I GSK 1925/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-25
NSAAdministracyjneWysokansa
COVID-19FGŚPpomoc publicznatrudna sytuacja finansowaustawa COVID-19rozporządzenie KEKomunikat Komisjiochrona miejsc pracydofinansowanie wynagrodzeńNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki w sprawie odmowy przyznania świadczeń na ochronę miejsc pracy z FGŚP, uznając, że spółka znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej przed pandemią.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na odmowę przyznania świadczeń na ochronę miejsc pracy z FGŚP. Spółka argumentowała, że jedynymi przesłankami przyznania pomocy są brak zaległości podatkowych i brak postępowań upadłościowych/restrukturyzacyjnych. NSA uznał jednak, że pomoc ta musi być zgodna z unijnymi ramami pomocy państwa, które wykluczają przyznawanie jej przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej przed pandemią, co miało miejsce w przypadku skarżącej spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną spółki "M." Sp. k. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę spółki na informację Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy o odmowie przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP. Spółka ubiegała się o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników na podstawie art. 15gga ustawy o COVID-19, oświadczając, że nie zalega z płatnościami i nie toczą się wobec niej postępowania upadłościowe ani restrukturyzacyjne. Jednakże, w załączonym formularzu spółka oświadczyła, że na dzień 31 grudnia 2019 r. wysokość niepokrytych strat przekraczała 50% kapitału własnego, a stosunek długów do kapitału własnego był wyższy niż 7,5. Dyrektor WUP odmówił przyznania świadczeń, powołując się na rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 651/2014, które wyklucza udzielanie pomocy przedsiębiorcom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej przed datą 31 grudnia 2019 r. WSA w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając, że odesłanie w ustawie o COVID-19 do Komunikatu Komisji Europejskiej i rozporządzenia nr 651/2014 jest skuteczne i stanowi podstawę do oceny sytuacji finansowej przedsiębiorcy. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że pomoc publiczna w kontekście pandemii COVID-19 ma charakter złożony i musi uwzględniać przepisy unijne, w tym definicję przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji. Sąd uznał, że spółka spełniała przesłanki do uznania jej za przedsiębiorstwo w trudnej sytuacji, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów P.p.s.a. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Przesłanki przyznania świadczeń nie są wyczerpujące i należy uwzględniać dodatkowe warunki wynikające z unijnych ram pomocy państwa, w tym definicję przedsiębiorstwa w trudnej sytuacji finansowej.

Uzasadnienie

Ustawa o COVID-19 zawiera odesłanie do Komunikatu Komisji Europejskiej i rozporządzenia nr 651/2014, które wykluczają przyznawanie pomocy przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej przed pandemią. Odesłanie to ma charakter ustawowy i jest skuteczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

ustawa o COVID-19 art. 15gga

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa o COVID-19 art. 15zzzh § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Prawo upadłościowe art. 11

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe

Prawo upadłościowe art. 13 § ust. 3

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pomoc publiczna w związku z COVID-19 musi być zgodna z unijnymi ramami pomocy państwa, które wykluczają przyznawanie jej przedsiębiorstwom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej przed pandemią. Odesłanie w ustawie o COVID-19 do Komunikatu Komisji Europejskiej i rozporządzenia nr 651/2014 jest skuteczne i stanowi podstawę do oceny sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Spółka znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia 2019 r., co wykluczało przyznanie jej świadczeń.

Odrzucone argumenty

Przesłanki przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy z FGŚP, określone w art. 15gga ustawy o COVID-19, są wyczerpujące i nie wymagają uwzględniania dodatkowych warunków z prawa unijnego. Komunikat Komisji Europejskiej nie stanowi źródła prawa i nie może być podstawą do odmowy przyznania świadczeń. Odesłanie do Komunikatu Komisji jest nieprecyzyjne i nie może być stosowane do nakładania dodatkowych warunków na przedsiębiorców.

Godne uwagi sformułowania

pomoc ta nie może być, co do zasady, udzielana przedsiębiorcom, którzy tak jak spółka, w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowali się już w trudnej sytuacji. wsparcie [...] zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji [...] stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. konstrukcja pomocy publicznej dla przedsiębiorców z powodu pandemii nie opiera się na wyizolowanej normie krajowej, ale ma charakter złożony, albowiem obejmuje przepisy należące nie tylko do ustawy krajowej, ale także te, które znajdują się w Traktacie o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, rozporządzeniu oraz Komunikacie Komisji Europejskiej.

Skład orzekający

Bogdan Fischer

przewodniczący

Jacek Boratyn

sprawozdawca

Joanna Salachna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy publicznej w kontekście pandemii COVID-19, w szczególności zasady wykluczenia przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej przed pandemią."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ustawą o COVID-19 i unijnymi ramami pomocy państwa. Może mieć mniejsze zastosowanie po wygaśnięciu przepisów antykryzysowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia pomocy publicznej w czasie pandemii i interpretacji przepisów unijnych przez polskie sądy, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.

Czy pomoc z FGŚP była dostępna dla firm w tarapatach przed pandemią? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1925/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący/
Jacek Boratyn /sprawozdawca/
Joanna Salachna
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 4774/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-06-15
Skarżony organ
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15gga
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "M." Sp. k. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4774/21 w sprawie ze skargi "M." Sp. k. z siedzibą w W. na informację Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2021 r. nr FGŚP.III.4220.18633.2021.JCh w przedmiocie przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od "M." Sp. k. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 15 czerwca 2022 r., sygn. V SA/Wa 4774/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA w Warszawie) po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością E. sp.k. z siedzibą w W. (dalej zwanej skarżącą lub spółką) na akt (informację) Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy (WUP) w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania spółce świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników, oddalił skargę.
W stanie faktycznym sprawy spółka wystąpiła do WUP o wypłatę jej świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP, na dofinansowanie wynagrodzeń pracowników, na podstawie art. 15gga ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej zwanej ustawą o COVID-19). We wniosku podała, że nie występują wobec niej przesłanki do ogłoszenia upadłości i nie jest prowadzone postępowanie restrukturyzacyjne lub likwidacyjne. Spółka nie zalegała z regulowaniem zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FGŚP, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca III kwartału 2019 r.
W załączniku do wniosku – Formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc publiczną związaną z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz jej skutków, spółka oświadczyła dodatkowo, że na dzień 31 grudnia 2019 r. wysokość niepokrytych strat przewyższała u niej 50% wysokości jej kapitału, według ksiąg spółki (pkt 1b części B) oraz, że w ciągu ostatnich 2 lat stosunek długów do kapitału własnego był większy niż 7,5 a stosunek zysku operacyjnego powiększonego o amortyzację do odsetek był niższy niż 1 (pkt 1d części B formularza).
Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Dyrektor WUP poinformował spółkę o odmowie przyznania jej wnioskowanego wsparcia, z uwagi na oświadczenia zawarte w pkt 1b i 1d części B załącznika do wniosku – Formularza informacji. Organ wskazał, że w myśl art. 1 ust 4 pkt. c w związku z art. 2 pkt 18 lit. a i e rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014 r., zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 651/2014"), pomoc ta nie może być, co do zasady, udzielana przedsiębiorcom, którzy tak jak spółka, w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowali się już w trudnej sytuacji. Ponadto spółka nie korzysta z wyłączeń od ww. zasady, tj. nie jest mikro, małym lub średnim przedsiębiorcą nowoutworzonym (funkcjonującym krócej niż 3 lata), jak również nie jest mikro lub małym przedsiębiorstwem, co pozwalałoby na udzielenie pomocy w związku z treścią sekcji 3.1 Komunikatu Komisji Europejskiej "Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii Covid-19 (2020 C 91 1/01 – dalej zwanego Komunikatem Komisji).
WSA w Warszawie po rozpoznaniu skargi spółki na akt Dyrektora WUP oddalił przedmiotową skargę. Sąd stwierdził, że osią sporu w przedmiotowej sprawie jest zastosowanie rozporządzenia nr 651/2014 i Komunikatu Komisji.
Odnosząc się wprost do zarzutów skargi Sąd doszedł do wniosku, że w art. 15zzzh ustawy o COVID-19 ustawodawca zawarł odesłanie do ww. Komunikatu Komisji w zakresie dookreślenia jakim podmiotom i w jakim zakresie można w czasie trwające epidemii COVID-19 udzielić wsparcia - jednolitego dla wszystkich krajów członkowskich UE. Wynika to z art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE, który upoważnia Komisję do stwierdzenia zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym, jeżeli pomoc ta ma na celu "zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego". Krajowy ustawodawca zawarł takie odwołanie chcąc, aby wymienione w powołanym przepisie instrumenty wsparcia w czasie trwającej epidemii, stanowiące pomoc publiczną w rozumieniu prawa wspólnotowego, nie naruszały postanowień art. 107 TFUE. W ten sposób z jednej strony konkretne instrumenty wsparcia w dobie kryzysu wywołanego epidemią COVID-19 wprowadzono do polskiego porządku prawnego mocą przepisu rangi ustawowej, z drugiej - zaznaczono, że odpowiadają one wspólnym dla wszystkich krajów członkowskich UE warunkom przyznawania pomocy publicznej określonym w powołanym Komunikacie Komisji, z trzeciej zaś dookreślono, że wsparcie to - jako dopuszczalna pomoc publiczna - ma na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Jak wskazuje się zaś w pkt 2.18 omawianego Komunikatu Komisji, "biorąc pod uwagę, że epidemia COVID-19 dotyka wszystkie państwa członkowskie, a wprowadzone przez nie środki ograniczające rozprzestrzenianie epidemii negatywnie wpływają na sytuację przedsiębiorstw, Komisja uważa, że pomoc państwa jest uzasadniona i może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE przez określony czas w celu zaradzenia niedoborowi płynności wśród przedsiębiorstw oraz zagwarantowania, że zakłócenia spowodowane epidemią COVID-19 nie zagrożą ich rentowności, szczególnie jeśli chodzi o MŚP." Dalej w pkt 2.19 wskazuje się, że: "W niniejszym komunikacie Komisja określa warunki zgodności z rynkiem wewnętrznym, które będzie stosowała w odniesieniu do pomocy przyznanej przez państwa członkowskie na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE. Państwa członkowskie muszą zatem wykazać, że środki pomocy państwa zgłoszone Komisji na mocy niniejszego komunikatu są konieczne, odpowiednie i proporcjonalne, aby zaradzić poważnym zaburzeniom w gospodarce danego państwa członkowskiego, oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym komunikacie są w całości spełnione."
W ocenie Sądu cytowany powyżej art. 15zzzh ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19 stanowił zatem podstawę kompetencji organu do analizowania wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek pod kątem sytuacji ekonomicznej przedsiębiorcy.
Sąd nie zanegował stanowiska skarżącej, iż Komunikat Komisji nie stanowi źródła prawa. Stwierdził jednak, że źródło odesłania do tego Komunikatu i dalej do rozporządzenia 651/2014 ma charakter ustawowy, jako że norma odniesienia znajduje umocowanie w prawie powszechnie obowiązującym – ustawie o COVID-19, co czyni definicję "przedsiębiorstwa będącego w trudnej sytuacji" składnikiem treści normatywnej. Norma odniesienia jest więc w przedmiotowym przypadku rekonstruowana nie tylko z tzw. prawa miękkiego, tj. Komunikatu Komisji, lecz także z prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 91 ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 288 TFUE, tj. rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014.
Za niezasadną Sąd uznał argumentację skargi odnoszącą się do odmiennego uregulowania wnioskowanej pomocy w ramach sekcji 3.10 Komunikatu w stosunku do postanowień zawartych w jego sekcji 3.1. Sąd stanął na stanowisku, że regulacje zawarte w sekcji 3.1 Komunikatu Komisji mają charakter uniwersalny (ogólny) i odnoszą się do wszystkich form pomocy uszczegółowionych w kolejnych podsekcjach sekcji 3 "Tymczasowe środki pomocy państwa". W ramach sekcji 3.1 zawarto przepisy ogólne odnoszące się do "Ograniczonych kwot pomocy", zaś w kolejnych podsekcjach uszczegółowiono konkretne "formy" pomocy, takie jak np. pomoc w formie subsydiowania wynagrodzeń w celu uniknięcia zwolnień podczas epidemii COVID-19 (sekcja 3.10). Nie oznacza to jednak, że w przypadku tej ostatniej formy udzielenia pomocy nie znajdą również zastosowania ogólne zasady wyrażone w ramach sekcji 3.1 Komunikatu dotyczące ograniczonych kwot pomocy, w tym odnoszące się do zakazu udzielania pomocy przedsiębiorstwom, które w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się w trudnej sytuacji (pkt 22 lit. c).
Podsumowując Sąd wskazał, że wniosek o udzielenie pomocy złożony przez stronę na podstawie art. 15zzzh ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID-19 powinien być rozpatrzony w oparciu o Komunikat Komisji.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniosła spółka, zaskarżając go w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła, na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) P.p.s.a. w zw. z art 15gga ust. 1 oraz 15gga ust. 3 pkt 1-3 w zw. z art. 15gga ust 6 pkt 4) ustany o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: ustawa C0VID-19) w zw. z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego - tj. art 15gga ust. 1 oraz 15gga ust. 3 pkt 1-3 w zw. z art. 15gga ust. 6 pkt 4) ustany COVlD-19 w zw. z Komunikatem Komisji Tymczasowe Ramy środków pomocy państwa wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii Comd-19 (Dz. Urz. UE C 911 z 20.03.2020) - poprzez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, iż przepisy te nie zawierają enumeratywnie wymienionych przesłanek przyznania świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy dotyczących kondycji finansowej przedsiębiorcy wnioskującego o przyznanie świadczenia, gdyż przesłanki uzupełniające przyznania pomocy wynikają z ww. Komunikatu Komisji, w tym z sekcji 3.1 rozdziału 3 Komunikatu, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów winna doprowadzić do ustalenia, że:
- przesłanki wypłaty świadczenia związane z kondycją finansową przedsiębiorcy zostały wymienione w art 15gga ust 1 oraz 15gga ust 3 ustawy COV1D-19 w sposób wyczerpujący, ewentualnie
- przesłanki wypłaty świadczenia związane z kondycją finansową przedsiębiorcy zostały wymienione w art 15gga ust 1 oraz art. 15gga ust 3 ustawy COVID-19 i uzupełniająco w pkt 3.10 rozdziału 3 Komunikatu Komisji w zw. z Komunikatem Komisji Tymczasowe Ramy środków pomocy państwa
2. naruszenie art 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 15zzzh ust. 1 pkt 1) ustawy Covid-19 - w zw. z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego — poprzez błędną wykładnię przepisów prawa materialnego tj. art. 15zzzh ust. 1 pkt 1) ustawy COVID-19 polegającą na przyjęciu, iż przepis ten — przez odesłanie do Komunikatu Komisji — Tymczasowe Ramy środków pomocy państwa wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii Covid-19 ustala że wsparcie uregulowane w art. 15gga ww. ustawy nie przysługuje podmiotom znajdującym się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, podczas gdy przepis ten ogranicza się do wskazania, że pomoc uregulowana w wymienionych w nim przepisach stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi w sytuacji, gdy zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i zaskarżonego aktu, i stwierdzenie obowiązku zawarcia przez Dyrektora WUP w Warszawie umowy o przyznanie skarżącej świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzeń pracowniczych.
Oprócz tego skarżąca kasacyjnie wystąpiła o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że art. 15gga nie zawiera żadnych innych warunków względem kondycji finansowej wnioskującego przedsiębiorcy sprzed zaistnienia pandemii wirusa SARS-CoV-2. Brak zaległości w regulowaniu zobowiązań publicznoprawnych na koniec trzeciego kwartału 2019 r. oraz nieprowadzenie wobec niego postępowania upadłościowego i restrukturyzacyjnego na moment składania wniosku i przyznania wsparcia to jedyne wymogi dotyczące kondycji finansowej przedsiębiorcy-wnioskodawcy. Gdyby ustawodawca chciał dokonać odwołania do Komunikatu Komisji ze skutkiem takim, aby warunki przyznania wsparcia wymielone w Komunikacie zostały bezpośrednio nałożone na polskiego przedsiębiorcę wnioskującego o pomoc, to inaczej sformułowałby treść przepisu art. 15zzzh, np. analogicznie jak w art. 15zzzzl ustawy COVID-19.
Odesłanie do innego aktu, według spółki, powinno być jasne i precyzyjne. Odesłanie po prostu do "Komunikatu Komisji" takiej cechy nie posiada, skoro dokument ten przewiduje kilkanaście rodzajów wparcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.
Zaprezentowana w skardze kasacyjnej wykładnia przepisów prawa materialnego jest nieprawidłowa, a w konsekwencji zarzut popełnienia błędu w tym zakresie przez Sąd pierwszej instancji okazał się nietrafny.
W pierwszym zarzucie kasacyjnym, skarżąca spółka zarzuciła błędną wykładnię art. 15gga ust. 1 oraz ust. 3 pkt 1 – 3 w zw. z art. 15gga ust. 6 pkt 4 ustawy o COVID-19, poprzez przyjęcie, że przepisy te nie zawierają enumeratywnie wymienionych przesłanek przyznania świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy dotyczących kondycji finansowej przedsiębiorcy wnioskującego o przyznanie świadczenia. Z kolei w drugim zarzucie kasacyjnym, autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 15zzzh ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID-19 poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wsparcie uregulowane w art. 15gga ustawy nie przysługuje podmiotom znajdującym się w trudnej sytuacji, w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014.
Z uwagi na istotę podniesionych zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że należy je rozpoznać łącznie.
Zgodnie z art. 15gga ust. 3 ustawy COVID-19 do świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy uprawniony jest przedsiębiorca: 1) który nie zalega w regulowaniu zobowiązań podatkowych, składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy lub Fundusz Solidarnościowy do końca trzeciego kwartału 2019 r., z wyjątkiem gdy zadłużony przedsiębiorca zawarł umowę z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych lub otrzymał decyzję urzędu skarbowego w sprawie spłaty zadłużenia i terminowo opłaca raty lub korzysta z odroczenia terminu płatności; 2) który nie spełnia przesłanek do ogłoszenia upadłości, o których mowa w art. 11 lub art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 3) wobec którego nie jest prowadzone postępowanie restrukturyzacyjne lub likwidacyjne. Przedsiębiorca został zobowiązany do złożenia oświadczenia, o spełnieniu ww. warunków w składanym w drodze elektronicznej wniosku (art. 15gga ust. 6 pkt 4 ustawy COVID-19). Z kolei w myśl art. 15zzzh ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19, wsparcie o którym mowa m.in. w art. 15gga - zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01) (Dz. Urz. UE C 91I z 20.03.2020, str. 1) stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce.
Ustosunkowując się do powyższej kwestii, wskazać należy, że jedną z konsekwencji członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej jest obowiązek respektowania ograniczeń w udzielaniu wsparcia przedsiębiorcom krajowym. Nie można zatem podzielić stanowiska skarżącej spółki, zgodnie z którym dla określenia przesłanek wspomnianej pomocy wystarczające jest odwołanie się do jednego tylko z przepisów ustawy krajowej, to jest do art. 15gga ust. 3 pkt 1-3 ustawy o COVID-19 z pominięciem innych regulacji prawnych. Co prawda we wskazanym przepisie rzeczywiście ustawodawca wskazał na warunki odnoszące się do kondycji finansowej przedsiębiorcy ubiegającego się o świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy, jednakże nie można przyjąć, aby regulacja ta wyłączała stosowanie innych regulacji prawnych, w szczególności tych odnoszących się do zasad udzielania pomocy publicznej.
Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie spółki, konstrukcja pomocy publicznej dla przedsiębiorców z powodu pandemii nie opiera się na wyizolowanej normie krajowej, ale ma charakter złożony, albowiem obejmuje przepisy należące nie tylko do ustawy krajowej, ale także te, które znajdują się w Traktacie o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, rozporządzeniu oraz Komunikacie Komisji Europejskiej.
Tak więc zakres uprawnienia skarżącej spółki ustalać należy nie tylko w oparciu o art. 15gga ust. 1 i 3 ustawy o COVID-19, ale także w oparciu o szereg innych unormowań, w tym art. 15zzzh ust. 1 ww. ustawy i innych przepisów, do których ten ostatni przepis odsyła – bezpośrednio i pośrednio. Trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że art. 15zzzh ust. 1 ustawy o COVID-19 wskazuje, że wsparcie, o którym mowa w art. 15gga tej ustawy ma być zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19, a w tymże Komunikacie w sekcji 3.1 pkt 22 lit. c wprost wskazano, że pomoc nie może być przyznawana przedsiębiorstwom, które w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie włączeń grupowych) czyli art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Słusznie także przyjął Sąd pierwszej instancji, że w powyższym zakresie mamy do czynienia z odesłaniem podwójnym, bo wymieniony art. 15zzzh ust. 1 ustawy COVID-19 Komunikat Komisji UE odwołuje się do zdefiniowanego w innym akcie prawnym pojęcia przedsiębiorstwa będącego w trudnej sytuacji.
Zgodzić się należało ze skarżącą spółką, że wskazany Komunikat Komisji nie stanowi źródła prawa, jednakże powyższego stanowiska nie kwestionował Sąd pierwszej instancji. Źródło odesłania do tegoż Komunikatu znajduje się w art. 15zzzh ust. 1 ustawy o COVID-19, a zatem ma charakter ustawowy bowiem norma odniesienia znajduje swoje umocowanie w przepisach powszechnie obowiązujących – ustawie COVID-19. Tym samym przyjąć należało, że odwoływanie się w Komunikacie Komisji wprost do aktu prawnego jakim jest rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 stanowiło dostateczną podstawę do przyjęcia, że przyznanie pomocy przedsiębiorcom musi uwzględniać przepisy unijne, a w tym przypadku definicję przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji (art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014).
Słusznie wskazuje spółka w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że ustawowe odesłanie do innego aktu powinno być jasne i precyzyjne. Jednakże w realiach niniejszej sprawy, w szczególności mając na uwadze okoliczności w jakich była uchwalana ustawa o COVID-19 i jej kolejne nowelizacje oraz braku możliwości przewidzenia jakie konkretnie środki będą skutecznie wspierać gospodarkę w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (i zostaną zaaprobowane przez Komisję Europejską), ogólne odwołanie się w ustawie COVID-19 do warunków zawartych w Komunikacie Komisji należało uznać za dopuszczalne.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którym regulacje zawarte w sekcji 3.1. Komunikatu Komisji – "Ograniczone kwoty pomocy" mają charakter ogólny (uniwersalny) i odnoszą się do wszystkich form udzielania pomocy, uszczegółowionych w kolejnych podsekcjach sekcji 3 Komunikatu, w szczególności w zakresie podsekcji 3.10 – "Pomocy w formie subsydiowania wynagrodzeń pracowników w celu uniknięcia zwolnień podczas epidemii COVID-19". Ograniczenie kwotowe pomocy poprzez wskazanie, że pomoc nie może być przyznana przedsiębiorstwu, które na dzień 31 grudnia 2019 r. znajdowało się już w trudnej sytuacji (za wyjątkiem mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw) odnosi się również do pomocy polegającej na subsydiowaniu wynagrodzeń w celu uniknięcia zwolnień pracowników. Prawidłowości powyższej wykładni nie podważają argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, bowiem mają one charakter czysto polemiczny ze stanowiskiem zaprezentowanym przez sąd pierwszej instancji.
Zaznaczyć przy tym należy, czego autor skargi kasacyjnej nie dostrzega, że w treści art. 15zzzh ust. 1 ustawy o COVID-10 ustawodawca wprost wskazał, że wsparcie udzielane jest zgodnie z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji, a zatem nie można przyjąć, że Komunikat ten jedynie wskazywał, że dane wsparcie stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. O tym, że takie wsparcie stanowi pomocą publiczną, przesądzają przepisy art. 107 i 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, dlatego też, przyjmując za trafną wykładnię wskazanej regulacji zaproponowaną przez skarżącą spółkę, w istocie okazałby się zbędna.
W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, co implikuje wniosek o niepodważeniu stanu faktycznego tej sprawy, zgodnie z którym wysokość niepokrytych strat spółki przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego, a także, że w ciągu ostatnich dwóch lat stosunek długów do kapitału własnego był większy niż 7,5, a stosunek zysku operacyjnego powiększonego o amortyzację do odsetek był niższy niż 1. Spełnione zatem zostały przesłanki znajdowania się skarżącej spółki w trudnej sytuacji, a w konsekwencji ziściła się podstawa odmowy udzielenia pomocy. Czyni to pogląd wyrażony w wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającym skargę prawidłowym, a zarzuty skargi kasacyjnej – nieuzasadnionymi.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 240 zł, obejmujących wynagrodzenie radcy prawnego, reprezentującego organ za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI