III SA/Gl 627/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki A Sp. z o.o. w sprawie weryfikacji wartości celnej towaru, uznając, że udzielone upusty handlowe powinny zostać uwzględnione przy ustalaniu wartości celnej.
Spółka A Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą weryfikacji zgłoszenia celnego leków. Spółka kwestionowała obniżenie zadeklarowanej wartości celnej towaru o udzielone upusty handlowe, argumentując, że upusty te były warunkowe i nie wpływały na cenę w momencie zgłoszenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że umowa dystrybucyjna precyzowała wysokość i zasady przyznawania upustów, które stanowiły element ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, a zatem powinny być uwzględnione przy ustalaniu wartości celnej.
Sprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. obniżającą zadeklarowaną przez spółkę wartość celną towaru (leków) oraz określającą należny podatek od towarów i usług. Organ celny uznał, że udzielone przez eksportera (B NV) upusty, wynikające z umowy dystrybucyjnej, powinny zostać uwzględnione przy ustalaniu wartości celnej, mimo że spółka nie uwzględniła ich w pierwotnym zgłoszeniu celnym. Spółka zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego, brak uwzględnienia warunkowego charakteru upustów oraz sprzeczność z prawem unijnym i orzecznictwem ETS. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że umowa dystrybucyjna wiązała się ściśle z importem farmaceutyków, a cena faktycznie zapłacona, pomniejszona o upusty, stanowiła podstawę ustalenia wartości celnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki. Sąd uznał, że umowa dystrybucyjna precyzowała zasady przyznawania upustów, które stanowiły element ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, a zatem powinny być uwzględnione przy ustalaniu wartości celnej. Sąd podkreślił, że przepisy Kodeksu celnego odnoszą wartość celną do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, obejmującej wszelkie płatności, co oznacza cenę rzeczywistą i ostateczną. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia terminów postępowania oraz przepisów unijnych, wskazując, że prawo wspólnotowe nie działa wstecz, a interpretacja przepisów celnych przez organy celne była zgodna z obowiązującymi przepisami i wytycznymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, udzielone upusty handlowe powinny być uwzględnione przy ustalaniu wartości celnej towaru, nawet jeśli nie zostały uwzględnione w pierwotnym zgłoszeniu celnym, ponieważ stanowią one element ceny faktycznie zapłaconej lub należnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa dystrybucyjna precyzowała zasady przyznawania upustów, które stanowiły element ceny faktycznie zapłaconej lub należnej. Przepisy Kodeksu celnego odnoszą wartość celną do ceny rzeczywistej i ostatecznej, uwzględniającej wszelkie zmiany dokonane między zawarciem umowy a jej realizacją.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (44)
Główne
k.c. art. 23 § § 1 i 9
Ustawa Kodeks celny
k.c. art. 85 § § 1
Ustawa Kodeks celny
k.c. art. 65 § § 5
Ustawa Kodeks celny
Pomocnicze
Ord. pod. art. 207
Ustawa Ordynacja podatkowa
k.c. art. 65 § § 4 pkt 2b
Ustawa Kodeks celny
k.c. art. 83 § § 1 i § 3
Ustawa Kodeks celny
Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne art. 26
k.c. art. 13 § § 3 pkt 1,2 i 4, § 4
Ustawa Kodeks celny
k.c. art. 20 § § 2
Ustawa Kodeks celny
k.c. art. 69
Ustawa Kodeks celny
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 19
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 6 § ust. 7
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 11c § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 13a § ust. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 15 § ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 54 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej § część pierwsza – Postanowienia wstępne A. Stawki celne i część druga – Tabela stawek celnych Taryfy celnej
Rozporządzenie Ministra Finansów z 29 grudnia 1999r. w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w imporcie § § 1
Ord. pod. art. 120
Ustawa Ordynacja podatkowa
Ord. pod. art. 187 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Ord. pod. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
p.c. art. 73 § ust. 1
Ustawa Prawo celne
Ord. pod. art. 124
Ustawa Ordynacja podatkowa
Ord. pod. art. 210 § § 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. – Wyjaśnienia do wartości celnej § Opinią 15.1
k.c. art. 262
Ustawa Kodeks celny
k.c. art. 64
Ustawa Kodeks celny
k.c. art. 30 § § 2
Ustawa Kodeks celny
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych § § 206 ust. 1
Ord. pod. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
p.p.p.s.a. art. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
k.c. art. 120
Ustawa Kodeks celny
k.c. art. 65 § § 4
Ustawa Kodeks celny
k.c. art. 230 § § 5 pkt 3
Ustawa Kodeks celny
Ustawa z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny
k.c. art. 234
Ustawa Kodeks celny
u.p.t.u. art. 11 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 11 § ust. 2a
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
u.p.t.u. art. 11c
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
p.p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udzielone upusty handlowe, wynikające z umowy dystrybucyjnej, stanowią element ceny faktycznie zapłaconej lub należnej i powinny być uwzględnione przy ustalaniu wartości celnej towaru. Termin 3 lat na wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji nie obejmuje postępowania odwoławczego. Prawo wspólnotowe nie działa wstecz i nie ma zastosowania do spraw rozpoczętych przed przystąpieniem Polski do UE.
Odrzucone argumenty
Upusty były warunkowe i nie wpływały na cenę w momencie zgłoszenia celnego. Organ celny nie uwzględnił warunkowego charakteru upustów. Decyzja organu celnego była sprzeczna z prawem unijnym i orzecznictwem ETS. Naruszenie terminu 3 lat na wydanie decyzji przez organ celny. Wydanie decyzji w przedmiocie podatku na podstawie nieobowiązującego przepisu.
Godne uwagi sformułowania
cena faktycznie zapłacona lub należna i obejmująca wszelkie płatności dokonane lub mające być dokonane na rzecz sprzedającego towar. cena rzeczywista i ostateczna uwzględniająca wszelkie zmiany dokonane między zawarciem umowy a jej realizacją. nie można wyprowadzać wniosku, że wartość transakcyjną (wartość celną) towaru ustala się ostatecznie na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego. mechanizm ten jest niezbędny, gdy po dniu przyjęcia zgłoszenia celnego wartość celna z tego dnia okazała się różna od wartości transakcyjnej, to znaczy faktycznej ceny towaru.
Skład orzekający
Anna Apollo
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Targoński
członek
Małgorzata Jużków
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów importowanych z uwzględnieniem upustów handlowych, interpretacja przepisów Kodeksu celnego dotyczących wartości celnej i terminów postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umów dystrybucyjnych i upustów udzielanych w ramach tych umów. Interpretacja przepisów celnych obowiązujących w okresie wydania orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu importu towarów – prawidłowego ustalenia wartości celnej, co ma bezpośredni wpływ na wysokość należności celnych i podatkowych. Interpretacja przepisów dotyczących upustów handlowych jest istotna dla przedsiębiorców.
“Jak upusty handlowe wpływają na wartość celną? Kluczowa interpretacja przepisów dla importerów.”
Sektor
farmaceutyczny
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Gl 627/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Targoński
Małgorzata Jużków
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Sygn. powiązane
I GSK 534/07 - Wyrok NSA z 2008-04-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Jużków Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant : st. ref. Marta Lewicka po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2006 r., na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi A Sp. z o. o na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez A Spółkę z o.o. w dniu [...] nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu towar – leki o nazwie [...] i [...], objęte uprzednio procedurą składu celnego. Wartość celną towaru przyjęto w wysokości zadeklarowanej przez Spółkę odpowiadającej wartości transakcyjnej udokumentowanej fakturami nr [...] z [...], nr [...] z [...] i nr [...] z [...] wystawionymi przez sprzedającego – B NV – Belgia.
Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 199r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm. ), art. 65 § 4 pkt 2b, art. 83 § 1 i § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny ( tekst jednolity Dz. U. nr 75, poz. 802 z 2001r. ze zm. )w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne ( Dz. U. nr 58, poz. 623 ) Naczelnik Urzędu Celnego w K. uznał powyższe zgłoszenie za nieprawidłowe w pozycji 1 części dotyczącej wartości celnej towaru i określił ją w wysokości niższej od zadeklarowanej oraz dokonał obliczenia podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu swej decyzji stwierdził, że czynności kontrolne przeprowadzone przez funkcjonariuszy Działu Powtórnej Kontroli Celnej Urzędu Celnego w W. ujawniły noty kredytowe wystawione przez B NV dla Spółki A za lata [...], z których wynika, że Spółce A udzielono upustów w roku [...] w wysokości [...]%, z tym że noty kredytowe z [...] uwzględniały upust [...]%, a następnie wystawione zostało jednorazowe wyrównanie do [...]%. Natomiast w [...] noty były wystawiane do konkretnych faktur. Ujawniono jednocześnie umowę o dystrybucji i dostawach z [...] z mocą obowiązującą od [...] zawartą przez strony transakcji, na mocy której upusty były realizowane. Udzielone przez B NV upusty nie były uwzględniane przy deklarowaniu wartości celnej towaru przez Spółkę A, a służyły za podstawę rozliczeń pomiędzy kontrahentami.
Powołując się zatem na art.13 § 3 pkt 1,2 i 4, § 4, art. 20 § 2, art. 23 § 1 i 9, art. 69 oraz art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), art. 16 pkt 1 litb, art. 21 pkt 1 lit.a, art. 22 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego (Dz.U. Nr 104, poz.662 z 1997 r. ze zm.), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19, art. 6 ust. 7, art. 11c ust. 1, art. 13a ust. 5, art. 15 ust. 4, art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U. nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz ust. 1 lit. d, ust. 5 pkt 1 części pierwszej – Postanowienia wstępne A. Stawki celne i części drugiej – Tabela stawek celnych Taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2000 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. Nr 119, poz. 1253 ze zm.), § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 29 grudnia 1999r. w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w imporcie (Dz. U. nr 111, poz. 1290 ze zm. ) Naczelnik Urzędu Celnego w K. obniżył wartość celną towaru w stosunku do deklarowanej przez Spółkę oraz określił kwotę podatku od towarów i usług, uwzględniając upusty udzielone jej przez eksportera towaru w wysokości [...] złotych oraz kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...] złotych.
W odwołaniu od tej decyzji A zarzuciła organowi celnemu:
- naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 120, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych bądź zaniechanie wyjaśnienia sprawy,
- art. 124 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 Prawa celnego poprzez brak wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji, dowodów, na podstawie których ustalono stan faktyczny,
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 § 1 i § 9 ustawy Kodeks celny poprzez przyjęcie, iż przyznany stronie upust miał wpływ na ustalenie wartości celnej towaru,
- wyjaśnień dotyczących wartości celnej stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. (zał. do Dz. U. Nr 80, poz. 908), art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864, zwany dalej Aktem akcesyjnym) w związku z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 1980 r. w sprawie 65/79 Procureur de la Republique przeciwko Rene Chatain (European Court Reports 1980, s. 1345) poprzez niezgodne z celami ustanowienia reguł odnoszących się do ustalania wartości towarów dla potrzeb celnych obniżenie wartości celnej, co miało wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie art. 11c ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z 1993r. w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie decyzji na podstawie nie obowiązujących już przepisów oraz przyjęcie, iż art. 11c powołanej ustawy upoważniał organy celne do rozstrzygnięcia jedną decyzją o należnościach celnych i podatkowych.
Zarzuty te Spółka uzasadniła w następujący sposób;
- w toku postępowania celnego doszło do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej w wyniku których to naruszeń został ustalony niedokładny stan faktyczny, co w konsekwencji doprowadziło organ celny do wadliwych wniosków końcowych,
- umowa dystrybucji z [...] miała na celu stymulowanie rozwoju Spółki na rynku polskim, przewidziane w niej upusty miały być dla niej finansowym wsparciem, co jest kwestią odrębną od przedmiotu kontraktów handlowych i neutralną dla wartości transakcyjnej i celnej towaru, dlatego też nie było potrzeby informowania o nich organu celnego,
- upusty te mogły być przyznane za okresy przeszłe, ich uzyskanie było obwarowane szeregiem warunków, umowa nie nakładała na sprzedawcę obowiązku ich udzielenia, miały wyłącznie charakter warunkowy i nie były przyznawane automatycznie, ich celem było udzielenia przez partnera Spółki wsparcia finansowego, Spółka nie miała pewności, w momencie dokonywania zgłoszenia celnego, czy i w jakiej wysokości sprzedawca udzieli jej upustu, czy cena leku zostanie obniżona, zwłaszcza, iż nie była znana wielkość zrealizowanego miesięcznego planu zakupów i nie byłą jeszcze dokonana zapłata za lek, zatem nie były ziszczone warunku, od których uzależnione było przyznanie upustu,
- ponieważ przyznanie upustów nie było pewne w chwili dokonywania zgłoszenia, to zgodnie z art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego należności celne winny być wymagane według stanu towaru i jego wartości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, a zatem wartość celna towaru deklarowana przez Spółkę była prawidłowa,
- zgodnie z art. 30 § 2 Kodeksu celnego korekty wartości celnej są dopuszczalne jedynie na podstawie obiektywnych i wymiernych danych, których nie było, w szczególności nie przypisano do leku objętego zgłoszeniem celnym konkretnej noty kredytowej, zatem nie wiadomo , na jakiej podstawie organ celny ustalił wysokość przyznanego upustu,
- do zgłoszenia celnego dołączone zostały wszelkie dokumenty wymagane na podstawie § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. Nr 104, poz. 1193), pole 45 zgłoszenia celnego("Korekta") nie zostało wypełnione, gdyż w polu tym należy wpisywać jedynie upusty potwierdzone, to znaczy uwidocznione na fakturze, co w niniejszej sprawie nie występowało,
- rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji pozostaje w sprzeczności z praktyką występującą w tym zakresie w krajach Unii Europejskiej, poglądami Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości
- rozstrzygnięcie organu I instancji pozostaje w sprzeczności z Porozumieniem w sprawie stosowania Artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (zał. do Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483) oraz podpisaną 15 grudnia 1950 r. w Brukseli Międzynarodową Konwencją o Utworzeniu Rady Współpracy Celnej; interpretacje dokonywane przez tę Radę w formie Wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej, są wiążące dla krajów członkowskich tej organizacji, w tym dla Polski, wyjaśnienia te zostały ujęte w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. – Wyjaśnienia do wartości celnej (Dz.U. Nr 80, poz. 908), a stanowisko organu celnego w niniejszej w sprawie pozostaje w sprzeczności z zawartą w tym rozporządzeniu Opinią 15.1,
- Naczelnik Urzędu Celnego nie przeprowadził w sprawie własnego postępowania wyjaśniającego, ograniczył się do przyjęcia ustaleń pokontrolnych, nie wziął pod uwagę stanowiska Spółki wyrażonego w wyjaśnieniach i zastrzeżeniach, nie dokonał jednostkowej kalkulacji rabatów dla poszczególnych towarów, a przyjął pułap [...]% rabatu do całości kwoty wynikającej ze zgłoszeń, nie rozpatrzył należycie całego zebranego w sprawie materiału,
- należności podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług winny być rozstrzygnięte odrębną decyzją, ponadto wysokość należności podatkowych określono w oparciu o wadliwie ustaloną podstawę opodatkowania towaru podatkiem VAT i w oparciu o nie obowiązująca już ustawę o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym z 8 stycznia 1993r.
- wadliwie zastosowano uchylony art. 262 Kodeksu celnego zamiast art. 73 ust. 1 Prawa celnego, czym naruszono zasadę legalizmu wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP,
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie.
Zaskarżoną decyzją z [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 kodeksu celnego i art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Odpowiadając na zarzuty Spółki organ odwoławczy podniósł, iż ujawniona umowa ściśle wiąże się z importem farmaceutyków i należnościami za ich zakup. Istniała w dacie zgłoszenia celnego i służyła za podstawę rozliczeń pomiędzy kontrahentami, a zatem powinna być przedstawiona organowi celnemu zgodnie z art. 64 Kodeksu celnego. Spółka nie ujawniła również faktu, iż ceny leków uwidocznione na fakturach załączonych do zgłoszenia celnego nie były ostateczne. Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego o wartości celnej towaru decyduje cena faktycznie zapłacona, a była nią cena pomniejszona o upusty. Zaś organ celny przy ustalaniu wartości transakcyjnej nie był związany wyłącznie wartością towarów podaną w zgłoszeniu celnym i załączonych do niego dokumentach w sytuacji, gdy w wyniku kontroli postimportowej dowiedział się o istnieniu umowy mającej wpływ na wartość transakcyjną leków oraz o fakcie zapłaty za leki ceny niższej od wskazanej w zgłoszeniu.
Organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia przez Naczelnika Urzędu Celnego zasad postępowania administracyjnego. Uznał, że wypełniony został obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, a wynika z niego, że eksporter towaru zobowiązał się do udzielenia Spółce zniżek na zasadzie stałej. Ich zakres i wysokość zostały precyzyjnie określone w zawartych w tym zakresie umowach. Kontrola dokumentów wykazała, że Spółka uiściła należności za towar w kwocie odpowiadającej [...]% wartości fakturowej. Eksporter zagwarantował zatem zniżkę i jej zakres przed dokonaniem zgłoszenia celnego i w dacie tej czynności Spółka miała świadomość tego, iż kwotą należną za towar jest kwota uwzględniająca upust. Nie stwierdzono, by miały miejsce płatności w kwotach wynikających z faktur handlowych. Spółka obowiązana była ujawnić fakt przyznania jej upustów oraz określić ich wysokość według wiedzy na dzień zgłoszenia celnego. Mogła też, po dostarczeniu rozliczeń z eksporterem, wystąpić z wnioskiem o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Art. 85 § 1 Kodeksu celnego nie stoi na przeszkodzie późniejszemu skorygowaniu należności celnych. Przepis ten kładzie nacisk na stan towaru, którego elementem nie jest jego cena. Wreszcie organ celny nie przekroczył granic swobodnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności w ocenie zapisów art. [...] umowy z [...].
Ustosunkowując się do dalszych zarzutów Spółki Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż decyzja organu celnego narusza art. 91 Konstytucji RP oraz przepisy unijne, a w szczególności art. 2 Traktatu Akcesyjnego, gdyż postanowienia Kodeksu celnego opierają się bezpośrednio na Porozumieniu w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., zwanym "Kodeksem Wartości Celnej" (publ. w zał. do Dz.U. z 1995 r., Nr 98, poz. 483). Dalej stwierdził, iż Opinia 15.1 została przytoczona przez Spółkę w sposób wyrywkowy, w rzeczywistości nie miała odniesienia do niniejszej sprawy.
Dyrektor Izby Celnej nie zgodził się także z zarzutem naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Stwierdził, że w piśmie Prezesa GUC, wspomnianym przez stronę skarżącą, zasygnalizowano jedynie konieczność zwrócenia szczególnej uwagi na prawidłowość deklarowania wartości celnej towarów (farmaceutyków) sprowadzanych przez firmy farmaceutyczne i nie przesądzało ono o wynikach żadnego konkretnego postępowania.
W swej decyzji organ pierwszej instancji prawidłowo określił kwotę podatków należnych z tytułu importu towaru. Przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. obowiązują od 1 maja 2004 r. i mają zastosowanie do importu towarów i obowiązku podatkowego powstałego po 30 kwietnia 2004 r. Właściwą podstawą prawną ustalenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku VAT były przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, jako obowiązujące w chwili powstania obowiązku podatkowego. Zatem organ I instancji prawidłowo je zastosował. Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził jednocześnie, że ustawodawca w art. 11 c ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wskazał, iż podatek VAT ma być określany przez naczelnika urzędu celnego w formie decyzji, nie wskazał natomiast, że koniecznym jest wydanie odrębnej decyzji w sprawie należności celnych i podatku od towarów i usług.
Powyższą decyzję Spółka A zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając Dyrektorowi Izby Celnej naruszenie:
- w odniesieniu do regulacji dotyczących ustalania wartości celnej:
- art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez błędną interpretację postanowień umowy z potwierdzonej na piśmie w dniu [...], obowiązującej od [...], a w szczególności przyjęcie, że umowa gwarantowała skarżącej otrzymanie upustów, wpływających na cenę towaru,
- art. 23 § 1 i 9 oraz art. 85 § 1 Kodeksu celnego w związku z art. 26 ustawy z 19 marca 2004r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne poprzez niewłaściwe ustalenie, iż udzielone skarżącemu upusty po dokonaniu zgłoszenia celnego miały wpływ na wartość celną towaru;
- §2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 15 września 1999r. – wyjaśnienia dotyczące wartości celnej poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie Opinii 15.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Zdrowia,
- art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864, zwany dalej Aktem akcesyjnym) w związku z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 1980 r. w sprawie 65/79 Procureur de la Republique przeciwko Rene Chatain (European Court Reports 1980, s. 1345) poprzez niezgodne z celami ustanowienia reguł odnoszących się do ustalania wartości towarów dla potrzeb celnych obniżenie wartości celnej, co miało wpływ na wynik sprawy,
- art. 65 § 5 Kodeksu celnego poprzez nie uwzględnienie w sprawie upływu 3 letniego
terminu uprawniającego organy celne do weryfikacji zgłoszenia celnego,
- art. 15 ust. 4 ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek ustalenia wadliwej podstawy opodatkowania,
- art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji w przedmiocie podatku na podstawie nieobowiązującego przepisu art. 11c ustawy o VAT z 1993r.,
- art. 11c ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organy celne rozstrzygając sprawę w trybie art. 11 c ustawy o VAT uprawnione są do wydania jednej decyzji w przedmiocie zarówno należności celnych jak i w zakresie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru.
Uzasadniając te zarzuty skarżąca Spółka podtrzymała swe stanowisko wyrażone w tym zakresie w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo podkreśliła, że w sprawie powinna była mieć zastosowanie Opinia 15.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO, zwłaszcza, iż przykład 4 pkt 17 tej opinii odpowiada stanowi faktycznemu niniejszej sprawy, a Opinia stanowi część porządku polskiego prawnego. Ponadto, w ocenie skarżącej, skoro organ odwoławczy rozstrzygając sprawę nie ogranicza się wyłączne do zbadania legalności decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz ponownie wnikliwie rozstrzyga sprawę, to termin trzyletni z art. 65 § 5 Kodeksu celnego obejmuje także postępowanie przed nim i decyzja ostateczna powinna zapaść w tym terminie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i powtórzył argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Zwrócił w tym zakresie uwagę na fakt, że termin określony w art. 65 § 5 Kodeksu celnego zostaje dochowany, jeżeli przed jego upływem organ celny pierwszej instancji zarówno wyda (w sensie fizycznym) decyzję w sprawie wymiaru kwoty wynikającej z długu celnego, jak też doręczy ją (względnie ogłosi) stronie, względnie stronom postępowania (powołał się przy tym na wyrok NSA z 4.10.2001 r. I SA/Ka 1522/00 ), co w przedmiotowej sprawie miało miejsce. Dodatkowo zaznaczył, iż z treści art. 65 § 4 Kodeksu celnego wynika, że zastrzeżony w tym przepisie termin dotyczy wydania decyzji przez organ pierwszej instancji, gdyż do kompetencji tego organu należy weryfikacja wadliwego zgłoszenia celnego, a przepis ten nie wymaga, by decyzja wydana na jego podstawie była decyzją ostateczną. Raz jeszcze podkreślił, iż organ odwoławczy był uprawniony do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu i instancji, a podniesione przez skarżącą zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępownai celnego w istocie jest polemiką w kwestii wykładni obowiązującego prawa.
Nie podzielił także zarzutu dotyczącego naruszenia art. 2 Traktatu Akcesyjnego. Podkreślił, iż prawo wspólnotowe zaczęło wprost obowiązywać na terytorium Polski dopiero od dnia 1 maja 2004r. Zatem nie ma ono zastosowania do spraw, które rozpoczęły się przed datą wstąpienia Polski do Unii. Prawo wspólnotowe nie ma do nich zastosowania, bowiem nie może zadziałać wstecz. Wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrole tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Sąd nie dopatrzył się po stronie organów celnych błędnej interpretacji postanowień umowy z [...], na mocy której stronie skarżącej były udzielane upusty. Za trafne należy uznać ustalenie, iż zobowiązanie się eksportera towaru do udzielenia stronie skarżącej upustów na zasadzie stałej, celem osiągnięcia celów umowy nastąpiło w umowie z [...], a następnie w umowie zawartej na piśmie [...] z mocą wsteczną od [...] i faktycznie od tej daty realizowanej, która m. in. precyzowała zakres i wysokość upustów. Podkreślić w tym miejscu należy, iż umowa nosząca datę [...], co skarżąca przyznała, potwierdziła obowiązujące między stronami tej umowy już od [...] ustalenia w zakresie handlu lekami. Ta umowa miała zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
W myśl powszechnie obowiązującej, zwłaszcza w obrocie handlowym, zasady swobody zawierania umów strony zawierające umowę mogą stosunek prawny ułożyć według swego uznania, określić więc również sposób i czas ustalenia ceny sprzedaży. Mogą tę cenę określić przez wskazanie podstaw do jej ustalenia. W rozpoznawanej sprawie umowa z dnia [...], potwierdzająca obowiązujące już między stronami od [...] ustalenia, wskazywała, iż strony ustaliły wykaz leków, przy zakupie których importer otrzyma rabat, wskazywała wielkość tego rabatu, zasady jego przyznania ( pkt [...] Umowy ). W pkt [...] umowy strony tej czynności prawnej ustaliły, iż corocznie lub wtedy, kiedy uznają to za stosowne, w drodze negocjacji, w dobrej wierze, ustalą podstawę obliczenia ceny i ceny faktycznie stosowane. Nadto warunki płatności miały być uzgadniane okresowo z uwzględnieniem punktu [...] umowy, a więc z uwzględnieniem przyznanych upustów. zapis pkt [...] regulował ogólnie zasady płatności, które były konkretyzowane w poszczególnych okresach, w odniesieniu do konkretnych indywidualnych umów kupna – sprzedaży leków. Potwierdzają to noty kredytowe i dokumenty płatnicze, których istnienia skarżąca nie neguje. Stosowana przez sprzedawcę w ciągu całego [...], a następnie [...] praktyka udzielania skarżącej, notami kredytowymi, upustów wskazuje na taką wolę stron kształtowania ich wzajemnych stosunków handlowych. Nie był to zatem tzw. rabat "ex post", kiedy czynność prawna będąca źródłem rabatu dokonana jest po zgłoszeniu celnym towaru. Wreszcie wskazać należy, iż żaden przepis Kodeksu celnego nie pozbawia stron możliwości kształtowania umownej ceny także po dokonaniu zgłoszenia celnego. Za trafne należy uznać ustalenie, iż zakres zniżek i ich wysokość zostały sprecyzowane w pisemnej umowie zawartej [...] z mocą wsteczną od [...]. Z umowy wynikało jednocześnie, iż upust był udzielony w wysokości [...] lub [...]% (pkt [...]) Opóźnienia w terminach płatności powodowały uchylenie przyznanych upustów i stanowiły podstawę do odstąpienia przez sprzedawcę od udzielenia pozostałych upustów dotyczących innych dostaw (pkt [...] umowy). Sam rabat był przyznany w chwili dokonywania zgłoszenia celnego, a po jego dokonaniu następowało jedynie jego określenie notami kredytowymi, które wystawiane były w sposób ciągły. Nie był to zatem tzw. rabat "ex post", kiedy czynność prawna będąca źródłem rabatu dokonana jest po zgłoszeniu celnym towaru. Wskazać przy tym można, że w granicach wolności kontraktowej strony mogą ułożyć stosunek prawny według swej woli, mogą również określić zasady i moment ustalenia ceny sprzedaży. Oznacza to, że cena ta nie musi być ustalona ostatecznie w chwili zawarcia umowy i że może być później skonkretyzowana lub zmieniona. Jeśli zatem po zawarciu umowy sprzedawca udzielił nabywcy świadczenia dotyczącego bezpośrednio towaru i to przed zapłaceniem jego ceny, to należy przyjąć, że świadczenie to jest elementem ceny i pozostawało w ścisłym związku czasowym z umową sprzedaży leku.
Wskazać także należy, że zarówno § 1 jak i § 9 art. 23 Kodeksu celnego odnoszą wartość celną towaru do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej i obejmującej wszelkie płatności dokonane lub mające być dokonane na rzecz sprzedającego towar. Chodzi tu zatem o cenę rzeczywistą i ostateczną. Ograniczenie ustalenia wartości transakcyjnej tylko do momentu zgłoszenia celnego prowadzi do ustalenia wartości transakcyjnej tymczasowej, a więc nieostatecznej i nierzeczywistej. Natomiast przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego dotyczy wymagalności należności celnych przywozowych i z racji systemowych nie zawiera definicji wartości celnej towaru (tak też NSA w wyroku z 25 maja 2004 r., sygn. akt GSK 53/04, ONSAiWSA 2004/2/48). Ustawodawca poprzez używanie jasnych określeń co do ceny: "faktycznie zapłacona", "należna", "wszelkie płatności", "dokonane", "mające być dokonane" wyraził w ten sposób, że chodzi tu o cenę rzeczywistą, całkowitą i ostateczną uwzględniającą wszelkie zmiany dokonane między zawarciem umowy a jej realizacją (zob. wyrok NSA z 2.06.2004 r., sygn. akt GSK 633/04, ONSAiWSA 2004/2/49). Z przepisu art. 85 § 1 Kodeksu celnego stanowiącego, iż "należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących" nie można wyprowadzać wniosku, że wartość transakcyjną (wartość celną) towaru ustala się ostatecznie na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego (wpisu do rejestru), bowiem przepisy Kodeksu celnego ustanawiają mechanizm kontrolowania, w ramach przyjętego zgłoszenia celnego, wartości celnej podanej w zgłoszeniu celnym i porównywania z wartością celną mierzoną faktyczną, całkowitą ceną, zapłaconą lub należną za towar. Mechanizm ten jest niezbędny, gdy po dniu przyjęcia zgłoszenia celnego wartość celna z tego dnia okazała się różna od wartości transakcyjnej, to znaczy faktycznej ceny towaru Tylko więc na potrzeby ustalenia należności celnych wartość celna w rozumieniu art. 23 § 1 i 9 Kodeksu celnego jest odnoszona do dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Nie może to być cena uchwycona na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego, jak przyjęła skarżąca. Kodeks celny zawierał szereg regulacji specyficznych, właściwych tylko dla prawa celnego. Nie ingerował jednak w podstawowe instytucje prawne odnoszące się do obrotu gospodarczego. Nie ma tam żadnych przepisów prawnych z wyjątkiem omówionego art. 85 § 1, które uzasadniałyby stwierdzenie, że ustalenia co do ostatecznej ceny towaru importowanego mogą być dokonywane tylko do chwili przyjęcia zgłoszenia celnego czy dopuszczenia towaru do obrotu. ( por. w wyroku NSA z 25 maja 2004 r., sygn. akt GSK 53/04, publ. w Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych, nr 2, poz. 48).
Do powyższych wniosków prowadzi również analiza zasad wypełniania Deklaracji wartości celnej (DWC) zawartych w obowiązującym do 28 października 2001 r. rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz. U. Nr 104, poz. 1193 ze zm.). Zasady te wyraźnie zobowiązują do podania w polu nr 4 DWC (pole 44 SAD) numeru i daty faktury lub innego dokumentu, na podstawie którego ustalana jest wartość celna towaru, a więc również do podania informacji o upustach, mających wpływ na ustalenie całkowitej wartości transakcyjnej importowanych towarów. Z kolei w polu 11 (a) należy podać wartość towaru, po potrąceniu upustów (rabatów, skont) zawartych w dokumentach, określonych w polu 4 DWC. Jednocześnie, w urzędowym wzorze DWC w polu 10b deklarujący składa oświadczenie o treści: Świadomy odpowiedzialności karnej, wynikającej z art. 233 Kodeksu karnego oświadczam, te dane zawarte w Deklaracji Wartości Celnej są prawdziwe i kompletne oraz poświadczam autentyczność i prawdziwość dołączonych dokumentów. Zobowiązuję się do dostarczenia - jeśli to będzie wymagane - dodatkowych informacji i dokumentów służących do ustalenia wartości celnej przywiezionych towarów.
Przepis § 206 ust. 1 tego rozporządzenia określa jedynie przykładowo dokumenty, jakie należy dołączyć do zgłoszenia celnego (dokumentu SAD), a w § 209 również przykładowo określono elementy treści, jakie powinna zawierać faktura lub inny dokument służący ustaleniu wartości celnej towaru. Oznacza to, że nie ma (co wydaje się oczywiste) jednego, jednolitego "wzoru" wymagań dotyczących zgłoszenia celnego. Stosownie do okoliczności każdego indywidualnego przypadku zgłaszający powinien przedstawić i ujawnić wszystkie dokumenty i informacje odnoszące się do importowanego towaru, niezbędne do przeprowadzenia procedury celnej, w tym do prawidłowego ustalenia jego wartości celnej. W tym więc przypadku należy zgodzić się z organem, że skarżąca była zobowiązana zarówno do ujawnienia nie tylko faktur ale również tych postanowień umownych, które wpływały na ustalenie ceny definitywnej, zapłaconej, czyli w efekcie wartości celnej towaru.
Przedstawiona wykładnia przepisów art. 23 § 1 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego znajduje potwierdzenie w Wyjaśnieniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., zawartych w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. - Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908). W szczególności z opinii nr 5.2 i 5.3 wynika, że rabat powinien być uwzględniany przy ustalaniu wartości transakcyjnej towarów według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej również wtedy, gdy w momencie ustalania wartości transakcyjnej istnieje jedynie możliwość uzyskania rabatu, rabat zaś nie został jeszcze faktycznie zrealizowany. Również w opinii 15.1 dopuszcza się możliwość uwzględnienia w wartości transakcyjnej towaru, ustalonej według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, rabatu przyznanego z uwzględnieniem wcześniejszej transakcji, jeżeli tylko rabat stanowi element ceny towaru zgłaszanego obecnie do odprawy. Omawianej kwestii dotyczy ponadto komentarz nr 4.1 Wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO, stanowiących załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 1999 r. Potwierdza on także tezę, że przy ustalaniu wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej należy brać pod uwagę również cenę ostatecznie ustaloną dopiero po dostarczeniu towaru, na podstawie umowy sprzedaży określającej ceny jedynie prowizorycznie lub zawierającej tzw. klauzulę rewizji cen.
Powyższych wniosków nie zmienia treść art. 120 Kodeksu celnego, powołanego przez skarżącą. Zgodnie z tym przepisem "Wartość celna towaru zgłaszanego do procedury dopuszczenia do obrotu, który to towar wcześniej był objęty procedurą składu celnego, może zostać obniżona w stosunku do wartości tego towaru z dnia objęcia procedurą składu celnego jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach" Opierając się na tym przepisie skarżąca stwierdziła, że obniżenie wartości celnej towaru, przy objęciu go procedurą składu celnego, a następnie dopuszczenia do obrotu mogło nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Sąd uznał, że niniejsza sprawa może być uznana za szczególny przypadek szczegółowo opisany przez organy celne, gdzie strona nie zgłosiła w określonym momencie wszystkich faktów, mających wpływ na ustalenie wartości celnej towaru.
Za chybiony Sąd uznał zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 65 § 4, § 5 i § 5a w związku z art. 230 § 5 pkt 3 ustawy Kodeks celny, przyjmując w tej kwestii następujące stanowisko. Wykładni art. 65 § 5 i 4 Kodeksu celnego, jak zresztą wszystkich przepisów prawa, należy dokonywać poczynając od wykładni językowej, tak, by w bezpośredni sposób, na podstawie znaczenia użytych w nich słów ustalić znaczenie normy prawnej wprowadzonej do porządku prawnego przez ustawodawcę. Trzeba tu zatem przytoczyć treść art. 65 § 5 i 4 Kodeksu celnego, gdyż wykładnia językowa tych przepisów w oderwaniu od ich brzmienia nie może przynieść wiarygodnych rezultatów. Oczywiście, chodzi tu o ich treść, jaka obowiązywała w dacie wydawania decyzji odwoławczej. Tak więc art. 65 w § 5 stanowił, iż "Decyzja, o której mowa w § 4, nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego." Z kolei zgodnie z art. 65 § 4 "Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny, na wniosek strony, wydaje decyzję lub może z urzędu wydać decyzję, w której: 1) uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe ...". Jak zatem wynika z treści tych przepisów termin trzyletni z § 5 odnosił się do decyzji wskazanej w § 4.
Art. 65 Kodeksu celnego należy umiejscowić w ciągu tych przepisów, które określały czynności związane ze sprowadzeniem towaru, w tym fragmencie - objęcie procedurą celną, ustalając ich kolejność i następstwa; i tak: art. 64 Kodeksu celnego stanowił przez kogo miało być dokonane zgłoszenie celne w formie pisemnej, jakie elementy powinno zawierać, jakie dokumenty miały być do niego załączone, art. 65 z kolei przesądzał o tym, kiedy (pod jakimi warunkami) organ celny przyjmował zgłoszenie celne, jakie skutki powodowało przyjęcie zgłoszenia celnego i jakie orzeczenie wydawał lub mógł wydać organ po przyjęciu zgłoszenia. Jeżeli zestawić ze sobą treść § 1 i § 4 art. 65, to jasnym staje się, iż decyzja, o której była mowa w § 4 to decyzja organu celnego pierwszej instancji. Wynikało z nich bowiem, że organ celny przyjmuje zgłoszenie celne (§ 1 ) i po jego przyjęciu , na wniosek strony, wydaje decyzję lub z urzędu może wydać decyzję, którą (między innymi) uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe (§ 4). Organem przyjmującym zgłoszenie celne był zawsze organ celny pierwszej instancji, a zatem trzyletni termin z art. 65 § 5 Kodeksu celnego odnosił się do decyzji organu pierwszej instancji. Wniosek taki wypływa wprost z brzmienia art. 65 § 5 w związku z § 4. Regulacja ta została, w ocenie Sądu, dostatecznie jasno wyrażona przez ustawodawcę, co musi być uwzględnione w dalszym procesie wykładni tych przepisów. Nie można bowiem stosować kolejnych metod wykładni po to, by zaprzeczyć wynikom wykładni językowej, gdyż prowadzi to do wykładni contra legem.
W tym miejscu wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że trzyletni termin określony w art. 65 § 5 Kodeksu celnego jest zachowany, jeśli organ I instancji w terminie trzech lat wyda decyzję w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Trafnie wskazał na to organ I instancji. Natomiast organ drugiej instancji jest uprawniony do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia i może decyzję utrzymać w mocy, bądź też, w razie stwierdzenia, że decyzja jest wadliwa, dokonać niezbędnej korekty, na korzyść dłużnika, a od chwili wejścia w życie przepisu art. 65 § 5a i art. 230 § 5 pkt 3 Kodeksu celnego (ustawa z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny Dz. U. Nr 120, poz. 1112) organ odwoławczy może także wydać decyzję określającą dług celny w kwocie wyższej niż określono w decyzji organu pierwszej instancji ( z zastrzeżeniem art. 234 Ordynacji podatkowej) bądź przekazać sprawę organowi pierwszej instancji w celu zmiany decyzji, także po upływie trzech lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2001 r. sygn. akt I SA/Ka 1522/00 i NSA z 20 lipca 2004 r. sygn. akt GSK 675/04). W tej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została wydana [...] i doręczona [...], zatem przed upływem trzech lat licząc od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. [...]. Organ drugiej instancji zaskarżoną decyzję utrzymał w całości w mocy.
Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia przez organy celne art. 2 Aktu akcesyjnego stanowiącego o dostosowaniu ustawodawstwa, między innymi celnego, do ustawodawstwa Wspólnoty, poprzez pominięcie praktyki unijnej w zakresie interpretacji przepisów celnych. Zauważyć trzeba, że dopiero od dnia członkostwa Polski w Unii Europejskiej polskie organy celne i sądy obowiązane są stosować się do wykładni wynikającej z orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, co i tak nie dotyczy spraw, które zostały wszczęte przed 1 maja 2004 r. Zasada działania prawa wspólnotowego może bowiem odnosić się do faktów (zdarzeń) zaistniałych po 1 maja 2004 r., zaś ujęcie odmienne oznaczałoby działanie prawa wstecz. Niezależnie jednak od tych względów trzeba mieć na uwadze także i to, iż w zarzucie o pominięciu praktyki unijnej w zakresie interpretacji przepisów prawa celnego w istocie mieści się taka interpretacja stanu faktycznego, jaką prezentuje strona skarżąca, a która jest odmienna od tej, jaką przyjęły organy celne i jaką podzielił Sąd.
Oceniając natomiast zarzut naruszenia Opinii 15.1 należy podkreślić, że Wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w Sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. dotyczące znaczenia rabatów dla wartości celnej nie ograniczają się do Opinii 15.1. W szczególności z Opinii nr 5.2 i 5.3 wynika, że rabat powinien być uwzględniany przy ustalaniu wartości transakcyjnej towarów według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej również wtedy, gdy w momencie ustalania wartości transakcyjnej istnieje jedynie możliwość uzyskania rabatu, rabat nie został zaś jeszcze faktycznie zrealizowany. W przytoczonej przez Skarżącą Opinii 15.1 także dopuszcza się uwzględnienie w wartości transakcyjnej towaru, ustalonej według ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, rabatu przyznanego z uwzględnieniem wcześniejszej transakcji, jeżeli tylko rabat stanowi element ceny towaru zgłaszanego obecnie do odprawy (przykład 2, pkt 9-13). W świetle tej Opinii rabat tzw. postimportowy, przyznany wstecz i nie brany pod uwagę przy ustalaniu wartości transakcyjnej, to tylko rabat przyznawany wstecz z tytułu zakupu towarów poprzednio importowanych, a nie rabat dotyczący ceny towarów zgłaszanych obecnie do odprawy (przykład 3 pkt 16 i przykład 4 pkt 17). Nie można podzielić poglądu Skarżącej, że przykład przedstawiony w pkt 17 Opinii 15.1 odpowiada przypadkowi importowanych przez nią leków. Zdaniem Sądu rabat, o którym mowa w pkt 16, 17 i 18 Opinii 15.1, został uznany za postimportowy nie dlatego, że przyznano go wstecz - po dokonaniu importu, lecz ze względu na to, że nie dotyczył bezpośrednio ceny towaru importowanego i odnosił się do poprzedniej transakcji. W związku z tym w punkcie 18 Opinii 15.1 podkreślono, że rabat tzw. postimportowy w stosunku do określonej transakcji wpłynie ex post na wartość celną towarów wcześniej importowanych, których bezpośrednio dotyczył, ponieważ spowoduje rewizję cen tych towarów. Omawianej kwestii dotyczy ponadto wskazany już Komentarz nr 4.1 Wyjaśnień Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej WCO, stanowiących załącznik do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 września 1997 r. Potwierdza on także tezę, że przy ustalaniu wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej należy brać pod uwagę również cenę ostatecznie ustaloną dopiero po dostarczeniu towaru, na podstawie umowy sprzedaży określającej ceny jedynie prowizorycznie lub zawierającej tzw. klauzulę rewizji cen.
W kwestii związanej z podstawą prawną do wydania decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług stwierdzić przyjdzie, że zgłoszenie celne w przedmiotowej sprawie zostało przyjęte [...] pod rządami ustawy z 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny i ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zgodnie z art. 209 § 1 Kodeksu celnego z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego powstał dług celny, co z kolei, zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. W tej sytuacji w sprawie znajdują zastosowanie przepisy materialno-prawne obowiązujące w tym dniu. Nie jest możliwe stosowanie w tym zakresie przepisów, które weszły w życie w okresie późniejszym, gdyż było by to stosowaniem prawa wstecz. Orzeczenie organów celnych co do określenia kwoty podatku od towarów i usług odpowiada przepisom materialno-prawnym obowiązującym w dniu powstania obowiązku podatkowego zarówno co do momentu jego powstania, przedmiotu, podstawy opodatkowania, stawki podatkowej jak i, co oczywiste, podmiotu.
Inaczej jednak rzecz ma się gdy chodzi o przepisy proceduralne, w tym kompetencyjne. W sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji, a nie przepisy już uchylone. Tak więc w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powinien być wymieniony art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a nie przepis art. 11c ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, gdyż zarówno jeden, jak i drugi przepis uprawnienie do wydania decyzji określającej podatek od towarów i usług przyznają naczelnikowi urzędu celnego i nie ma przy tym, w ocenie Sądu, żadnych przesłanek do twierdzenia, że rozstrzygnięcia w przedmiocie należności celnych i podatkowych powinny być zawarte w dwóch odrębnych orzeczeniach, co odnosi się także do regulacji wynikającej z art. 11 c nieobowiązującej już ustawy z 8 stycznia 1993 r. Przepis ten stanowił, iż " W przypadkach innych niż określone w art. 11 ust. 1, 2 i 2a kwoty podatków z tytułu importu towarów określa naczelnik urzędu celnego w drodze decyzji". Oznacza to, że naczelnik urzędu celnego określał kwotę podatku w decyzjach wydanych w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego (art. 11 ust. 2), po uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe na wniosek podatnika (art. 11 ust. 2a) oraz w innych wypadkach. Nie wynika natomiast z tych regulacji, by orzeczenie w przedmiocie należności celnych i podatkowych musiało być wydane w dwóch odrębnych decyzjach.
Trzeba też podkreślić, w świetle zarzutów strony skarżącej o wydaniu orzeczenia bez podstawy prawnej, iż z sytuacją wydania orzeczenia bez podstawy prawnej mamy do czynienia wówczas, gdy w obowiązującym porządku prawnym nie ma przepisu prawa uprawniającego do wydania danego rozstrzygnięcia, a nie wówczas, gdy on istnieje, a jedynie nie został wskazany lub błędnie został powołany w tym zakresie inny przepis. W tym drugim przypadku możemy jedynie zastanawiać, się czy miało to wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa materialnego dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów tego typu naruszeń prawa – oddalił skargę Spółki A w trybie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI