V SA/Wa 409/08

V SA/Wa 409/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Wasilewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6551
Sygn. powiązane
II GSK 1051/08 - Wyrok NSA z 2009-06-16
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA -Barbara Wasilewska (spr.), Sędzia WSA -Jolanta Bożek, Asesor WSA -Piotr Kraczowski, Protokolant -Anna Michałowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia listopada 2007 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu renty strukturalnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia ... sierpnia 2007 r. nr ...; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz S. M. kwotę ... zł (... złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... listopada 2007 r. Nr ... utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. Nr ... z dnia ...sierpnia 2007 r.
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu ... sierpnia 2004 r. S. M. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie renty strukturalnej, a w dniu ... grudnia 2004 r. dokonał jego zmiany w zakresie wskazania łącznej powierzchni użytków rolnych wchodzących w skład posiadanego - przez jego syna L. M. - gospodarstwa rolnego.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. postanowieniem z dnia ... października 2004 r. nr ... wydanym na podstawie §20 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich - dalej: rozporządzenia oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego – dalej k.p.a., stwierdził, że S. M. spełnia warunki niezbędne do uzyskania renty strukturalnej określone w §4 pkt 1-3, pkt 6 i 7, §11 i §20 ust. 4 rozporządzenia oraz wskazany we wniosku przejmujący posiada wymagane przez rozporządzenie kwalifikacje zawodowe. W pouczeniu niniejszego postanowienia wskazano m.in. iż w terminie 6 miesięcy od dnia jego otrzymania powinno nastąpić przekazanie gospodarstwa rolnego oraz zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej przez wnioskodawcę.
W dniu ... grudnia 2004 r. Pan S. M. przedłożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. dowody potwierdzające przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej.
Decyzją z dnia ... marca 2005 r. nr ... Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. orzekł o przyznaniu S. M. renty strukturalnej od dnia 5 grudnia 2004 r. do 5 listopada 2014 r. w wysokości ... zł. Wysokość renty została następnie podwyższona do kwoty ... zł decyzją z dnia ... marca 2006 r. nr ... .
W wyniku kontroli przeprowadzonej w sprawie, postanowieniem z dnia ... czerwca 2007 r. nr ... Dyrektor ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wszczął z urzędu na podstawie art. 157 §1 i 2 w związku z art. 61 §4 k.p.a. i art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w B. nr ... z ...marca 2005 r. i decyzji nr ... z dnia ... marca 2006 r.
W dniu 9 lipca 2007 r., po zapoznaniu się z materiałami zgromadzonymi w sprawie przyznania renty strukturalnej S. M. oświadczył, iż w trakcie przygotowywania wniosku i przyjmowania w Biurze Powiatowym ARMiR o przyznanie renty w 2004 r. nie był poinformowany o wymogu posiadania na wyłączną własność minimum 1ha użytków rolnych, współwłasność była uznana za własność. Jako beneficjent w/w wymóg mógł spełnić, gdyż 31 maja 2004 r. syn kupił 2 ha, a on mógł wtedy znieść notarialnie współwłasność na oddzielną działkę rolną o pow. 1ha.
Decyzją z dnia ... sierpnia 2007 r. nr ... wydaną na podstawie art. 156 §1 pkt 2, art. 157 §1 i art. 158 §1 k.p.a. i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich Dyrektor ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. stwierdził nieważność decyzji nr ... z ... marca 2005 r. i nr ... dnia... marca 2006 r. wydanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. w sprawie przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, iż decyzja o przyznaniu renty strukturalnej zmieniona decyzją o zmianie wysokości renty wydana została z naruszeniem prawa materialnego oraz zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a szczególnie art. 7 w związku z art. 77 K.p.a., co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto wskazano, iż organ tj. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. weryfikując wniosek przed wydaniem decyzji o przyznaniu renty naruszył przepisy prawa materialnego tj. § 20 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał bowiem, iż Pan S. M. nie spełniał warunku do otrzymania renty strukturalnej, bowiem w dniu weryfikacji wniosku o jej przyznanie nie był właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, ani właścicielem takiego gospodarstwa nie był małżonek rolnika. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż S. M. był współwłaścicielem gospodarstwa wraz ze swoim synem, więc osobą inną niż współmałżonek.
Od powyższej decyzji Pan S. M. złożył odwołanie do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w którym podniósł m.in. naruszenie art. 156§1 pkt 2, 156 §2 , art. 156 §1 pkt 1 w związku z art. 19, art. 145 § 1 pkt 5 w związku z art. 148 §1 K.p.a.
Decyzją z dnia ... listopada 2007 Nr ... Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. nr ... z dnia... sierpnia 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgromadzone w sprawie dokumenty i dowody wskazują, iż zaistniała przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, iż w decyzji o przyznaniu S. M. renty strukturalnej organ rażąco naruszył przepisy §4 pkt 4 w związku z §6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Co prawda S. M. przekazał aktem notarialnym w dniu ...grudnia 2004 r. całe swoje gospodarstwo rolne synowi znosząc tym samym współwłasność ułamkową z synem, jednakże w ocenie organu odwoławczego nie można uznać, że przekazanie gospodarstwa rolnego na podstawie §6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zostało dokonane w sposób skuteczny w świetle ww. przepisu, który stanowi, iż warunek przekazania gospodarstwa rolnego ... uważa się za spełniony, jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności. Zdaniem organu II instancji Pan S. M. pomimo, iż przedstawił akt notarialny o zniesieniu współwłasności ze swoim synem, to faktycznie przekazując gospodarstwo rolne przekazał udział (4/5) tego gospodarstwa. Tym samym przekazywane przez niego użytki rolne wchodzące w skład tego udziału, które beneficjent określa jako swoje gospodarstwo rolne, nie były przedmiotem jego odrębnej własności ani jego małżonka. Biorąc powyższe pod uwagę Kierownik Biura Powiatowego winien był na zasadzie § 20 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w drodze decyzji administracyjnej odmówić przyznania renty strukturalnej Panu S. M., tym samym – Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. zasadnie stwierdził, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, nieważność w/w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu ...grudnia 2007 r. S. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa ARiMR w W. nr ... z dnia ... listopada 2007 r. , w której zarzucił:
1. bezzasadne zastosowanie art. 268a k.p.a., który nie miał zastosowania w tej sprawie, ponieważ decyzja p.o. zastępcy dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR z Ł. z dnia... sierpnia 2007 r. nie została przecież wydana przez pracownika jednostki organizacyjnej, upoważnionego przez jej organ, czyli Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł.; Zatem p.o. z-ca Dyrektora ww. oddziału nie był organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157§1 k.p.a.);
2. naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
3. naruszenie art. 156 § 2 k.p.a. wskutek nie zastosowania go, pomimo nieodwracalnych skutków prawnych, które wywołała decyzja nr ... Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z ...marca 2005 r., którymi jest brak możliwości odebrania gospodarstwa rolnego przekazanego na własność L. M., w ramach spełnienia warunków przyznania renty strukturalnej oraz niezbędne do życia skarżącemu i jego małżonce środki finansowe przyznane do listopada 2014 r.
4. bezzasadne zastosowanie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., gdyż nie zaistniało rażące naruszenie prawa w decyzji nr ... z ...marca 2005 r., gdyż treść decyzji nie pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z przepisami powołanymi w niej tj. §4 pkt 4 w związku z §6 ust. 1 pkt. 1 i §20 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w uzyskiwaniu rent strukturalnych;
5. bezpodstawne zastosowanie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., zamiast art. 138 §1 pkt 2 k.p.a.
Wskazując powyższe zarzuty skarżący wniósł m.in. o uwzględnienie jego skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nr ... z ... sierpnia 2007 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto odniósł się do zarzutów skarżącego. Organ zauważył, iż upoważnienie do działania w imieniu Dyrektora ... Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., Pan R. D. otrzymał na czas nieokreślony od ...czerwca 2007 r. (dowód pismo znak: ...). Z treści upoważnienia wynikało wprost, iż na mocy art. 268a Pan R. D. został upoważniony przez Dyrektora ... OR ARiMR do wydawania postanowień i decyzji administracyjnych, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Mimo, iż w dniu ...sierpnia 2007 r. przestał pełnić funkcję Zastępcy Dyrektora ... OR ARiMR w Ł., to nie stracił uprawnień do działania w jego imieniu (art. 268a k.p.a.) ponieważ z treści upoważnienia nie wynikało, że było ono związane z pełnioną funkcją. Tym samym Pan R. D. działający w imieniu Dyrektora OR ARiMR w Ł. w myśl art. 157 § 1 k.p.a. jako organ wyższego rzędu w stosunku do Kierownika BP ARiMR w B. był umocowany do wydania decyzji nr ... o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia ... marca 2005 r. nr ... o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej.
Odnosząc się do zarzutu nieodwracalności skutków wywołanych decyzją o przyznaniu renty strukturalnej organ uznał go za niezasadny wskazując, iż nie można uznać by skutek prawny w postaci przyznania uprawnienia do renty strukturalnej cechowała nieodwracalność w rozumieniu art. 156 §2 k.p.a.
Ponadto w ocenie organu przyznanie renty strukturalnej w sytuacji, w której wnioskodawca nie jest właścicielem przekazywanych użytków rolnych, współwłaścicielem takich użytków wraz z małżonkiem bądź też jeśli właścicielem przekazywanych użytków nie jest małżonek wnioskodawcy, stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rażące naruszenie prawa polega na naruszeniu jednoznacznego przepisu prawa w sposób nie budzący wątpliwości interpretacyjnych. W przedmiotowej sprawie wydano decyzję administracyjną i przyznano skarżącemu prawo, wbrew wyraźnie określonym przesłankom z §6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia tj. z naruszeniem warunku posiadania ściśle określonego tytułu prawnego do przekazywanych użytków rolnych. Skarżący był współwłaścicielem gospodarstwa rolnego ze swoim synem tj. osobą inna niż współmałżonek, czego nie przewiduje dyspozycja §6 ust. 1pkt 1 w związku z §4 pkt 4 rozporządzenia.
Pismem procesowym z dnia 22 lutego 2008 r. skarżący podtrzymał wszystkie swoje zarzuty wobec zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i podkreślił, iż rentę strukturalną uzyskał po spełnieniu wszystkich warunków wymaganych w postanowieniu §6 ust. 1 pkt w związku z §4 ust. 4 rozporządzenia, skoro gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszących ponad 1 ha przekazał następcy – L.M..
Pismem procesowym z dnia 13 sierpnia 2008 r. Organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że jest ona zasadna.
Przyznawanie rent strukturalnych jest jedną z form wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej określonych m. in. przepisami Unii Europejskiej.
Zgodnie § 4 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli łącznie spełnia on warunki w nim wymienione w pkt 1-7.
Stosownie do treści § 20 ust. 2 ww. rozporządzenia kierownik biura powiatowego Agencji weryfikując wniosek o przyznanie renty strukturalnej, w terminie 40 dni od dnia złożenia wniosku, ustala:
­ spełnienie warunków określonych w § 4 pkt 1-3, 6 i 7 rozporządzenia;
­ łączną powierzchnię posiadanego gospodarstwa rolnego oraz zmiany, jakim podlegała ta powierzchnia w ostatnich 5 latach przed złożeniem wniosku;
­ stan prawny posiadanego gospodarstwa rolnego oraz zmiany jakim podlegał stan prawny tego gospodarstwa w ostatnich 5 latach przed złożeniem wniosku;
­ spełnienie warunku posiadania kwalifikacji zawodowych przez osobę deklarowaną we wniosku jako przejmującą gospodarstwo rolne lub przejmującą użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego.
Zgodnie z §20 ust. 4 rozporządzenia jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku zostanie ustalone, że wnioskodawca spełnia warunki określone w §4pkt 1-3, 6 i 7, §11 i jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, właścicielem takiego gospodarstwa jest małżonek rolnika, kierownik biura powiatowego Agencji wydaje postanowienie o spełnieniu tych warunków, w terminie 40 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. W terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wnioskodawca powinien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej, z zastrzeżeniem §22 (§20 ust. 7 rozporządzenia). Jeżeli natomiast w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej zostanie ustalone m. in., że wnioskodawca nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika – zgodnie z § 20 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia - kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, odmawia przyznania renty strukturalnej.
Dwuetapowa procedura dotycząca przyznania renty strukturalnej służy ochronie przed nieodwracalnymi skutkami dokonania czynności, jaką jest przeniesienie własności gospodarstwa rolnego i zapobiega sytuacjom, w których mimo niespełnienia ustawowych warunków rolnik sprzeda gospodarstwo rolne i w konsekwencji pozostanie bez środków do życia (por. D. Milanowska, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 maja 2006 r., II OSK 84/05, PIP 2007/8/136). Ponadto procedura ta nie jest sprzeczna z prawem unijnym. Zgodnie z §1 rozporządzenia określa ono szczegółowe warunki i tryb udzielania, wypłacania, zawieszania, zmniejszania i zwracania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych (wcześniejszych emerytur), o których mowa w art. 10-12 rozporządzenia 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.Urz.WE L 160 z 26.06.1999 r. ze zm.) objętych Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich, a także przestrzenny zasięg wdrażania tego działania.
Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy skarżący złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej w dniu ... sierpnia 2004 r., w którym w części B złożył oświadczenie o posiadanych i zadeklarowanych do przekazania działkach ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Na potwierdzenie ww. oświadczenia skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające powierzchnię i stan prawny gospodarstwa rolnego - wypisy z rejestru gruntów oraz akty notarialne dotyczące nabycia tych gruntów, jak również akt notarialny darowizny z dnia ... lutego 2002 r., którym to aktem skarżący oraz jego małżonka przekazali (darowali) swojemu synowi – L. M. udział obejmujący 1/5 wskazanych gruntów. Z dokumentów tych w sposób jednoznaczny wynikało, że skarżący był współwłaścicielem gospodarstwa rolnego w 4/5 z synem. Dysponując takimi dokumentami Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., po dokonaniu weryfikacji wniosku złożonego przez skarżącego uznał, iż spełnia on wstępne warunki wymagane do uzyskania renty strukturalnej wydając postanowienie z... października 2004 r. nr .... Skarżący stosownie do pouczenia znajdującego się ww. orzeczeniu przekazał gospodarstwo rolne oraz zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Decyzją z dnia ... marca 2005r. nr ...Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał S. M. rentę strukturalną.
Podstawę prawną decyzji Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia... sierpnia 2007 r. nr ... stanowił m.in. art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Zauważyć należy, iż art. 156 K.p.a. jest przepisem szczególnym, który przewiduje możliwość usunięcia z obrotu prawnego decyzji ostatecznej w związku z zaistnieniem przesłanek enumeratywnie w tym przepisie wymienionych. Przesłanki te nie są oparte na uznaniu, stąd ich ustalenie musi pociągać za sobą stwierdzenie nieważności, chyba że zachodzi sytuacja z art. 156 §2, który stanowi, iż nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w §1 pkt 1,3,4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Z uwagi jednak na fakt, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 §1 k.p.a., może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 §1 k.p.a. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podkreślił, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z ...marca 2005 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa tj. naruszeniem prawa materialnego §20 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, bowiem S. M. nie mógł otrzymać renty strukturalnej w sytuacji gdy nie był w chwili złożenia wniosku właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem ani właścicielem takiego gospodarstwa nie był małżonek rolnika. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i czy naruszenie to nastąpiło w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności orzeczenia. Traktowane ono musi być jako zjawisko o wyjątkowym charakterze i wymagające szczególnie wnikliwego i rozważnego postępowania. W świetle dotychczasowego jednolitego stanowiska doktryny i orzecznictwa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa z naruszeniem "rażącym". Naruszenie prawa o rażącym charakterze występuje przede wszystkim wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, iż rozstrzygnięcie nie może być zaakceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Ponadto utrwalony został pogląd, że o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.
W przedmiotowej sprawie istnieją wątpliwości co do tego jak należy interpretować wskazany przepis §20 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, gdyż nie jest on spójny z postanowieniami §4 pkt 4 i §6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Jak oświadczył pełnomocnik organu w trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie powstała interpretacja niekorzystna dla osób pozostających w takiej sytuacji jak skarżący, gdzie był on współwłaścicielem gospodarstwa rolnego wraz z synem, któremu następnie darował resztę gospodarstwa wypełniając wymogi postanowienia o stwierdzeniu spełnienia warunków do uzyskania renty strukturalnej.
Zauważyć należy, iż w sytuacji gdy przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji, nawet gdy zostanie potem ona uznana za nieprawidłową albo, co się częściej zdarza – inna interpretacja zostanie uznana za lepszą, słuszniejszą albo bardziej racjonalną, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z 12.12.2006r. sygn. II OSK 28/06). Podobnie jeżeli organ orzekający w trybie nadzoru inaczej interpretuje przepisy nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi bowiem wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa. (por. wyrok NSA w W-wie z 18.10.2002 r. sygn. I SA 1506/00). Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, które równocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej - wyrok NSA z 6 lutego 1995 r., II SA 1531/94, ONSA 1996, nr 1 poz. 37.
Skoro rozumienie przepisu powoduje poważne wątpliwości, to nie można mówić o oczywistym naruszeniu tego przepisu, a co za tym idzie – naruszenia tego przepisu nie można traktować jako podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.
Mając na uwadze wyżej omówione naruszenie prawa w zaskarżonych decyzjach, odnośnie zarzutów skargi sformułowanych na podstawie art. 157 §1 k.p.a. i art. 156 §1 pkt 1 k.p.a. Sąd stwierdza, co następuje:
Zgodnie z §17 ust. 1 w związku z §18 ust. 2 rozporządzenia właściwym organem orzekającym w sprawie przyznania renty strukturalnej jest kierownik biura powiatowego ARiMR właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Organem wyższego stopnia jest natomiast dyrektor oddziału regionalnego ARiMR, a następnie zaś Prezes ARiMR (art. 5 a ust. 4 ustawy z 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa).
Jak wynika z powyższego Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR był organem właściwym do działania w charakterze organu nadzoru – wyższego szczebla w stosunku do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B..
W aktach administracyjnych znajduje się pisemne upoważnienie dla R. D. z dnia ... czerwca 2007 r. wydane na podstawie art. 268a k.p.a. przez Dyrektora ... OR ARiMR do wydawania m.in. decyzji administracyjnych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. Z dniem... sierpnia 2007 r. p. R. D. przestał pełnić obowiązki zastępcy Dyrektora ... Oddziału Regionalnego, przy czym brak jest dowodu, iż pełnomocnictwo wynikające z art. 268a k.p.a. zostało cofnięte.
Inną negatywną przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji podniesioną przez skarżącego jest nieodwracalność skutków prawnych.
Przy ocenie ujemnej przesłanki z art. 156 §2 k.p.a. nie chodzi o "nieodwracalność" skutków prawnych w ogóle, lecz o odwrócenie skutków prawnych wywołanych przez decyzję dotkniętą nieważnością w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności. Nieodwracalność w przypadku decyzji administracyjnych dotyczących nieruchomości zachodzi, gdy decyzja dotyczy bezpośrednio tej nieruchomości. W przedmiotowej sprawie orzeczenie organu, które stanowiło podstawę do przekazania gospodarstwa było przyczyną pośrednią. Ponadto Sąd wziął pod uwagę, że przekazanie gospodarstwa nastąpiło nieodpłatnie i nie może zostać ocenione jako powodujące nieodwracalne skutki w rozumieniu art. 156 §2 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sad stwierdził, iż brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. na podstawie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., co spowodowało, iż z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. 153 poz 1270 ze zm.) zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegały uchyleniu.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w oparciu o art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.