V SA/Wa 525/10

V SA/Wa 525/10 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2010-06-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2010-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Bożek /sprawozdawca/
Mirosława Pindelska /przewodniczący/
Piotr Kraczowski
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Kombatanci
Sygn. powiązane
II OSK 314/11 - Wyrok NSA z 2011-07-28
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151, art.133
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.16, art.145 §1 pkt 5, art.148 §1 i 2, art.149 §3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M.L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich; skargę oddala
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi z 10 lutego 2010 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez skarżącego M. L. jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: "Kierownik Urzędu") z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2003r. w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Kierownik Urzędu w dniu [...] marca 2000 r. wszczął w stosunku do M. L. postępowanie weryfikacyjne w trybie art. 21 i art. 25 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r., Nr 42, poz.371 z późn. zm.) zwanej dalej "ustawą o kombatantach" oraz wezwał weryfikowanego do nadesłania dowodów mogących się przyczynić do ustalenia charakteru pracy lub służby mających wpływ na uzyskane przez niego uprawnienia. W toku postępowania organ ustalił, iż M. L. posiadał uprawnienia kombatanckie przyznane przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w S. wyłącznie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" od dnia [...].09.1947 r. do dnia [...].03.1948 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. pozbawił M. L. uprawnień kombatanckich stwierdzając, że uzyskał on je wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej (art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie pierwsze ustawy o kombatantach). Powyższe decyzje zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 04 listopada 2002 r. sygn.akt V SA 3241/01.
Po ponownym wyjaśnieniu sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2003 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Kierownik Urzędu pozbawił M. L. uprawnień kombatanckich. Zainteresowany zaskarżył w/w decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2004 r. sygn. akt V SA 3288/03 Sąd skargę oddalił. Orzeczenie stało się prawomocne od dnia 3 lutego 2004r.
W dniu 28 października 2009 r. do Urzędu wpłynęło pismo strony w przedmiocie uprawnień kombatanckich. Pismem z dnia 20 listopada 2009 r. strona wniosła o rozpatrzenie w/w pisma na podstawie art. 145 §1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) powoływanej dalej jako "kpa". Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Kierownik Urzędu odmówił wznowienia postępowania.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2010r. Kierownik Urzędu utrzymał decyzją pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu organ powołał się na zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Przytoczył również przepisy dotyczące prowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym wznowieniowym.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie. Skarżący podniósł, iż w dniu [...] września 1947 r. został wcielony do zasadniczej służby wojskowej i odbywał tę służbę do [...] września 1949r. W czasie pełnienia służby, podczas rozminowywania, uległ poważnemu wypadkowi, co zostało potwierdzone przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w L. w protokole z dnia [...] lipca 2009r. Zdaniem skarżącego, z powodu utraty zdrowia w wyniku doznanych urazów winny mu zostać przywrócone uprawnienia kombatanckie. Uprawnienia te nabył w związku z czynieniem dobra dla Ojczyzny podczas pełnienia służby wojskowej, a nie zaś w wyniku działalności i walk o utrwalenie władzy ludowej w Polsce, w których nie brał udziału. Skarżący podnosi, iż Kierownik Urzędu w zaskarżonej decyzji pominął meritum sprawy, a jedynie podjął teoretyczne rozważania dotyczące przepisów i okoliczności, w których może nastąpić wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co oznacza, że sąd administracyjny nie ma uprawnień do przywrócenia uprawnień kombatanckich. Sąd bada bowiem wyłącznie legalność zaskarżonego aktu, nie może natomiast orzekać za organ w sposób merytoryczny przyznając określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków.
Skarżący w piśmie z dnia 20 listopada 2009r. wskazał, iż żąda rozpatrzenia swego wniosku w trybie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Tym samym uruchomił postępowania w trybie nadzwyczajnym.
W zaskarżonej decyzji zasadnie organ podkreślił, iż jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych wyrażona w art.16 kpa. Przepisy bowiem dotyczące instytucji regulujących tryby nadzwyczajne mają charakter szczególnych i zupełnych regulacji prawnych, które w drodze wyjątku i w ściśle określonych przypadkach pozwalają na wzruszenie decyzji ostatecznej nawet kosztem jej trwałości,
Jednym ze sposobów prowadzących do wzruszenia decyzji ostatecznych jest instytucja wznowienia postępowania służąca eliminowaniu z obrotu prawnego decyzji w przypadku ujawnienia się pewnych, określonych przepisami prawa okoliczności.
W myśl art.145 §1 pkt 5 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wznawia się postępowanie na tej podstawie wówczas, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki.
Po pierwsze , ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe, tzn. nowo odkryte jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Po drugie, "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, mające wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Poza tym, aby podstawa wznowienia, na której swój wniosek opiera strona mieściła się w katalogu przewidzianym w art. 145 § 1 kpa ustawodawca wymaga by wniosek taki został złożony w odpowiednim czasie. Zgodnie z art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wniesienie takiego podania z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa skutkuje wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa).
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] czerwca 2003r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W ww. decyzji organ wyjaśnił, iż udział w rozminowywaniu w ramach służby wojskowej pełnionej po [...] czerwca 1947r. nie został przez ustawodawcę zaliczony do tytułów uzasadniających zachowanie przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich. Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 26 stycznia 2004r. oddalił skargę na tę decyzję uznając, iż nie narusza ona prawa. Tymczasem zarówno w pismach kierowanych do organu jak i w skardze do Sądu skarżący powołuje się na okoliczności pełnienia służby wojskowej w okresie od [...] września 1947r. do [...] września 1949r. oraz wypadek i utratę zdrowia podczas rozminowywania.
Zasadnie zatem organ odmówił wznowienia postępowania w sprawie. Zarzuty dotyczące podejmowania przez organ wyłącznie teoretycznych wywodów i pominięcie meritum sprawy należy uznać za chybione. Jak już wcześniej wspomniano jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji ostatecznych. Organ nie mógł bez wzruszenia decyzji ostatecznej z [...] czerwca 2003r. zająć się meritum sprawy. Tymczasem brak było nawet podstaw do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego zmierzającego do ewentualnego wzruszenia ww. decyzji.
W tym miejscu należy wyjaśnić, iż postępowanie nadzwyczajne jest postępowaniem zależnym od postępowania zwykłego i pozostaje z nim w ścisłym związku.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się w działaniach organów orzekających w sprawie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Zaskarżona decyzja odpowiada prawu i z tych względów na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.