V SA/Wa 393/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółdzielnia "G. P. R. O." złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na akt Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 stycznia 2024 r., który odmówił objęcia przedsięwzięcia wsparciem w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO). Spółdzielnia wnioskowała o wsparcie na budowę obiektu magazynowego z suszarnią w ramach inwestycji na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych. Agencja odmówiła wsparcia, wskazując na wadliwość umowy dzierżawy nieruchomości, na której miała być realizowana inwestycja. Umowa ta została zawarta pomiędzy spółdzielnią a członkiem zarządu (M.Ł.) i jego małżonkiem (A.Ł.) jako wydzierżawiającymi, a przez spółdzielnię podpisała ją jedna osoba upoważniona przez walne zgromadzenie (D.M.) oraz prezes zarządu (M.Ł.). Agencja uznała, że umowa jest nieważna z powodu naruszenia art. 46 § 1 pkt 8 Prawa spółdzielczego, który w przypadku braku rady nadzorczej (jak w tej spółdzielni) wymaga upoważnienia przez walne zgromadzenie dwóch członków do reprezentowania spółdzielni przy czynnościach z członkiem zarządu. Spółdzielnia argumentowała, że art. 103 k.c. pozwala na potwierdzenie takiej umowy, powołując się na uchwałę SN III CZP 31/07, oraz że walne zgromadzenie, jako najwyższy organ, może upoważnić jedną osobę. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że umowa dzierżawy jest bezwzględnie nieważna z powodu naruszenia art. 46 § 1 pkt 8 Prawa spółdzielczego w zw. z art. 46a Prawa spółdzielczego oraz art. 58 § 1 k.c. Sąd podkreślił, że przepis ten ma charakter iuris cogentis, a jego naruszenie skutkuje nieważnością bezwzględną, której nie można konwalidować. Powołał się na wyrok SN I PSKP 67/21, który potwierdza, że taka umowa jest nieważna i nie może być potwierdzona. Sąd uznał, że wadliwa umowa nie potwierdza posiadania zależnego nieruchomości, co było wymogiem regulaminu, i dlatego odmówił objęcia przedsięwzięcia wsparciem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa spółdzielczego dotyczących reprezentacji przy zawieraniu umów z członkami zarządu oraz skutków naruszenia tych przepisów (nieważność bezwzględna).
Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni, w których nie powołano rady nadzorczej i zawierane są umowy z członkami zarządu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa dzierżawy nieruchomości zawarta między spółdzielnią a członkiem zarządu, podpisana przez jednego członka zarządu (lub pełnomocnika) zamiast przez dwóch członków walnego zgromadzenia (w przypadku braku rady nadzorczej), jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa taka jest bezwzględnie nieważna z powodu naruszenia przepisów Prawa spółdzielczego dotyczących reprezentacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 46 § 1 pkt 8 Prawa spółdzielczego w zw. z art. 46a Prawa spółdzielczego wymaga upoważnienia przez walne zgromadzenie dwóch członków do reprezentowania spółdzielni przy czynnościach z członkiem zarządu. Naruszenie tego przepisu skutkuje nieważnością bezwzględną czynności prawnej, która nie może być konwalidowana.
Czy wadliwa umowa dzierżawy, uznana za bezwzględnie nieważną, może zostać skutecznie potwierdzona przez późniejszą uchwałę walnego zgromadzenia spółdzielni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezwzględnie nieważna czynność prawna nie może być potwierdzona.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (I PSKP 67/21), zgodnie z którym naruszenie art. 46 § 1 pkt 8 Prawa spółdzielczego skutkuje nieważnością bezwzględną czynności prawnej, która nie może być następnie potwierdzona przez żaden organ spółdzielni.
Czy brak ważnej umowy dzierżawy nieruchomości uniemożliwia objęcie przedsięwzięcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy, jeśli regulamin wymaga udokumentowania posiadania zależnego nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak ważnej umowy dzierżawy oznacza niespełnienie wymogu regulaminu dotyczącego udokumentowania posiadania zależnego nieruchomości.
Uzasadnienie
Regulamin wyboru przedsięwzięć wymaga dołączenia dokumentów potwierdzających posiadanie nieruchomości, a ważna umowa dzierżawy jest takim dokumentem. Bezwzględnie nieważna umowa nie spełnia tego wymogu.
Przepisy (21)
Główne
u.z.p.p.r. art. 30c § 3
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Prawo spółdzielcze art. 46 § 1
Ustawa Prawo spółdzielcze
Prawo spółdzielcze art. 46 § 1
Ustawa Prawo spółdzielcze
pkt 8 - wymaga upoważnienia przez walne zgromadzenie dwóch członków do reprezentowania spółdzielni przy czynnościach z członkiem zarządu, gdy nie powołano rady nadzorczej.
Prawo spółdzielcze art. 46a
Ustawa Prawo spółdzielcze
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Naruszenie przepisu Prawa spółdzielczego skutkuje nieważnością bezwzględną czynności prawnej.
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi art. 2 § 4
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2022 r.
wymóg dołączenia dokumentów potwierdzających posiadanie nieruchomości.
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi art. 4 § 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2022 r.
wymóg kompletności i poprawności wniosku oraz załączników.
rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi art. 4 § 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 sierpnia 2022 r.
wsparcie udzielane zgodnie z regulaminem wyboru przedsięwzięć.
Pomocnicze
u.z.p.p.r. art. 14lza § 3
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
u.z.p.p.r. art. 14lza § 4
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
u.z.p.p.r. art. 14lzb § 1
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
u.z.p.p.r. art. 14lzd
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
u.z.p.p.r. art. 14lze § 1
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
u.z.p.p.r. art. 14lze § 2
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
u.z.p.p.r. art. 14lze § 7
Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
Prawo spółdzielcze art. 54
Ustawa Prawo spółdzielcze
zasada reprezentacji łącznej spółdzielni.
Prawo spółdzielcze art. 56 § 2
Ustawa Prawo spółdzielcze
k.c. art. 103 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 103 § 2
Kodeks cywilny
u.k.w.h. art. 25 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
P.p.s.a. art. 3 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa dzierżawy nieruchomości zawarta między spółdzielnią a członkiem zarządu, podpisana przez jedną osobę zamiast dwóch wymaganych przez Prawo spółdzielcze, jest bezwzględnie nieważna. • Bezwzględnie nieważna umowa dzierżawy nie może być konwalidowana przez późniejszą uchwałę walnego zgromadzenia. • Wadliwa umowa dzierżawy nie spełnia wymogu regulaminu dotyczącego udokumentowania posiadania zależnego nieruchomości, co skutkuje odmową przyznania wsparcia.
Odrzucone argumenty
Umowa dzierżawy mogła zostać potwierdzona na podstawie art. 103 k.c. (analogicznie do uchwały SN III CZP 31/07). • Walne zgromadzenie, jako najwyższy organ, mogło upoważnić jedną osobę do podpisania umowy z członkiem zarządu. • Organ wadliwie wezwał spółdzielnię do złożenia wyjaśnień, nie wskazując na możliwość zakwalifikowania umowy jako nieważnej.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 46 § 1 pkt 8 ustawy - Prawo spółdzielcze, określający sposób reprezentacji spółdzielni przy czynnościach prawnych między spółdzielnią, a członkiem zarządu, ma charakter iuris cogentis. • Jego naruszenie powoduje nieważność czynności prawnej stosownie do art. 58 § 1 k.c. Jest to nieważność bezwzględna, sprawiająca, że czynność nie może być następnie potwierdzona przez spółdzielnię - czy to przez radę nadzorczą, czy też inny organ.
Skład orzekający
Bożena Dąbkowska-Mastalerek
sprawozdawca
Piotr Kraczowski
członek
Tomasz Zawiślak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa spółdzielczego dotyczących reprezentacji przy zawieraniu umów z członkami zarządu oraz skutków naruszenia tych przepisów (nieważność bezwzględna)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółdzielni, w których nie powołano rady nadzorczej i zawierane są umowy z członkami zarządu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych przepisów Prawa spółdzielczego i ich rygorystycznej interpretacji przez sądy, co ma znaczenie dla wielu spółdzielni. Pokazuje, jak drobne błędy formalne mogą prowadzić do utraty znaczącego wsparcia finansowego.
“Błąd formalny w umowie spółdzielczej kosztował ją miliony z Krajowego Planu Odbudowy.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.