V SA/Wa 41/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-05-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnaczynność egzekucyjnaskargaMinister Finansówgrzywna w celu przymuszeniazajęcie świadczeniapostępowanie egzekucyjnezarzuty materialnoprawnezarzuty formalnoprawneprawo procesowe administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Finansów dotyczące oddalenia skargi na czynność egzekucyjną, uznając prawidłowość zajęcia świadczenia emerytalnego i odrzucając zarzuty materialnoprawne jako niedopuszczalne w trybie skargi na czynność egzekucyjną.

Skarga dotyczyła postanowienia Ministra Finansów utrzymującego w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego. Czynność egzekucyjna polegała na zajęciu świadczenia emerytalnego skarżącej w celu ściągnięcia grzywny w celu przymuszenia. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty, w tym dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego i braku doręczenia dokumentów. Sąd uznał, że skarga na czynności egzekucyjne nie jest właściwym trybem do badania zarzutów materialnoprawnych, które powinny być rozpatrywane w ramach zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej. Stwierdzono, że sama czynność zajęcia świadczenia była prawidłowa formalnie, a zarzuty dotyczące wad tytułu wykonawczego nie mogły być rozpoznane w tym postępowaniu.

Przedmiotem sprawy była skarga T. S. na postanowienie Ministra Finansów, które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...]. Czynność egzekucyjna polegała na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego w celu ściągnięcia grzywny w celu przymuszenia, nałożonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca podniosła szereg zarzutów, w tym brak uprzedniego doręczenia upomnienia, nieistnienie egzekwowanego obowiązku, wadliwość tytułu wykonawczego oraz brak doręczenia odpisu tytułu wykonawczego przed dokonaniem zajęcia. Minister Finansów, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, wyjaśnił, że skarga na czynności egzekucyjne (art. 54 u.p.e.a.) służy do kwestionowania prawidłowości dokonania czynności egzekucyjnych i dopuszczalne są w niej zarzuty formalnoprawne, natomiast zarzuty materialnoprawne wykraczają poza zakres tego postępowania. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko Ministra Finansów. Stwierdził, że czynność zajęcia świadczenia emerytalnego została dokonana zgodnie z art. 79 u.p.e.a. i zawierała wszystkie wymagane elementy. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego, nieistnienia obowiązku czy dopuszczalności egzekucji (art. 33 u.p.e.a.) powinny być podnoszone w odrębnym postępowaniu w przedmiocie zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, a nie w trybie skargi na czynność egzekucyjną. W związku z tym, sąd uznał skargę za niezasadną i oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a., stwierdzając zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na czynności egzekucyjne służy do kwestionowania prawidłowości dokonania czynności egzekucyjnych i dopuszcza zarzuty formalnoprawne, natomiast zarzuty materialnoprawne wykraczają poza zakres tego postępowania i powinny być podnoszone w ramach zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej.

Uzasadnienie

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozróżnia środki zaskarżenia. Skarga na czynność egzekucyjną dotyczy wadliwości samej czynności, podczas gdy zarzuty na prowadzenie egzekucji dotyczą istnienia obowiązku, jego wysokości, dopuszczalności egzekucji itp. Te ostatnie nie mogą być badane w trybie skargi na czynność egzekucyjną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora.

u.p.e.a. art. 79 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Reguluje zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 79 § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa obowiązek organu egzekucyjnego w zakresie zawiadomienia zobowiązanego o zajęciu.

u.p.e.a. art. 1a § 12

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja środka egzekucyjnego, w tym egzekucji ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego.

u.p.e.a. art. 67 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa elementy, które powinno zawierać zawiadomienie o zajęciu świadczenia emerytalnego.

u.p.e.a. art. 33

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej, które nie mogą być rozpoznawane w trybie skargi na czynność egzekucyjną.

u.p.e.a. art. 122 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

u.p.e.a. art. 124 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy ściągania nieuiszczonych grzywien w trybie egzekucji należności pieniężnych.

u.p.e.a. art. 32

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

u.p.e.a. art. 27 § 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa wymogi formalne tytułu wykonawczego.

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy badania dopuszczalności egzekucji.

u.p.e.a. art. 34 § 3 i 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

P.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

u.p.e.a. art. 59 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Okoliczności powodujące niewykonalność obowiązku niepieniężnego.

k.p.a. art. 162

Kodeks postępowania administracyjnego

Związanie decyzji administracyjnej stanem rzeczy.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa wzory druków stosowanych w postępowaniu egzekucyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na czynność egzekucyjną nie jest właściwym trybem do badania zarzutów materialnoprawnych. Czynność zajęcia świadczenia emerytalnego była prawidłowa formalnie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego. Zarzuty dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Zarzuty dotyczące braku doręczenia dokumentów przed dokonaniem zajęcia. Nietrafne wskazanie numeru systemowego tytułu wykonawczego w zawiadomieniu o zajęciu.

Godne uwagi sformułowania

skarga na czynności egzekucyjne jest środkiem prawnym ochrony przed naruszeniami przepisów postępowania w ramach tego środka zaskarżenia można jednak podnosić zarzuty formalnoprawne w trybie skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego nie można podnosić zarzutów materialnoprawnych zarzuty te wykraczają poza przedmiot w postępowania prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a. zarzuty z art. 33 i skarga na czynności egzekucyjne z art. 54 u.p.e.a. i to dwa odrębne środki zaskarżenia wnoszone w różnym terminie i rozpoznawane z zastosowaniem innych przesłanek ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulując poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego, umożliwia zobowiązanemu kwestionowanie podejmowanych w jego toku rozstrzygnięć skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Skład orzekający

Ewa Wrzesińska - Jóźków

przewodniczący

Piotr Piszczek

sędzia

Piotr Kraczowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że skarga na czynność egzekucyjną nie służy do badania zarzutów materialnoprawnych, które powinny być podnoszone w ramach zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i rozróżnienia środków zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową kwestię proceduralną w postępowaniu egzekucyjnym: rozróżnienie między skargą na czynność egzekucyjną a zarzutami na prowadzenie egzekucji. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.

Kiedy skarga na czynność egzekucyjną nie wystarczy? Sąd wyjaśnia granice ochrony prawnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 41/12 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Piotr Kraczowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 54 par 1; art. 79; art. 67 par 2; art. 29 par 1; art. 27 par 1 i 2; art. 34 par 3 i 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną - oddala skargę -
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez T. S. (zwaną dalej: skarżącą) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Ministra Finansów z [...] października 2011 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...] czerwca 2011 r. nr [...] wydane w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...].
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...], działając jako organ egzekucyjny, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] (zmienionego na nr [...]) wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] obejmującego należność z tytułu grzywny w celu przymuszenia prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej. Zawiadomieniem z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego w ZUS Oddział w [...]. Dłużnik zajętej wierzytelności powyższe zawiadomienie otrzymał [...] kwietnia 2011 r. Skarżącej zaś jego odpis wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono [...] kwietnia 2011 r.
Pismem z [...] maja 2011 r. skarżącą złożyła skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego wraz z wnioskiem o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Podniosła zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej tj. brak uprzedniego doręczenia upomnienia, nieistnienia egzekwowanego obowiązku, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. dalej: u.p.e.a.) przez tytuł wykonawczy. Podkreśliła, że odpis tytułu wykonawcze otrzymała dopiero wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu, co spowodowało, że nie mogła zgodnie z pouczeniem wnieść zarzutów.
Postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w [...] odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego, następnie postanowieniem z [...] czerwca 2011 r. oddalił skargę.
Na rozstrzygnięcie w sprawie skargi na czynności egzekucyjne skarżąca wniosła zażalenie z [...] lipca 2011 r. (uzupełnione pismem z [...] września 2011 r.), wnosząc jednocześnie o wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Skarżąca podtrzymała zarzuty wskazane w piśmie z [...] maja 2011 r. oraz przedstawiła szereg zarzutów dotyczących treści tytułu wykonawczego. Podkreśliła, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie doręczył jej odpisu tytułu wykonawczego obejmującego należność z tytułu grzywny w celu przymuszenia przed podjęciem zaskarżonej czynności egzekucyjnej, co uniemożliwiło wniesienie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Wskazała, że prowadzone postępowanie egzekucyjne jest krzywdzące i przedwczesne, doprowadziło do rozstroju zdrowia oraz związanych z tym dodatkowych kosztów leczenia, budynek zaś, którego rozbiórkę nakazał Powiatowi Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] nie istnieje oraz został złożony wniosek o wznowienie postępowania w tej sprawie. Wskazała jako niezrozumiałe stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w [...], bowiem w jednym akapicie podkreślił, że "błędnym jest stanowisko Strony, iż przed wszczęciem postępowania o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia winna otrzymać tytuł wykonawczy" a następnie odwołuje się do art. 122 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 u.p.e.a. oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Do zażalenia załączyła zdjęcia budynków gospodarczych oraz zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych z [...] lipca 2005 r.
Minister Finansów utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji wskazał, że skarga na czynności egzekucyjne przewidziana w art. 54 u.p.e.a. jest środkiem prawnym ochrony przed naruszeniami przepisów postępowania. Zobowiązany, zaskarżając czynność egzekucyjną, może spowodować skontrolowanie prawidłowości jej dokonania. W ramach tego środka zaskarżenia można jednak podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. W trybie skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego nie można podnosić zarzutów materialnoprawnych. W trybie art. 54 u.p.e.a., kontrolą objęta jest zaskarżona czynność egzekucyjna, przez którą rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Wyjaśnił także, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem szczególnym, do jego wszczęcia dochodzi wówczas, gdy zobowiązanie jest wymagalne, a nie zostało uregulowane w dobrowolny sposób.
Mając na uwadze powyższe Minister wyjaśnił, że skarżąca nie uiściła w wyznaczonym terminie grzywny w celu przymuszenia, w związku z tym naraziła się na znoszenie skutków przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej. Stosownie bowiem do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny mając na celu doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze pieniężnym stosuje środki egzekucyjne, wymienione w art. 1 a pkt. 12 lit. a tej ustawy. W przedmiotowej sprawie podjęte zostały czynności egzekucyjne mające na celu zastosowanie środka egzekucyjnego wymienionego w tym przepisie - egzekucji ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego. Czynności tej dokonano na podstawie art. 79 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń zobowiązanego, przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób.
Następnie Minister Finansów wskazał, że nie znalazł podstaw do zmiany łub uchylenia zaskarżonego postanowienia organu I instancji, gdyż w sprawie możliwe było przeprowadzenie czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z ubezpieczenia społecznego, nie stwierdzono też uchybień formalnych w dokonanej czynności egzekucyjnej. Bowiem druk zawiadomienia o zajęciu świadczenia odpowiada wzorowi określonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.), zawiadomienie zostało podpisane przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego, a ponadto doręczone zostało za potwierdzeniem odbioru zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności, jak i zobowiązanemu.
Minister odnosząc się do zarzutu skarżącej – że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie doręczył jej odpisy tytułu wykonawczego obejmującego należność z tytułu grzywny w celu przymuszenia przed podjęciem zaskarżonej czynności egzekucyjnej, co uniemożliwiło wniesienie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej – wyjaśnił, iż wobec skarżącej są prowadzone dwa postępowania egzekucyjne na podstawie przepisów u.p.e.a. Prowadzona jest egzekucja obowiązku o charakterze niepieniężnym dotyczącym rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego na posesji nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] oraz odrębna egzekucja dotycząca należności pieniężnej - należności stanowiącej grzywnę w celu przymuszenia do wykonania powyższego obowiązku. W związku z niewykonaniem rozbiórki budynku gospodarczego, działający w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] jako organ egzekucyjny, na podstawie regulacji zawartej w rozdziale 2 Działu III u.p.e.a., dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym, nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia. Zgodnie z art. 122 § 1 u.p.e.a. – grzywnę tę nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 u.p.e.a. oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Jednakże, wbrew stanowisku skarżącej, doręcza się odpis tytułu wykonawczego obejmującego obowiązek o charakterze pieniężnym, w postanowieniu zaś określa się m.in. wysokość grzywny, wskazuje termin jej zapłaty oraz wzywa do wykonania obowiązku określonego w tytule. Minister podkreślił, że na mocy art. 124 § 1 u.p.e.a. nałożone grzywny w celu przymuszenia, nieuiszczone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji należności pieniężnych, określonym w ustawie. Z uwagi na brak uregulowania przedmiotowej grzywny w terminie wskazanym w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...], jako wierzyciel tej należności, wystawił tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji należności pieniężnych i skierował go, zgodnie z art. 19 § 1 u.p.e.a., do organu egzekucyjnego uprawnionego do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych tj. Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...]. Podkreślił, iż w egzekucji należności pieniężnych zasadą jest doręczanie odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego, o ile nie został wcześniej doręczony. Powyższe wynika m.in. z zastosowanego w przedmiotowej sprawie art. 79 § 4 pkt 1 u.p.e.a., jak również z art. 32 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Prawidłowo zatem w przedmiotowej sprawie doręczono skarżącej odpis tytułu wykonawczego nr [...] wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu świadczenia z [...] kwietnia 2011 r. i wbrew jej stanowisku, okoliczność ta nie pozbawiła prawa wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Dodał należy, iż jak wynika z akt sprawy skarżąca skorzystała z tego środka zaskarżenia i postępowanie w tej sprawie jest w toku.
Minister odnosząc się do zarzutów dotyczących braku uprzedniego doręczenia upomnienia, nieistnienia egzekwowanego obowiązku, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz błędów w tytule wykonawczym, wyjaśnił, że kwestie te wykraczają poza przedmiot w postępowania prowadzonego w trybie art. 54 u.p.e.a. Kwestie te dotyczą bowiem okoliczności stanowiących zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Zarzuty z art. 33 i skarga na czynności egzekucyjne z art. 54 u.p.e.a. i to dwa odrębne środki zaskarżenia wnoszone w różnym terminie i rozpoznawane z zastosowaniem innych przesłanek. Powyższe środki zaskarżenia są niekonkurencyjne. Minister podkreślił, że skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i kwestie te są przedmiotem postępowania w tej sprawie.
W skardze z [...] listopada 2011 r. na powyższe postanowienie Ministra Finansów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem:
- art. 7 k.p.a. poprzez stwierdzenie mijające się z prawda stanu faktycznego tj. zawieszenia postanowienia egzekucyjnego;
- art. 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie uzupełnienia do wniesionego zażalenia, co można stwierdzić w braku odniesienia się do ważnych kwestii podstaw prawnych związanych z tytułem wykonawczym;
- art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnień co do zasadności przesłanek, którymi kierowano się w postępowaniu, jak również pominięcie stwierdzenia stanu faktycznego tj. istnienia 2 odrębnych budynków gospodarczych, z których każdy posiada, odrębne fundamenty, a nadto, nie są one niczym połączone;
- art. 77 § 1 k.p.a. przez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego brak odniesienia się do wykorzystania jako podstawy prawnej czynności egzekucyjnej numeru systemowego, czy faktu, że zajęcie nastąpiło przed przesłaniem skarżącej tytułu wykonawczego;
- art. 80 k.p.a. poprzez błędną i niekompletną ocenę całokształtu materiału dowodowego jak i poszczególnych okoliczności co do stanu faktycznego;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia stanu faktycznego postanowienia;
- art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny, gdyż stan faktyczny odbiega od stanu wskazanego w decyzjach administracyjnych, jak i w tytule wykonawczym, tj. na działce znajdują się 2 budynki gospodarcze wolnostojące;
- art. 162 k.p.a. przez nie uznanie, iż decyzje administracyjną wiąże bowiem rebus sic stantibus, co powoduje, że kiedy powstaną nowe przesłanki faktyczne, które czynią decyzję nieodpowiadającą rzeczywistości przestaje istnieć stosunek prawny w postaci skonkretyzowania postanowienia a samo postanowienie staje się bezprzedmiotowe wraz ze zmianą tych okoliczności na których uregulowanie było skierowane.
Z uwagi na powyższe naruszenia prawa skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów i poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...] czerwca 2011 r. oraz o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
Rozwijając zarzuty w motywach skargi, skarżąca podniosła, że zajęcie jej świadczenia emerytalnego zostało dokonane na postawie wadliwego tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a, ponieważ w pkt 29 tytułu podano całą ustawę Prawo Budowlane, nie zaś konkretne przepisy tej ustawy, w pkt 42 wskazano na art. 128-129 u.p.e.a., podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki przedmiotowych artykułów z uwagi na brak doręczenia skarżącej postanowienia, w pkt 48 i 49 – brak wypełnienia rubryki dotyczącej upomnienia, w pkt 50 wpisano datę, zamiast podstawy prawnej. Wskazała, że zarzuty wymienione w części "G" tytułu wykonawczego podniosła w skardze na czynności egzekucyjne jak i zażaleniu na rozstrzygnięcie w sprawie tej skargi. Zarzuciła naruszenie art. 128 § 1 u.p.e.a. poprzez brak doręczenia tytułu wykonawczego i postanowienia oraz art. 26 § 5 u.p.e.a., poprzez dokonanie zajęcia świadczenia przed doręczeniem jej odpisu zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Zarzuciła także naruszenie art. 29 § 1 u.p.e.a poprzez jego niezastosowanie i dokonanie zajęcia na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. Zarzuciła także, że w zawiadomieniu o zajęciu świadczenia niewłaściwie wskazano numer systemowy tytułu wykonawczego tj. nr [...] zamiast numeru [...], co spowodowało, że skarżąca była przekonana o istnieniu dwóch tytułów wykonawczych. Wskazała, że tytuł wykonawczy, jak i zawiadomienie o zajęciu, jest urzędowym dokumentem sporządzonym na formularzu określonym przez Ministra Finansów, zatem nikt nie może dokonywać żadnych zmian. Ponadto wskazała, że w zawiadomieniu o zajęciu wskazano, że będą naliczane odsetki podczas gdy od grzywien nie nalicza się odsetek. Skarżąca zarzuciła także, że Minister Finansów odmawiając wstrzymania postępowania egzekucyjnego powołał się na niedoręczone skarżącej postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...], twierdząc że jest ono zawieszone, a tym samym nie oparł swojego rozstrzygnięcia na rzetelnej analizie stanu faktycznego, a jedynie na interpretacji zdarzeń rozmijających się z prawdą w oparciu o dokumentację przesłaną przez organ nadzoru. Nie odniósł się także w żaden sposób do postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z [...] czerwca 2011 r. odmawiającego wstrzymania postępowania egzekucyjnego, w którym została pouczona, że nie przysługuje od niego zażalenie.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej, przeprowadzana jest, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jedynie pod względem zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem. Zgodnie zatem z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej; p.p.s.a.), zaskarżone decyzje czy postanowienia podlegają uchyleniu tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie jest zasadna.
Podstawę do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne stanowi art. 54 § 1 u.p.e.a. w myśl którego – zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skarżąca wniosła skargę na czynność egzekucyjną zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego w ZUS Oddział w [...].
Egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej została uregulowana w art. 79 u.p.e.a. Dlatego prawidłowość dokonania czynności egzekucyjnych należy ocenić w świetle przepisów art. 79 u.p.e.a. Stosownie do przepisu art. 79 § 1 u.p.e.a. – organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego (...) przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Pismem z [...] kwietnia 2011 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] zawiadomił Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego skarżącej i wezwał ZUS aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanej lecz przekazywał ją organowi egzekucyjnemu, aż do pełnego pokrycia zobowiązań pieniężnych. Zajęcie to zostało doręczone skarżącej wraz z odpisem tytułu wykonawczego [...] kwietnia 2011 r., a Inspektoratowi ZUS [...] kwietnia 2011 r. Tym samym spełniony został przez organ egzekucyjny obowiązek określony w art. 79 § 4 pkt 1 u.p.e.a.
Zastosowany środek egzekucyjny jest środkiem egzekucyjnym przewidzianym w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. stanowiącym, że ilekroć w ustawie jest mowa o środku egzekucyjnym, rozumie się przez to w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, między innymi egzekucję ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej.
Elementy, które winno zawierać zawiadomienie o zajęciu świadczenia emerytalnego zostały określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. i są nimi:
1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;
2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;
3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;
4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia;
5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;
6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych;
7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;
8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia;
9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.
Sąd wskazuje, że wszystkie wyżej wymienione obowiązkowe elementy zawiera zawiadomienie z [...] kwietnia 2011 r. Ponadto zawiadomienie te zostało wystawione na wymaganym urzędowym druku zgodnym z załącznikiem 13 do rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.).
Sąd zauważa – odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego wskazania w zawiadomieniu o zajęciu informacji, że będą naliczane odsetki podczas gdy od grzywien nie nalicza się odsetek – iż jak wyjaśniono wyżej zawiadomienie o zajęciu zostało sporządzone według urzędowego wzoru określonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów. Wzór tego druku zawiera informację o naliczaniu odsetek, jednakże nie oznacza to obowiązku naliczania odsetek od każdej należności, tym bardziej, iż powyżej na druku znajduje się informacja, że od tej należności nie pobiera się odsetek.
Sąd odnosząc się do zarzutu dotyczącego wskazania w zawiadomieniu o zajęciu systemowego numeru tytułu wykonawczego ([...]), gdy numer nadany przez wierzyciela widniejący na doręczonym skarżącej odpisie tytułu jest inny tj. [...], biorąc pod uwagę akta sprawy uznał, iż zaistnienie tej nieprawidłowości nie wywiera istotnego wpływu na prawidłowy przebieg dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Identyfikację tytułu wykonawczego – jak trafnie organ zauważa w odpowiedzi na skargę – umożliwiają pozostałe elementy zawiadomienia o zajęciu (wskazanie wierzyciela, okresu należności, za który wystawiono tytuł wykonawczy, kwota należności głównej, jak i sam tytuł wykonawczy).
W związku z powyższym Sąd stwierdził, iż brak było podstaw aby kwestionować prawidłowość dokonania przez organy czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu świadczenia emerytalnego skarżącej.
Sąd odnosząc się do szeregu zarzutów dotyczących nieprawidłowego wystawiania tytułu wykonawczego, nieistnienia egzekwowanego obowiązku oraz naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a. (badania dopuszczalności egzekucji) poprzez jego niezastosowanie i dokonanie zajęcia na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a. wyjaśnia, iż niepodległy rozpoznaniu, ponieważ zarzuty te nie mogą być rozpoznane w postępowaniu ze skargi na czynności egzekucyjne. Zarzuty te mogą (i jak wynika z uzasadnienia zaskarżone postanowienia) są przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 u.p.e.a.). Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulując poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego, umożliwia zobowiązanemu kwestionowanie podejmowanych w jego toku rozstrzygnięć. Uwzględniając zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, należy przyjąć, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przy czym wskazać należy, że w sprawie istotnym jest to, że tytuł wykonawczy nr [...] z [...] sierpnia 2010 r. pozostaje w obrocie prawnym. Aktualnie – jak wynika z pisma pełnomocnika Ministra Finansów z [...] maja 2012 r. (k. 54 akt sąd.) – postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie powyższego tytułu wykonawczego zostało przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] zawieszone [...] kwietnia 2012 r. na podstawie art. 34 § 3 u.p.e.a., do czasu wydania postanowienia o którym mowa w art. 34 § 4 u.p.e.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że nieuzasadnione są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 162 k.p.a. oraz art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a., ponieważ odnoszą się one do niewyjaśnienia ww. okoliczności, które mogą być przedmiotem postępowania na podstawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Za nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut naruszenia przepisu art. 107 § 1 k.p.a. bowiem wydane w sprawie postanowienia zarówno co do rozstrzygnięć jak i uzasadnień są prawidłowe.
Sąd za trafny uznał zarzut dotyczący naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w zaskarżonym postanowieniu do pisma z [...] września 2011 r. uzupełniającego zażalenie. Jednakże Sąd – jak wyjaśniono na wstępie uzasadnienia – uchyla zaskarżony akt tylko w sytuacji istotnego naruszenia prawa mającego wpływ na jego wynik. Jak już wcześniej wyjaśniono kwestia nadania drugiego numeru na zawiadomieniu o zajęciu prawa majątkowego z [...] kwietnia 2011 r. takiego istotnego wpływu nie miała.
Z wyżej omówionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI