V SA/WA 512/20
Podsumowanie
WSA w Warszawie uchylił decyzję Prezesa ARiMR o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych, uznając, że organ błędnie nie zastosował przepisu wprowadzającego wyjątek od obowiązku zwrotu pomocy.
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych przez grupę producentów owoców i warzyw. Grupa udostępniła środki transportu objęte dofinansowaniem osobom trzecim, co było niezgodne z pierwotnymi przepisami. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że organ błędnie nie zastosował nowelizacji rozporządzenia, która wprowadziła wyjątek od obowiązku zwrotu pomocy w określonych sytuacjach, w tym przy udostępnianiu inwestycji członkom grupy w ramach środków kryzysowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która nakazywała grupie producentów owoców i warzyw zwrot nienależnie pobranych środków finansowych. Problem dotyczył udostępnienia przez grupę środków transportu objętych dofinansowaniem osobom trzecim, co stanowiło naruszenie warunków umowy. Organ pierwszej instancji oraz Prezes Agencji uznali to za podstawę do żądania zwrotu części pomocy. Skarżąca spółka argumentowała, że zastosowanie powinien mieć nowy przepis wprowadzony nowelizacją rozporządzenia, który przewidywał wyjątek od obowiązku zwrotu w przypadku udostępniania inwestycji członkom grupy w ramach środków kryzysowych. Sąd przychylił się do tego stanowiska, stwierdzając, że organ błędnie zignorował przepisy intertemporalne rozporządzenia zmieniającego i nie zbadał, czy w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania wspomnianego wyjątku. W konsekwencji, z uwagi na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ z uwzględnieniem pominiętego przepisu, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten ma zastosowanie, a organ błędnie odmówił jego zastosowania, opierając się na warunku 'widnienia nadal' w rejestrze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy intertemporalne rozporządzenia zmieniającego jasno wskazują na konieczność stosowania nowych przepisów do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, niezależnie od statusu grupy w rejestrze.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (25)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.
rozporządzenie art. 1 § 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania
Zobowiązanie grupy do niezbywania i nieudostępniania inwestycji.
rozporządzenie art. 1 § 3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania
rozporządzenie art. 1 § 4
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania
Sankcja zwrotu pomocy finansowej w przypadku naruszenia warunków.
rozporządzenie zmieniające art. 1 § 5
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 października 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania
Wyjątek od stosowania sankcji zwrotu pomocy w określonych przypadkach.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do miarkowania kosztów postępowania.
rozporządzenie zmieniające art. 2 § 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 października 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania
Przepis intertemporalny dotyczący stosowania nowych przepisów.
rozporządzenie zmieniające art. 2 § 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 października 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania
Nakaz umorzenia postępowania w przypadku, gdy dotyczy ono wyłącznie przypadków określonych w § 1 ust. 5.
ustawa COVID-19 art. 15 zzs
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 art. 2 § 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 art. 64 § 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 art. 33
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 art. 219-222
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2017/891 art. 80 § 3
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 art. 123
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 art. 148
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne niezastosowanie przez organ § 1 ust. 5 rozporządzenia zmieniającego, który wprowadza wyjątek od obowiązku zwrotu pomocy finansowej. Przepisy intertemporalne rozporządzenia zmieniającego nakazują stosowanie nowych przepisów do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, niezależnie od statusu grupy w rejestrze.
Godne uwagi sformułowania
Sąd doszedł do przekonania, że na uwzględnienie zasługuje najdalej idący zarzut nieprawidłowej subsumpcji prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie przy jej rozstrzyganiu przepisu § 1 ust. 5 rozporządzenia w brzmieniu nadanym mu przez § 1 rozporządzenia zmieniającego. Wbrew stanowisku organu, wyrażonemu w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji, a także w odpowiedzi na skargę, przepis § 1 ust. 5 rozporządzenia znajdował zastosowanie w niniejszej sprawie. Trudno natomiast dopatrzeć się zastosowanego przez Prezesa Agencji warunku stosowania § 1 ust. 5 rozporządzenia w postaci 'widnienia nadal' w rejestrze grup producentów owoców i warzyw.
Skład orzekający
Michał Sowiński
przewodniczący
Andrzej Kania
członek
Konrad Łukaszewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych rozporządzeń unijnych i krajowych w kontekście pomocy finansowej dla grup producentów rolnych, a także zasady stosowania wyjątków od obowiązku zwrotu środków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji grup producentów rolnych i zasad przyznawania oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach wspólnej polityki rolnej UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów prawa, zwłaszcza w kontekście nowelizacji i przepisów przejściowych, co jest kluczowe dla praktyków prawa rolnego. Pokazuje, jak istotne jest prawidłowe zastosowanie przepisów, nawet tych wprowadzonych niedawno.
“Kluczowa interpretacja przepisów: Czy nowa ustawa chroni grupy producentów przed zwrotem pomocy?”
Sektor
rolnictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
V SA/Wa 512/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-02-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-03-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Kania Konrad Łukaszewicz /sprawozdawca/ Michał Sowiński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I GZ 244/20 - Postanowienie NSA z 2020-10-07 I GSK 852/21 - Wyrok NSA z 2025-03-05 II GZ 284/20 - Postanowienie NSA z 2020-10-22 I GZ 235/21 - Postanowienie NSA z 2021-08-24 VI SA/Wa 1709/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-07-17 II GSK 454/21 - Wyrok NSA z 2024-06-25 Skarżony organ Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 par. 2, art. 206 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 374 art. 15 zzs Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 10 144 zł (dziesięć tysięcy sto czterdzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie zakończone decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanego dalej: "Prezesem Agencji") z dnia [...] grudnia 2019 r. o numerze [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. o numerze [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (zwany dalej: "Dyrektorem Oddział") ustalił [...] Grupie Producentów [...]Spółce z o.o. z siedzibą w [...] (zwanej dalej: "Grupą" bądź "Skarżącą") kwotę nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości [...]zł, powiększoną o odsetki. W uzasadnieniu organ wskazał, że na mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. przyznano Grupie pomoc finansową na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej ([...]zł) oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania ([...]zł), w tym do inwestycji polegającej na zakupie: przyczepy [...] typ [...]o nr rejestracyjnym [...], samochodu ciężarowego [...]typ [...], model [...]z nadwoziem chłodniczym [...]oraz agregatem chłodniczym [...]o nr rejestracyjnym [...], ciągnika siodłowego [...]typ [...], model [...]o nr rejestracyjnym [...]oraz naczepy chłodniczej [...]Typ [...]o nr rejestracyjnym [...]. W wyniku kontroli Dyrektor Oddziału ustalił, że objęte dofinansowaniem środki transportu zostały przez Grupę udostępnione w latach 2015-2017 do dostarczania własnych warzyw do odbiorców w ramach mechanizmu "Dalsze tymczasowe wsparcie producentów owoców i warzyw" następującym producentom rolnym: I. P., M. G., "[...]" Gospodarstwo Rolne [...]Sp. z o. o., M. D. oraz P. G.. Organ wskazał następnie, że zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1701; zwanego dalej: "rozporządzeniem") Grupa nie mogła wydzierżawić, wynająć lub użyczyć przedmiotu inwestycji objętej dofinansowaniem innemu podmiotowi, w tym swojemu członkowi, w okresie 5 lat od dnia nabycia narzędzia, maszyny, urządzenia lub samochodu ciężarowego. Zdaniem organu, analiza całości zgromadzonego materiału wykazała, że Grupa udostępniła środki transportu, w tym objęte dofinansowaniem, w innych przypadkach niż określone w § 1 ust. 3 rozporządzenia. Udostępnienie środków transportu nie nastąpiło bowiem na podstawie umowy, o której mowa w § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, ani też nie polegało na udostępnieniu członkom grupy inwestycji związanej ze zbiorem owoców i warzyw ujętych w grupie lub grupach produktów, dla których grupa została wstępnie uznana, wyprodukowanych w gospodarstwach członków grupy w celu dokonania ich zbioru. Dyrektor Oddziału wskazał, że pierwsze udostępnienie miało miejsce w 4 roku trwania zobowiązań Grupy, wobec czego jest ona zobligowana do zwrotu środków finansowych w wysokości 40% wypłaconej kwoty pomocy finansowej na inwestycje, zgodnie z § 1 ust. 4 pkt 2 lit. a) rozporządzenia. Po rozpatrzeniu odwołania Grupy, Prezes Agencji wydał w dniu [...] grudnia 2019 r. zaskarżoną decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału z dnia [...] lipca 2018 r. w całości podtrzymując argumentację przedstawioną w jej uzasadnieniu. Za nieuzasadnione organ uznał zarzuty podniesione w odwołaniu. W szczególności wskazał, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy dodane w wyniku wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego, tj. § 1 ust. 5 rozporządzenia, a co za tym idzie § 2 ust. 2 rozporządzenia zmieniającego, ponieważ Grupa została wykreślona z rejestru grup w dniu [...]maja 2015 r. natomiast niniejszy przepis można zastosować tylko dla Grup, które nadal widnieją w tymże rejestrze i są organizacją producentów owoców i warzyw. Wobec powyższego zasadnym jest uznanie, że w przedmiotowej sprawie są podstawy do prowadzenia dalszego postępowania w sprawie odzyskania przez ARiMR nienależnie pobranych płatności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji z dnia [...] grudnia 2019 r. Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości, jak również o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału, a także o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: 1) § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 października 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2019 r., poz. 1974; zwanego dalej: "rozporządzeniem zmieniającym") poprzez jego błędną wykładnie polegającą na błędnym uznaniu, że przedmiotowe rozporządzenie zmieniające nie ma zastosowania do Grupy, która aktualnie nie widnieje w rejestrze, a w konsekwencji błędne niezastosowanie przez organ w niniejszym postępowaniu dodanego § 1 ust. 5 rozporządzenia, podczas gdy przepis ten winien mieć zastosowanie do wszystkich grup, które po zrealizowaniu PDU uzyskały status uznanej grupy, niezależnie od tego czy w chwili wydawania decyzji widniały w rejestrze uznanych grup producentów; 2) § 1 ust. 4 rozporządzenia poprzez jego błędną interpretacje, nieuwzględniającą zasad wykładni celowościowej i prounijnej wykładni prawa a przez to błędne uznanie, iż sankcja w postaci zwrotu płatności winna nastąpić nawet w przypadku incydentalnego i niezawinionego naruszenia zobowiązania, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 3; 3) art. 80 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 12 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniające rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011, poprzez jego błędną wykładnię, sprzeczną z literalną treścią przepisu i uznanie, że wykładnia celowościowa rzekomo przemawia za koniecznością zastosowania – nieobowiązującego w dacie wydania decyzji – art.. 123 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011, mimo że ten przepis przejściowy (art. 80 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891) jest jasny i nie wymaga jakiejkolwiek wykładni celowościowej; 4) prawa materialnego poprzez bezzasadne zastosowanie nieobowiązującego w dacie wydania decyzji art. 123 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, mimo że został on uchylony na skutek art. 79 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891; 5) art. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 oraz art. 64 ust.2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 poprzez ich niezastosowanie i błędne uznanie, że orzeczenie o zwrocie pobranych płatności nie jest karą administracyjną, mimo że orzeczenie o zwrocie płatności – w związku z następczym naruszeniem obowiązków – jest karą administracyjną w rozumieniu tych przepisów, co w konsekwencji spowodowało nałożenie przez organ kary/sankcji nieadekwatnej do stopnia i charakteru naruszenia zobowiązania; 6) prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 64 ust.2. w zw. z art. 2 ust. 2. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013, mimo że wprowadzenie przez Federację Rosyjską embarga na owoce i warzywa winno być potraktowane jako siła wyższa lub nadzwyczajna okoliczność; 7) ewentualnie naruszenie art. 148 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 w zw. z art. 2 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 poprzez ich błędną wykładnie i uznanie, że wprowadzenie przez Federacje Rosyjską embarga na owoce i warzywa nie może być potraktowane jako siła wyższa lub nadzwyczajna okoliczność, w rozumieniu tych przepisów; 8) art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że istniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania; 9) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; 10) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak jakiejkolwiek analizy okoliczności podnoszonych w wyjaśnieniach i odwołaniu Skarżącej, tj. okoliczności wskazujących na to, że zaledwie kilkukrotne udostępnienie w ramach mechanizmu Embargo środków transportu nie-członkom Grupy miało charakter niezawiniony oraz marginalny w stosunku do całości transportów wykonywanych za pomocą środków Grupy na przestrzeni lat 2014-2016, a zatem kara/sankcja w postaci orzeczenia o zwrocie pobranych płatności jawi się jako niesprawiedliwa i nieadekwatna do stopnia i charakteru popełnionego naruszenia zobowiązania; 11) art. 107 § 3 kpa poprzez: (a) brak jakiegokolwiek wyjaśnienia dlaczego przepisy art. 64 ust.2. w zw. z art. 2 ust.2. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 nie mają zastosowania w niniejszym postępowaniu, a przez to brak jakiegokolwiek uzasadnienia, dlaczego okoliczność niezawinionego i marginalnego charakteru naruszeń (w postaci zaledwie kilkukrotnego udostępniania nie-członkom Grupy środków transportu i to w ramach mechanizmu Embargo) nie ma znaczenia dla zasadności nałożenia kary/sankcji; (b) brak jakiegokolwiek uzasadnienia odnośnie przyjętej "celowościowej" wykładni art. 80 ust. 3 rozporządzenia delegowanego 2017/891, wedle której to wykładni uchylony art. 123 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 ma zastosowanie w niniejszym postępowaniu; (c) brak jakiegokolwiek uzasadnienia odnośnie przyjętej wykładni § 1 rozporządzenia zmieniającego wskazującej na rzekomy brak możliwości jego zastosowania w stosunku do Grupy/członków grupy, która aktualnie nie widnieje w rejestrze uznanych grup, mimo że nie wynika to z treści tego przepisu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Prezes Agencji odniósł się do zarzutu naruszenia § 1 rozporządzenia zmieniającego i związanego z nim niezastosowania w sprawie § 1 ust. 5 rozporządzenia wskazując, że z treści tego ostatniego przepisu wynika, że nie dochodzi do naruszenia zobowiązania polegającego na udostępnieniu inwestycji osobom trzecim w przypadku udostępnienia członkom grupy, którzy realizują środki związane z sytuacjami kryzysowymi na rynku owoców i warzyw. W związku z tym udostępnienie inwestycji osobom, które członkami grupy nie były, nadal stanowi naruszenie przedmiotowego zobowiązania. Skoro więc z samej skargi bezspornie wynika, że Skarżąca udostępnił środki transportu osobom spoza grona członków grupy producentów, to nie może ulegać wątpliwości, że doszło do naruszenia przedmiotowego zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując sprawę w ramach powyższych kompetencji Sąd doszedł do przekonania, że na uwzględnienie zasługuje najdalej idący zarzut nieprawidłowej subsumpcji prawa materialnego poprzez nieuwzględnienie przy jej rozstrzyganiu przepisu § 1 ust. 5 rozporządzenia w brzmieniu nadanym mu przez § 1 rozporządzenia zmieniającego. Rozważania w sprawie poprzedzić należy wyjaśnieniem, że pomoc finansowa przyznana została Grupie pod rządami poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. Nr 98, poz. 822; zwanego dalej: "rozporządzeniem z 2009 r."). To na mocy § 1 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z 2009 r. Grupa zobowiązała się do niezbywania i nieudostępniania innemu podmiotowi inwestycji objętej dofinansowaniem przed upływem 5 lat od dnia nabycia narzędzia, maszyny, urządzenia lub samochodu ciężarowego. Skoro jednak z niespornego w tym zakresie stanu faktycznego sprawy wynika, że udostępnienie środków transportu nastąpiło w okresie marzec 2015 r. – kwiecień 2017 r., zatem już po utracie mocy obowiązującej rozporządzenia z 2009 r., to w zakresie skutków tych zdarzeń zastosowanie winny znaleźć przepisy aktualnie obowiązującego rozporządzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 1439/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił przepis § 1 ust. 4 pkt 2 lit. a) rozporządzenia, zgodnie z którym, jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, inwestycja zostanie udostępniona w przypadkach innych niż określone w ust. 3 lub inwestycja będzie wykorzystywana niezgodnie z przeznaczeniem, grupa zwraca kwotę pomocy finansowej przyznanej na inwestycję w wysokości: 100%, 80%, 60%, 40% i 20% tej pomocy odpowiednio w pierwszym, drugim, trzecim, czwartym i piątym roku okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. a, w którym stwierdzono naruszenie warunku nieudostępnienia inwestycji lub jej wykorzystywanie niezgodnie z przeznaczeniem, zwiększoną o odsetki, o których mowa w art. 123 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw. Przy czym na mocy § 1 rozporządzenia zmieniającego, z dniem 31 października 2019 r. wprowadzono § 1 ust. 5 rozporządzenia, zgodnie z którym, przepisu ust. 4 pkt 2 nie stosuje się w przypadku, gdy inwestycja objęta dofinansowaniem jest: 1) wykorzystywana przez grupę po uzyskaniu przez nią uznania za organizację producentów owoców i warzyw albo 2) udostępniana członkom grupy, w tym członkom grupy, która jako organizacja producentów owoców i warzyw nie realizuje programu operacyjnego, o którym mowa w art. 33 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2011 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 67l, z późn. zm.) – w ramach środków przyjętych zgodnie z art. 219-222 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2011 i (WE) nr 1234/2007. Należy jednocześnie podkreślić, że sam prawodawca ustanowił w § 2 rozporządzenia zmieniającego przepisy intertemporalne, w myśl których, do postępowań w sprawach zwrotu kwoty pomocy finansowej przyznanej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw w związku z udostępnieniem inwestycji objętej dofinansowaniem w przypadkach innych niż określone w § 1 ust. 3 rozporządzenia zmienianego w § 1 lub wykorzystywaniem inwestycji objętej dofinansowaniem niezgodnie z przeznaczeniem, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem (ust. 1), a w przypadku gdy postępowanie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy wyłącznie przypadków określonych w § 1 ust. 5 rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, postępowanie to umarza się (ust. 2). Wbrew stanowisku organu, wyrażonemu w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji, a także w odpowiedzi na skargę, przepis § 1 ust. 5 rozporządzenia znajdował zastosowanie w niniejszej sprawie. W tym względzie Sąd w całości podziela stanowisko Skarżącej, że wykładnia przepisów rozporządzenia zmieniającego nie prowadzi do wyłączenia jego stosowania wobec tych grup producentów, które zostały wykreślone z rejestru takich grup już po uzyskaniu pomocy. Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia zmieniającego uzależnia stosowanie § 1 ust. 5 rozporządzenia wyłącznie od przyznania wstępnie uznanej grupie producentów pomocy finansowej oraz wszczęcia postępowania w sprawie jego zwrotu w związku z udostępnieniem inwestycji objętej dofinansowaniem w przypadkach innych niż określone w § 1 ust. 3 rozporządzenia lub wykorzystywaniem inwestycji objętej dofinansowaniem niezgodnie z przeznaczeniem, które to postępowanie nie zostało zakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego, tj. przed 31 października 2019 r. Wszczęte w niniejszej sprawie postępowanie niewątpliwie dotyczyło zwrotu kwoty pomocy finansowej przyznanej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw w związku z udostępnieniem inwestycji objętej dofinansowaniem i nie zostało zakończone ostateczną decyzją przed 31 października 2019 r. Trudno natomiast dopatrzeć się zastosowanego przez Prezesa Agencji warunku stosowania § 1 ust. 5 rozporządzenia w postaci "widnienia nadal" w rejestrze grup producentów owoców i warzyw, jak to wyraził się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (ostatni akapit na stronie 10 uzasadnienia tej decyzji). Można przy tym dodać, że przyjęcie zapatrywania organu mogłoby doprowadzić w następstwie do jeszcze dalej idącego, acz błędnego stanowiska, że skoro grupa producentów została wykreślona z rejestru grup, to w ogóle nie należałoby dochodzić od niej zwrotu pomocy finansowej, jeśli środki nie zostały odzyskane przed wykreśleniem, skoro pomoc została przyznana dla wstępnie uznanej grupy celem dojścia przez nią do uznania za grupę producentów owoców i warzyw i funkcjonowania jako tego rodzaju grupa, co pozostawałoby oczywiście sprzeczne nie tylko z istotą samego zwrotu, ale z ugruntowanym już w tym względzie stanowiskiem orzecznictwa. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że nieuprawniona odmowa zastosowania w sprawie § 1 ust. 5 rozporządzenia, doprowadziła w konsekwencji do niezbadania przez Prezesa Agencji, czy w sprawie zachodzi wyjątek od stosowania § 1 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. Wprawdzie w odpowiedzi na skargę, organ wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że przepis ten w istocie znajdował zastosowanie, to niewątpliwie odnosi się on wyłącznie do osób będących członkami Grupy, a nie osób spoza Grupy. Jakkolwiek stanowisko to wypowiedziane zostało w odpowiedzi na skargę, zatem nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy i nie podlega kontroli Sądu, to zauważyć jednak należy, że w zaskarżonej decyzji nie zostało wskazane, które środki transportu zostały udostępnione członkom Grupy, a które osobom trzecim i w jakim okresie, a okoliczność ta miała znaczenia dla sprawy – wobec konieczności uwzględnienia przepisu § 1 ust. 5 rozporządzenia. Natomiast jeśli wziąć w tym względzie pod uwagę wyjaśnienia Skarżącej, to wypada się z nią zgodzić, że zastosowanie wyłączenia z § 1 ust. 5 rozporządzenia powinno prowadzić do przyjęcia, że organ w sposób nieuprawniony zastosował sankcję 40% zamiast 20%, skoro środki transportu zostały udostępnione osobie spoza Grupy (M. D.) w roku 2016, zatem w 5, a nie w 4 roku trwania zobowiązań Grupy. Okoliczności te winny zostać zbadane przez organ z zastosowaniem § 1 ust. 5 rozporządzenia i szczegółowo wykazane w uzasadnieniu do decyzji. A ponieważ to nie sąd administracyjny jest powołany do ustalenia stanu faktycznego sprawy, w szczególności ustalenia czy Grupa udostępniała środki transportu tylko swoim członkom, czy również osobom trzecim, ani do zastosowania przepisów prawa w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, mając przy tym na względzie przejściowy przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia zmieniającego, to należało uchylić zaskarżoną decyzję celem ponownego rozpatrzenia odwołania Skarżącej przez Prezesa Agencji z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej. Jednocześnie, z uwagi na okoliczność, że przepis § 1 ust. 5 rozporządzenia wyłącza stosowanie § 1 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, a regulacja § 2 ust, 2 rozporządzenia zmieniającego nakazuje umorzenie postępowania w przypadku gdy postępowanie dotyczy wyłącznie przypadków określonych w § 1 ust. 5 rozporządzenia, to przed zbadaniem sprawy przez organ odwoławczy z uwzględnieniem pominiętego przepisu rozporządzenia odnoszenie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi staje się przedwczesne. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. – orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Zawarte w punkcie drugim wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych oparte zostało na przepisie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Przy czym Sąd – opierając się na przepisie art. 206 p.p.s.a. – miarkował wysokość wynagrodzenia dla adwokata reprezentującego Skarżącą, mając na uwadze, że sporządził on dwie skargi (w niniejszej sprawie oraz sprawie o sygn. akt V SA/Wa 521/20), które zostały uwzględnione przez Sąd w tym samym składzie z uwagi na tożsamy zarzut, który okazał się istotny dla wyniku kontrolowanych spraw (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r. o sygn. akt I OSK 2407/19). Wobec tego, że w obu tych sprawach należało zastosować stawkę w wysokości 10.800 zł, Sąd uznał za właściwe zasądzić w każdej sprawie połowę tej stawki, tj. po 5.400 zł, tym bardziej, że zsumowanie kwot określonych zaskarżonymi w obu sprawach decyzjami nie przekracza wartości przedmiotu sprawy 2.000.000 zł, określonej jako górna granica dla stawki 10.800 zł. Z tych względów na zasądzone od organu koszty złożył się zwrot wpisu sądowego w wysokości 4.744 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 5.400 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) w zw. z art. 206 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) w związku z Zarządzeniem nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 ustalonych w Zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę