V SA/Wa 3910/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-09-14
NSApodatkoweŚredniawsa
wartość celnazgłoszenie celnelekipremia finansowaupustcena transakcyjnaKodeks celnyWspólnotowy Kodeks Celnypostępowanie celne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki z o.o. w sprawie ustalenia wartości celnej leków, uznając, że premie finansowe od eksportera stanowiły faktyczny upust obniżający wartość celną.

Spółka S. Polska zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej, która uznała zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej leków, obniżając ją o premie finansowe przyznane przez eksportera. Spółka argumentowała, że premie te były formą wsparcia działalności i nie wpływały na cenę transakcyjną. Sąd uznał jednak, że premie te, wynikające z umowy z eksporterem, stanowiły faktyczny upust obniżający wartość celną, a tym samym korekta dokonana przez organy celne była uzasadniona.

Sprawa dotyczyła skargi S. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej importowanych leków. Organy celne obniżyły deklarowaną wartość celną, uznając, że premie finansowe przyznane przez eksportera na podstawie umów z lat 1997 i 1998 stanowiły faktyczny upust obniżający cenę transakcyjną. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że premie te były formą wsparcia działalności, a nie rabatem wpływającym na wartość celną, oraz że zostały przyznane 'ex post'. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że umowa o premię finansową stanowiła integralną część umowy sprzedaży, a premia była faktycznym upustem obniżającym cenę towaru. Wartością celną była zatem cena pomniejszona o tę premię. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Konstytucji, Układu Europejskiego oraz Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wskazując na zgodność rozstrzygnięć organów celnych z przepisami Kodeksu celnego i zasadą wolności kontraktowej. Sąd uznał również za bezzasadne zarzuty procesowe, w tym dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności i nieuwzględnienia wniosku o opinię Światowej Organizacji Celnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, premie finansowe przyznane na warunkach określonych w umowie z eksporterem, które były powiązane z wartością zakupionego towaru i terminem zapłaty, stanowiły faktyczny upust obniżający cenę transakcyjną, a tym samym wartość celną towaru.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa o premię finansową była integralną częścią umowy sprzedaży, a premia stanowiła zniżkę ceny, która kształtowała wartość transakcyjną. Wartością celną była cena pomniejszona o tę premię, co uzasadniało korektę dokonaną przez organy celne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 85 § § 1

Kodeks celny

Należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.

k.c. art. 23 § § 1

Kodeks celny

Wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny.

PPSA art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako niezasadnej.

Pomocnicze

k.c. art. 65 § § 4 pkt 2 lit. a

Kodeks celny

k.c. art. 69

Kodeks celny

k.c. art. 85 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 279 § § 1

Kodeks celny

Układ Europejski art. 68

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi

Układ Europejski art. 69

Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi

Ord. pr. art. 122

Ordynacja podatkowa

Ord. pr. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ord. pr. art. 191

Ordynacja podatkowa

WKC art. 29 § ust. 1

Wspólnotowy Kodeks Celny

Wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Premie finansowe od eksportera stanowiły faktyczny upust obniżający cenę transakcyjną, a tym samym wartość celną towaru.

Odrzucone argumenty

Premie finansowe były formą wsparcia działalności i nie wpływały na cenę transakcyjną. Premie zostały przyznane 'ex post', po dokonaniu zgłoszenia celnego, co uniemożliwiało uwzględnienie ich przy ustalaniu wartości celnej. Organy celne naruszyły przepisy proceduralne, w tym zasadę dwuinstancyjności i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Organy celne nie mogły orzekać bez kluczowego materiału źródłowego (umowy z eksporterem).

Godne uwagi sformułowania

premia finansowa naliczana na podstawie warunków zakupów towaru oraz zrealizowanego poziomu zakupów towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym znajdował się na liście wyrobów farmaceutycznych co do których kontrahenci uzgodnili fakt udzielania rabatów na zasadzie stałej całkowitą kwotą płatności dokonaną lub mającą być dokonaną była kwota niższa niż wartość na fakturze postanowienia tej ostatniej umowy stanowiły w istocie część składową umowy sprzedaży importerowi leków objętych zgłoszeniem z ... lutego 2001 r., skoro sprzedaż realizowana była w czasie jej obowiązywania i na warunkach w niej określonych nie zachodzi tu więc taka sytuacja, gdy – jak w przypadku tzw. rabatu ex post – czynność prawna będąca źródłem prawa kupującego do rabatu, dokonana jest dopiero po zgłoszeniu celnym towaru z wystawioną wcześniej fakturą.

Skład orzekający

Dorota Mydłowska

przewodniczący

Michał Sowiński

sprawozdawca

Mirosława Pindelska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej w przypadku premii finansowych od eksportera, które są uzależnione od poziomu zakupów i innych warunków umownych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji premii finansowych powiązanych z umową sprzedaży i warunkami zakupów, a nie ogólnych rabatów 'ex post'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii ustalania wartości celnej, która ma bezpośrednie przełożenie na koszty importu. Interpretacja premii finansowych jako upustu jest kluczowa dla importerów.

Czy premie od dostawcy obniżają cło? Sąd wyjaśnia, jak liczyć wartość celną.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 3910/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Mydłowska /przewodniczący/
Michał Sowiński /sprawozdawca/
Mirosława Pindelska
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Sygn. powiązane
I GSK 27/06 - Wyrok NSA z 2006-12-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Asesor sądowy WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Michał Petranik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... września 2004 r. Nr ... w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę.
Uzasadnienie
Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez S. Polska - Spółkę z o.o. w W. według dokumentu SAD z ... lutego 2001 r. nr ... Dyrektor Urzędu Celnego w W. objął procedurą dopuszczenia do obrotu partię sprowadzonych z ... leków (gotowych do sprzedaży), przyjmując deklarowaną wartość celną towaru w wysokości ... EUR odpowiadającej cenie transakcyjnej wynikającej z przedstawionej przy zgłoszeniu celnym faktury nr ... z ... lutego 2001 r. wystawionej przez eksportera - firmę ... S. z siedzibą we ....
Decyzją z ... lutego 2004 r. nr ..., wydaną w trybie art. 65 § 4 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.), Naczelnik Urzędu Celnego w W. uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej oraz podatku od towarów i usług zaimportowanych leków i orzekając w tym zakresie określił wartość celną w skorygowanej (obniżonej) wysokości uznając, że podana w fakturze handlowej wartość leków została zawyżona. Wobec tego, że obniżenie wartości celnej spowodowało obniżenie podstawy opodatkowania, Naczelnik Urzędu Celnego określił również kwotę podatku od towarów i usług od tak określonej podstawy opodatkowania.
Orzekając w sprawie na skutek odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z ... września 2004 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że po przyjęciu zgłoszenia celnego, w wyniku kontroli przeprowadzonej u importera, ujawniono zawartą przez niego z eksporterem umowę z ...10.1997 r., nr ... dotyczącą m.in. premii finansowych. Na mocy tej umowy ... S. sprzedawca towaru, zobowiązuje się udzielać S. premię finansową, która zostanie naliczona na podstawie warunków zakupów towaru oraz zrealizowanego poziomu zakupów. Powyższa premia finansowa naliczana była zgodnie z postanowieniami załączników nr l i 2, w których przedstawiono nazwy importowanych produktów, warunki zapłaty, zakładane wielkości zakupów oraz kary w przypadku nie wywiązywania się przez S. z ww. umowy. W analogiczny sposób wzajemne prawa i obowiązki stron były uregulowane na podstawie umowy z ...10.1998 r. nr ... pomiędzy firmą ..., a S.. Zgodnie z załącznikiem nr l do ww. umowy, towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym znajdował się na liście wyrobów farmaceutycznych co do których kontrahenci uzgodnili fakt udzielania rabatów na zasadzie stałej. Organ ustalił, że kwotą należną za towar była kwota wynikająca z faktury handlowej, pomniejszona o ustaloną zniżkę. Tak więc całkowitą kwotą płatności dokonaną lub mającą być dokonaną była kwota niższa niż wartość na fakturze.
W tym stanie rzeczy korekta (obniżenie) wartości celnej dokonana przez organ pierwszej instancji była uzasadniona. Organ orzekający wskazał, że wartość celną towarów ustalono na podstawie przedstawionego przez Spółkę zestawienia poszczególnych faktur zakupu do poniesionych płatności z tytułu zakupu towaru wg tych faktur oraz zestawienia numerów faktur do ich identyfikatorów generowanych przez system komputerowy, a także zleceń polecenia wypłaty za granicę. Na podstawie powyższych dokumentów organy celne sporządziły tabelę w której dopasowano faktury importowe do zgłoszeń celnych i wartości płatności zagranicznych po przyznaniu premii finansowych.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej nie zostały również naruszone żadne przepisy proceduralne, a w szczególności art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej. Zwrócił uwagę, że materiały zgromadzone w sprawie z urzędu oraz dokumenty i zaświadczenia złożone przez stronę w toku prowadzenia postępowania wyjaśniającego zostały ocenione zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 191 Ordynacji podatkowej. Obowiązek zebrania i rozpatrzenia przez organ celny całokształtu materiału dowodowego oznacza, że organ ten nie jest związany w jego gromadzeniu wnioskami strony, lecz sam określa granice postępowania wyjaśniającego, kierując się własnym rozeznaniem i przekonaniem, co do konieczności udowodnienia mających znaczenie dla sprawy faktów. Organ ma pełną swobodę w kształtowaniu zakresu postępowania wyjaśniającego, mając jednak na względzie, że zebrany materiał ma doprowadzić do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka S. Polska wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji bądź jej uchylenie zarzucając:
- naruszenie przepisów art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
- rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 23 § 1 i § 9, art. 65 § 4 pkt 2 lit. a, art. 69, art. 85 § 1 oraz art. 279 § 1 Kodeksu celnego, Wyjaśnień dotyczących wartości celnej (zał. do zarządzenia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 września 1997 r. – M. P. Nr 67, poz. 657), a także naruszenie art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli w dniu 12 grudnia 1991 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 11, poz. 38);
- naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 127, art. 165 § 2, art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 201 § 1 pkt 2, art. 208 § 1 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez brak zastosowania lub nieprawidłowe zastosowanie mające wpływ na wynik sprawy.
Rozwijając zarzuty skargi o charakterze merytorycznym, skarżąca formułuje generalną tezę, że deklarowana wartość celna towaru była prawidłowa, odpowiadała rzeczywistej wartości (cenie) transakcyjnej kształtującej się w wysokości wynikającej z faktury eksportera, przedstawionej przy zgłoszeniu celnym i brak było podstaw do jej korekty (obniżenia) o kwotę premii finansowej przewidzianej w umowie z 1.10.1997 r. Zdaniem skarżącej, udzielona jej premia finansowa nie była w ogóle związana z dostawą oraz z ceną zakupu przedmiotu importu i z wartością celną importowanych towarów, lecz stanowiła formę wsparcia działalności skarżącej na rynku polskim w celu zwiększenia sprzedaży towarów zagranicznego dostawcy. Skarżąca podniosła, że dla otrzymania premii pieniężnej niezbędne było wystąpienie następujących okoliczności:
- osiągnięcie/przekroczenie określonego poziomu zakupów w poszczególnych latach, przy czym minimalny poziom zakupów umożliwiający ubieganie się o premię jest ustalany z góry przed rozpoczęciem każdego roku obrachunkowego;
- terminowe uregulowanie należności na rzecz eksportera;
- pozytywna ocena, co do spełnienia określonych umową warunków przez kontrahenta.
W świetle takiego uregulowania kwestii premii finansowej, w momencie zgłoszenia celnego, zdaniem skarżącej nie było wiadome, czy premia w ogóle zostanie udzielona i w związku z tym nie istniała powinność skarżącej wskazania kwoty upustu, którą można by odnieść do dokonanego zgłoszenia celnego. Takie wskazanie było bowiem w tym momencie obiektywnie niemożliwe. Udzielenie premii, w razie jej przyznania przez eksportera, następowało zawsze po dokonaniu zgłoszenia celnego i jego przyjęciu przez organ celny ("ex post") i ze względu na tę okoliczność oraz z uwagi na funkcje premii jako środka wspierania działalności skarżącej nie stanowiła ona czynnika kształtującego wartość celną towaru, w szczególności nie skutkowała obniżenia wartości (ceny) transakcyjnej. Odmienne stanowisko i rozstrzygnięcie organów celnych zdaniem skarżącej, narusza powołane w skardze przepisy Kodeksu celnego oraz opinię 15.1 Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej, w świetle których brak jest podstaw do korygowania deklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej jako wartości celnej, przez jej obniżenie o rabat udzielony ex post, po dokonaniu zgłoszenia celnego i jego przyjęciu przez organ celny.
Ponadto skarżąca nie miała obowiązku informowania organów celnych o premiach, ze względu na treść rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych. Zgodnie z załącznikiem Nr 6 do powołanego rozporządzenia importer był zobligowany do wypełnienia pola 45 zgłoszenia celnego jedynie w takich przypadkach, gdy upust był potwierdzony tj. uwidoczniony na fakturze. Zresztą przyznawane w związku z uzyskaniem określonego poziomu sprzedaży premie pieniężne, nie miały związku tak ekonomicznego jak i prawnego z importem leków, a jedynie stanowiły formę wsparcia działalności skarżącej na rynku polskim, w celu zwiększenia sprzedaży towarów zagranicznego dostawcy.
W sferze stanowiącej przedmiot regulacji prawa procesowego, w szczególności powołanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej, skarżąca zarzuciła naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania celnego. Według skarżącej, decyzja organu celnego pierwszej instancji była rezultatem podporządkowania się przez ten organ wytycznym Prezesa Głównego Urzędu Ceł zawartym w piśmie z ...09.2001 r. Nr ... skierowanym do dyrektorów urzędów celnych, zalecającym kontrolę wysokości wartości celnej importowanych leków. W ocenie skarżącej, decyzja organu pierwszej instancji i utrzymana nią w mocy decyzja organu odwoławczego orzekają w sprawie zgodnie z uzasadnieniem znajdującym się we wspomnianym piśmie Prezesa GUC z ...09.2001 r., co zdaniem skarżącej wskazuje na podporządkowanie się organów celnych wytycznym oraz sposobowi zakończenia sprawy zawartym w piśmie i potwierdza fakt ingerencji organu nadrzędnego w rozstrzygnięcie organu niższego szczebla stanowiącym naruszenie art. 127 Ordynacji podatkowej. Naruszeniem zasady dwuinstancyjności, a ponadto pozbawieniem strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu było zaniechanie przez organ pierwszej instancji wskazania metody wyliczenia premii finansowej lecz tylko ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji do wykazania wpływu premii na wartość celną importowanych towarów. Dlatego też skarżąca nie mogła podnieść w dowołaniu zarzutów odnoszących się do sposobu ustalenia wartości celnej.
Zdaniem skarżącej, postępowanie dowodowe w sprawie przeprowadzone zostało z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organy celne ograniczyły się bowiem do ustaleń dokonanych w trakcie kontroli przeprowadzonej u importera przez funkcjonariuszy celnych oraz do analizy dokumentów udostępnionych przez skarżącą w czasie kontroli, natomiast nie podjęły innych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W szczególności nie został uwzględniony przez organy celne wniosek dowodowy o uzyskanie opinii doradczej Światowej Organizacji Celnej odnośnie wpływu rabatów przeznaczonych importerowi po dniu dokonania zgłoszenia celnego na wartość celną importowanych towarów oraz wniosek o zawieszenie postępowania celnego do chwili uzyskania wspomnianej opinii.
W piśmie procesowym z 19 stycznia 2005 r. skarżąca podniosła, iż organy nie mogły, z uwagi na brak kluczowego materiału źródłowego tj. umowy z dnia ... października 1997 r., odnieść się w sposób merytoryczny i obiektywny do argumentów podnoszonych przez Spółkę.
W piśmie procesowym z 13 września 2005 r. skarżąca zarzuciła także naruszenie przez organy celne przepisów prawa unijnego dotyczących ustalania wartości celnej, w szczególności art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 85 § 1 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących.
Stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 tej ustawy.
W niniejszej sprawie wartość celna przedmiotu importu zadeklarowana została w przyjętym przez organ celny zgłoszeniu celnym w wysokości odpowiadającej wartości (cenie) transakcyjnej określonej w fakturze eksportera przedstawionej przy zgłoszeniu.
W wyniku późniejszej kontroli, ujawniona została zawarta w dniu ... października 1997 r. przez importera z eksporterem umowa nr ... dotycząca premii finansowych. Na mocy tej umowy ... S. - sprzedawca towaru, zobowiązuje się udzielać S. premię finansową, która zostanie naliczona na podstawie warunków zapłaty uzyskanych przez S. dla zamówień produktów oraz zrealizowanego poziomu zakupów. Powyższa premia finansowa naliczana była zgodnie z postanowieniami załączników nr l i 2, w których przedstawiono nazwy importowanych produktów, warunki zapłaty, zakładane wielkości zakupów oraz kary w przypadku nie wywiązywania się przez S. z ww. umowy. Zgodnie z załącznikiem nr l do ww. umowy, towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym znajdował się na liście wyrobów farmaceutycznych, co do których kontrahenci uzgodnili fakt udzielania rabatów na zasadzie stałej.
Bezsporne jest w sprawie, że dokonywane przez Spółkę S. płatności za leki dokonywane były z pomniejszeniem należności wskazanych w fakturach eksportera o przewidziane umową z ... października 1997 r. premie finansowe. W stosunku do stanowiącej załącznik do zgłoszenia celnego faktury handlowej z ... lutego 2001 r. udzielono premii finansowej w wysokości ...% wartości faktury. Wynika to z zestawienia faktur importowych dotyczących poszczególnych zgłoszeń celnych z dowodami zapłaty należności za te faktury.
Na tym tle istotna w sprawie jest kwestia, czy wartością transakcyjną wyznaczającą wartość celną towaru jest fakturowana przez eksportera cena pomniejszona o określoną w umowie premię finansową od wartości sprzedaży towaru przez importera, traktowaną przez organy celne jako upust (zniżka) ceny przedmiotu importu, czy też cena w wysokości określonej w fakturze, bez jej pomniejszenia o premię importera.
Zawarta przez skarżącą z eksporterem umowa sprzedaży leków objętych zgłoszeniem celnym z ... lutego 2001 r. wykonana została w czasie obowiązywania umowy o udzieleniu premii finansowych z ... października 1997 r. Postanowienia tej ostatniej umowy stanowiły w istocie część składową umowy sprzedaży importerowi leków objętych zgłoszeniem z ... lutego 2001 r., skoro sprzedaż realizowana była w czasie jej obowiązywania i na warunkach w niej określonych. O takim związku tych umów świadczą w szczególności te postanowienia umowy z ... października 1997 r. (zmienionej kolejnymi aneksami), które wiążą premie z kwalifikowaną wartością zakupionego towaru, wystawioną za ten towar fakturą i wymogiem uiszczenia ceny za zakupione leki w terminie ustalonym w tej umowie. Uzasadnia to ocenę, że upust ceny na skonkretyzowanych przez strony warunkach przewidziany został już w umowie sprzedaży leków importerowi. Nie zachodzi tu więc taka sytuacja, gdy – jak w przypadku tzw. rabatu ex post – czynność prawna będąca źródłem prawa kupującego do rabatu, dokonana jest dopiero po zgłoszeniu celnym towaru z wystawioną wcześniej fakturą.
Zasadny jest zatem wniosek, że podstawą (przyczyną) uzasadniającą udzielanie premii finansowej na warunkach określonych w umowie z ... października 1997 r. był sam fakt sprzedaży skarżącej przez eksportera leków w wartości ustalonej w tej umowie. Wskutek otrzymania premii finansowej skarżąca odniosła korzyść, określoną przez nią jako wsparcie jej działalności, ale było to normalnym skutkiem (efektem) uzyskanej premii, a nie przyczyną udzielenia premii.
Chybiony jest również wywód skarżącej, że premia miała charakter fakultatywny w tym sensie, że przekroczenie określonej w umowie kwalifikowanej wartości zakupionych leków nie nakładało na eksportera obowiązku udzielenia premii finansowej, lecz mimo spełnienia tego warunku udzielenie premii pozostawione zostało uznaniu kontrahenta zagranicznego. Umowa o udzieleniu premii finansowej stanowi bowiem, że na warunkach w niej określonych, to znaczy w razie przekroczenia kwalifikowanej wartości kupna i zapłaty ceny w terminie, nabywca będzie uprawniony do otrzymania premii finansowej od dostawcy. Spełnienie tych warunków rodziło zatem po stronie nabywcy roszczenie o udzielenie premii przez dostawcę. W konsekwencji, nie zgadzając się z korektą wartości celnej skarżąca nie może powoływać się na opinie, wyjaśnienia bądź rozstrzygnięcia dotyczące tzw. rabatów "ex post". W tym stanie rzeczy nie budzi zastrzeżeń ocena organów celnych, że przewidziane w umowie z eksporterem premie finansowe stanowiły w istocie upust (zniżkę) pierwotnie zafakturowanej przez eksportera ceny towaru.
W konkluzji stwierdzić należy, że przewidziana umową premia, będąca w istocie zniżką (upustem) ceny, była czynnikiem kształtującym wartość (cenę) transakcyjną w wysokości – pomniejszonej o uzyskaną premię – ceny wynikającej z faktury eksportera przedstawionej przy zgłoszeniu celnym i tak określona wartość (cena) transakcyjna stanowiła wartość celną. W tym stanie rzeczy uzasadniona była zatem korekta (obniżenie) wartości celnej o wysokość należnej stronie premii, dokonana przez organy celne.
Chybiony jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia postanowień art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przepisów art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego z 16 grudnia 1991 r., stanowiących o dostosowaniu ustawodawstwa krajowego w zakresie prawa celnego do ustawodawstwa Wspólnoty Europejskiej. Unormowania ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, stanowiące w niniejszej sprawie materialnoprawną podstawę oceny rozstrzygnięć organów celnych, w szczególności regulacje w zakresie wartości celnej przedmiotu importu opierają się na rozwiązaniach przyjętych w Porozumieniu w sprawie stosowania art. VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 98. poz. 483), które recypowane zostały do Kodeksu celnego. W konsekwencji, oparte na przepisach Kodeksu celnego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie mogą być poczytane za naruszające prawo Wspólnoty bądź konstytucyjne zasady praworządności i sprawiedliwości (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP).
Sąd nie widzi również sprzeczności między takim ustaleniem wartości celnej (na poziomie wartości transakcyjnej), jak uczyniły to organy celne w niniejszej sprawie, a treścią cytowanego przez stronę art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Zgodnie z treścią tego przepisu: "Wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile to jest konieczne, na podstawie art. 32 i 33 ...". Ceną należną w chwili sprzedaży dla towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym była cena z faktury pomniejszona o upust zagwarantowany w umowie z ... października 1997 r. Cytowany przepis Wspólnotowego Kodeksu Celnego nie wymaga, aby cena należna była określona kwotowo. W obrocie handlowym (cywilnoprawnym) nie jest kwestionowana zasada wolności kontraktowej, zgodnie z którą strony danej umowy mogą w sposób nienaruszający obowiązujących przepisów ustalać wzajemne prawa i obowiązki oraz sposób ich realizacji. W odniesieniu do umów sprzedaży oznacza to, iż mogą wskazać wprost wiążącą je cenę, albo też jedynie określić podstawy jej ustalenia a ostateczna wielkość zostanie obliczona później; mogą też odwołać się do warunków i zasad określonych przez nie w innych umowach, co w praktyce występuje często przy kontaktach handlowych obejmujących pewien odcinek czasowy. W niniejszym przypadku umowa z ... października 1997 r. dotycząca premii finansowych, odnosząca się do przyszłych transakcji między stronami określała warunki i wysokość udzielanych premii finansowych, a więc wskazywała na sposób kształtowania ostatecznej ceny.
Chybiony jest także zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, w tym w szczególności załącznika nr 6 do rozporządzenia, który między innymi dotyczy sposobu wypełniania pola 45 dokumentu SAD. Zdaniem skarżącej w polu 45 podlegały wykazaniu tylko upusty uwidocznione w treści faktury. Interpretacja skarżącej nie uwzględnia jednak, że faktura nie jest jedynym dokumentem służącym do ustalenia wartości celnej, gdyż rozporządzenie Ministra Finansów określa jedynie przykładowo dokumenty, jakie należy dołączyć do zgłoszenia celnego (§ 206 Rozporządzenia Ministra Finansów). W przepisie § 209 tego rozporządzenia również przykładowo określono elementy treści, jakie powinna zawierać faktura lub inny dokument służący ustaleniu wartości celnej towaru. Oznacza to, że nie ma jednolitego "wzoru" wymagań dotyczących zgłoszenia celnego. Stosownie do okoliczności każdego indywidualnego przypadku zgłaszający powinien przedstawić i ujawnić wszystkie dokumenty i informacje odnoszące się do importowanego towaru, niezbędne do objęcia towaru procedurą celną, w tym do prawidłowego ustalenia jego wartości celnej. W tym więc przypadku skarżąca była zobowiązana zarówno do ujawnienia umowy dotyczącej premii finansowych, jak i do uwzględnienia rabatu przy ustaleniu wartości celnej towaru. Zasady wypełniania Deklaracji Wartości Celnej, wyraźnie zobowiązują do podania w polu nr 4 numeru i daty faktury lub innego dokumentu, na podstawie którego ustalana jest wartość celna towaru, a więc również do podania informacji o umowie o udzieleniu rabatu, mającego wpływ na ustalenie całkowitej wartości transakcyjnej importowanych leków. Treść wspomnianego § 209 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 10 listopada 1999 r. wskazuje też na bezzasadność wywodów skarżącej, wiążącej obowiązek podania w dokumencie SAD (pole 45) informacji o udzielonym rabacie wyłącznie z rabatem, który został uwidoczniony w fakturze. Stwierdzenia te oderwano od obowiązku prawidłowego sporządzenia faktury, to znaczy zamieszczenia w niej wszelkich elementów kształtujących cenę towaru. Nie można zatem skutecznie powoływać się na treść faktury, która zawierała dane niepełne i przez to nie mogła być miarodajna dla ustalenia faktycznej, całkowitej płatności za towar.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut bezpodstawnego posłużenia się przez organ odwoławczy konstrukcją "obejścia prawa". Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie można w żaden sposób wywieść wniosku, iż jedną z przesłanek rozstrzygnięcia było "obejście prawa" przez stronę. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał przede wszystkim na konieczność wszczęcia i prowadzenia postępowania wyjaśniającego w następstwie ujawnienia, w wyniku kontroli zgłoszenia celnego w trybie art. 83 Kodeksu celnego, niezałączonych do zgłoszenia celnego dokumentów dotyczących zakupionych leków. Organ wskazując na te okoliczności sprawy podniósł, iż "powyższy proceder mógł zmierzać do ominięcia przepisów prawa celnego w celu świadomego zawyżenia wartości celnej towaru celem uzyskania korzyści majątkowej z innych tytułów prawnych". Dokonując tego typu stwierdzenia Dyrektor Izby Celnej nie wyprowadza jednak z tego tytułu żadnych arbitralnych wniosków, co powoduje, iż zacytowane wyżej stwierdzenie nie stanowiło dla Dyrektora argumentu, który legł u podstaw wydania kwestionowanej decyzji. Powoływanie się zatem przez skarżącą na stwierdzenia organu celnego II instancji, które niczego w sprawie nie przesądzają, nie może skutkować uchyleniem decyzji z tej tylko przyczyny.
Niezasadne są również zarzuty skarżącej o charakterze procesowym.
W piśmie z ... września 2001 r. skierowanym do dyrektorów urzędów celnych, z którym skarżąca łączy zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności, Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał na potrzebę zwrócenia szczególnej uwagi na prawidłowość deklarowania wartości celnej przez firmy importujące farmaceutyki i - w razie wystąpienia okoliczności mogących wskazywać na nieprawidłowości – przeprowadzenia "kontroli postimportowej" w celu weryfikacji deklarowanej wartości celnej. Wymienione pismo nie było więc aktem ingerencji w postępowanie celne prowadzone przez organy celne pierwszej instancji i nie wywierało na nie nacisku, zaś w ich ocenie prawidłowości zgłoszeń celnych decydowały ustalenia tych organów, w szczególności wyniki ewentualnych kontroli postimportowych.
Chybiony jest również zarzut dotyczący nieuwzględnienia wniosku skarżącej Spółki o zawieszenie postępowania i wystąpienie do Ministra Finansów z wnioskiem o uzyskanie porady Światowej Organizacji Celnej odnośnie wpływu wynagrodzenia przyznawanego importerowi po dniu dokonania zgłoszenia celnego na wartość celną importowanych towarów. Wskazany przez Spółkę problem mógł być bowiem rozstrzygnięty i podlegał rozstrzygnięciu przez krajowe organy celne, bowiem żaden obowiązujący przepis nie zobowiązuje tych organów do występowania w tego rodzaju sprawach o stosowną opinię. Kwestia, która zgodnie z wnioskiem miałaby być przedmiotem wnioskowanej opinii, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Ponadto, powyższy wniosek Spółki był w kontekście omawianej sprawy o tyle bezprzedmiotowy, że odnosił się do tzw. rabatów postimportowych, w niniejszej sprawie zaś takie nie występowały.
Nie znajduje również uzasadnienia w świetle treści uzasadnień decyzji obu instancji zarzut orzekania przez organy celne przy braku kluczowego materiału źródłowego tj. umowy z ... października 1997 r.. Zarówno Naczelnik Urzędu Celnego w W., jak i Dyrektor Izby Celnej cytują sformułowania i istotne warunki zawarte w Umowie dotyczącej premii finansowych i analizują treść umowy w odniesieniu do kluczowej kwestii niniejszego postępowania – wpływu rabatów, nazwanych w umowie premiami finansowymi na wartość celną towarów. Na tej podstawie należy więc stwierdzić, że umowa z ... października 1997 r. była znana organom celnym w czasie wydawania rozstrzygnięć.
Decyzje w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów celnych i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasad prawdy obiektywnej i działania w sposób budzący zaufanie do organów celnych.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), należało oddalić skargę jako niezasadną.