V SA/Wa 378/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-03-27
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społeczneskładki ZUSumorzenie postępowaniaśmierć stronyprawo administracyjnepostępowanie sądowe

WSA w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie odmowy umorzenia składek ZUS z powodu śmierci strony, gdyż przedmiot postępowania dotyczył wyłącznie praw ściśle związanych z osobą zmarłego.

Skarżący J. Sz. złożył skargę na decyzję Prezesa ZUS w sprawie odmowy umorzenia składek. W trakcie postępowania skarżący zmarł. Sąd zawiesił postępowanie, a następnie je podjął. Analizując przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksu cywilnego, sąd stwierdził, że przedmiot postępowania dotyczy praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, które nie przechodzą na spadkobierców. Ponieważ nikt inny nie zgłosił swojego interesu prawnego, sąd umorzył postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J. Sz. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W trakcie postępowania skarżący zmarł, co spowodowało zawieszenie postępowania. Po podjęciu postępowania, sąd analizował przesłanki do umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uznał, że przedmiot postępowania, jakim była odmowa umorzenia składek, odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, które nie podlegają dziedziczeniu zgodnie z art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego. Ponieważ żadna inna osoba nie zgłosiła swojego interesu prawnego w postępowaniu, sąd postanowił umorzyć postępowanie sądowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie powinno zostać umorzone.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są prawami i obowiązkami ściśle związanymi z osobą zmarłego, które nie przechodzą na spadkobierców, a zatem nie podlegają dziedziczeniu. Wobec braku zgłoszenia interesu prawnego przez inne osoby, sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.

Pomocnicze

k.c. art. 922 § § 2

Kodeks cywilny

Prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą nie należą do spadku.

k.c. art. 922 § § 1

Kodeks cywilny

W skład masy spadkowej wchodzą prawa i obowiązki majątkowe.

u.s.u.s. art. 28

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedmiot postępowania dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Godne uwagi sformułowania

prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego nie należą do spadku majątkowe prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym

Skład orzekający

Andrzej Kania

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w przypadku śmierci strony w sprawach dotyczących składek ZUS, gdy przedmiot postępowania jest ściśle związany z osobą zmarłego."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy żadna inna osoba nie zgłasza interesu prawnego w postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony, co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesowych zajmujących się sprawami administracyjnymi i ubezpieczeniowymi.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 378/09 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 161 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Sz. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... października 2006 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych postanawia: - umorzyć postępowanie sądowe;
Uzasadnienie
W dniu ... listopada 2006 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) J. Sz. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W dniu ... marca 2007 r. skarżący zmarł (v. odpis skrócony aktu zgonu k. 46 akt sądowych), zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 lipca 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 493/07 zawiesił postępowanie sądowe.
W dniu 25 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił podjąć zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 161 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a - Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Zakresem pojęcia "prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego" objęte są takie prawa i obowiązki, które odnoszą się do określonych interesów konkretnej osoby ze względu na jej indywidualną sytuację, zatem te, które nie przechodzą na następców prawnych, bowiem są związane wyłącznie z określoną osobą. Takie rozumienie tego pojęcia koreluje z brzmieniem art. 922 § 2 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą nie należą do spadku. Zgodnie z regulacją zawartą w tym kodeksie, w skład masy spadkowej wchodzą natomiast prawa i obowiązki majątkowe (art. 922 § 1 k.c.). Należy jednak podkreślić, iż dziedziczeniu podlegają tylko prawa i obowiązki majątkowe o charakterze cywilnoprawnym, a więc wszelkie prawa i obowiązki będące elementami stosunków cywilnoprawnych. Wobec tego nie wchodzą do spadku prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych, w tym stosunków administracyjnoprawnych (por. "Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga czwarta. Spadki" Elżbieta Skowrońska-Bocian, Wyd. LexisNexis 2004 r., str. 10). Do spadku nie należą zatem majątkowe prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym, wynikające z przepisów należących do innych działów prawa (prawa administracyjnego, prawa finansowego), także wówczas, gdy skutki prawne śmierci osoby fizycznej są oceniane stosownie do przepisów kodeksu cywilnego regulujących spadkobranie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. IV CK 215/03, Lex nr 152889).
W niniejszej sprawie przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a udziału w sprawie nie zgłosiła żadna osoba, której interesu prawnego dotyczyłby wynik tego postępowania.
Zaskarżona decyzja wydana została bowiem na podstawie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11 poz. 74) - dalej u.s.u.s. - oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych po rozważeniu stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej zobowiązanego i uwzględnieniu wyłącznie jego możliwości płatniczych. Wynik zatem wskazanego postępowania nie dotyczy interesu prawnego innych osób. Ponadto ewentualna odpowiedzialność osób trzecich z tytułu nieopłaconych składek winna być poprzedzona wydaniem decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na podstawie art. 31 u.s.u.s. w związku z odpowiednimi przepisami Ordynacji podatkowej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.