V SA/Wa 379/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie umorzył postępowanie sądowe w sprawie odmowy umorzenia składek ZUS z powodu śmierci strony, której prawa i obowiązki były ściśle związane z jej osobą.
Skarżący K.P. złożył skargę na decyzję Prezesa ZUS w sprawie odmowy umorzenia składek. W trakcie postępowania skarżący zmarł. Sąd zawiesił postępowanie, a następnie je podjął. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 PPSA, sąd umorzył postępowanie, ponieważ przedmiot sprawy dotyczył wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a nikt inny nie zgłosił swojego interesu prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K.P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... listopada 2005 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Skarżący złożył skargę w styczniu 2006 r., jednak w marcu tego samego roku zmarł. Sąd postanowieniem z czerwca 2006 r. zawiesił postępowanie, a następnie w marcu 2009 r. postanowił je podjąć. Sąd, powołując się na art. 161 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzył postępowanie. Przepis ten stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Sąd wyjaśnił, że pojęcie 'praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego' obejmuje te, które nie przechodzą na następców prawnych i są związane wyłącznie z określoną osobą, co koresponduje z art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego. Wskazano, że do spadku nie wchodzą majątkowe prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym, wynikające z przepisów administracyjnych czy finansowych. Ponieważ w niniejszej sprawie przedmiot postępowania dotyczył wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a żadna inna osoba nie zgłosiła swojego interesu prawnego, sąd orzekł o umorzeniu postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, należy umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 PPSA, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a udział w sprawie nie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 161 § 1 pkt 2 PPSA, wskazując, że prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego nie wchodzą do spadku i nie przechodzą na następców prawnych. W analizowanej sprawie odmowa umorzenia składek ZUS dotyczyła wyłącznie osobistych możliwości płatniczych zmarłego, a nie interesu prawnego innych osób.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Pomocnicze
k.c. art. 922 § § 2
Kodeks cywilny
Prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą nie należą do spadku.
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
W skład masy spadkowej wchodzą prawa i obowiązki majątkowe.
u.s.u.s. art. 28
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 31
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Udziału w sprawie nie zgłosiła żadna osoba, której interesu prawnego dotyczyłby wynik tego postępowania.
Godne uwagi sformułowania
prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego nie należą do spadku majątkowe prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym
Skład orzekający
Andrzej Kania
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów PPSA dotyczących umorzenia postępowania w przypadku śmierci strony, zwłaszcza w kontekście praw i obowiązków o charakterze publicznoprawnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy przedmiot sprawy jest ściśle związany z osobą zmarłego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest proceduralna i dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiego grona odbiorców, ale istotną dla prawników procesowych.
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 379/09 - Postanowienie WSA w Warszawie Data orzeczenia 2009-03-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2009-03-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Kania /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Umorzenie postępowania Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 161 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... listopada 2005 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia: - umorzyć postępowanie sądowe; Uzasadnienie W dniu ...stycznia 2006 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) K.P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W dniu ...marca 2006 r. skarżący zmarł (v. kopia odpisu skróconego aktu zgonu k. 20 akt sądowych), zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 czerwca 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 513/06 zawiesił postępowanie sądowe. W dniu 25 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił podjąć zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 161 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a - Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Zakresem pojęcia "prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego" objęte są takie prawa i obowiązki, które odnoszą się do określonych interesów konkretnej osoby ze względu na jej indywidualną sytuację, zatem te, które nie przechodzą na następców prawnych, bowiem są związane wyłącznie z określoną osobą. Takie rozumienie tego pojęcia koreluje z brzmieniem art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą nie należą do spadku. Zgodnie z regulacją zawartą w tym kodeksie, w skład masy spadkowej wchodzą natomiast prawa i obowiązki majątkowe (art. 922 § 1 k.c.). Należy jednak podkreślić, iż dziedziczeniu podlegają tylko prawa i obowiązki majątkowe o charakterze cywilnoprawnym, a więc wszelkie prawa i obowiązki będące elementami stosunków cywilnoprawnych. Wobec tego nie wchodzą do spadku prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych, w tym stosunków administracyjnoprawnych (por. "Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga czwarta. Spadki" Elżbieta Skowrońska-Bocian, Wyd. LexisNexis 2004 r., str. 10). Do spadku nie należą zatem majątkowe prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym, wynikające z przepisów należących do innych działów prawa (prawa administracyjnego, prawa finansowego), także wówczas, gdy skutki prawne śmierci osoby fizycznej są oceniane stosownie do przepisów kodeksu cywilnego regulujących spadkobranie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. IV CK 215/03, Lex nr 152889). W niniejszej sprawie przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a udziału w sprawie nie zgłosiła żadna osoba, której interesu prawnego dotyczyłby wynik tego postępowania. Zaskarżona decyzja wydana została bowiem na podstawie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11 poz. 74) - dalej u.s.u.s. - oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy po rozważeniu stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej zobowiązanego i uwzględnieniu wyłącznie jego możliwości płatniczych. Wynik zatem wskazanego postępowania nie dotyczy interesu prawnego innych osób. Ponadto ewentualna odpowiedzialność osób trzecich z tytułu nieopłaconych składek winna być poprzedzona wydaniem decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na podstawie art. 31 u.s.u.s. w związku z odpowiednimi przepisami Ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.