V SA/Wa 455/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2008-02-29
NSAubezpieczenia społeczneNiskawsa
prawo pomocyubezpieczenia społecznekoszty sądoweustanowienie adwokataWSAZUSpostanowienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata dla skarżącego, odmawiając jednocześnie zwolnienia z kosztów sądowych z uwagi na ustawowe zwolnienie w sprawach ubezpieczeń społecznych.

Skarżący M. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i radcy prawnego. Sąd uznał, że skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych, dlatego wniosek w tym zakresie był bezprzedmiotowy. Natomiast w odniesieniu do ustanowienia pełnomocnika, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że sytuacja finansowa skarżącego nie pozwala mu na poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek M. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony w związku ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności składkowych. Skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego. Sąd, powołując się na art. 239 pkt 1 lit. e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził, że skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, co czyni jego wniosek w tym zakresie bezprzedmiotowym. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie pomocy prawnej z urzędu, sąd przywołał przepisy dotyczące prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Analizując sytuację materialną skarżącego, który prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i córką, jest bezrobotny i utrzymuje się z renty żony oraz jej wynagrodzenia (łącznie 1.740 zł brutto), sąd uznał, że skarżący wykazał niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając pomoc jednego profesjonalnego pełnomocnika za wystarczającą, i oddalił wniosek o ustanowienie radcy prawnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy, ponieważ skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a., strony skarżące działania organów w sprawach ubezpieczeń społecznych są ustawowo zwolnione z kosztów sądowych, co czyni wniosek o zwolnienie bezprzedmiotowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 239 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 243 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

p.p.s.a. art. 246 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

p.p.s.a. art. 258 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 7

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudna sytuacja materialna skarżącego uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Odrzucone argumenty

Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych (uznany za bezprzedmiotowy z uwagi na ustawowe zwolnienie).

Godne uwagi sformułowania

koszty te obciążają budżet państwa ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny

Skład orzekający

Tomasz Zawiślak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania prawa pomocy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem pomocy, a nie meritum sprawy. Jest jednak ważna dla osób ubiegających się o pomoc prawną.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 455/08 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-02-29
Data wpływu
2008-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Tomasz Zawiślak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 243 § 1, art. 239 pkt 1 lit. e, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy; postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Uzasadnienie
M. N. wnosząc skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2007 r. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 2 lutego 2007 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego.
W uzasadnieniu wniosku, jako fakty z których wynika, iż wniosek jest zasadny wskazał, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i studiującą córką. Oświadczył, iż jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w urzędzie pracy, utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez żonę w postaci świadczenia rentowego i wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości 1.730 złotych brutto. Wyjaśnił, iż posiada mieszkanie o powierzchni 36,34 m2 oraz samochód osobowy marki FSO 1500, innego majątku w postaci oszczędności, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych nie posiada. Z akt sądowych (skarga) wynika, iż skarżąca posiada również zadłużenie z tytułu nieopłacenia czynszu za mieszkanie.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a. – prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i radcy prawnego.
Zważyć należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Przedmiotem skargi M. N. jest decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, zatem skarżący jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co oznacza że koszty te obciążają budżet państwa, a jego wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Zauważyć należy, iż skarżący nie był wzywany do uiszczenia wpisu od skargi.
W związku z tym, że ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku ich ponoszenia, postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie pomocy prawnej z urzędu zauważyć należy, iż zgodnie z art. 262 ustawy p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Zasadność wniosku skarżącego rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie on zobowiązany ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jego możliwości finansowe.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Oceniając wniosek skarżącego wzięto pod uwagę jego sytuację zdrowotną, majątkową oraz dochody. Łączny dochód uzyskiwany przez skarżącego, jego żonę i córkę wynosi obecnie 1.740 złotych brutto i pozwala wyłącznie na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych. Wobec tego należy uznać, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec faktu, iż skarżący wniósł o ustanowienie adwokata i radcy prawnego uznać należy, iż wystarczająca jest w sprawie pomoc jednego profesjonalnego pełnomocnika postanowiono w związku z tym ustanowić dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokata i oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI