotu, którego dotyczą, jak również środki, które na te cele mają zostać przeznaczone, zarówno ze środków własnych producenta, jak też funduszy unijnych.
Dodatkowo skarżąca stwierdziła, że skoro termin jest terminem materialnym, to wydana decyzja nie mogła być odmowna, tylko winna umarzać postępowanie administracyjne.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one zasadne.
Należy podnieść, że ogólne zasady dotyczące spornej kwestii zostały uregulowane w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 i rozporządzeniu wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw.
W sprawie zasadniczy spór sprowadza się do ustalenia charakteru terminu wskazanego w art. 64 ust. 2 rozporządzenia 543/2011. Zdaniem organów orzekających termin określony w tym przepisie ma charakter terminu materialnego, co spowodowało wydanie decyzji nieuwzględniającej żądanie strony. Zdaniem natomiast spółki termin ten ma charakter terminu procesowego, zatem mimo jego przekroczenia, pozytywna decyzji mogła i powinna zostać wydana przez organ.
W ocenie sądu w sprawie częściowo rację przyznać należy organowi, jednakże skutkiem upływu terminu materialnego nie będzie każdorazowo wygaśnięcie uprawnienia do przyznania pomocy.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia 1308/2013 organizacje producentów działające w sektorze owoców i warzyw lub ich zrzeszenia mogą utworzyć fundusz operacyjny. Fundusz ten jest finansowany: a) ze składek pochodzących od: (i) członków organizacji producentów lub samej organizacji producentów; lub (ii) zrzeszeń organizacji producentów ze składek opłacanych przez członków tych zrzeszeń; b) z pomocy finansowej Unii, która może zostać przyznana organizacjom producentów lub ich zrzeszeniom, w przypadku gdy przedstawią one program operacyjny lub częściowy program operacyjny, zarządzają nim i go wdrażają, na podstawie warunków, które zostaną przyjęte przez Komisję w drodze aktów delegowanych zgodnie z art. 37 i aktów wykonawczych zgodnie z art. 38.
W myśl art. 32 ust. 2 rozporządzenia 1308/2013 fundusz operacyjny wykorzystywany jest wyłącznie do finansowania programów operacyjnych przedłożonych państwom członkowskim i przez nie zatwierdzonych.
Artykuł 33 tego rozporządzenia wskazuje m.in. na okres trwania programów operacyjnych, a także nakazuje realizację co najmniej dwóch określonych w przepisach celów.
Z kolei zgodnie z art. 34 ust. 1 rozporządzenia 1308/2013 podaje, że unijna pomoc finansowa jest równa faktycznie wpłaconej kwocie składek, o których mowa w art. 32 ust. 1 lit. a), i jest ograniczona do 50 % faktycznie poniesionych wydatków. Unijna pomoc finansowa jest ograniczona do 4,1 % wartości produkcji wprowadzanej do obrotu przez każdą organizację producentów lub każde zrzeszenie organizacji producentów. (art. 34 ust. 2 akapit pierwszy).
W myśl art. 54 ust. 1 rozporządzenia 543/2011 najpóźniej do dnia 15 września organizacje producentów powiadamiają swoje państwo członkowskie o szacunkowych kwotach wkładu unijnego oraz wkładu ich członków oraz samej organizacji producentów do funduszy operacyjnych na następny rok, wraz z programami operacyjnymi lub wnioskami o zatwierdzenie zmian w przedmiotowych programach.
Taki też sam termin zakreślił ustawodawca krajowy i w art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2016 r., poz. 58, ze zm., dalej: "ustawa o organizacji rynków) wyraźnie wskazał, że organizacja producentów albo zrzeszenie organizacji producentów przekazuje dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji informacje o szacunkowych kwotach wkładu Unii Europejskiej oraz wkładów członków organizacji lub samej organizacji do funduszu operacyjnego - do dnia 15 września danego roku.
Art. 64 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 wskazuje, że właściwy organ państwa członkowskiego podejmuje decyzje dotyczące programów operacyjnych i funduszy operacyjnych najpóźniej do dnia 15 grudnia roku, w którym zostały przedłożone.
Państwa członkowskie informują organizacje producentów o podjętych decyzjach do dnia 15 grudnia.
Jednakże, z należycie uzasadnionych przyczyn, właściwy organ państwa członkowskiego może podjąć decyzję dotyczącą programów operacyjnych i funduszy operacyjnych najpóźniej do dnia 20 stycznia po dacie przedłożenia. W decyzji zatwierdzającej można określać kwalifikowalność wydatków od dnia 1 stycznia roku następującego po dacie przedłożenia.
Z kolei art. 67 ust. 1 rozporządzenia 543/2011 podaje, że programy operacyjne realizowane są w okresach rocznych, od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia.
W myśl art. 67 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 programy operacyjne zatwierdzone najpóźniej dnia 15 grudnia realizowane są od dnia 1 stycznia następnego roku.
Realizacja programów zatwierdzonych po dniu 15 grudnia może zostać odroczona o rok.
W drodze odstępstwa od akapitów pierwszego i drugiego niniejszego ustępu, w przypadku gdy zastosowanie ma art. 64 ust. 2 akapit trzeci lub art. 65 ust. 3 akapit drugi, realizacja programów operacyjnych zatwierdzonych zgodnie z wymienionymi przepisami rozpoczyna się najpóźniej dnia 31 stycznia po ich zatwierdzeniu.
Do rozstrzygnięcia kwestii charakteru terminu wskazanego w art. 64 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 niezbędne jest również przywołanie motywu 39 preambuły rozporządzenia 543/2011, która stanowi, że należy ustanowić procedury w zakresie prezentacji i zatwierdzania programów operacyjnych, w tym terminów, tak aby właściwe organy mogły dokonać odpowiedniej oceny informacji oraz aby środki i działania mogły być włączane do programów lub z nich wykluczane. Ponieważ zarządzanie programami odbywa się w cyklu rocznym, należy przewidzieć, by programy niezatwierdzone przed upływem danego terminu były odraczane o rok.
Mając na uwadze powyższe przepisy słusznie wywiódł organ, że powołany w art. 64 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 termin 20 stycznia, jako termin graniczny do wydania decyzji jest terminem materialnym. Innymi słowy organ po tej dacie nie może skutecznie zatwierdzić wysokości funduszu operacyjnego oraz wysokości wydatków na działania zatwierdzone w programie operacyjnym i wysokości pomocy finansowej ze pochodzących z Unii Europejskiej na dany rok (w sprawie 2017 r.). Upływ terminu materialnego powoduje utratę przysługującej organowi kompetencji w sprawie i możliwości zatwierdzenia zatwierdzenie wysokości wydatków na działania zatwierdzone w programie operacyjnym i wysokości pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej na kolejny 2017 rok. Jednakże brak możliwości zatwierdzenia wniosku o zatwierdzenie wysokości funduszu operacyjnego na rok 2017, nie powoduje, że po upływie terminu 20 stycznia organ traci zdolność do merytorycznego załatwienia sprawy. Organ jedynie traci możliwość zatwierdzenia programu na dany rok (w sprawie nie można udzielić pomocy, która będzie wypłacana w 2017 r.), nie traci natomiast uprawnienia do merytorycznego załatwienia sprawi i po uznaniu prawidłowości złożonego wniosku o zatwierdzenie wysokości funduszu operacyjnego na rok 2017 odroczenia go o rok.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego wskazujące, że wbrew twierdzeniom skarżącej pomoc nie jest przyznawana w momencie zatwierdzenia programu operacyjnego, gdyż organizacja producentów, aby uzyskać pomoc unijną na ustanowiony przez nią fundusz operacyjny, jest zobowiązana w myśl cyt. art. 54 ust. 1 rozporządzenia 543/2011 każdorazowo (przez kolejne 5 lat) składać do 15 września wniosek, a następnie najpóźniej do dnia 20 stycznia po roku złożenia wniosku, uzyskać pozytywną decyzję organu państwa członkowskiego dotyczącą zatwierdzenia wydatków na fundusz operacyjny na dany rok, a następnie w celu otrzymania środków finansowych złożyć wniosek o płatność (patrz art. 69 - 72 rozporządzenia 543/2011). Tak więc, zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że zatwierdzenie decyzją wysokości wydatków na fundusz operacyjny na dany rok jest podstawą i dopiero od zatwierdzenia organizacja producentów nabywa do złożenia wniosku o płatność i w konsekwencji otrzymania kwot pomocy z Unii Europejskiej w ramach współfinansowania funduszu operacyjnego. Natomiast bez zatwierdzonego programu operacyjnego organizacja producentów w ogóle nie mogłaby utworzyć funduszu operacyjnego przeznaczonego wyłącznie do finansowania programów operacyjnych, które były przez te organizacje zatwierdzone. Prawidło również organ II instancji wyjaśnił, że spółka realizując program operacyjny ma prawo do ubiegania się o wsparcie na działania ujęte w zatwierdzonym programie operacyjnym, co nie oznacza, że zostanie jej automatycznie przyznana pomoc, a tym bardziej, że zostaną jej wypłacone środki. Aby została przyznana pomoc finansowa na dofinansowanie funduszu operacyjnego, organizacja producentów zobligowana jest do złożenia wniosku o przyznanie pomocy w ściśle określonych terminach, a dopiero po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w tym zakresie organ wydaje decyzję o przyznaniu płatności.
Jednakże mimo poprawności powyższego stanowiska niezrozumiałe dla sądu było nierozpoznanie merytoryczne wniosku o zatwierdzenie wysokości funduszu operacyjnego na rok 2017 i po stwierdzeniu poprawności tego wniosku podjęcie decyzji dotyczącej programu operacyjnego i funduszu operacyjnego i odroczenie go o rok. Powyższe zostało przewidziane w przepisach unijnych, w których wprost wskazano, że realizacja programów zatwierdzonych po dniu 15 grudnia może zostać odroczona o rok. Tym samym zarówno data 15 grudnia, jak i 20 stycznia nie może stanowić przeszkody w podjęciu decyzji dotyczącej programu operacyjnego i funduszu operacyjnego. Jedynie podjęcie decyzji po 20 stycznia powoduje konieczność odroczenia realizacji programów o rok, gdyż nie ma już możliwości realizacji takiego programu od dnia 1 stycznia, ani też od 31 stycznia roku następnego po złożeniu wniosku. Wskazany powyżej motyw 39 preambuły rozporządzenia 543/2011, jednoznacznie wskazuje na konieczność odroczenia realizacji programu o rok ze względu na roczne zarządzanie programami.
W ocenie sądu przeszkodą odroczenia realizacji programu o rok nie może stanowić brak wniosku strony w tym zakresie. Należy bowiem podkreślić, że strona składając wniosek o zatwierdzenie wysokości funduszu operacyjnego na rok 2017 była w przekonaniu, że organ ten wniosek rozpozna merytorycznie w terminach wskazanych w powołanym rozporządzeniu. Innymi słowy ponad czteromiesięczny termin na rozpoznanie wniosku (wniosek składa się do 15 września, a ostateczna data na jego rozpoznanie na dany rok upływa 20 stycznia roku następnego), zarówno zdaniem strony, jak i co do zasady prawodawcy unijnego jest terminem wystarczającym na merytoryczne rozpoznanie wniosku. Tylko wyjątkowo, w szczególnie uzasadnionych przypadkach można przekroczyć ten termin, czego konsekwencją będzie w wypadku pozytywnego rozpoznania wniosku odroczenie realizacji programu o rok. W wypadku jednak przekroczenia terminu 20 stycznia roku następującego po złożeniu wniosku organ, co najmniej winien zwrócić się do strony z zapytaniem czy strona godzi się na odroczenie realizacji programu o rok. Powołany motyw 39 wprost wskazuje na konieczność odraczania o rok programów niezatwierdzonych przed upływem danego terminu. Przepis ten nie wskazuje również na obowiązek strony postępowania złożenia dodatkowego wniosku o odroczenie. Również art. 64 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia 543/2011 nie nakazuje aby strona w tym zakresie podejmowała jakiekolwiek dodatkowe czynności. Tym samym organ albo winien samodzielnie odroczyć (w wypadku pozytywnego rozpoznania sprawy), albo też zwrócić się do strony o wypowiedzenie się w tym zakresie, w wypadku powstania jakichkolwiek wątpliwości odnoszących się do odroczenia realizacji programu. Brak działania organu w tym zakresie i wydanie decyzji merytorycznej odmawiającej przyznania wnioskowanej pomocy z argumentacją powołującą się na upływ terminu materialnego i nie uwzględniającej faktu, że prawodawca unijny w takim wypadku nakazuje odroczyć realizację programu powoduje, że organ w sposób nieprawidłowy dokonał wykładni art. 64 ust. 2 w zw. z art. 67 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia 543/2011. Organ bowiem przy wykładni art. 64 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 pominął, że upływ terminu nie powoduje wygaśnięcie prawa do merytorycznego rozpoznania wniosku, a jedynie powoduje odroczenie o rok realizacji programu w wypadku akceptacji wniosku (w wypadku negatywnej merytorycznej wniosku powoduje odmowę przyznania wnioskowanej pomocy).
Odnosząc się natomiast do kwestii związanej z opieszałością organu w załatwieniu sprawy, należy stwierdzić, że ta kwestia wymyka się z pod kontroli sądu w tym postepowaniu, którego przedmiotem jest jedynie odmowne załatwienie żądania strony. Skarżącemu w zakresie zarówno bezczynności organu, jak i opieszałości (przewlekłego prowadzenia sprawy) w działaniu przysługują określone w k.p.a. środki dyscyplinujące organ. W ocenie sądu, skoro zdaniem strony, przewlekłość postępowania doprowadziła do utraty praw, to skarżącej przysługują środki prawne mające na celu stwierdzenie przewlekłości postępowania. Należy wskazać, że dopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po wydaniu decyzji kończącej postępowanie. NSA w wyroku z 3 września 2013 r. (II OSK 891/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdził, iż "wydanie przez organ administracji decyzji przed wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania nie stanowi przeszkody do jej merytorycznego rozpoznania przez sąd administracyjny, na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a." co uzasadnił możliwym szerszym znaczeniem wyroku w sprawie przewlekłości postępowania w stosunku do wyroku dotyczącego bezczynności postępowania. Przewlekłe prowadzenie postępowania jest stanem obiektywnym, istniejącym niezależnie od ostatecznego załatwienia sprawy (wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2017 r., II GSK 4544/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zasadny formalnie, w ocenie sądu, okazał się zarzut dotyczący wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenia wysokości wydatków na działania zatwierdzone w programie operacyjnym i wysokości pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej na kolejny 2 rok realizacji programu operacyjnego zatwierdzonego na lata 2016-2020, zamiast decyzji umarzającej postepowania wskutek upływu terminu prawa materialnego. Powyższe jednak mimo formalnej zasadności zarzutu nie mogło samo w sobie przyczynić się do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Prawidłowo zauważył organ w odpowiedzi na skargę, że oba wskazane rozstrzygnięcia mają negatywny dla strony charakter i rozstrzygają, że skarżąca nie uzyskuje wnioskowanych uprawnień.
Mając powyższe na względzie w ocenie sądu Prezes ARiMR w sposób nieprawidłowy dokonał wykładni art. 64 ust. 2 rozporządzenia 543/2011, gdyż odczytując normę prawną pominą art. 67 ust. 2 akapit drugi i motyw 39 preambuły rozporządzenia 543/2011. Rozpoznając ponownie sprawę Prezes ARiMR uwzględni wyżej przedstawioną ocenę prawną, a w szczególności fakt, że upływ terminu (20 stycznia) nie powoduje utraty prawa strony do merytorycznego załatwienia jej sprawy, a jedynie w wypadku pozytywnego rozpoznania wniosku powoduje odroczenie realizacji programu o rok.
W związku z powyższym sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2018r., poz. 265). Na łączną kwotę 680 zł składają się: stały wpis sądowy w wysokości 200 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł.