V SA/Wa 4958/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki Z. sp. z o.o. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nakładającą karę pieniężną za wnioskowanie o nienależną refundację wywozową, uznając, że zarzuty dotyczące przedawnienia i braku winy nie znalazły uzasadnienia.
Spółka Z. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nakładającą karę pieniężną za wnioskowanie o nienależną refundację wywozową. Spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów dotyczących odstąpienia od kary, przedawnienia oraz braku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że kwestia przedawnienia została już prawomocnie rozstrzygnięta w innej sprawie dotyczącej tej spółki, a spółka nie wykazała przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki Z. sp. z o.o. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję nakładającą na spółkę karę pieniężną z tytułu wnioskowania o nienależną refundację wywozową. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niezastosowanie art. 64 ust. 2 lit. c-d rozporządzenia 1306/2013 (przesłanki odstąpienia od nałożenia kary), zaniechanie zebrania materiału dowodowego, naruszenie przepisów o przedawnieniu (art. 189g § 1 Kpa) oraz brak zapewnienia czynnego udziału strony. Sąd oddalił skargę, wskazując, że kluczowe ustalenia dotyczące nieprawidłowości skutkujących nałożeniem kary zostały już prawomocnie osądzone w innej sprawie (sygn. V SA/Wa 414/20), co wiąże skład orzekający. Sąd podkreślił, że przepisy unijne dotyczące przedawnienia mają pierwszeństwo przed krajowymi, a spółka nie wykazała przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary, w szczególności nie udowodniła braku swojej winy w stwierdzonych nieprawidłowościach dotyczących ustalenia kraju pochodzenia mięsa wołowego. Wnioski dowodowe spółki, dotyczące innych stanów faktycznych lub doręczeń pism, zostały uznane za nieistotne lub nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, organ prawidłowo nałożył karę, ponieważ spółka nie wykazała przesłanek do odstąpienia od jej nałożenia, w szczególności nie udowodniła braku swojej winy w stwierdzonych nieprawidłowościach.
Uzasadnienie
Spółka nie wykazała, że nieprawidłowości dotyczące ustalenia kraju pochodzenia mięsa wołowego nie były wynikiem jej niedopatrzeń. Ciężar wykazania korzystnych okoliczności spoczywał na skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
rozporządzenie 612/2009 art. 48 § 1 lit. a
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 612/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (wersja przekształcona)
Podstawa prawna nałożenia kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o refundację wyższą od refundacji stosowanej.
rozporządzenie 612/2009 art. 49 § 4 lit. b
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 612/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (wersja przekształcona)
Określa 4-letni okres przedawnienia dochodzenia należności, który może być przerwany.
rozporządzenie 2988/95 art. 3 § 1
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
Ogólne zasady ochrony interesów finansowych UE, w tym dotyczące przedawnienia.
Pomocnicze
rozporządzenie 1306/2013 art. 64 § 2 lit. c-d
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008
Przesłanki odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej (błąd organu, brak winy strony).
PPSA art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie składu orzekającego oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 107 § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 189g § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Krajowy termin przedawnienia nałożenia kary, który nie znalazł zastosowania w sprawie.
Kpa art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 73 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.a.o.t.z. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą
Konstytucja RP art. 91 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Hierarchia źródeł prawa, pierwszeństwo prawa UE.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 64 ust. 2 lit. c-d rozporządzenia 1306/2013 poprzez nieuwzględnienie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary (brak winy spółki). Naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego (brak protokołu kontroli, decyzji o zmianie zgłoszenia celnego, rejestru IRZ, dzienników badania). Naruszenie art. 189g § 1 Kpa poprzez niezastosowanie krajowego 5-letniego terminu przedawnienia. Naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez zaniechanie ustalenia, które konkretne pismo przerwało bieg przedawnienia. Naruszenie art. 10 § 1 w zw. z art. 73 § 1 Kpa poprzez niezapewnienie czynnego udziału strony.
Godne uwagi sformułowania
oceną prawną w tym orzeczeniu zawartą związany jest skład orzekający w tej sprawie (art. 170 PPSA) zarzuty strony wskazujące na brak szczegółowych ustaleń organu w ww. zakresie zmierzają wprost do zakwestionowania ww. ustalenia i już tylko z tego powodu nie mogą odnieść pożądanego rezultatu przepisy dotyczące przedawniania są bezpośrednio skuteczne, co oznacza, że mogą być bezpośrednią podstawą prawną rozstrzygnięć wydawanych przez organy krajowe w prowadzonych przez nie postępowaniach, mając pierwszeństwo w razie kolizji z przepisami krajowymi pojęcie winy obejmuje przy tym zarówno bezpośredni zamiar działania niezgodnego z wymogami prawa UE (umyślności), jak i pośredni, np. zaniechanie to na skarżącej ciążył ciężar wykazania korzystnych dla niej okoliczności
Skład orzekający
Bożena Zwolenik
przewodniczący
Arkadiusz Tomczak
członek
Tomasz Grzybowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących przedawnienia w sprawach refundacji wywozowych, ciężar dowodu w zakresie braku winy strony, zasada związania sądu ustaleniami z prawomocnych orzeczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii refundacji wywozowych do produktów rolnych i stosowania prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych i materialnoprawnych związanych z refundacjami unijnymi, przedawnieniem oraz ciężarem dowodu, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i rolnym.
“Refundacje unijne: jak prawo UE i prawomocne wyroki kształtują odpowiedzialność przedsiębiorcy?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 4958/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-08-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-11-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Arkadiusz Tomczak Bożena Zwolenik /przewodniczący/ Tomasz Grzybowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Środki unijne Sygn. powiązane I GSK 33/23 - Wyrok NSA z 2025-12-03 Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 170 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U.UE.L 2009 nr 186 poz 1 art. 48 ust. 1 lit. a, art. 49 ust. 4 lit. b Rozporządzenie Komisji (WE) nr 612/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (wersja przekształcona). Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Asesor sądowy WSA - Tomasz Grzybowski (spr.), , Protokolant st. specjalista Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi Z. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu wnioskowania o nienależną refundację wywozową oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 31 sierpnia 2021 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu odwołania Zakładu [...] w G., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z 7 lipca 2021 r., nakładającą na spółkę karę pieniężną z tytułu wnioskowania o nienależną refundację wywozową. Decyzje wydane w obu instancjach stanowią następstwo rozstrzygnięć odnoszących się do nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej (por. s. 3 i n. spornej decyzji). Ostateczna decyzja Ministra dotycząca kwoty nienależnie pobranych środków została utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem tut. Sądu o sygn. V SA/Wa 414/20. W spornej decyzji organ wywiódł wobec tego w szczególności, że okoliczność zawyżenia kwoty refundacji przez eksportera nie budzi wątpliwości w świetle decyzji dotyczącej nienależnie pobranych środków, jak i prawomocnego wyroku tut. Sądu. W szczególności jako niesporny należy postrzegać fakt, że faktycznie wywieziony towar (mięso wołowe) nie spełnił warunku uprawniającego spółkę do otrzymania refundacji wywozowej na podstawie uzyskanych pozwoleń (s. 6 i n.). Podstawę prawną nałożenia kary stanowił natomiast art. 48 ust. 1 lit. a rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (wersja przekształcona) (Dz. U. UE. L. z 2009 r. Nr 186, str. 1 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie 612/2009"). Zgodnie z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia, że w celu przyznania refundacji wywozowej eksporter złożył wniosek o refundację wyższą od refundacji stosowanej, refundacja należna w przypadku danego wywozu jest refundacją stosowaną do produktów faktycznie wywiezionych, zmniejszoną o kwotę odpowiadającą połowie różnicy między refundacją wnioskowaną a refundacją stosowaną do wywozu faktycznie dokonanego (s. 7 decyzji). W powyższym kontekście nie uwzględniono zgłaszanych przez spółkę zarzutów naruszenia art. 64 ust. 2 lit. c-d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. Nr 347, str. 549 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie 1306/2013") poprzez nieuwzględnienie wynikających z ww. unormowania przesłanek odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej, a to w kontekście twierdzenia, że konieczność zmiany zgłoszenia celnego nie wynikała z winy spółki, która nie miała wpływu na stwierdzone w toku kontroli rozbieżności, zwłaszcza w zakresie płci między kategorią ubojową a zgłoszoną do rejestracji w bazie IRZ oraz w zakresie wieku między danymi w paszporcie a wiekiem wynikającym z uzębienia ubitych sztuk (s. 3 odwołania). W motywach decyzji wskazano w powyższym zakresie, że strona skarżąca powinna dochodzić pochodzenia towaru w postępowaniu celnym, które było długotrwałe (kontrola służb celnych trwała 3 lata) i zakończyło się podpisaniem protokołu z konkretnymi ustaleniami (s. 8). Końcowo stwierdzono, że w sprawie nie upłynął 4-letni termin przedawnienia dochodzenia należności wynikający w zw. z treścią art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L. z 1995 r. Nr 312, str. 1, dalej: "rozporządzenie 2988/95") z art. 49 ust. 4 lit. b rozporządzenia 612/2009. Na gruncie okoliczności faktycznych sprawy termin ten upływał w odniesieniu do przedmiotowej kary 12 września 2017 r., jednakże został przerwany poprzez czynności kontrolne związane z podejrzeniem wystąpienia nieprawidłowości i zmierzające do zakwestionowania wysokości refundacji. Zdaniem organu przy tym, z uwagi na regulacje prawa UE nie będzie miał w ww. zakresie zastosowania 5-letni termin przedawnienia nałożenia kary wynikający z art. 189g § 1 Kpa (s. 9-10 decyzji). W skardze na omówioną wyżej decyzję spółka domagała się uchylenia decyzji wydanych w obu instancjach, a ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak też zwrotu kosztów postępowania. Wnioski te wsparto następującymi zarzutami naruszenia prawa materialnego i procesowego: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw.u z art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "Kpa"), poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora Generalnego KOWR, pomimo, iż organ pierwszej instancji wydając decyzję administracyjną naruszył: - art. 64 ust. 2 lit. c-d rozporządzenia 1306/2013 poprzez jego niezastosowanie, tj. nierozważenie czy w sprawie zaszły okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej takie jak (1) niezgodność jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu oraz w przypadku gdy ten błąd nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna, (2) dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełniania obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby, - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 64 ust. 2 lit. c-d rozporządzenia 1306/2013 w taki sposób, że w toku postępowania zaniechał zebrania w sposób wyczerpujący pełnego materiału dowodowego; w szczególności organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę, że konieczność zmiany zgłoszenia celnego przez Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu nie wynikała z winy strony ponieważ spółka nie miała wpływu na stwierdzone w trakcie ww. kontroli rozbieżności, zwłaszcza te dot. płci pomiędzy kategorią ubojową, a płcią zgłoszoną do rejestracji w bazie IRZ czy też dot. niezgodności w wieku pomiędzy danymi w paszporcie, a wiekiem wynikającym z uzębienia ubitych sztuk – weryfikacja płci, wieku odbywa się bowiem na etapie badania zwierząt rzeźnych (w tym bydła), przeprowadzanego przez urzędowego lekarza weterynarii w zakładzie; wynik badania odnotowywany jest natomiast w dzienniku badania przedubojowego i poubojowego, których to spółka nie posiada ponieważ są to dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa, - art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11 Kpa poprzez brak uzasadnienia prawnego skarżonej decyzji; organ pierwszej instancji nie wyjaśnił podstaw prawnych, tj. nie dokonał wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji (ograniczył się jedynie do ich przytoczenia), tj. zaniechał m.in. wyjaśnienia stronie dlaczego uznał, że w sprawie nie zaszła żadna z okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej, a także nie odniósł się do kwestii terminu przedawnienia określonego w art. 189g § 1 Kpa, - art. 189g § 1 Kpa w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (t.j. Dz. U. z 2019 r, poz. 1606) poprzez jego niezastosowanie, tj. wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w sytuacji przedawnienia, upłynęło bowiem więcej niż pięć lat od dnia naruszenia prawa, - w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi Generalnemu KOWR, 2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa poprzez zaniechanie dokonania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także niezebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, podczas gdy: - w aktach sprawy brak jest protokołu kontroli przeprowadzonej przez Izbę Celną w Poznaniu, a następnie Wielkopolski Urząd Celno-Skarbowy w Poznaniu, w którym stwierdzono niezgodności dotyczące zgłoszenia celnego w zakresie pochodzenia zwierząt, z których mięso stanowiło towar zadeklarowany w przedmiotowym zgłoszeniu celnym, na który to protokół powołuje się organ drugiej instancji, - w aktach sprawy brak jest decyzji Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu dotyczącej zmiany zapisów w zgłoszeniu celnym oraz dowodu doręczenia ww. decyzji spółce, na którą to decyzję powołuje się organ drugiej instancji, - organy obu instancji nie włączyły do akt postępowania następujących dokumentów urzędowych: rejestru z systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt (IRZ) oraz dzienników badania przedubojowego i poubojowego, - konieczność zmiany zgłoszenia celnego przez Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu nie wynikała z winy strony, ponieważ spółka nie miała wpływu na stwierdzone w takcie ww. kontroli rozbieżności, zwłaszcza te dot. płci pomiędzy kategorią ubojową, a płcią zgłoszoną do rejestracji w bazie IRZ czy też dot. niezgodności w wieku pomiędzy danymi w paszporcie, a wiekiem wynikającym z uzębienia ubitych sztuk – weryfikacja płci, wieku odbywa się bowiem na etapie badania zwierząt rzeźnych (w tym bydła), przeprowadzanego przez urzędowego lekarza weterynarii w zakładzie; wynik badania odnotowywany jest natomiast w dzienniku badania przedubojowego i poubojowego, których spółka nie posiada ponieważ są to dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa, 3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa w zw. z art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 poprzez zaniechanie dokonania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, tj. zaniechania ustalenia przez organ drugiej instancji (1) które konkretnie pismo wystosowane do skarżącej przerwało bieg przedawnienia (organ ograniczył się do ogólnego powołania się na wszystkie pozyskane dokumenty z Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego, (2) czy którekolwiek z pism z Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego dotyczyło nieprawidłowości związanych z wywozem, dla którego przyznano refundację w drodze decyzji (chodzi przy tym o konkretne nieprawidłowości związane z tą konkretną refundacją, a nie jakiekolwiek nieprawidłowości w sprawie), a jeżeli tak to które oraz czy wystarczająco dokładnie określa operacje, w odniesieniu do których istniało podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości dla wskazanych w nich zgłoszeń, (3) czy ww. pismo zostało podane do wiadomości osoby, której zachowanie można przypisać skarżącej, 4) art. 10 § 1 w zw. z art. 73 § 1 Kpa poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, tj. niezawiadomienie strony przed wydaniem skarżonej decyzji o zakończeniu postępowania wyjaśniającego (dowodowego), a tym samym uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W motywach skargi podtrzymano co do istoty stanowisko odnoszące się do niezbadania przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, a to w kontekście stopnia zawinienia strony w zakresie zmiany zgłoszenia celnego. Podtrzymano twierdzenie, że spółka nie miała wpływu na stwierdzone w takcie ww. kontroli rozbieżności, zwłaszcza te dot. płci pomiędzy kategorią ubojową, a płcią zgłoszoną do rejestracji w bazie IRZ czy też dot. niezgodności w wieku pomiędzy danymi w paszporcie, a wiekiem wynikającym z uzębienia ubitych sztuk. Organy nie włączyły w tym zakresie do akt sprawy stosownych dokumentów urzędowych, rejestru z systemu IRZ oraz dzienników badania przedubojowego i poubojowego (s. 5, 7). Ponadto powielono zarzut przedawnienia przedmiotowej kary, akcentując w tym zakresie w szczególności pominięcie terminu wynikającego z ogólnej normy art. 189g § 1 Kpa. Stwierdzono także, że w sprawie brak jest ustaleń, które konkretne pismo, wystosowane do skarżącej i związane z konkretną, przyznaną refundacją, przerywało bieg przedawnienia, ograniczając się do ogólnego powołania na wszystkie pozyskane dokumenty z Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego (s. 6 i n., 8). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska; treść zgłoszonych w skardze zarzutów powiela bowiem te, do których odniesiono się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (s. 5-9). W piśmie z 11 sierpnia 2022 r. spółka zgłosiła wniosek o przeprowadzenie uzupełniających dowodów z dokumentów, tj. decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 stycznia 2022 r. stwierdzającej nieważność decyzji Dyrektora Generalnego KOWR z 20 kwietnia 2021 r. ustalającej spółce kwotę nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej, a także decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 22 lutego 2022 r. uchylającej decyzję Dyrektora Generalnego KOWR z 31 sierpnia 2021 r. nakładającą na spółkę karę pieniężną z tytułu wnioskowania o nienależną refundację wywozową oraz umarzającej postępowanie w tym przedmiocie – na okoliczność braku przepisu prawa powszechnie obowiązującego obligującego do przeprowadzenia badań w kierunku BSE sztuk bydła w wieku poniżej 30-tu miesięcy, z których mięso było przedmiotem wywozu, spełnienia przez spółkę wszystkich wymogów prawnych niezbędnych do wypłaty refundacji wywozowej oraz braku przesłanek do ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z ww. tytułu, jak i w konsekwencji nałożenia kary pieniężnej. W piśmie z 17 sierpnia 2022 r. zgłoszono z kolei wniosek dowodowy w postaci oświadczenia prezesa zarządu spółki na okoliczność tego, że p. M. D. nie był zatrudniony w sekretariacie spółki, a tym samym nie był upoważniony do odbioru korespondencji kierowanej do skarżącej (Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego); zatem brak jest dowodów doręczeń pism, które przerywały bieg terminu przedawnienia w odniesieniu tak do decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Na rozprawie przed tut. Sądem pełnomocnicy stron popierali dotychczasowe stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W rozpoznawanej sprawie dla części kwestii spornych kluczowe jest to ustalenie, trafnie podnoszone w spornej decyzji (s. 7), że w odniesieniu do nieprawidłowości skutkującej ustaleniem wysokości nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej (i następczo nałożeniem spornej obecnie kary pieniężnej) zapadł prawomocny wyrok tut. Sądu (sygn. V SA/Wa 414/20), zaś oceną prawną w tym orzeczeniu zawartą związany jest skład orzekający w tej sprawie (art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd nie może przyjąć ustaleń, które byłyby niezgodne ze wskazaną oceną prawną, co jak zauważono ma przesądzające znaczenie dla tych zarzutów, które w istocie stanowią polemikę z ustaleniami już prawomocnie osądzonymi. Spostrzeżenie powyższe dotyczy w szczególności ustalenia o przerwaniu biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia 2988/95 (zarzut nr 3 petitum skargi). Jak zauważono w przywołanym wyroku, w aktach sprawy znajdują się dokumenty wskazujące na "na konkretne nieprawidłowości skierowane do strony przed 12.09.2017 r.", co "musi prowadzić do uznania, że w stosunku do tej nieprawidłowości termin przedawnienia został skutecznie przerwany". Argumenty strony wskazujące na brak szczegółowych ustaleń organu w ww. zakresie zmierzają wprost do zakwestionowania ww. ustalenia i już tylko z tego powodu nie mogą odnieść pożądanego rezultatu. Innymi słowy, zarówno wskazany w decyzji termin upływu przedawnienia karalności, jak i okoliczności przerywające bieg tegoż terminu (s. 10) nie podlegają dyskusji. Z tego samego powodu jako nieistotny dla sprawy w optyce art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postrzegać należy wniosek dowodowy zgłoszony w piśmie z 17 sierpnia 2022 r. na okoliczność braku doręczenia spółce pism (podjęcia czynności) przerywających bieg terminu przedawnienia. Z kolei argumentacja odnosząca się do niezastosowania w sprawie ogólnego terminu przedawnienia nałożenia kary wynikającego z prawa krajowego (art. 189g § 1 Kpa) jawi się jako nieporozumienie. Przepis ten nie znajduje bowiem zastosowania nie tylko z mocy reguły kolizyjnej wynikającej z § 2 tegoż artykułu (w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, gdzie zastrzega się "warunki i zasady określone w przepisach prawa wspólnotowego"), ale przede wszystkim z uwagi na konstytucyjny system (hierarchię) źródeł prawa (art. 91 ust. 3 Konstytucji). Należy zauważyć, że w odniesieniu do przedmiotowej kary pieniężnej termin przedawnienia, z mocy art. 3 ust. 1 rozporządzenia horyzontalnego (2988/95), wywodzić należy z rozporządzenia sektorowego (612/2009), tj. z art. 49 ust. 4 lit. b, który wskazuje na czteroletni okres, "który upłynął między dniem zawiadomienia beneficjenta o ostatecznej decyzji o przyznaniu refundacji a dniem przekazania beneficjentowi przez władze krajowe lub wspólnotowe pierwszej informacji o rodzaju nienależnej płatności". Nie budzi przy tym wątpliwości, że przepisy dotyczące przedawniania nieprawidłowości są bezpośrednio skuteczne, co oznacza, że mogą być bezpośrednią podstawą prawną rozstrzygnięć wydawanych przez organy krajowe w prowadzonych przez nie postępowaniach, mając pierwszeństwo w razie kolizji z przepisami krajowymi (por. również odpowiednio np. wyrok TSUE w sprawie C-278/02 Handlbauer, pkt 32-35). Odnośnie natomiast do przesłanek odstąpienia od kary wynikających z rozporządzenia 1306/2013, to trzeba w pierwszym rzędzie podkreślić, że strona w żaden sposób nie wykazuje przesłanki błędu organu (art. 64 ust. 2 lit. lit. c) i takowej nie dostrzega również skład orzekający. Argumentacja spółki koncentruje się wokół kwestii braku winy w niewypełnieniu obowiązków (lit. d ww. unormowania). Jak wynika z kolei z art. 64 ust. 2 lit. d ww. rozporządzenia, przesłanka ta powinna zostać wykazana przez skarżącą (zob. odpowiednio wyrok TSUE w sprawie C-86/20 Vinařství U Kapličky s.r.o., pkt 77). Pojęcie winy obejmuje przy tym zarówno bezpośredni zamiar działania niezgodnego z wymogami prawa UE (umyślności), jak i pośredni, np. zaniechanie, co znajduje oparcie już tylko w samej definicji "nieprawidłowości" (vide odpowiednio opinię Rzecznika Generalnego Eleanor Sharpston w sprawie C-406/14, Wrocław – Miasto na prawach powiatu, pkt 46). Potwierdza to również treść zastosowanego w sprawie rozporządzenia sektorowego 612/2009, gdzie stopień zawinienia (umyślność) jest istotny dla wysokości kary (por. art. 48 ust. 1 lit. b). W realiach sprawy organ wywiódł, że nie ustalono, by działanie spółki miało charakter celowy (s. 8) natomiast bez wątpienia ustalono prawomocnie istnienie nieprawidłowości (zaniechań). Brak zaniechania w tym kontekście powinien zostać wykazany, jak zauważono, przez stronę skarżącą. Innymi słowy, jej rzeczą było wykazanie, że nie mogła zapobiec w żaden sposób nieprawidłowościom, których wynikiem było ustalenie o niemożności wskazania kraju pochodzenia partii mięsa wołowego (s. 2 i n. decyzji). Tymczasem skarżąca poza ogólnym powołaniem się na brak posiadania badań przedubojowego oraz poubojowego, jak też brak dostępu do bazy Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt, nie zaoferowała w postępowaniu żadnych dowodów wskazujących na okoliczność, że stwierdzone nieprawidłowości nie były wynikiem jej niedopatrzeń. Co więcej, z ww. wyroku o sygn. V SA/Wa 414/20 dotyczącego sprawy w zakresie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wynika, że w postępowaniu celnym ustalono "w sposób niebudzący wątpliwości, że do zmiany zgłoszenia celnego doszło na skutek stwierdzonych licznych nieprawidłowości w dokumentacji przedstawionej do zgłoszenia. Analiza tych nieprawidłowości doprowadziła organy celne do wniosku, że w stosunku do wyżej wskazanej partii mięsa wołowego nie można ustalić kraju pochodzenia". Nie sposób wobec tego na tle ustalenia wynikającego z ww. wyroku, mając ponadto na względzie, że to na skarżącej ciążył ciężar wykazania korzystnych dla niej okoliczności, ocenić zgłoszone obecnie zarzuty odnoszące się do stopnia zawinienia spółki w stwierdzonych nieprawidłowościach (nr 1-2 osnowy skargi) inaczej, jak tylko negatywnie. W tym kontekście krytycznie odnieść się należy również do wniosku dowodowego strony z 11 sierpnia 2022 r., obejmującego decyzje organu odwoławczego wydane w odniesieniu do odmiennego stanu faktycznego. Załączone do wniosku decyzje dotyczyły sytuacji wypłaty refundacji wywozowej bez wymaganych badań weterynaryjnych (s. 2, 6 i n. decyzji z 18 stycznia 2022 r., s. 2, 6 i n. decyzji z 22 lutego 2022 r.), podczas gdy w analizowanej sprawie chodziło o niemożność ustalenia kraju pochodzenia eksportowanego mięsa. Nie ma przy tym podstaw do kwestionowania tego ustalenia tak w postępowaniu sądowym, jak i nawet nadzwyczajnym, zważywszy na prawomocne potwierdzenie wskazanej nieprawidłowości w ww. wyroku o sygn. V SA/Wa 414/20 (por. uchwałę NSA o sygn. I OPS 6/09, ONSAiWSA 2010, nr 2, poz. 18). Stąd też i ten wniosek nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Odnosząc się końcowo do zarzutu niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (nr 4 osnowy skargi) wskazać należy na trafną replikę organu o braku jego uzasadnienia przez stronę, a w istocie również oparcia w realiach sprawy wobec dokonywania w toku postępowania administracyjnego czynności procesowych przez zawodowego pełnomocnika spółki (s. 9 in fine odpowiedzi). Strona nie wskazała na tym tle uchybień, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy i nie dostrzega ich również skład orzekający (vide odpowiednio uchwałę NSA o sygn. FPS 6/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 66). Z tych powodów oddalono skargę, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie dostrzegł przy tym w granicach sprawy innych powodów (poza tymi wskazywanymi przez stronę), które uzasadniałyby wzruszenie przedmiotowej decyzji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI