V SA/Wa 457/22

V SA/Wa 457/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-01-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /przewodniczący/
Jarosław Stopczyński /sprawozdawca/
Michał Sowiński
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 704/23 - Wyrok NSA z 2026-02-05
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 156 § 1, § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Siwek, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), , Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Ż. (poprzednio [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Ż.) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 grudnia 2021 r. nr 18/CE/D/GROiW/2021/ARiMR w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu pomocy finansowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem oceny sądu jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także jako: Prezes,ARiMR, organ II instancji) z dnia 17 grudnia 2021 r. nr 18/CE/D/GROiW/2021/ ARiMR utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także jako: Dyrektor, organ I instancji) z dnia 1 września 2021 r. nr 9007/6750/73/21 którą ustalono [...] spółka z o.o. w Ż. (dalej także jako: strona, spółka, skarżąca, beneficjent) kwotę nienależnie pobranych środków finansowych w wysokości 25297,50 zł uzyskanych na mocy decyzji nr 9007/6750/54/13 z dnia 8 lipca 2013 r. o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz o przyznaniu pomocy finansowej na pokrycie części kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. tj. za II półrocze 1 roku realizacji PDK wraz z odsetkami liczonymi zgodnie z art. 67 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie (...) od dnia 21 sierpnia 2013 r. liczonymi do dnia zwrotu o stawce 3,5 %.
W uzasadnieniu decyzji z dnia 17 grudnia 2021 r. organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Wypłacone nienależnie Grupie środki finansowe pochodzą ze środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art 29 ust 1 pkt 1-2 ustawy o ARiMR, gdyż zgodnie z art 3 ust. 1 lit b rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej w zw. z art. 103a ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 EFRG finansuje się je na zasadzie podziału zarządzania między Państwa Członkowskie i Wspólnotę, ( wydatki dokonywane są zgodnie z prawem wspólnotowym ) .
Istotą postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust 1 ustawy o ARiMR jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR, przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje więc swoim zakresem pobranie środków publicznych przekazanych na rachunek bankowy rolnika, uznanych następnie za pobrane nienależnie.
Ustalenia będące podstawą wydania takiej decyzji mogą wynikać z przeprowadzonej kontroli - przez stosowne komórki ARiMR; w czasie których zostaną stwierdzone nieprawidłowości czy też niezgodności, ale może też być podstawą wydania takiej decyzji fakt, że decyzja, na podstawie której daną pomoc przyznano została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego (prawomocny wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt ISA/01551/19).
Zgodnie z art. 1 ust 1 rozporządzenia nr 2988/95 w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przyjmuje się ogólne zasady dotyczące jednolitych kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego. W ust. 2 zdefiniowano dla potrzeb tego rozporządzenia nieprawidłowość jako jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo przez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.
W art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 postanowiono, że każda nieprawidłowość będzie pociągała za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści, m.in. poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych należnie lub bezprawnie uzyskanych.
Z treści przywołanych przepisów wynika zatem wyraźnie, że zobowiązanie do zwrotu kwot pieniężnych bezprawnie uzyskanych musi pozostawać w związku z nieprawidłowościami - zdefiniowanymi w art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95.
W art. 2 ust 4 rozporządzenia nr 2988/95 wskazano, że procedury dotyczące zastosowania wspólnotowych kontroli, środków i kar będą podlegały prawu Państw członkowskich , jednakże z zastrzeżeniem stosowanego prawa wspólnotowego.
Mając na uwadze powyższe, nieprawidłowość należy zdefiniować jako naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem (art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95). Nieprawidłowość, stanowiąca podstawę do podjęcia środków chroniących interesy finansowe Wspólnot Europejskich, obejmuje zatem wszystkie przypadki, w których stwierdzono jakiekolwiek naruszenie prawa wspólnotowego w działaniu lub zaniechaniu rolnika, powodujące lub mogące spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty.
Zgodnie z art. 103 a ust. 1 rozporządzenia nr 1234/2007 oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o organizacji rynków (...), pomoc finansowa jest udzielana wstępnie uznanym grupom producentów owoców i warzyw na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej pomoc finansowa jest udzielana wstępnie uznanym grupom producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej oraz na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania.
Jednocześnie zgodne z art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, wydatki publiczne (a do takich należy pomoc uzyskana przez Grupę w ramach wsparcia dla producentów owoców i warzyw) powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów.
Zatem mając na uwadze powyższe Grupa powinna realizować cel polegający na wydatkowaniu środków zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności, oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów.
W wyniku analizy zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, iż Grupa w dniu 22 listopada 2012 r. zakupiła od firmy [...] 50 szt. wózków sadowniczych o ładowności 450 kg, za łączną wartość netto 100 000,00 zł. Z faktury VAT nr [...] wynika, iż wartość netto jednego wózka wyniosła 2 000,00 zł. Następnie w dniu 11 grudnia 2012 r. Grupa zakupiła od firmy [...] 60 szt. pojemników do zbioru [...] za łączną kwotę netto 24 000,00 zł, co udokumentowano fakturą VAT nr [...]. Wartość jednego pojemnika wyniosła 400 zł.
Grupa w złożonym wniosku o płatność w kwocie poniesionych kosztów na inwestycję uwzględniła m.in. koszty zakupu 50 szt. wózków sadowniczych za cenę 100 000,00 zł oraz 60 szt pojemników do zbioru za cenę 24 000,00 zł
Natomiast operat szacunkowy dot. powyżej wskazanych ruchomości, sporządzony przez F. G. w dniu 14 listopada 2015 r. na wniosek Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR, określał wartość rynkową ww. ruchomości na dzień ich zakupu na kwotę:
• wózek sadowniczy 1 437,00 zł,
• pojemnik do zbioru 282,00 zł.
Wobec powyższego wartość zakupionych przez Grupę wózków oraz pojemników oszacowana została na łączną kwotę 90 170,00 zł (50 szt. x 1 437 zł/szt. = 73 350 zł, 60 szt. x 282 zł/szt. = 16 920 zł). F. G. jako biegły sądowy w zakresie maszyn i urządzeń, biegły skarbowy w zakresie wyceny maszyn i urządzeń technicznych oraz rzeczoznawca [...] w podsumowaniu wskazał, iż cena zakupu 50 szt wózków w kwocie 100 000,00 zł oraz 60 szt. pojemników w kwocie 24 000,00 zł przekracza cenę rynkową wózków o 26 650,00 zł oraz cenę rynkową pojemników o 7 080,00 zł.
Dokument ten został uznany za wiarygodny dowód i na jego podstawie organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe Strona wnioskując o refundację kosztów zakupu 50 szt. wózków sadowniczych , oraz 60 szt pojemników do zbioru zawyżyła ich wartość o 33 730 zł a tym samym jej działanie było niezgodne z wymogami art. 27 rozporządzenia nr 1605/2002.
Zgodnie z art 117 ust 1 rozporządzenia nr 543/2011 płatności oblicza się na podstawie kwoty, którą uznano za kwaliflkowalną. Za kwotę kwalifikowalną nie mogą być uznane kwoty wydatków, które zostały dokonane z naruszeniem zasad gospodarności, efektywność i skuteczności wynikających z ww. przepisów prawa UE i prawa krajowego.
Podkreślić należy, iż w myśl art. 47 pkt 1 lit. a rozporządzenia nr 543/2011 wkład unijny w pomoc określoną w art. 103a ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, z zastrzeżeniem ust. 4 niniejszego artykułu, wynosi 75 % w regionach kwalifikowalnych w ramach celu konwergencji.
W związku z powyższym pomoc finansowa na pokrycie części kwalifikowalnych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania przyznana decyzją Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR nr 9007/6750/54/13 z dnia 8 lipca 2013 r. powinna zostać pomniejszona o 25 297,50 zł (75% z kwoty 33 730,00 zł).
Tym samym kwota nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych Grupie na pokrycie części kwalifikowalnych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uzyskania wynosi 25 297,50 zł.
W ocenie organu II instancji wyjaśnienia wymaga, iż wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia Grupie kwoty nienależnie pobranej pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowalnych kosztów inwestycji było konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości w toku kontroli, a zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych nie wymaga uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznych decyzji o przyznaniu pomocy.
W przedmiotowej sprawie Prezes ARiMR dokonał analizy upływu terminu przedawnienia wskazanego w art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95, zgodnie z którym okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej wart. 1 ust. 1. Jednak przy obliczaniu terminu przedawnienia należy brać pod uwagę także zdarzenia przerywające bieg przedmiotowego terminu, gdyż zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95 przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo.
Zdaniem organu przed upływem podstawowego terminu 4-letniego doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia określonego w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy zdanie pierwsze rozporządzenia 2988/95 poprzez doręczenie w dniu 26 września 2016 r. decyzji nr 9007/6750/165/16 z dnia 21 września 2016 r. wydanej przez Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR o uchyleniu w części decyzji ostatecznej z dnia 8 lipca 2013 r. nr 9007/6750/54/13 w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.
Wskutek rozstrzygnięcia nr 9007/6750/165/16 z dnia 21 września 2016 r. zmniejszeniu uległa kwota pomocy finansowej, a w uzasadnieniu wyjaśniono, że nadpłacona kwota pomocy w wysokości 25.297,50 zł będzie podlegać zwrotowi po przeprowadzeniu postępowania w sprawie nienależnie pobranych płatności.
Do kolejnego przerwania biegu terminu przedawnienia doszło w dniu 6 listopada 2017 r. poprzez doręczenie ostatecznej decyzji Prezesa ARiMR nr 97/17 z dnia 31 października 2017 r. o uchyleniu w zaskarżonej części decyzji nr 9007/6750/165/16 z dnia 21 września 2016r. o uchyleniu decyzji ostatecznej nr 9007/6750/54/13 z dnia 8 lipca 2013 r. w zakresie dotyczącym przyznania pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowalnych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.
W ocenie organu II instancji do kolejnego przerwania biegu terminu przedawnienia doszło w dniu 3 września 2021r. na skutek doręczenia zaskarżonej decyzji organu I instancji.
Powyższe wskazuje, że nie doszło do przedawnienia uprawnienia do wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków, wskutek kilkukrotnego przerwania biegu 4- letniego terminu przedawnienia.
Z ostrożności organ wskazuje, że można wykazać, iż termin przedawnienia jeszcze nie upłynął, także przez odwołanie do treści art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia nr 2988/95, który stanowi, że "W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu".
W przedmiotowej sprawie termin przedawnienia dochodzenia nienależnie lub nadmiernie wypłaconej pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania za okres od lipca 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. w zakresie 25 297,50 zł (75 % z kwoty 33 370,00 zł) przyznanych decyzją Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR nr 9007/6750/54/13 z dnia 8 lipca 2013 r. został przedłużony do daty zakończenia programu tj. do 31 maja 2020 r.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła strona zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:
1. błędnego zastosowania art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR (dz.U 2019.1505 tekst jedn.) w zw. z art. 44 ust.3 ustawy o finansach publicznych (dz.U 2021.305) w zw. z art.1 ust.1 i 2 w zw. z art.2 ust. 4 w zw. z art. 4 ust.1 rozporządzenia Rady ((WE) 2988/95 w zw. z art. 16 § 1 k.p.a., poprzez ustalenie decyzją kwoty 25 297,50 zł nienależnie pobranych płatności przez Skarżącą, otrzymanych na mocy ostatecznej i prawomocnej decyzji o nr 9007/6750/54/13, na podstawie wykonanej na zlecenie organu I instancji wyceny rzeczoznawcy, pomimo, że w/w przepisy nie dają kompetencji organom Agencji do ustalania nienależnie pobranych środków na podstawie ustaleń w zakresie wyceny ruchomości poczynionych po ich przyznaniu ostateczną i prawomocną decyzją, tj. na podstawie ponownych ustaleń faktycznych, które mogły być jedynie poczynione w postępowaniu o przyznanie pomocy finansowej;
2. błędnego zastosowania art. 3 ust. 1 akapit czwarty rozporządzenia Rady (WE)2988/95, poprzez niezastosowanie powołanego przepisu i przyjęcie ,że nie doszło do upływu terminu przedawnienia do ustalenia nienależnie pobranych płatności, pomimo że zgodnie z tym przepisem termin przedawnienia upływa najpóźniej z okresem odpowiadającym podwójnemu terminowi przedawnienia, niezależnie od ilości przerwania tego terminu, tj. po upływie 8 lat jeżeli w tym terminie organ nie nałożył sankcji, a zatem w przedmiotowej sprawie termin przedawnienia upłynął najpóżniej w dniu 8 lipca 2021r., a decyzja organu I instancji została wydana w dniu 1 września 2021 r.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca spółka wniosła:
1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu niższego stopnia;
2. o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącej, według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł ojej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala — art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia zgodnie z powołanymi wyżej przepisami stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 29 ust.1 ustawy o Agencji jest zbadane czy doszło do ustalenia i wypłaty środków pochodzących z funduszy unijnych lub krajowych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, czy istnieje obowiązek ich zwrotu oraz czy nie wystąpiły przesłanki wykluczające taki zwrot. Dodatkowo podkreślenia wymaga, iż jak wynika z utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, której wyrazem jest m.in. wyrok NSAz 28 listopada 2019 r. (sygn. akt I GSK 1526/18) postępowanie prowadzone w trybie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego przedmiotem jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wskazanych w tym przepisie, a następnie - określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków.
W tym miejscu wskazać należy, iż nienależną płatnością jest zgodnie z przepisami UE wypłacona podmiotowi przez organ administracji kwota pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej i krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, jako świadczenie dokonane przez organ administracji publicznej na jego rzecz, które przestało być należnym w całości lub części na skutek wygaśnięcia obowiązku jego wypłacenia z powodu późniejszego zaistnienia okoliczności przewidzianych w przepisach regulujących pomoc finansową.
Z kolei art. 4 ust. 1 tiret 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995 312.1), wskazuje, iż każda nieprawidłowość będzie pociągała za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych należnych lub bezprawnie uzyskanych.
Przez pojęcie nieprawidłowości, zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2988/95, rozumiane jest jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego (unijnego) wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Unii lub w budżetach, które są zarządzane przez Unię, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Unii, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem.
Jedną z podstawowych zasad wypłaty pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów jest to, że środki te muszą być wydatkowane zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności oraz w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów (art. 44 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 305, zwanej dalej "ustawą o finansach publicznych") oraz art. 33 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu (...)
W związku z powyższym ARiMR jako agencja płatnicza jest zobowiązana do przestrzegania ww. zasad i ich stosowania w ramach rozpatrywanych przez siebie spraw.
Wydanie decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego Gwarancji, przeznaczonych na realizacje Wspólnej Polityki Rolnej, następuje tylko wtedy, gdy płatność została zrealizowana (wypłacona). Postępowanie w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków ma charakter samodzielny i nie wymaga uprzedniego wzruszenia, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania, ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r.. sygn. akt II GSK 96/12; wyrok NSA z 15 listopada 2012 r.. sygn, akt II GSK 518/11: wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2011 r" sygn. akt V SA/Wa 1684/11). Płatność nienależna jest to płatność przyznana niezgodnie z przepisami unijnymi i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności. Ponieważ przepisy nie definiują płatności nienależnej, jej sensu należy poszukiwać w ustaleniu warunków do płatności należnej. Ustalenie, że dokonano wypłaty z uchybieniem któregokolwiek z warunków, będzie oznaczało nieprawidłowe wydatkowanie kwoty pomocy, których zwrotu jako płatności nienależnej należy dochodzić w oparciu o przyjęte przez dane państwo procedury. Do przyjęcia, że płatność jest nienależna nie jest niezbędne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, na podstawie której płatność została przyznana.
W świetle tego o czym była mowa powyżej sąd zwraca uwagę na to, iż skarżąca w istocie nie podważyła na etapie postępowania administracyjnego dowodu w postaci aparatu szacunkowego sporządzanego przez biegłego sądowego F. G. odnoszącego się do wartości nabytych przez skarżącego nieruchomości. Wycena tychże nieruchomości okazała się być kluczową dla rozstrzygnięć zapadłych w obu instancjach przedmiotowej sprawy. Zdaniem biegłego cena zakupu 50 sztuk wózków w kwocie 100 000,00 zł, oraz 60 sztuk pojemników w kwocie 240 000,00 zł przekraczała cenę rynkową pojemników o 7080,00 zł.
W ocenie sądu powyższych informacji dotyczących wartości w/w ruchomości organ nie mógł zignorować, tym rzadziej iż skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie podjęła nawet próby przeprowadzenia kontr-dowodu w tej materii.
Tym samym skarżąca nie zrealizowała celu określonego art. 122 lit c tiret (iii) rozporządzenia nr 1234/2007 dotyczącego optymalizacji kosztów, jak również nie dopilnowała, aby jej działanie było zgodne z art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, tj. aby wydatki publiczne (a do takich należy pomoc uzyskana przez Grupę w ramach wsparcia dla producentów owoców i warzyw) dokonywane były w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów.
Jednocześnie w sprawie nie wystąpiły przesłanki negatywne do ustalenia Grupie nienależnie pobranej płatności, tj. do przedawnienia wynikającego z przepisów art. 3 rozporządzenia 2988/95. Kwestię przedawnienia obowiązku zwrotu pobranych płatności należy ocenić w oparciu o art. 3 ust.1 rozporządzenia Rady(WE EURATOM) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 roku w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, który stanowi, że okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości.
Przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledzenia lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okresu przedawnienia biegnie na nowo. Upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej gdy mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary. Ponadto, co istotne w powyższym przepisie art. 3 ust. 1 rozporządzenia 2988/95 w przypadku programu wieloletniego przewidziano modyfikację upływu terminu przedawnienia przez jego przedłużenie do momentu ostatecznego zakończenia programu. Zatem w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Odnosząc się do poniesionego w skardze zarzutu błędnego zastosowania przez Agencję dyspozycji zawartej w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR Sąd wskazuje, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Wydanie przez organy ARiMR decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności jest konsekwencją stwierdzonych uchybień w zakresie wskazania przez Grupę wartości ruchomości o których wyżej mowa.
Jednocześnie z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika zdaniem Sądu, że organy administracji wyczerpująco zebrały materiał dowodowy w zakresie niezbędnym do wydania zaskarżonej decyzji oraz dokonały jego wszechstronnej i prawidłowej oceny, a przy tym właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zawartymi w K.p.a., zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 K.p.a. Powyższe ustalenia i dokonana ocena znalazły również odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, stosownie do treści art. 107 § 3 K.p.a.
Podsumowując, w niniejszej sprawie nie doszło do takiego naruszenia przepisów postępowania, czy też prawa materialnego, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji
Z tych też względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.