I SA/Rz 386/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-11-25
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności rolneśrodki unijneWspólna Polityka RolnaARiMRkontrolaortofotomapatrwały użytek zielonydobra kultura rolnaprzedeklarowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę rolnika na decyzję o przyznaniu niższej niż zadeklarowana płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, uznając prawidłowość ustaleń organów opartych na danych GIS i kontrolach.

Rolnik zaskarżył decyzję obniżającą płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną, twierdząc, że organy błędnie wykluczyły część zadeklarowanej powierzchni na podstawie danych ortofotomapy i kontroli. Sąd uznał jednak, że organy prawidłowo ustaliły maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO) na podstawie danych GIS, ortofotomap i kontroli terenowych, które wykazały brak spełnienia wymogów dotyczących trwałości użytków zielonych i utrzymania dobrej kultury rolnej. Sąd oddalił skargę, potwierdzając zgodność decyzji z prawem.

Przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, która przyznała skarżącemu C. D. niższe niż zadeklarował płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne (rśk) na rok 2024. Organy obu instancji stwierdziły, że część zadeklarowanej powierzchni nie kwalifikuje się do płatności z powodu braku 5-letniej historii trwałych użytków zielonych (TUZ) na jednej działce oraz zadrzewień i zakrzaczeń na innej, co świadczyło o braku prowadzenia działalności rolniczej i niewykonywaniu zabiegów agrotechnicznych. Skarżący zarzucał błędy w ustaleniu stanu faktycznego, kwestionując dane z ortofotomap i kontroli, a także wskazując na posiadane dokumenty potwierdzające stan gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO) na podstawie danych z systemu LPIS, ortofotomap i kontroli terenowych. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia spełnienia wymogów spoczywa na wnioskodawcy, a przedstawione przez niego dowody, takie jak wydruki z kreatora wniosków czy dokumentacja przyrodnicza, nie dowodziły historycznego stanu użytkowania gruntów. Sąd stwierdził również, że organy nie naruszyły przepisów proceduralnych, w tym terminów załatwiania spraw, i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo ustaliły MKO, opierając się na danych z systemu LPIS, ortofotomap i kontroli terenowych, które wykazały brak spełnienia wymogów dotyczących trwałości użytków zielonych i utrzymania dobrej kultury rolnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dane z systemu LPIS, ortofotomapy i kontrole terenowe są wiarygodne i nie zostały skutecznie zakwestionowane przez stronę. Wykluczenie części powierzchni było uzasadnione brakiem 5-letniej historii TUZ lub stwierdzonymi zadrzewieniami, co świadczyło o niewykonywaniu wymaganych zabiegów agrotechnicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o Planie Strategicznym art. 16

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 20 § pkt 3

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 66 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 100 § ust. 1-4

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 67 § ust. 11

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

rozporządzenie rśk art. 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

rozporządzenie rśk art. 19 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 35 § 1 i 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o Planie Strategicznym art. 70 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 art. 70 § ust. 1

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/1172 art. 2 § ust. 7 lit. a

Rozporządzenie (UE) 2021/2116 art. 59 § ust. 2

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo ustaliły maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO) na podstawie danych GIS, ortofotomap i kontroli terenowych. Brak spełnienia wymogów dotyczących 5-letniej historii TUZ i utrzymania dobrej kultury rolnej. Ciężar udowodnienia spełnienia wymogów spoczywa na wnioskodawcy. Przedstawione przez skarżącego dowody nie dowodziły historycznego stanu użytkowania gruntów. Organy nie przekroczyły terminów załatwiania spraw.

Odrzucone argumenty

Błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy. Nieuwzględnienie złożonej dokumentacji przez organy. Wykluczenie powierzchni działek na podstawie danych ortofotomapy i kontroli. Pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Przekroczenie terminów załatwiania spraw przez organy.

Godne uwagi sformułowania

ciężar udowodnienia spełnienia wymogów spoczywa na wnioskodawcy działki rolne, ze względu na zmienny charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów ani innych rejestrów przepisy dotyczące płatności mają charakter rygorystyczny i wymuszają szczególną ostrożność przy formułowaniu wniosków system identyfikacji działek rolnych (LPIS) stanowi podstawę ustalania powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru ortofotomapa z 2019r., na której widoczne są zadrzewienia i zakrzaczenia na całej powierzchni działki

Skład orzekający

Piotr Popek

przewodniczący

Małgorzata Niedobylska

sprawozdawca

Jarosław Szaro

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, weryfikacji powierzchni przez organy ARiMR, znaczenia danych GIS i ortofotomap w postępowaniu administracyjnym, a także obowiązków rolnika w zakresie udowodnienia spełnienia wymogów programu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności rśk w ramach Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023-2027 i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów płatności lub programów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla rolników i prawników zajmujących się prawem rolnym, ponieważ dotyczy praktycznych aspektów przyznawania płatności unijnych i interpretacji przepisów przez organy.

Rolnik walczył o unijne dopłaty, ale sąd potwierdził rację ARiMR. Kluczowe dane GIS i ortofotomapy.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Rz 386/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro
Małgorzata Niedobylska /sprawozdawca/
Piotr Popek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 35 § 1 i 3, art. 79a oraz art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1741
art. 16 w zw. z art. 20 pkt 3 , art.66, art. 100 ust. 14
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant ref. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi C. D. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 16 czerwca 2025 r. nr 9009-2025-000674 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na 2024 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi C. D. (dalej: skarżący, wnioskodawca) jest decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie (dalej : organ odwoławczy) z dnia 16 czerwca 2025 r., nr: 9009-2025-000674, którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. (dalej: organ I instancji) z dnia 28 marca 2025 r., nr 0183-2025-010766 w sprawie przyznania wnioskodawcy płatności rolno - środowiskowo - klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023 – 2027 na rok 2024.
Zaskarżone rozstrzygnięcia zostały oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: w dniu 19 kwietnia 2024 r. do Biura Powiatowego Agencji w Rzeszowie za pośrednictwem aplikacji eWniosekPIus wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności na rok 2024. W przedmiotowym wniosku skarżący ubiegał się min. o przyznanie płatności rolno – środowiskowo – klimatycznych (rśk) w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Strona w złożonej deklaracji zadeklarowała w drugim roku realizacji wariantu 2.5 Półnaturalne łąki świeże działki rolne o powierzchni [...] ha. Do wniosku dołączony był materiał graficzny z zaznaczeniem poszczególnych działek rolnych w granicach działek ewidencyjnych.
Na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku organ I instancji stwierdził, że powierzchnia uprawniona do płatności rśk jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku na 2024 rok i dokonał następujących ustaleń:
-dla działki rolnej M (położonej na działce ew. [...]) o zadeklarowanej we wniosku powierzchni [...] ha, na której zadeklarowano uprawę TUZ, stwierdził powierzchnię użytkowaną rolniczo o powierzchni [...] ha, w związku z powyższym z płatności wykluczył powierzchnię [...] ha,
- dla działki rolnej D (położonej na działce ew. [...]) o zadeklarowanej we wniosku powierzchni [...] ha, na której zadeklarowano uprawę TUZ, stwierdził powierzchnię użytkowaną rolniczo o powierzchni [...] ha, w związku z powyższym z płatności wykluczył powierzchnię [...] ha.
Zatem łączna powierzchnia wykluczona z płatności rolno-środowiskowo klimatycznej w ramach realizacji wariantu 2.5 Półnaturalne łąki świeże wyniosła [...] ha. Natomiast łączna powierzchnia działek rolnych kwalifikująca się do płatności rolno – środowiskowo - klimatycznej w ramach realizacji wariantu 2.5 na 2024 rok wyniosła [...] ha.
Mając na względzie powyższe, organ decyzją nr 0183-2025-010766 z dnia 28 marca 2024 r. przyznał wnioskodawcy płatność rśk rok 2024 w ramach realizacji wariantu 2.5 Półnaturalne łąki świeże w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno - środowiskowo - klimatycznym na powierzchnię [...] ha.
Od powyższej decyzji wnioskodawca złożył odwołanie, wskazując, że nie zgadza się z wykluczeniem powierzchni [...] ha z działki ewidencyjnej nr [...]oraz wykluczeniem powierzchni [...] ha z działki ewidencyjną nr [...]. Podniósł także, że działka nr [...] nie została wykazana jako działka z zakwestionowaną powierzchnią, natomiast ustalenia organu nie przedstawiają prawdziwego stanu i wyglądu działki. Skarżący podniósł, że działka rolna nr [...]o powierzchni [...] ha nigdy nie była lasem, jest to grunt klasy DI i IV natomiast w latach 2018, 2019 była trwałym użytkiem zielonym, co potwierdzają mapy w zasobach ARiMR. Strona wskazała również, że kontrola na miejscu w dniu 29 października 2024 r., zakończona protokołem z oględzin potwierdziła, że działka rolna [...]posiada powierzchnię kwalifikowaną MKO – [...] ha, zaś pomniejszenie powierzchni działki nr [...] o [...] ha uznała za nieprawidłowe
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie, decyzją z dnia 16 czerwca 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący w drugim roku realizacji podjętego zobowiązania RŚK zadeklarował w ramach wariantu 2.5 "Półnaturalne łąki świeże" działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. W toku przeprowadzonej kontroli ustalono jednak, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosi [...] ha. Wynikało to z wykluczenia [...] ha z działki rolnej D położonej na działce ewidencyjnej nr [...] z uwagi na brak 5-letniej historii TUZ oraz [...] ha z działki rolnej M położonej na działce ewidencyjnej nr [...] z powodu występujących tam zadrzewień i zakrzaczeń.
Organ odwoławczy uznał, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz dokonał właściwej klasyfikacji powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnością rśk. Przy wyliczeniu powierzchni zastosowano § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz.734 ze zm., zgodnie z którym uwzględnia się powierzchnię nie większą niż maksymalny kwalifikujący się obszar (MKO). Zgodnie z art. 2 pkt 29 ustawy z dnia 8 lutego 2023r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024r., poz. 1741 – dalej: ustawa o Planie Strategicznym), trwały użytek zielony musi być utrzymywany w sposób ciągły przez co najmniej pięć lat. Analiza danych referencyjnych, w tym ortofotomap oraz informacji GIS, wykazała, że działka D w 2019 r. była porośnięta drzewami i zakrzaczona, co wykluczało możliwość uznania zadeklarowanej powierzchni [...] ha za TUZ i skutkowało ustaleniem MKO na poziomie 0,00 ha.
Organ podkreślił, że postępowanie w sprawie przyznania płatności odbywa się według zasad szczególnych, a zgodnie z art. 66 ust. 2 ustawy o Planie Strategicznym, ciężar udowodnienia spełnienia wymogów spoczywa na wnioskodawcy. Deklarowane powierzchnie są weryfikowane na podstawie danych pozyskiwanych z kontroli administracyjnych, zdjęć satelitarnych i ortofotomap. W przeprowadzonym postępowaniu ustalono, że spośród [...] ha zgłoszonych do płatności, [...] ha nie spełniało warunków programu, w tym dodatkowo na fragmencie działki M ([...] ha) stwierdzono zadrzewienia świadczące o niewykonaniu wymaganych zabiegów agrotechnicznych.
Po zestawieniu wszystkich danych ustalono, że rzeczywista powierzchnia kwalifikująca się do objęcia płatnością wynosi [...] ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a kwalifikowaną przekraczała tym samym dopuszczalny próg 3%, co oznacza, że doszło do tzw. przedeklarowania. Organ wyjaśnił, że w takiej sytuacji przepisy nakładają obowiązek zastosowania kary administracyjnej. Mechanizm ten nie ma charakteru uznaniowego — jeżeli różnica przekracza 3% i jednocześnie nie jest większa niż 20%, organ obligatoryjnie pomniejsza płatność o równowartość dwukrotności powierzchni niespełniającej warunków.
W niniejszej sprawie, po obliczeniu podstawowej kwoty płatności przysługującej do [...] ha, organ dokonał ustawowego pomniejszenia wynikającego z dwukrotności powierzchni [...] ha wyłączonej z kwalifikacji. Ostatecznie ustalono należną kwotę wsparcia w wysokości [...] zł. Organ odwoławczy podkreślił, że zastosowana sankcja ma na celu zapewnienie prawidłowego i jednolitego stosowania przepisów oraz zapobieganie nieprawidłowemu zawyżaniu powierzchni deklarowanych do płatności. Z tych względów decyzja organu pierwszej instancji została uznana za prawidłową zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym.
Z powyższym rozstrzygnięciem organu II instancji nie zgodził się skarżący, który w skardze do tut. Sądu zarzucił nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, nie uwzględniające złożonej dokumentacji, w tym wypisu z rejestru gruntów, danych z ksiąg wieczystych, które wskazują jaka jest powierzchnia i klasa gruntów. W efekcie doszło do pomniejszenia płatności o [..] ha dla działki M oraz o [...] ha dla działki D. W odniesieniu do działki M skarżący wskazuje, że powierzchnia [...] ha została wyłączona na podstawie protokołu oględzin z października 2024 r., w którym stwierdzono zadrzewienia i zakrzaczenia, mimo że działka w rzeczywistości była trwałym użytkiem zielonym, co potwierdza wypis z rejestru gruntów z dnia 6 września 2024 r. Skarżący argumentuje, że zdjęcia ortofotomapy wykorzystane przez organ, w części południowo-zachodniej i południowo-wschodniej przedstawiają cienie drzew z sąsiednich działek, a nie faktyczne zadrzewienia na działce M.
W przypadku działki D skarżący kwestionuje wykluczenie [...] ha na podstawie ortofotomapy z 25 sierpnia 2019 r., wskazując, że działka w tym czasie była sklasyfikowana jako grunt rolny (klasa RIV) w rejestrze gruntów i nie była zarośnięta drzewami, ani zakrzaczona. Podnosi również, że wcześniejsze wnioski oraz dokumenty z zasobów ARiMR, a także opinia niezależnego eksperta przyrodniczego, potwierdzają prawidłowy stan działki jako trwałego użytku zielonego i spełnienie wymogów 5-letniej historii TUZ. Skarżący zarzuca, że organ opierał się wyłącznie na zdjęciach ortofotomapy, które nie odzwierciedlają aktualnego stanu faktycznego, nie uwzględnił zgłoszonych dokumentów, ani nie umożliwił mu czynnego udziału w postępowaniu, w tym przedstawienia wyjaśnień, dowodów i opinii biegłego eksperta. Ponadto wskazuje, że jego sprawa nie została rozpatrzona w terminie, o którym mowa w art. 35 k.p.a., zarówno przez Biuro Powiatowe, jak i Dyrektora Podkarpackiego Oddziału ARiMR, dlatego wnosi o nałożenie kary za opóźnienie w wydaniu decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyższych granicach, Sąd doszedł do wniosku, że skarga jest niezasadna.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena, czy organ zasadnie dokonał pomniejszenia płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2024r. (dalej: płatność rśk) ze względu na stwierdzone nieprawidłowości.
W przedmiotowej sprawie zasady i tryb przyznawania płatności rśk oraz przeprowadzania kontroli w tym zakresie określa ustawa z dnia 8 lutego 2023r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024r., poz. 1741 – dalej: ustawa o Planie Strategicznym) oraz rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2023r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz.734 ze zm. – dalej: rozporządzenie rśk). Te przepisy wyznaczają podstawowe przesłanki otrzymania płatności rśk i obligują wnioskodawcę do ich przestrzegania.
Zgodnie z art. 16 w zw. z art. 20 pkt 3 ustawy o Planie Strategicznym, płatność rśk przyznawana jest na wniosek w drodze decyzji. Stosownie zaś do § 2 rozporządzenia rśk, płatność przysługuje rolnikowi lub innemu podmiotowi, zwanemu dalej "zarządcą", jeżeli realizuje zobowiązanie rśk, o którym mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115, przez okres 5 lat oraz spełnia warunki przyznania płatności rśk w ramach określonych interwencji lub ich wariantów.
Stosownie do § 19 ust. 2 ww. rozporządzenia, przy ustalaniu wysokości płatności uwzględnia się powierzchnię działek rolnych lub działek przyrodniczych, nie większą niż maksymalny kwalifikujący się obszar określony w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172. System identyfikacji działek rolnych (LPIS), o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, stanowi podstawę ustalania powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru.
Do obowiązków rolnika należy wskazanie dokładnych obszarów działek rolnych, jeśli ubiega się o płatności. Działki rolne, ze względu na zmienny charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku podaje zarówno działki rolne (powierzchnię i prowadzoną uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których się znajdują. Wyznaczenie w terenie i pomiar powierzchni działek zgłaszanych do płatności spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, który ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania informacji niezgodnych ze stanem faktycznym. Rolnik musi każdorazowo sprawdzić, czy wszystkie działki zgłaszane w ubiegłym roku będą przez niego uprawiane, czy ich stan nie uległ zmianie, np. w wyniku sukcesji zadrzewień, zakrzaczeń lub zalania. Przepisy dotyczące płatności mają charakter rygorystyczny i wymuszają szczególną ostrożność przy formułowaniu wniosków (por. wyrok NSA z 22 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 2079/18).
Równocześnie na organie spoczywa obowiązek ustalenia zgodności deklaracji rolnika ze stanem faktycznym. Zgodnie z art. 59 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/2116 państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli dla zapewnienia zgodności z przepisami UE. Organy przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków, weryfikując spełnienie kryteriów kwalifikowalności i podejmując działania konieczne dla prawidłowości wydatków. Powierzchnię maksymalnego kwalifikowalnego obszaru ustala się na podstawie LPIS, systemu informacji geograficznej aktualizowanego ortoobrazami lotniczymi lub satelitarnymi, umożliwiającego jednoznaczną identyfikację działek. Obowiązki organu w zakresie weryfikacji wniosku potwierdza art. 100 ust. 1–4 ustawy o Planie Strategicznym. Kontrole obejmują kompletność danych, poprawność, terminowość, spełnienie warunków kwalifikowalności oraz realizację zobowiązań.
W ocenie Sądu orzekające organy dokonały prawidłowych ustaleń co do wielkości powierzchni uprawnionej do płatności. Organ odwoławczy potwierdził prawidłowość ustaleń organu I instancji odnośnie do powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) dla działek nr [...] i [...] (działki rolne M i D).
Dla działki M poł. na dz. ewid. nr [...] jedynie [...] ha spełniało warunki do przyznania płatności, natomiast na wykluczonej powierzchni [...] ha znajdowały się zadrzewienia i zakrzaczenia, co świadczyło o braku prowadzenia na tym obszarze działalności rolniczej i niewykonywaniu zabiegów agrotechnicznych. Ustaleń powyższych dokonano na podstawie kontroli administracyjnej, w oparciu o system informacji geograficznej - informację o MKO, ortofotomapę z 2024r., materiały z oględzin działki przeprowadzonej w dniu 29 października w ramach wniosku z kampanii 2023r. Zasadnie zatem wyłączono tę część powierzchni z płatności z uwagi na brak utrzymywania jej w dobrej kulturze rolnej.
W odniesieniu do działki D poł. na dz. ewid. nr [...] organ ustalił, że choć obecnie jest ona prawidłowo użytkowana, to teren był zakrzaczony w przeszłości i w związku z tym nie spełniał wymogu pięcioletniej historii użytkowania (TUZ). Potwierdza to ortofotomapa z 2019r., na której widoczne są zadrzewienia i zakrzaczenia na całej powierzchni działki. Uzasadniało to wykluczenie z płatności rśk na 2024r. całej powierzchni tej działki.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego w tym zakresie trzeba stwierdzić, że przedstawiony przez niego wydruk mapki z kreatora wniosków, mający rzekomo obrazować stan działki w 2019r., przedstawia aktualne zdjęcie ortofotomapy wg stanu na 2024. Wydruk ten, pobrany w aplikacji eWniosek Plus ma pomóc w wypełnianiu wniosku o płatność na dany rok, ale nie przedstawia historycznego obrazu ortofotomapy lecz aktualny. Dostęp do zdjęć z okresów wcześniejszych, w tym z 2019r., mają pracownicy Wydziału ds. GIS Podkarpackiego Oddziału ARiMR, którzy sporządzili informację na temat powierzchni MKO dla działek objętych niniejszym postępowaniem i którzy przedstawili zdjęcie ortofotomapy wykonanej 25 sierpnia 2019r. Nie ulega wątpliwości, że w 2019r. na działce [...] nie był utrzymywany trwały użytek zielony (TUZ).
Wbrew zarzutom skargi organ nie pozbawił strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia zasady praworządności, ani obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Stosownie do treści art.66 ust.2 ustawy o Planie Strategicznym, to strony są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W ocenie Sądu, organ rozpatrzył wszystkie dowody przedstawione przez stronę, w tym protokół z oględzin, zdjęcia, wypisy z rejestrów i mapy. Jak wyżej wskazano część materiałów (np. mapka z kreatora eWniosku) nie mogła stanowić dowodu historii TUZ, gdyż przedstawiała tylko aktualny stan działki. Protokół z oględzin przeprowadzonych w dniu 29 października 2024r. wraz ze szkicem i zdjęciami potwierdza, że w tym dniu powierzchnia TUZ na działkach nr [...] i [...] wynosiła odpowiednio [...] ha i [...] ha, co jest zgodne z ustaleniami w niniejszym postępowaniu. Protokół z oględzin stwierdza zatem aktualny stan użytkowania, nie jest natomiast dowodem 5-letniej historii TUZ. Również dokumentacja przyrodnicza sporządzona przez eksperta nie dokumentuje historycznego stanu użytkowania, lecz odzwierciedla tylko aktualny stan przyrodniczy. Natomiast przedstawione przez skarżącego wypisy z księgi wieczystej i z ewidencji gruntów potwierdzają tytuł prawny, powierzchnię i klasyfikację gruntów, lecz nie dowodzą faktycznego użytkowania gruntów w danym czasie, a zatem czy były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, czy wykonywano niezbędne zabiegi agrotechniczne i czy prawidłowo realizowane było zobowiązanie rśk.
Reasumując, w ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na danych z urzędowego systemu LPIS, który w świetle rozporządzenia 2021/2116 stanowi system referencyjny i korzysta z domniemania prawidłowości. Dane z ortofotomap, analiz GIS oraz kontroli terenowych są spójne i nie zostały skutecznie zakwestionowane.
Bezzasadne są zarzuty dotyczące przekroczenia terminów załatwiania spraw przez organy obu instancji. Decyzja organu I instancji wydana została w dniu 28 marca 2025r., a więc w ustawowym terminie, który określony został w art. 67 ust. 11 ustawy o Planie Strategicznym. Zgodnie z tym przepisem decyzja organu I instancji powinna zostać wydana do dnia 31 maja roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pomocy – w tym przypadku do 31 maja 2025 r.
Natomiast organ odwoławczy wydał decyzję w dniu 16 czerwca 2025r., czyli w ciągu dwóch miesięcy od otrzymania odwołania (data wpływu -18 kwietnia 2025r.), dochowując ram określonych w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. Wskazana w skardze omyłka pisarska (na str.3 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) dotycząca daty wydania decyzji organu I instancji nie miała wpływu na rozstrzygnięcie.
W związku z powyższym Sąd uznał, że przeprowadzone postepowanie i wydane w niniejszej sprawie decyzje nie naruszają prawa, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI