I OZ 1161/09

Naczelny Sąd Administracyjny2010-01-04
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocykoszty sądoweniedostatekmająteknieruchomościpostępowanie sądowoadministracyjnezażalenieNSA

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący z dochodem 1755 zł i majątkiem nieruchomym nie znajduje się w niedostatku.

Skarżący J. O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił, wskazując na jego dochód i posiadany majątek. Skarżący złożył zażalenie, podnosząc argumenty dotyczące stanu zdrowia i potrzeb córki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarżący z dochodem 1755 zł i nieruchomościami nie może być uznany za osobę w niedostatku.

Sprawa dotyczy zażalenia J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie o wznowienie postępowania. Sąd pierwszej instancji odmówił, opierając się na dochodach skarżącego (1755,26 zł renty strukturalnej) oraz posiadanych nieruchomościach (dom jednorodzinny, dom w budowie, mieszkanie, nieruchomość rolna), mimo obciążenia kredytem hipotecznym. Skarżący w zażaleniu powołał się na złą sytuację zdrowotną (udar mózgu) i potrzeby córki studiującej za granicą. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom w niedostatku. W ocenie NSA, skarżący z dochodem 1755 zł miesięcznie i majątkiem nieruchomym nie może być uznany za osobę w niedostatku, a posiadany majątek może być źródłem środków na pokrycie kosztów. Okoliczności zdrowotne i potrzeby córki nie zostały udokumentowane. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba fizyczna posiadająca stały dochód i majątek nieruchomy, który może być źródłem środków finansowych, nie może być uznana za osobę w niedostatku.

Uzasadnienie

Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Posiadanie stałego dochodu i majątku nieruchomego, nawet obciążonego kredytem, świadczy o możliwości pokrycia kosztów postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, lub w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 260

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprzeciw strony od postanowienia referendarza sądowego powoduje utratę mocy przez to postanowienie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Posiadanie stałego dochodu i majątku nieruchomego wyklucza uznanie strony za znajdującą się w niedostatku. Majątek nieruchomy może stanowić źródło środków na pokrycie kosztów postępowania.

Odrzucone argumenty

Zła sytuacja zdrowotna skarżącego (udar mózgu). Potrzeby córki skarżącego związane ze studiami za granicą.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja udzielenia prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sposób, w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek, nie może mieć wpływu na ocenę, czy posiada on dostateczne środki na uiszczenie wpisu.

Skład orzekający

Małgorzata Borowiec

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście posiadania dochodów i majątku nieruchomego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i oceny stanu majątkowego strony. Może być stosowane pomocniczo w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, która jest ważna dla prawników procesowych, ale nie zawiera elementów zaskakujących ani szeroko interesujących.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OZ 1161/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2010-01-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-12-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Borowiec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wa 642/09 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2009-07-08
I OZ 515/10 - Postanowienie NSA z 2010-07-08
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 246 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 642/09 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. O. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1149/07 odrzucającym skargę J. O. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 607/05 postanawia oddalić zażalenie
Uzasadnienie
J. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1149/07 odrzucającym jego skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 607/05.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w osobie referendarza sądowego postanowieniem z dnia 13 października 2009 r., odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Na skutek sprzeciwu skarżącego, stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowienie to utraciło moc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 listopada 2009 r. odmówił J. O. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką, która studiuje w Wielkiej Brytanii. Źródłem jego utrzymania jest renta strukturalna w wysokości 1755,26 zł. Jako posiadany majątek wnioskodawca wskazał na dom jednorodzinny po rodzicach o powierzchni 57 m2, dom o powierzchni 117 m2 w budowie dla dzieci, mieszkanie o powierzchni 73,9 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 0,8511 m2, przy czym zaznaczył, że dom, który buduje w B. jest obciążony kredytem hipotecznym w wysokości 600.000 zł. Oświadczył również, że poza wymienionymi wydatkami, wykupuje część leków z uwagi na to, że jest leczony w poradniach kardiologicznej, neurologicznej, cukrzycowej i okulistycznej.
Dodatkowo, na wezwanie Sądu wyjaśnił, iż kredyt w wysokości 600.000 zł spłacił wraz z żoną w 1989 r., natomiast kwota aktualnych zobowiązań bankowych wynosi 145.000 złotych.
Sąd pierwszej instancji wskazał ponadto, że z urzędu jest mu znany fakt, iż córce skarżącego przyznano kredyt w wysokości 3145 funtów na opłacenie czesnego za I rok studiów na uniwersytecie, który będzie spłacany po ukończeniu studiów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w sytuacji, gdy skarżący uzyskuje stały miesięczny dochód w kwocie około 1755 zł oraz jest właścicielem kilku nieruchomości, nie można uznać, aby pozostawał on w niedostatku, a tym samym brak jest podstaw do przyznaniu mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. O. podnosząc, iż wprawdzie nie mieszka z córką, gdyż studiuje ona za granicą, jednakże "potrzebuje wyżywienia i mieszkania". Ponadto, skarżący ponownie powołał się na złą sytuację zdrowotną, w szczególności na przebyty w dniach 22-23 czerwca 2009 r. udar mózgu .
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Zatem instytucja udzielenia prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo, oceniając sytuację materialną strony należy brać pod uwagę nie tylko jej dochody, ale również możliwości ich uzyskania.
Instytucja przyznania prawa pomocy została bowiem wprowadzona do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej.
W przedmiotowej sprawie skarżący, jako osoba uzyskująca stały miesięczny dochód w kwocie 1755 zł miesięcznie oraz posiadająca kilka nieruchomości w żadnym wypadku nie może być za taką osobę uznany.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy wskazanym powyżej stałym miesięcznym dochodzie skarżący jest w stanie zabezpieczyć środki niezbędne do pokrycia kosztów niniejszego postępowania oraz opłacenia adwokata. Tym bardziej, że oprócz stałych dochodów posiada on także majątek nieruchomy. W orzecznictwie prezentowany jest natomiast pogląd, że sposób w jaki właściciel wykorzystuje swój majątek, nie może mieć wpływu na ocenę, czy posiada on dostateczne środki na uiszczenie wpisu. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 556).
Podnoszone natomiast w zażaleniu okoliczności dotyczące złego stanu zdrowia skarżącego oraz potrzeb jego córki związanych ze studiowaniem za granicą nie mogą zostać uwzględnione, bowiem nie zostały one w żaden sposób udokumentowane.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 z związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w postanowieniu

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI