V SA/Wa 50/22

V SA/Wa 50/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Brzozowska /sprawozdawca/
Jadwiga Smołucha /przewodniczący/
Konrad Łukaszewicz
Symbol z opisem
602  ceny
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Asesor WSA - Dorota Brzozowska ( spr.), Protokolant - ref. Katarzyna Laskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Burmistrza Gminy [...] na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Burmistrza Gminy [...] (dalej: "skarżący") jest decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Prezes PGW" lub "organ") z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor Regionalny" lub "organ regulacyjny") z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy [...] na okres 3 lat.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] marca 2021 r., do organu regulacyjnego wpłynął wniosek Samorządowego Zakładu Budżetowego w [...] o zatwierdzenie taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie gminy [...]. Organ regulacyjny, w celu dokonania oceny, analizy i weryfikacji wniosku pismem z dnia [...] marca 2021 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia korekty, informacji i dokumentów. W odpowiedzi, dnia [...] kwietnia 2021 r. do organu regulacyjnego wpłynął skorygowany oraz uzupełniony o dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty wniosek taryfowy. Dnia [...] kwietnia 2021 r. do organy regulacyjnego wpłynęło pismo Samorządowego Zakładu Budżetowego w [...] informujące o jego ciężkiej sytuacji finansowej. W odpowiedzi na zawiadomienie dyrektora Regionalnego z dnia [...] kwietnia 2021 r., Samorządowy Zakład Budżetowy w [...] w piśmie z dnia [...] maja 2021 r. zawarł wyjaśnienia i dodatkowe informacje dotyczące złożonego wniosku.
Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. Dyrektor Regionalny odmówił zatwierdzenia ww. taryfy. Jednocześnie nałożył obowiązek przedłożenia poprawionego projektu taryfy w zakresie zmiany warunków ekonomicznych w czasie obowiązywania taryfy poprzez skorygowanie wartości cen usług za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzania ścieków dla wszystkich grup odbiorców usług w trzyletnim okresie obowiązywania nowej taryfy, w oparciu o przeprowadzoną prawidłową kalkulację cen i stawek opłat.
W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z § 3 pkt 1b rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryfy oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. z 2018 r., poz. 472, dalej "rozporządzenie") przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne opracowuje taryfę w sposób zapewniający ochronę odbiorców usług przed nieuzasadnionym wzrostem cen i stawek opłat, natomiast wnioskodawca planuje wzrost cen 1m3 pobranej wody w pierwszej grupie taryfowej o prawie 50% w pierwszym okresie obowiązywania nowej taryfy, natomiast w ciągu całego okresu obowiązywania jest wzrost o ponad 55% w stosunku do ceny aktualnie obowiązującej. Natomiast wzrost cen 1m3 odprowadzanych ścieków przez odbiorców usług zbiorowego odprowadzania ścieków z pierwszej grupy taryfowej w pierwszym okresie obowiązywania nowej taryfy o prawie 60% w stosunku do ceny aktualnie obowiązującej, a w trakcie trzyletniego okresu obowiązywania nowej taryfy przewidziano wzrost cen 1m3 odprowadzonych ścieków o ponad 65%. Ponadto zgodnie z § 7 ust. 6 rozporządzenia przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne powinno tak planować koszty na trzyletni okres obowiązywania taryf, aby nie powodować nagłych, drastycznych wzrostów cen i stawek opłat. Samorządowy Zakład Budżetowy w [...] wypełnia należące do zadań własnych gminy obowiązki określone w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, które są zaliczane do zadań użyteczności publicznej. Stąd też w ocenie organu regulacyjnego należy uznać, że skarżący planując nową taryfę naruszył zasadę ważnego interesu społecznego i słusznego interesu publicznego.
W dniu [...] czerwca 2021 r. do organu regulacyjnego wpłynął wniosek o zatwierdzenie taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków na terenie gminy [...] na okres 3 lat.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. organ regulacyjny działając na podstawie art. 24b ust. 1, 24c ust. 3 oraz 27a ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r., poz. 2028 – dalej : "uzzwoś") odmówił zatwierdzenia taryfy.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r. Samorządowy Zakład Budżetowy wniósł wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 2021 r. oraz odwołanie od decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r.
Dnia [...] sierpnia 2021 r. został sporządzony akt przekształcenia Samorządowego Zakładu Budżetowego w [...] w Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji spółkę z o. o. z siedzibą w [...], a dnia [...] września 2021 r. spółka została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego.
Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] Prezes PGW odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organu regulacyjnego z dnia [...] maja 2021 r.
W ocenie Prezesa PGW organ regulacyjny wydał decyzję w terminie przewidzianym w uzzwoś, licząc termin od dnia [...] kwietnia 2021 r., w którym do organu regulacyjnego doręczona została odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Prowadząc postępowanie organ zachował procedury przewidziane w art. 7, 77 § 1 k.p.a. W konsekwencji uznał, iż decyzja ta nie jest obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W skardze na decyzję Prezesa PGW Burmistrz Gminy [...] zarzucił:
1) naruszenie art. 156 § 1 k.p.a.:
- jego pkt 2, poprzez odmowę stwierdzenia nieważności, w sytuacji gdy decyzja badana przez organ została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 24f ust. 2 w zw. z art. 24c ust. 1 i 3 uzzwoś,
- poprzez nie zbadanie, czy prócz zarzutów podnoszonych istniały inne podstawy do stwierdzenia jej nieważności,
2) wadliwe ustalenie, iż wniosek strony o zatwierdzenie taryfy był obarczony brakami formalnym, a także istniały inne okoliczności wymagające wyjaśnienia,
3) naruszenie art. 24c ust. 1 uzzwoś poprzez jego błędną wykładnię w zakresie liczenia terminu na wydanie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia taryfy,
4) naruszenie art. 8 k.p.a poprzez naruszenie zaufania do organów władzy publicznej.
W uzasadnieniu skargi wskazał, iż 45-dniowy ustawowy termin do wydania decyzji upływał [...] kwietnia 2021 r., wniosek był kompletny i nie wystąpiły terminy, o których mowa wart. 35 § 5 k.p.a. Skarżący podniósł, iż Dyrektor Regionalny nie zakwestionował żadnego kosztu pod względem celowości jego poniesienia i tym samym decyzja ta niej nieprawidłowa, oparta na regulacji wynikającej z § 3 pkt lit. b rozporządzenia.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organ administracji publicznej nie naruszył przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak słusznie zauważył skarżący, Prezes PGW nie opisał w sposób szczegółowy przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., jednak w ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe kryteria oceny zaskarżonego aktu, odpowiada on prawu.
Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa PGW z dnia [...] listopada 2021 r., którą odmówił stwierdzenia nieważności decyzji organu regulacyjnego z dnia [...] maja 2021 r ., którą odmówiono zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy [...] na okres 3 lat oraz nałożono obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni poprawionego uzasadnienia wniosku we wskazanym zakresie. Od tej decyzji nie zostało wniesione odwołanie. Dnia [...] czerwca 2021 r. Samorządowy Zakład Budżetowy w [...] wniósł do organu regulacyjnego wniosek o zatwierdzenie taryfy.
Zaskarżona decyzja została wydana w ramach jednego z nadzwyczajnych postępowań administracyjnych - postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Postępowanie to ogranicza się do ustalenia, czy kwestionowana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Stanowi ono odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a.
Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest inicjowane w nowej sprawie, w której zadaniem organu nadzoru jest wyłącznie wyjaśnienie kwestii, czy w sprawie wystąpiły - określone enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. - przesłanki nieważności. Nie jest on natomiast władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. Oznacza to, że działanie organu w trybie nadzoru - na podstawie art. 156 k.p.a. - wymaga innego podejścia do sprawy niż w pierwszej instancji lub przed organem odwoławczym. Jak podkreśla się w orzecznictwie, celem postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego nie jest bowiem merytoryczne, ponowne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a. Postępowanie to jest zatem ograniczone do weryfikacji samego aktu z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie. Stąd, w ramach postępowania nieważnościowego, organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych ani przeprowadzać nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną (vide wyroki Sądu Najwyższego z 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 570/95, publ. OSNP 1996/18/258 i NSA z 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1617/12).
Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: (1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, (2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, (3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco, (4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, (5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, (6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, (7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, lecz powinny być interpretowane dosłownie lub wręcz ścieśniająco.
Przepisy dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jako przewidujące odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce, gdy organ w sposób bezsporny ustali zaistnienie przynajmniej jednej z przesłanek taksatywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa następuje zaś wówczas, gdy decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, a nie gdy w toku załatwiania sprawy został naruszony jakikolwiek przepis, w tym zwłaszcza przepis natury procesowej (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie I OSK 1466/2011, LexPolonica nr 8176560, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przedmiotem postępowania nieważnościowego nie jest powtórne rozstrzygnięcie sprawy załatwionej decyzją merytoryczną. Tym samym nie wchodzi tu w grę poczynienie uzupełniających ustaleń faktycznych. W tym postępowaniu organ ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości zastosowania prawa. Obowiązkiem organu w postępowaniu nieważnościowym jest dokonanie oceny, czy w świetle zaistniałego stanu faktycznego w sposób prawidłowy znalazły zastosowanie obowiązujące normy prawne, czy też wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Nie może rozpatrywać więc sprawy co do jej istoty, w jej całokształcie w zakresie różnych wątków z nią związanych tak jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Tym samym, w ramach postępowania nieważnościowego organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, ani też kwestionować stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją stanowiącą przedmiot kontroli prowadzonej w tym postępowaniu nadzorczym (por. np.: wyroki NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1617/12, z dnia 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1822/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"), jak by to chciał skarżący w skardze, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu regulacyjnego zaprezentowanym w decyzji w treści uzasadnienia. Przypomnieć wypada, że postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest postępowaniem odrębnym od postępowania odwoławczego i kontrola instancyjna oraz sądowa decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności musi ograniczać się do badania zachowania trybu i istnienia (lub nieistnienia) przesłanek nieważności decyzji.
Przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji, którą rozważano w stanie faktycznym sprawy, była przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Z brzmienia tego przepisu wynika, iż nie każde naruszenie prawa pociąga za sobą nieważność decyzji, ale tylko przypadki oczywistego i ciężkiego naruszenia prawa.
Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, w sytuacji gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa.
Na gruncie niniejszej sprawy Prezes PGW badał, czy organ regulacyjny dopuścił się rażącego naruszenia prawa, tj. art. 24f ust. 2 w zw. z art. 24c ust. 1 i 3 uzzwoś. Zdaniem skarżacego wniosek z dnia [...] marca 2021 r. (data wpływu do organu regulacyjnego [...] marca 2021 r.) był kompletny i nie posiadał wad formalnych i termin do wydania decyzji upływał dnia [...] kwietnia 2021 r. Brak wydania decyzji w tym terminie skutkował brakiem możliwości jej wydania w przedmiocie wniosku taryfowego, a z drugiej strony wejściem w życie taryfy po upływie 120 dni od dnia doręczenia jej projektu organowi regulacyjnemu wraz z wnioskiem o zatwierdzenie. To dzień [...] lipca 2021 r.
Taryfa podlega zatwierdzeniu przez organ regulacyjny, przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne przedkłada projekt taryfy do zatwierdzenia, w terminie 120 dni przed dniem upływu okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy; do wniosku dołącza się projekt taryfy oraz jego uzasadnienia (art. 24 b ust. 1-4 uzzwzoś). Wedle art. 24c ust. 1 uzzwzoś organ regulacyjny, w terminie 45 dni od dnia otrzymania wniosku:
1) ocenia projekt taryfy oraz uzasadnienie, pod względem zgodności z:
a) przepisami uzzwzoś,
b) przepisami ustawy Prawo wodne, oraz
2) analizuje zmiany warunków ekonomicznych wykonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne działalności gospodarczej, w tym marżę zysku, oraz weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1 uzzwzoś, pod względem celowości ich ponoszenia w celu zapewnienia ochrony interesów odbiorców przed nieuzasadnionym wzrostem cen.
Po dokonaniu oceny projektu taryfy (oraz jej uzasadnienia) organ regulacyjny wydaje jedną z decyzji określonych w art. 24c ust. 2 lub 3 uzzwzoś, tj.:
- zatwierdza taryfę - w przypadku pozytywnego wyniku przeprowadzonej przez organ oceny,
- odmawia zatwierdzenia taryfy oraz nakłada obowiązek przedłożenia poprawionego projektu taryfy lub poprawionego uzasadnianie wskazując elementy projektu taryfy lub uzasadnienia wymagające poprawny - w przypadku negatywnego wyniku przeprowadzonej analizy.
Z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wynika, iż:
- dnia [...] marca 2021 r. do organu regulacyjnego wpłynął wniosek Samorządowego Zakładu Budżetowego,
- dnia [...] marca 2021 r. organ regulacyjny wezwał Samorządowy Zakład Budżetowy do nadesłania dokumentów w celu dokonania oceny, analizy i weryfikacji wniosku w terminie 14 dni z pouczeniem o tym, że w przypadku nieprzekazania ww. dokumentów może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem (procedowanie 7 dni),
- dnia [...] kwietnia 2021 r. wpłynęły do organu regulacyjnego żądane wyjaśnienia i dokumenty, dnia [...] kwietnia 2021 r. pismo o sytuacji finansowej Samorządowego Zakładu Budżetowego,
- dnia [...] kwietnia 2021 r. organ regulacyjny zawiadomił o prawie wynikającym z art. 10 § 1 k.p.a. i 79a § 1 k.p.a. (procedowanie 7 dni + 18 dni = 25 dni),
- dnia [...] maja 2021 r. do organu regulacyjnego wpłynęły wyjaśnienia i dodatkowe informacje w zakresie złożonego wniosku,
- dnia [...] maja 2021 r. została wydana decyzja (25 dni + 1 dzień = 26 dni).
Przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji stanowi rażące naruszenie takiej normy prawa, która nie budzi wątpliwości interpretacyjnej [wyrok NSA z 25.09.2020 r., II OSK 1176/20, LEX nr 3081454].
W wyroku z dnia 16 kwietnia 2020 r. o sygn. I GSK 514/20 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał charakter i sposób liczenia terminu, o którym mowa w art. 24c ust. 1 uzzwś " (...) powołane przepisy wskazują więc, że ustawodawca określił inny termin do załatwienia wniosków taryfowych niż przewidują to przepisy k.p.a. Artykuł 24c ust. 1zzwoś stanowi więc lex specialis względem przepisów k.p.a. określających ogólne terminy do załatwiania spraw. Jest to termin ustawowy, a w związku z tym nie może być on ani przekroczony, ani przedłużony czy skrócony. Termin ustawowy, określany jest też jako termin prekluzyjny, co oznacza, że uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność danej czynności procesowej. Zgodnie art. 24f ust. 2 zzwoś, organ regulacyjny nie może wydać decyzji, o której mowa w art. 24c ust. 2 lub 3, po upływie terminu, o którym mowa w art. 24c ust. 1. Skutkiem przekroczenia 45 - dniowego jest z jednej strony brak możliwości wydania decyzji w przedmiocie wniosku taryfowego, a z drugiej strony wejście w życie taryfy, po upływie 120 dni od dnia doręczenia jej projektu organowi regulacyjnemu wraz z wnioskiem o zatwierdzenie. Odrębną kwestią od charakteru przedmiotowego terminu jest sposób, w jaki jest on liczony. Zgodnie z art. 24c ust. 1 zzwoś 45 - dniowy terminy do załatwienia wniosku taryfowego rozpoczyna swój bieg od momentu początkowego wskazanego w ustawie, a więc od dnia otrzymania wniosku taryfowego przez organ. Regulacja ta odpowiada podobnej regulacji w k.p.a. W myśl art. 61 § 3 k.p.a. dniem wszczęcia postępowania w sprawie jest dzień złożenia wniosku. Nie oznacza to jednak, że ostateczny termin załatwienia sprawy musi zrównywać się z początkowym terminem załatwienia sprawy. Wniosek strony powinien odpowiadać określonym prawem wymogom, co z kolei zobowiązuje organ do badać każdego wniosku czy spełnia on wymogi formalne. Jeżeli organ stwierdzi braki formalne wniosku (żądania), to wówczas, w zależności od wagi tych braków, albo podanie pozostawia bez rozpoznania, jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, (art. 64 § 1 k.p.a.), czy też, jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, wzywa wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że w przypadku usunięcia braków podania w wyznaczonym terminie - datą wszczęcia postępowania jest dzień złożenia wniosku, co jednak nie musi zrównywać się z początkowym terminem załatwienia sprawy. Ten bowiem należy liczyć od dnia złożenia kompletnego wniosku (zob. wyroki NSA z: 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1247/08; 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1777/07). Nadto, przy obliczaniu czy został zachowany termin do załatwienia sprawy należy uwzględnić również okresy podlegające wyłączeniu, na podstawie art. 35 § 5 k.p.a., ponieważ wyznaczony przez ustawodawcę czas dla dokonania danej czynności procesowej, to czas efektywny, jakim powinien dysponować organ załatwiający sprawę. Z powyższych względów należy więc przyjąć, za organem, że rozpoczęcie biegu terminu 45 - dniowego, o którym mowa w art. 24c ust. 1 zzwoś nastąpiło po uzupełnieniu przez stronę brakujących dokumentów. Co oznacza, że organ I instancji zmieścił się w wyznaczonym przez ustawodawcę czasie do wydania decyzji (...)".
Organ regulacyjny nie może dokonać oceny, analizy i weryfikacji wymaganej zgodnie z art. 24c ust. 1 uzzwoś przed usunięciem ewentualnych braków formalnych wniosku, jak również wyjaśnieniem wątpliwości co do treści czy okoliczności związanych z wnioskiem taryfowym mających znaczenie dla dokonania wskazanej oceny, analizy i weryfikacji. Skoro powyższa analiza może zostać przeprowadzona dopiero w momencie, w którym wniosek taryfowy jest pozbawiony braków formalnych oraz kompletny pod względem wymaganych danych merytorycznych (w przypadku wszelkich wątpliwości związanych z powyższym wyznacza się przedsiębiorstwu-wodociągowego kanalizacyjnemu termin do ich wyjaśnienia i uwzględnia się stan istniejący w momencie upływu tego terminu), to dopóki powyższe nie zostanie spełnione przedmiotowy termin 45-dniowy nie może biec.
Należy mieć na uwadze, że organ regulacyjny w postępowaniu w przedmiocie wniosku taryfowego prowadzonym na podstawie przepisów uzzwoś ma dokonać złożonej oceny, analizy i weryfikacji wniosku taryfowego, które mają charakter wieloaspektowy, nie ograniczają się wyłącznie do kwestii prawnych a dotyczą również szeregu kwestii ekonomicznych, a następnie wydać decyzję w przedmiocie wniosku taryfowego. Niesporne jest przy tym, że w sprawie taryfowej prowadzone jest postępowanie administracyjne, zatem organ regulacyjny stosownie do wymogów przewidzianych w art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 27c ust. 1 u.z.z.w. w przypadku wątpliwości co do projektu taryfy oraz uzasadnienia, czy konieczności wyjaśnienia okoliczności mających znaczenie dla tejże oceny, analizy i weryfikacji obowiązany jest uprzednio do przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego.
Należy przyjąć w realiach niniejszej sprawy, iż organ regulacyjny zmieścił się w ustawowym terminie oraz decyzja została oparta na akcie będącym aktem powszechnie obowiązującym (por. wyrok NSA w Warszawie z 6.02.1981 r., SA 819/80, ONSA 1981/1, poz. 6, z glosą W. Dawidowicza, OSP 1).
W ocenie Sądu, naruszenie art. 8 k.p.a. wskazane przez skarżącego, jako zmianę stanowiska wyrażonego w decyzji o odmowie skrócenia obowiązywania taryfy i brak uwzględnienia jego trudnej sytuacji ekonomicznej, nie ma wypływu na ocenę zaskarżonej decyzji.
Stąd też zgłoszone w skardze zarzuty procesowe, jak i materialnoprawne, nie mogły odnieść pożądanego rezultatu. Brak było również podstaw do uwzględnienia skargi z urzędu – art. 134 § 1 p.p.s.a. Wyrok wydano na podstawie art. 151 powołanej ustawy.