V SA/Wa 5239/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Ministra Zdrowia odmawiające zgody na otwarcie apteki z pominięciem ograniczeń odległościowych, wskazując na wadliwe uzasadnienie organu.
Skarżąca spółka złożyła wniosek o zezwolenie na prowadzenie apteki, wnioskując o pominięcie ograniczeń odległościowych od istniejących aptek. Minister Zdrowia odmówił zgody, uznając, że nie wykazano ważnego interesu pacjentów i konieczności zapewnienia dostępu do leków, a planowana apteka znajduje się zbyt blisko innej. WSA uchylił postanowienie Ministra, stwierdzając, że uzasadnienie organu było wadliwe, nie uwzględniało specyfiki lokalnej struktury przestrzennej i argumentów spółki, a także naruszało zasady postępowania administracyjnego.
Sprawa dotyczyła skargi spółki M. sp. jawna na postanowienie Ministra Zdrowia odmawiające zgody na wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w Gryficach z pominięciem ograniczeń odległościowych (art. 99 ust. 3b Prawa farmaceutycznego). Minister Zdrowia utrzymał w mocy własne postanowienie, argumentując, że kryterium demograficzne zostało spełnione, ale nie przesłanka minimalnej odległości od najbliższej apteki. Organ uznał, że nie wykazano ważnego interesu pacjentów ani konieczności zapewnienia szerszego dostępu do produktów leczniczych, a planowana apteka znajduje się w odległości zaledwie 112 m od innej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że Minister Zdrowia przedwcześnie ocenił brak wystarczającego wykazania ważnego interesu pacjentów. Podkreślono, że rozstrzygnięcie Ministra ma charakter uznaniowy, ale nie zwalnia go to z obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania i wydania należycie uzasadnionego postanowienia. Sąd wskazał, że uzasadnienie Ministra nie uwzględniało specyfiki niewielkiego miasta Gryfice, jego struktury przestrzenno-urbanizacyjnej oraz argumentów spółki dotyczących zagęszczenia ludności i zmniejszającej się liczby aptek. Sąd stwierdził, że uzasadnienie było wadliwe, niepełne i nie pozwalało na jednoznaczne stwierdzenie, czy rozstrzygnięcie organu było prawidłowe, co stanowiło naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 11, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a.) mające istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Ministra Zdrowia na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Minister Zdrowia nieprawidłowo odmówił zgody, ponieważ jego postanowienie zostało wydane z wadliwym uzasadnieniem, które nie uwzględniało specyfiki lokalnej sytuacji i argumentów strony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uzasadnienie Ministra Zdrowia było wadliwe, niepełne i nie uwzględniało specyfiki lokalnej struktury przestrzennej oraz argumentów skarżącej spółki dotyczących ważnego interesu pacjentów i dostępu do leków. Wskazano na naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących uzasadnienia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u.p.f. art. 99 § ust. 3e
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
Pomocnicze
u.p.f. art. 99 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
u.p.f. art. 99 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
u.p.f. art. 99 § ust. 3b
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
u.p.f. art. 99 § ust. 3d
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne
k.p.a. art. 106
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe uzasadnienie postanowienia Ministra Zdrowia, które nie uwzględnia specyfiki lokalnej struktury przestrzennej i argumentów strony. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących uzasadnienia decyzji i zasad ogólnych postępowania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra Zdrowia, że nie wykazano ważnego interesu pacjentów i konieczności zapewnienia dostępu do leków, oraz że planowana apteka znajduje się zbyt blisko innej.
Godne uwagi sformułowania
Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia nie zwalnia organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania oraz wydania postanowienia spełniającego wymogi określone w stosowanym odpowiednio art. 107 k.p.a. Ocena dowodów w oparciu o art. 80 k.p.a. nie może nosić cech dowolności. Wszelkie zaś istotne dla sprawy ustalenia i wnioski winny zostać zawarte w motywach podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia stanowi integralną jego część i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną cześć postanowienia. Wady uzasadnienia rozstrzygnięć uznaniowych należy uznać za naruszenia przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. Takie uzasadnienie jest w sposób oczywisty sprzeczne z określoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.
Skład orzekający
Michał Sowiński
przewodniczący sprawozdawca
Jadwiga Smołucha
członek
Justyna Żurawska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach o charakterze uznaniowym, oraz interpretacja przepisów Prawa farmaceutycznego dotyczących lokalizacji aptek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem farmaceutycznym i jego interpretacją w kontekście lokalnych uwarunkowań przestrzennych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prowadzenia działalności gospodarczej (otwieranie aptek) i pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych, nawet w sprawach uznaniowych.
“Ważne orzeczenie WSA: Jak wadliwe uzasadnienie może uchylić decyzję Ministra Zdrowia w sprawie apteki?”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 5239/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-11-03 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-12-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jadwiga Smołucha Justyna Żurawska Michał Sowiński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II GSK 534/23 - Wyrok NSA z 2024-01-23 Skarżony organ Minister Zdrowia Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 974 art. 99 - 101 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 106 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Asesor WSA - Justyna Żurawska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. sp. jawna w G. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej z pominięciem ograniczeń 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz M. sp. jawna w Gryficach kwotę 100 zł (sto złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z 30 września 2021 r. Minister Zdrowia (dalej: "Minister") utrzymał w mocy postanowienie własne z 21 sierpnia 2021 r. nr PLPR.4510.7.2021.ES, w którym odmówił wyrażenia zgody na wydanie przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w Szczecinie (dalej "WIF") zezwolenia na rzecz [...] sp. jawna w G. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") na prowadzenie przez niego apteki ogólnodostępnej w G. przy ul. N. z pominięciem ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 974 i 981); dalej "u.p.f.". Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: W dniu 29 marca 2021 r. do WIF wpłynął wniosek Skarżącej o wydanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej o nazwie A.w G. przy ul. N.. W związku z prowadzonym postępowaniem Spółka zwróciła się do WIF z wnioskiem o wydanie pozytywnej opinii w przedmiocie pominięcia ograniczeń wynikających z przepisu art. 99 ust. 3b u.p.f. W dniu 24 maja 2021 r. do Ministerstwa Zdrowia wpłynęło pismo WIF z 19 maja 2021 r., dotyczące wyrażenia zgody na wydanie przez WIF zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w G. przy ul. N. na rzecz Spółki z pominięciem ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b u.p.f. Do przedmiotowego pisma załączono postanowienia WIF i Burmistrza G., w których pozytywnie zaopiniowano zasadność pominięcia ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b u.p.f. oraz akta sprawy w przedmiocie udzielenia zezwolenia. Pismem z 7 czerwca 2021 r. Minister zwrócił się do WIF o zastosowanie się do przepisów regulujących przedmiotowe postępowanie poprzez wydanie opinii przez organy współdziałające zgodnie z kolejnością. Następnie, pismem z 7 lipca 2021 r. WIF w uzupełnieniu do pisma z 19 maja 2021 r., przekazał w załączeniu postanowienie WIF z 14 czerwca 2021 r., wniosek WIF z 15 czerwca 2021 r. o wydanie opinii przez Burmistrza G. w zakresie zasadności pominięcia ograniczeń właściwego ze względu na miejsce planowanej lokalizacji aptek oraz postanowienie Burmistrza G. z 29 czerwca 2021 r. 31 sierpnia 2021 r. MZ wydał w odniesieniu do Spółki postanowienie, w którym odmówił mu wyrażenia zgody na wydanie przez WIF zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w G. przy ul. N. z pominięciem ograniczeń, o których mowa w art. 99 ust. 3b u.p.f. Minister wskazał przede wszystkim, że według informacji przekazanych przez GUS liczba mieszkańców w gminie G. na dzień 31 grudnia 2020 r. wynosiła 23.647, natomiast liczba aptek w gminie, na podstawie danych pochodzących z rejestru aptek, wynosi 5, a zatem liczba mieszkańców w przeliczeniu na jedną aptekę ogólnodostępną w przedmiotowej sprawie wynosi 4.729 osób. Podniesiono w związku z tym, że ustawowe kryterium demograficzne pozostało w analizowanym przypadku zachowane, nie spełniono natomiast przesłanki zachowania minimalnej odległości od miejsca planowanej lokalizacji apteki do najbliższej funkcjonującej apteki ogólnodostępnej. Organ wskazał, że twierdzenia wnioskodawcy oraz organów współdziałających, iż ze względu na ważny interes pacjentów oraz konieczność zapewnienia szerszego dostępu do produktów leczniczych, niezbędne jest uruchomienie nowej apteki nie zostały dostatecznie wykazane. Podniesiono wątpliwą - w ocenie Organu - okoliczność, iż planowana apteka miałaby powstać w odległości zaledwie 112 m w linii prostej od funkcjonującej innej apteki, a więc w odległości bardzo bliskiej. Wskazano również na stosunkowo niewielkie odległości planowanej lokalizacji docelowej apteki od aptek już działających na terenie G., które wylistowano wraz z podaniem poszczególnych odległości. Organ odniósł się nadto do problematyki ekspedycji nocnej i świątecznej na terenie G., wskazując przy tym, że rozwiązanie tych problemów leży w istocie w gestii właściwych władz powiatu, które dla zabezpieczenia takiej ekspedycji wyposażone są w stosowne instrumenty prawne. Argumenty odnośnie kwestii ekspedycji nocnej zostały obalone również w kontekście tez o potrzebie dostępu do apteki całodobowej w przypadkach nagłych. Organ wskazał, że w sytuacji nagłego zagrożenia zdrowia lub życia, wedle wszelkich zasad prawdopodobieństwa, oraz logicznego rozumowania znajdującego oparcie w doświadczeniu życiowym, pacjent nie uda się do apteki w celu zaopatrzenia się w produkty lecznicze, tylko wezwie karetkę pogotowia lub skieruje się bezpośrednio do szpitalnego oddziału ratunkowego, gdzie zostanie mu udzielona pomoc, w tym zostanie zaopatrzony w niezbędne leki. Rozpoznając sprawę w następstwie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Ministra z 21 sierpnia 2021 r. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca wniosła o uchylenie całości postanowienia z 30 września 2021 r. oraz poprzedzającego postanowienia z dnia 31 sierpnia 2021 r. i zobowiązanie organu do wydania w terminie 30 dni postanowienia w przedmiocie wyrażenia zgody na wydanie przez Inspektora zezwolenia Skarżącej na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w G. przy ulicy N. oraz o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 99 ust. 3e u.p.f. w związku z art. 99 ust. 3b oraz 3f u.p.f., poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na przyjęciu, że brak jest podstaw do wyrażenia przez Ministra zgody na wydanie przez Inspektora zezwolenia Skarżącej na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w G. przy ulicy N. z pominięciem kryterium geograficznego, o którym mowa w art. 99 ust. 3b u.p.f., z uwagi na przyjcie przez Organ, że w przedmiotowej sprawie nie występuje ważny interes pacjentów oraz konieczność zapewnienia im dostępu do produktów leczniczych, podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów u.p.f. jednoznacznie wskazuje, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy, przy uwzględnieniu pozytywnych opinii Inspektora oraz Burmistrza G., otwarcie przez Skarżącą apteki ogólnodostępnej w G. w pełni zrealizuje ustawowe przesłanki ważnego interesu pacjentów oraz konieczności zapewnienia im dostępu do produktów leczniczych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, iż sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329); dalej: "p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Wskazać należy, że przepisy art. 99, art. 100 i art. 101 u.p.f. odnoszą się w sposób kompleksowy do zasad wydawania zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych. Przepis art. 99 u.p.f. w ust. 1 stanowi, że apteka ogólnodostępna może być prowadzona tylko na podstawie uzyskanego zezwolenia na prowadzenie apteki. Natomiast w myśl ust. 2 udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana, cofnięcie lub stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki należy do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Z kolei z treści art. 99 ust. 3b u.p.f. wynika jednoznacznie, że zezwolenie, o którym mowa w art. 99 ust. 1 wydaje się jeżeli liczba mieszkańców w danej gminie, w przeliczeniu na jedną aptekę ogólnodostępną, wynosi co najmniej 3000 osób i odległość od miejsca planowanej lokalizacji apteki do najbliższej funkcjonującej apteki ogólnodostępnej, liczona pomiędzy wejściami do izb ekspedycyjnych aptek w linii prostej, wynosi co najmniej 500 metrów. Przy czym, dane o których mowa w tym przepisie prawa mają być aktualne na dzień złożenia wniosku o wydanie zezwolenia. Ograniczenia, o których mowa w art. 99 ust. 3b u.p.f. nie będą znajdowały zastosowania przy podejmowaniu decyzji o wydaniu zezwolenia w dwóch przypadkach, o których mowa w art. 99 ust. 3d oraz w sytuacji opisanej w art. 99 ust. 3e ustawy. Tak więc w sytuacji, w której podmiot ubiegający się o zezwolenie wnioskuje o jego wydanie z pominięciem ograniczeń wskazanych w art. 99 ust. 3b, wskazując na zastosowanie regulacji zawartej w art. 99 ust. 3e ustawy organ prowadzący takie postępowanie winien wyrazić swoją opinię w zakresie pominięcia przy wydawaniu zezwolenia ograniczeń opisanych w art. 99 ust. 3b i taką opinię, wraz z opinią wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce planowanej lokalizacji apteki, przekazać Ministrowi celem zajęcia stanowiska poprzez wyrażenie zgody (przypadku pozytywnej opinii) bądź odmowy wyrażenia zgody (w przypadku negatywnej opinii). Podkreślić należy, że Minister Zdrowia zajmuje stanowisko biorąc pod uwagę opinię wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, opinię wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce planowanej lokalizacji apteki oraz ważny interes pacjentów i konieczność zapewnienia im dostępu do produktów leczniczych. Istotne jest to, że Minister zajmując stanowisko, o którym mowa w art. 99 ust. 3e u.p.f. nie rozstrzyga o przyznaniu bądź odmowie przyznania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Ta kompetencja została ustawowo określona i przyznana wojewódzkiemu inspektorowi farmaceutycznemu, który kontrolując pozostałe ustawowo określone przesłanki warunkujące przyznanie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej rozstrzyga w tym przedmiocie decyzją administracyjną. Rozstrzygnięcie Ministra Zdrowia wydawane na podstawie art. 99 ust. 3e u.p.f., powinno przyjąć postać postanowienia wydawanego w trybie postępowania uzgodnieniowego, o którym mowa w art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000); dalej: "k.p.a." Należy zaznaczyć, że organ zajmujący stanowisko w sprawie (udzielający opinii) może wypowiadać się jedynie co do tych aspektów sprawy, które wiążą się z zadaniami organu opiniującego, przy czym udzielenie opinii powinno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego oraz uwzględniać zasadę ochrony interesu społecznego i słusznego interesu strony (zob. wyrok NSA z 20.11.1997 r., V SA 2699/96, ONSA 1998/4, poz. 123; wyrok NSA z 10.12.1999 r., V SA 919/99, LEX nr 49949; wyrok NSA z 11.02.2000 r., V SA 1451/99, LEX nr 49284; wyrok NSA z 10.10.2001 r., V SA 609/01, LEX nr 79240). Postanowienie wydawane na podstawie art. 99 ust. 3e u.p.f., jest rozstrzygnięciem o charakterze uznaniowym, co jednoznacznie określa wybrany przez ustawodawcę zwrot "minister właściwy do spraw zdrowia może". Uznanie administracyjne polega na tym, że norma prawna nie wyznacza jednoznacznie faktów, pozostawiając jego określenie organowi administracji publicznej. Podkreślić trzeba, że ustalenie znaczenia norm nieostrych następuje w odniesieniu do konkretnej sprawy w procesie wykładni prawa, a uznanie pojawia się dopiero w ostatniej fazie stosowania prawa, gdy prawodawca dopuszcza wybór przez organ konsekwencji prawnych. Wydając zaskarżone postanowienie Minister wskazał, że według informacji przekazanych przez GUS liczba mieszkańców w gminie G. na dzień 31 grudnia 2020 r. wynosiła 23.647, natomiast liczba aptek w gminie, na podstawie danych pochodzących z rejestru aptek, wynosi 5, a zatem liczba mieszkańców w przeliczeniu na jedną aptekę ogólnodostępną w przedmiotowej sprawie wynosi 4.729 osób. Podniesiono w związku z tym, że ustawowe kryterium demograficzne pozostało w analizowanym przypadku zachowane, nie spełniono natomiast przesłanki zachowania minimalnej odległości od miejsca planowanej lokalizacji apteki do najbliższej funkcjonującej apteki ogólnodostępnej. W ocenie Sądu, jako przedwczesne ocenić należy stanowisko Ministra, że twierdzenia Wnioskodawcy oraz organów współdziałających, iż ze względu na ważny interes pacjentów oraz konieczność zapewnienia szerszego dostępu do produktów leczniczych, niezbędne jest uruchomienie nowej apteki nie zostały dostatecznie wykazane. Podkreślić należy, że uznaniowy charakter rozstrzygnięcia nie zwalnia organu od obowiązku przeprowadzenia prawidłowego postępowania oraz wydania postanowienia spełniającego wymogi określone w stosowanym odpowiednio art. 107 k.p.a. Dokonana w postępowaniu ocena dowodów w oparciu o art. 80 k.p.a. nie może nosić cech dowolności. Wszelkie zaś istotne dla sprawy ustalenia i wnioski winny zostać zawarte w motywach podjętego rozstrzygnięcia. Należy zauważyć, iż Spółka w uzasadnieniu wniosku, jak i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przytoczyła szereg okoliczności faktycznych świadczących o szczególnych cechach struktury przestrzennej G., która to struktura charakteryzuje się zwartą zabudową w obrębie Starego Miasta i wynikającą z tego wysoką gęstością zaludnienia. Taka sytuacja wynika z przytaczanych przez Skarżącą okoliczności świadczących o szczególnych cechach struktury przestrzenno-urbanizacyjnej G., która charakteryzuje się m.in. tym, że lokale handlowo-usługowe są skupione przy ulicach, zajmującego niewielką przestrzeń, Starego Miasta. Jako nie znajdującą oparcia w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy ocenić należy w powyższym kontekście argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, w którym Minister wskazał, iż celem tzw. "ustawy Apteka dla Aptekarza" było aby apteki ogólnodostępne wyprowadzić poza obszar ich obecnego, nadmiernego w ocenie projektodawcy zagęszczenia, z terenów wysoce zurbanizowanych, centrów miast, na ich peryferia, do dzielnic słabo zurbanizowanych, czy też umiarkowanie zurbanizowanych, ale o słabej infrastrukturze, czy też na tereny wiejskie. W ocenie Sądu, powyższa argumentacja w żadnym stopniu nie uwzględnia specyfiki niewielkiego, liczącego poniżej 20 tysięcy mieszkańców miasta, które wyróżnia się przy tym specyficznym układem struktury przestrzenno-urbanizacyjnej. Skarżąca zaznaczyła, iż lokale handlowo-usługowe skupione są przy ulicach Starego Miasta, które zajmuje niewielką przestrzeń. Organ nie mógł zatem w analizowanym stanie faktycznym poprzestać na prostej konstatacji, iż zamiarem ustawodawcy było przyczynienie się do zmniejszenia zagęszczenia aptek na terenie G. bez precyzyjnego odniesienia się do argumentacji podniesionej przez Spółkę. W ocenie Sądu, niezrozumiałe pozostaje również pominięcie w aspekcie geograficznym dodatkowej argumentacji Spółki odnoszącej się do dużego zagęszczenia ludności na obszarze G.. Skarżąca trafnie wywiodła, iż w świetle tego faktu, z uwagi na duże skupienie, w niewielkim przestrzennie centrum miasta, placówek zarówno użytku publicznego, jak też pełniących funkcje handlowo-usługowe, spełnienie wymogu z art. 99 ust. 3b u.p.f. może być utrudnione. Minister winien rozważyć podnoszone we wniosku argumenty w kontekście struktury przestrzennej G., nie zaś odnosząc je do większych ośrodków miejskich, w których istnieje możliwość lokalizacji apteki w peryferyjnych, słabo zurbanizowanych, dzielnicach. Niezasadna jest również, z punktu widzenia kryterium demograficznego, polemika organu z tezami zaprezentowanymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odnośnie malejącej liczby aptek w gminie, która aktualnie wynosi 5. Niesporne jest bowiem, że kryterium demograficzne pozostało w analizowanym przypadku zachowane. Należy natomiast zauważyć, iż Skarżąca trafnie, w kontekście przesłanki ważnego interesu pacjentów i konieczności zapewnienia im dostępu do produktów leczniczych, wskazała na fakt zaprzestania prowadzenia trzech aptek w okresie od stycznia 2020 r. Należy stwierdzić, iż Minister nie przedstawił racjonalnej argumentacji dlaczego, pomimo stwierdzenia, że aktualna liczba 5 aptek stanowi, co do zasady, minimalną ilość dla miast o zbliżonej liczbie mieszkańców oraz widocznego, w przypadku G., trendu malejącego, przywołane przez Spółkę okoliczności, nie wpływają na dostępność produktów leczniczych dla mieszkańców gminy. Podsumowując, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zabrakło kompleksowego rozważenia wszystkich okoliczności związanych z brakiem możliwości zachowania minimalnej odległości od miejsca planowanej apteki do najbliższej funkcjonującej apteki. Uzasadnienie musi być w tym zakresie pełne, spójne i logiczne, a takowych cech nie zawiera uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Sądu, naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego postanowienia, jakich w rozpoznanej sprawie dopuścił się Minister, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia stanowi integralną jego część i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną cześć postanowienia. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym określonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. W uzasadnieniu faktycznym organ powinien wskazać te fakty, które przemawiają za podjętym przez organ rozstrzygnięciem. W przypadku rozstrzygnięć uznaniowych, uzasadnienie stanowi tę jego część, która ma szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy działaniu w ramach uznania administracyjnego przepis prawa materialnego przyznaje organowi prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy spośród przynajmniej dwóch możliwych rozstrzygnięć. Ze względu na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, przy niewłaściwym uzasadnieniu, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym. Wadliwe uzasadnienie rozstrzygnięcia uznaniowego nie pozwala na stwierdzenie, czy przy jego wydaniu organ nie dopuścił się dowolności oraz zaniechania przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Z tych względów wady uzasadnienia rozstrzygnięć uznaniowych należy uznać za naruszenia przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej, które nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że rozstrzygnięcie organu jest rozstrzygnięciem opartym na obowiązujący przepisach oraz stwierdzonym w oparciu o rzetelne dowody, stanie faktycznym zaistniałym w danej sprawie, który odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w przepisach prawa mających zastosowanie w sprawie, nosi wszelkie cechy rozstrzygnięcia dowolnego, nieopartego na przepisach prawa. Takie uzasadnienie jest w sposób oczywisty sprzeczne z określoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji. Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 7-9, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednocześnie kierując się treścią art. 141 § 4 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie wyroku powinno także zawierać wskazania co do dalszego postępowania, poza wyżej już przedstawionym stanowiskiem, Sąd zwraca uwagę na konieczność przestrzegania zasad ogólnych prowadzenia postępowania administracyjnego. Zasady te wymagają od organu między innymi ustosunkowania się do wszystkich podnoszonych przez Skarżącą okoliczności dotyczących istoty sprawy. Pełne przedstawienie toku rozumowania organu powinno być zawarte w uzasadnieniu postanowienia zgodnym z art. 107 § 3 k.p.a. i realizującym zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. Uchybienia w tym zakresie - zależnie od ich stopnia - mogą skutkować nawet uchyleniem postanowienia obarczonego taką wadą, zwłaszcza, gdy ma ono charakter uznaniowy, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszym przypadku. Organ orzekający, kierując się regułami postępowania wskazanymi w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ma obowiązek rozpatrzyć i ocenić całokształt zebranego materiału dowodowego, w kontekście przesłanek z art. 99 ust. 3e u.p.f. Wobec tego orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Rozpoznając przy tym sprawę w jej granicach (art. 134 § 1 p.p.s.a.) skład orzekający nie dostrzegł innych uchybień uzasadniających wzruszenie postanowienia, aniżeli wynikające z ww. oceny. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a., mając na względzie, iż pełnomocnictwo dla radcy prawnego T. A. wpłynęło do Sądu po wydaniu wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI