V SA/WA 376/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-11-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
COVID-19FGŚPochrona miejsc pracydofinansowanie wynagrodzeńprzestój ekonomicznyprawo przedsiębiorcówprawo oświatoweniepubliczne przedszkoledziałalność gospodarcza

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki z o.o. prowadzącej przedszkole na odmowę przyznania świadczeń na ochronę miejsc pracy w związku z COVID-19, uznając, że świadczenia te nie przysługują pracownikom zatrudnionym w działalności oświatowej.

Spółka z o.o. prowadząca niepubliczne przedszkole zaskarżyła decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy odmawiającą przyznania świadczeń na ochronę miejsc pracy ze środków FGŚP w związku z COVID-19. Spółka argumentowała, że świadczenia powinny przysługiwać pracownikom zatrudnionym w działalności innej niż oświatowa. Sąd, związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem, uznał, że organ prawidłowo zastosował się do jego wskazań, rozdzielając działalność oświatową (niebędącą działalnością gospodarczą) od innej działalności gospodarczej spółki. W konsekwencji, świadczenia nie przysługują pracownikom zatrudnionym w działalności oświatowej, co doprowadziło do oddalenia skargi.

Przedmiotem sprawy była skarga spółki z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzącej niepubliczne przedszkole na rozstrzygnięcie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy (DWUP) odmawiające przyznania świadczeń na ochronę miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) w związku z COVID-19. Spółka ubiegała się o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników objętych przestojem ekonomicznym. Organ odmówił przyznania świadczeń, argumentując, że prowadzenie placówek oświatowych, nawet niepublicznych, nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, a pracownicy zatrudnieni w tej działalności nie kwalifikują się do wsparcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie, w poprzednim wyroku (sygn. V SA/Wa 268/22), uchylił wcześniejsze rozstrzygnięcie organu i nakazał ustalenie, czy wniosek dotyczy pracowników zatrudnionych w działalności oświatowej, czy też w innej działalności gospodarczej spółki. W obecnym postępowaniu WSA, związany oceną prawną z poprzedniego wyroku, stwierdził, że organ prawidłowo zastosował się do jego wskazań. Organ ustalił, że część pracowników była zatrudniona w działalności oświatowej (nauczyciele), do której nie stosuje się przepisów Prawa przedsiębiorców, a część w innej działalności, która może być uznana za gospodarczą. Jednakże, zgodnie z art. 170 Prawa oświatowego, prowadzenie placówek oświatowych nie jest działalnością gospodarczą. Sąd podkreślił, że spółka nie może kwestionować oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku z 6 kwietnia 2022 r., który wiąże sąd i organ. W związku z tym, świadczenia nie przysługują pracownikom zatrudnionym w działalności oświatowej, a organ prawidłowo rozdzielił obie działalności spółki. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Świadczenia na ochronę miejsc pracy w związku z COVID-19 nie przysługują pracownikom zatrudnionym w działalności oświatowej, gdyż prowadzenie placówek oświatowych nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców.

Uzasadnienie

Sąd, związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem, uznał, że organ prawidłowo rozdzielił działalność oświatową spółki (niebędącą działalnością gospodarczą) od innej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 170 Prawa oświatowego, działalność oświatowa nie jest działalnością gospodarczą, a zatem pracownicy zatrudnieni w tej sferze nie kwalifikują się do świadczeń przyznawanych przedsiębiorcom na podstawie art. 15g ustawy COVID-19.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

ustawa COVID-19 art. 15g § 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przedsiębiorca, organizacja pozarządowa lub inna wskazana jednostka może ubiegać się o świadczenia na ochronę miejsc pracy, jeśli wystąpił u nich spadek obrotów gospodarczych w następstwie COVID-19.

Prawo przedsiębiorców art. 4 § 1 i 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Definiuje przedsiębiorcę jako osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną wykonującą działalność gospodarczą.

p.o. art. 170 § 1

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

Prowadzenie szkoły lub placówki oświatowej nie jest działalnością gospodarczą.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ.

Pomocnicze

ustawa COVID-19 art. 15g § 7 i 10

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Wynagrodzenie wypłacane przez podmioty wskazane w ust. 1 jest dofinansowywane ze środków FGŚP.

Prawo przedsiębiorców art. 3

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Definiuje działalność gospodarczą jako zorganizowaną działalność zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły.

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada legalizmu.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i uwzględniania interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 81a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ prawidłowo zastosował się do oceny prawnej i wskazań zawartych w prawomocnym wyroku WSA z 6 kwietnia 2022 r., rozdzielając działalność oświatową od działalności gospodarczej. Pracownicy zatrudnieni w działalności oświatowej nie kwalifikują się do świadczeń na ochronę miejsc pracy, gdyż prowadzenie placówek oświatowych nie jest działalnością gospodarczą.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 w zw. z art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców i art. 170 p.o. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że spółka jest jednocześnie przedsiębiorcą i nie przedsiębiorcą. Zarzut naruszenia art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że znaczenie ma ustalenie, czy wniosek dotyczy pracowników zatrudnionych w działalności oświatowej. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 6, 7, 7a, 81a k.p.a., art. 7 Konstytucji RP).

Godne uwagi sformułowania

Sąd, związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2022 r., nie może formułować odmiennej oceny. Prowadzenie szkoły lub placówki oświatowej nie jest działalnością gospodarczą, o czym stanowi wprost przepis zawarty w art. 170 ust. 1 p.o. Organ prawidłowo rozdzielił dwie prowadzone przez Spółkę działalności (działalność oświatową... od innej działalności... która może stanowić działalność gospodarczą).

Skład orzekający

Bożena Zwolenik

przewodniczący

Jadwiga Smołucha

sprawozdawca

Marcin Maszczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń na ochronę miejsc pracy w kontekście działalności oświatowej oraz zasada związania sądu prawomocnym wyrokiem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki prowadzącej jednocześnie działalność oświatową i inną działalność gospodarczą w okresie pandemii COVID-19.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z pomocą publiczną w czasie pandemii i rozróżnieniem między działalnością gospodarczą a działalnością oświatową, co jest istotne dla wielu podmiotów.

Czy przedszkole może dostać pomoc na ochronę miejsc pracy? Sąd wyjaśnia, co jest działalnością gospodarczą.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 376/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Zwolenik /przewodniczący/
Jadwiga Smołucha /sprawozdawca/
Marcin Maszczyński
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Sygn. powiązane
I GSK 1137/24 - Wyrok NSA z 2025-03-06
Skarżony organ
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Asesor WSA - Marcin Maszczyński, , Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na rozstrzygnięcie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie z dnia 14 października 2022 r. nr FGŚP.III.4220.1313.2020.IM w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej: ,,Spółka’’ ,,Strona’’ lub ,,Skarżąca’’) jest rozstrzygnięcie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie (dalej: "DWUP", "organ") z 14 października 2022 r. nr FGŚP.IIl.4220.1313.2020.IM odmawiające Skarżącej przyznania świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem 14000/CV-19/12371195 z 11 maja 2020 r. Strona ubiegała się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników objętych przestojem ekonomicznym lub obniżonym wymiarem czasu pracy, o którym mowa w art. 15g ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID- 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (aktualnie t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.; dalej: ,,ustawa COVID-19’’).
Organ pismem z dnia 26 sierpnia 2020 r. poinformował, że rozpatrzył powyższy wniosek negatywnie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, iż zgodnie z art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 z wnioskiem o przyznanie świadczenia ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych może wystąpić przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Prowadzenie placówek przedszkolnych i szkolnych, nawet jeżeli mają one charakter niepubliczny nie jest, w ocenie organu, prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 170 ustawy Prawo oświatowe) i w związku z tym osoba prowadząca takie placówki nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Organ stwierdził, że Strona działa w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, jednakże zgodnie z zapisem w KRS jej przeważającą działalnością jest wychowanie przedszkolne (PKD 85.10.Z), to w myśl art. 170 ustawy Prawo oświatowe nie wykonuje wówczas działalności gospodarczej. Tym samym brak jest podstaw do przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisane rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 kwietnia 2022 r. V SA/Wa 268/22 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie z 26 sierpnia 2020 r.
W uzasadnieniu wyroku sąd zauważył, że organ ustalił, że przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej przedsiębiorcy jest wychowanie przedszkolne. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że w oświadczeniu z 15 czerwca 2020 r. Skarżąca wskazała, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonuje usługi polegające, m.in. na prowadzeniu zajęć z języków obcych, zajęć z logopedii, usług sprzątających oraz, że jej wniosek o dofinansowanie złożony został w związku ze wskazaną działalnością. Wobec powyższego zasadnicze znaczenie dla rozpoznania sprawy miało ustalenie, czy wniosek Skarżącej dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej, czy innych pracowników zatrudnionych w innego rodzaju działalności Skarżącej, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Następnie Sąd zwrócił uwagę, że z załącznika nr 1 do Porozumienia w sprawie obniżenia wymiaru czasu pracy w związku z COVID-19 wynika, iż porozumienie dotyczy nauczyciela języka angielskiego, także osób niebędących nauczycielami, w tym osób sprzątających oraz sekretarki. Tymczasem organ nie odniósł się do powyższej okoliczności, powinien zaś uwzględnić, że porozumienie dotyczy także nauczyciela języka angielskiego oraz osób nie będących nauczycielami, które mogą nie być zatrudnione w obrębie działalności przedszkolnej, lecz w innej działalności Skarżącej, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem z 14 października 2022 r. Dyrektor WUP odmówił Spółce przyznania wnioskowanych świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy – w łącznej kwocie 31.229,22 zł – na dofinansowanie wynagrodzeń za okres 2 miesięcy dla 10 pracowników.
Organ wyjaśnił, że zasadnicze znaczenie dla rozpoznania sprawy miało ustalenie, czy wniosek Spółki dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej lub szkolnej, czy innych pracowników zatrudnionych w innego rodzaju działalności. DWUP zauważył, że stosownie do wyroku WSA w Warszawie przeprowadzono szczegółową analizę całości zebranego materiału, w wyniku której stwierdzono, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że z dokumentacji nadesłanej przez Stronę wynika, że w Spółce byli zatrudnieni pracownicy na stanowiskach związanych z obsługą placówki opiekuńczo-oświatowej, których praca nie polegała na świadczeniu usług oświatowych. Pracownicy ci mają prawo do dofinansowania do wynagrodzeń, o którym mowa w art. 15g ustawy CO\/ID-19. Jednakże w Spółce są również zatrudnione osoby na stanowiskach związanych z wykonywaniu usług oświatowych, które zdaniem organu podlegają wyłączeniu wynikającemu z art. 170 p.o. (co nie zostało zakwestionowane przez sąd), tym samym nie nabyli prawa do uzyskania dofinansowania na podstawie art. 15g ustawy Covid-19.
Dyrektor WUP stwierdził, że O. B., K. D., K. J., K. J., M. K., J. M., T. O., M. R., D. S. oraz A. S. były zatrudnione na stanowiskach – nauczyciel, nauczyciel wychowania przedszkolnego, nauczyciel wspomagający, nauczyciel wspomagający – nauczyciel zajęć sztuki, nauczyciel wspomagający – animator teatralny. Organ podkreślił, że z przekazanej przez Stronę dokumentacji nie wynika, aby pracownicy ci wykonywali jeszcze inne czynności. Ponadto Strona nie wskazała ww. osób jako objętych porozumieniem. Wobec powyższego organ uznał, że osoby te zatrudnione są na stanowiskach związanych z wykonywaniem usług oświatowych, a zatem nie przysługuje na nich dofinansowanie, o którym mowa w art. 15 g ustawy CO\/ID-19.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca Spółka wniosła o:
uznanie prawa Skarżącej do przyznania jej świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID - 19 zgodnie ze złożonym wnioskiem,
ewentualnie o uchylenie zaskarżonej czynności w całości oraz przekazanie sprawy WUP do ponownego rozpatrzenia wraz z określeniem wytycznych dla organu w zakresie prawidłowej wykładni przepisów prawa,
zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów:
1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 w zw. z art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców i art. 170 p.o. poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że Skarżąca jest podmiotem będącym jednocześnie przedsiębiorcą i nie będącym przedsiębiorcą, co w konsekwencji doprowadziło do wykreowania nieznanego polskiemu prawu hybrydowego podmiotu oraz do odmowy wypłaty dofinansowań w zakresie, w którym zdaniem organu Strona nie jest przedsiębiorcą,
b) art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że znaczenie dla rozpoznania sprawy, tj. dla przyznania Skarżącej wnioskowanych świadczeń ma ustalenie, czy wniosek Spółki dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności oświatowej podczas, gdy wymogu takiego nie sposób wywodzić z art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19, tj. kryterium takie nie wynika z ww. ustawy, a w konsekwencji w praktyce wykreowanie dodatkowego, nieznanego ustawie kryterium przyznania świadczeń;
2) postępowania, tj. art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 7 Konstytucji RP (zasada legalizmu), jak również art. 7, 7a i 81a k.p.a. poprzez przyjęcie dodatkowego kryterium nieznanego ustawie przy rozstrzygnięciu wniosku złożonego przez Skarżącą i w konsekwencji odmowy wypłaty wnioskowanych środków pomimo przyjęcia, że Strona posiada status przedsiębiorcy oraz poprzez nierozstrzygnięcie przez organ wszelkich wątpliwości na korzyść Spółki.
W uzasadnieniu Strona rozwinęła zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami, m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W tym miejscu należy przypomnieć, że sprawa w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt V SA/Wa 268/23). Prawomocnym wyrokiem z 6 kwietnia 2022 r. Sąd uchylił zaskarżone wówczas rozstrzygnięcie. Okoliczność ta ma istotne znaczenie, ponieważ orzekanie w tej sprawie odbywa się w warunkach związania, o którym mowa w art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Oddziaływaniem art. 153 p.p.s.a. objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Natomiast związanie sądu administracyjnego oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z 21 marca 2014 r., I GSK 534/12; ten wyrok i wszystkie przywoływane w uzasadnieniu wyroki publikowane są w CBOSA).
W myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Powyższe oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 kwietnia 2022 r., sygn. V SA/Wa 268/22. W orzeczeniu tym wskazano, że zasadnicze znaczenie dla sprawy miało ustalenie, czy wniosek Skarżącej dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej, czy innych pracowników zatrudnionych w innego rodzaju działalności Spółki, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Sąd wskazał, że w sprawie całkowicie pominięto, że porozumienie dotyczyło również pracowników niebędących nauczycielami. Ma to szczególne znaczenie w świetle stanowiska Strony zawartego w skardze, że prowadzi ona inną działalność. Sąd nakazał, aby organ uwzględnił, że porozumienie dotyczy także osób niebędących nauczycielami, którzy nie byli zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej, a w innym rodzaju działalności Skarżącej, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej.
Zatem w pierwszej kolejności należy dokonać analizy sprawy pod kątem zastosowania się przez organ do wiążącej go oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2022 r., sygn. V SA/Wa 268/22.
Sąd rozpoznając sprawę stwierdza, że w sprawie wyrażona ocena prawna została zastosowana przez Dyrektora WUP.
Przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie organu zawarte w piśmie z 14 października 2022 r. odmawiające Skarżącej przyznania świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy ze środków FGŚP na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy w następstwie wystąpienia COVID-19 w łącznej kwocie 31.229,22 zł na dofinansowanie wynagrodzeń za okres 2 miesięcy dla 10 pracowników.
Zgodnie z art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 Prawa przedsiębiorców, organizacja pozarządowa w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057) oraz podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, państwowa lub prowadzona wspólnie z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego instytucja kultury, w rozumieniu ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 194), u której wystąpił spadek przychodów w następstwie wystąpienia COVID-19, a także kościelna osoba prawna działająca na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, oraz jej jednostka organizacyjna, może zwrócić się z wnioskiem o przyznanie świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, o wypłatę ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na dofinansowanie wynagrodzenia pracowników objętych przestojem ekonomicznym albo obniżonym wymiarem czasu pracy, w następstwie wystąpienia COVID-19, na zasadach określonych w ust. 7 i 10.
Według art. 15g ust. 7 i ust. 10 ustawy COVID-19 wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 6 i ust. 8, wypłacane przez podmioty, o których mowa w ust. 1, jest dofinansowywane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Tym samym - w świetle powyższej regulacji - w celu uzyskania dofinansowania z FGŚP muszą zostać spełnione trzy podstawowe przesłanki. Po pierwsze podmiot musi posiadać status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, po drugie musi odnotować spadek obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia COVID-19, po trzecie musi zatrudniać pracowników.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Z definicji tej wynika, że aby zostać uznanym za przedsiębiorcę nie wystarczy odpowiedni wpis do KRS czy też CEIDG, niezbędne jest rzeczywiste wykonywanie tej działalności. Z kolei art. 3 Prawa przedsiębiorców definiuje działalność gospodarczą jako zorganizowaną działalność zarobkową, wykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły.
Z art. 2 pkt 1 i 2 p.o. wynika, że system oświaty obejmuje, m.in.: przedszkola, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami specjalnymi lub integracyjnymi, a także inne formy wychowania przedszkolnego oraz szkoły - podstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami przedszkolnymi, integracyjnymi, specjalnymi, przysposabiającymi do pracy, dwujęzycznymi, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe i mistrzostwa sportowego, ponadpodstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, dwujęzyczne, z oddziałami integracyjnymi, specjalnymi, dwujęzycznymi, przygotowania wojskowego, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe, mistrzostwa sportowego, rolnicze, leśne, morskie, żeglugi śródlądowej oraz rybołówstwa, a także szkoły artystyczne.
Prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu, o którym mowa w art. 182, oraz innej formy wychowania przedszkolnego nie jest działalnością gospodarczą, o czym stanowi wprost przepis zawarty w art. 170 ust. 1 p.o.
WSA we wskazanym wyżej wyroku wprost nakazał organowi uwzględnienie, że porozumiene dotyczy także nauczyciela języka angielskiego oraz osób nie będących nauczycielami, które mogą być zatrudnione w obrebie innej działalności Skarżącej, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto Sąd wskazał na konieczność wyjaśnienia, czy osoby objęte porozumieniem (nauczyciele) mają wykształcenie logopedyczne i w związku z tym, czy prowadzą terapie logopedyczne, bowiem prowadzenie zajęć logopedycznych w ramach prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej potwierdzone zostało załączonymi do skargi przelewami bankowymi.
Organ realizując wytyczne ustalił, że z dokumentacji nadesłanej przez Stronę (umowy o pracę, porozumienia zmieniającego umowę o pracę, regulaminu wewnętrznego i statutu przowadzonego przez Skarżącą niepublicznego przedszkola "[...]") wynika, że w Spółce byli zatrudnieni pracownicy na stanowiskach związanych z obsługą placówki opiekuńczo-oświatowej, których praca nie polegała na świadczeniu usług oświatowych, którzy mają prawo do dofinansowania do wynagrodzeń, o którym mowa w art. 15g ustawy CO\/ID-19. Następnie organ ocenił, że osoby zatrudnione w Spółce na stanowiskach związanych z wykonywaniem usług oświatowych, podlegają wyłączeniu wynikającemu z art. 170 p.o., tym samym nie nabyli prawa do dofinansowania na podstawie art. 15g ustawy CO\/ID-19. Dyrektor WUP stwierdził, że O. B., K. D., K. J., K. J., M. K., J. M., T. O., M. R., D. S. oraz A. S. były zatrudnione na stanowiskach – nauczyciel, nauczyciel wychowania przedszkolnego, nauczyciel wspomagający, nauczyciel wspomagający – nauczyciel zajęć sztuki, nauczyciel wspomagający – animator teatralny. Podkreślono, że z przekazanej organowi dokumentacji nie wynika, aby pracownicy ci wykonywali jeszcze inne czynności. Pomimo wezwań do wskazania, którzy nauczyciele mają wyksztalcenie logopedyczne i prowadzą terapie logopedyczne, Spółka nie przedłożyła stosownych wyjasnień, co uniemożliwiło ustalenie osób świadczących usługi w tym zakresie.
W tym miejscu należy podkreślić, że zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie prezentowany jest pogląd, że niepubliczna jednostka oświatowa nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawo przedsiębiorców, nawet jeżeli organ ją prowadzący jest przedsiębiorcą z tytułu prowadzenia innych niż oświatowa rodzajów działalności (por. wyroki WSA w Warszawie z 19 października 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 3383/21- dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA", por. M. Pilich, Komentarz do art. 170, w: M. Pilich, "Prawo oświatowe oraz przepisy wprowadzające. Komentarz", red. M. Pilich, Warszawa 2018, s. 733; por. też M. Szewczyk, Dochodzenie zwrotu dotacji dla niepublicznych jednostek oświatowych - wybrane problemy prawne, "Prawo Budżetowe Państwa i Samorządu" 2019, nr 4, s. 69-70).
Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, że WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku wiążącym tutejszy sąd nakazał ustalenie kręgu podmiotów, co do których przysługuje ww. pomoc publiczna. Z tego kręgu podmiotów wyłączył nauczycieli. W świetle powołanych regulacji oraz stanowiska WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2022 r. uzasadniona jest ocena organu wykluczająca ze wsparcia pracowników, którzy są zatrudnieni w ramach prowadzonej przez Spółkę działalności oświatowej (nauczycieli). Dyrektor WUP w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalił, którzy pracownicy Spółki są zatrudnieni przy działalności stricte oświatowej, do której ze względu na treść art. 170 ust. 1 p.o. nie stosuje się Prawa przedsiębiorców, w tym jego art. 4 ust. 1, a którzy pracownicy są zatrudnieni w związku z prowadzoną przez Stronę działalnością, którą można uznać za działalność gospodarcza i do której zastosowanie znajduje, m.in. art. 4 ust. 1 Prawo przedsiębiorców. Obecnie Skarżąca nie może kwestionować powyższego stanowiska organu, gdyż organ zastosował się wprost do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z 6 kwietnia 2022 r. Skarżąca nie złożyła skargi kasacyjnej od ww. wyroku, zatem obecnie utraciła prawo do skutecznego kwestionowania oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku z 6 kwietnia 2022 r. Skoro sąd w wyroku z 6 kwietnia 2022 r. przywołał przepisy prawne i dokonał ich wykładni i nakazał określone działanie przez organ w celu ustalenia stanu faktycznego i na podstawie tego stanu wydania rozstrzygnięcia obejmującego innych pracowników innych niż osoby zatrudnione stricte w oświacie, to obecnie Strona nie może skutecznie podważać działania organu i rozszerzać pomoc na inne podmioty niż wskazane w powołanym wyroku.
Słusznie zatem uznał organ, że w zakresie prowadzonej działalności oświatowej (w przeciwieństwie do pozostałej działalności) Skarżąca nie posiada statusu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, gdyż tego rodzaju działalność nie jest działalnością gospodarczą, nie mieści się zatem w kategorii podmiotów wskazanych w art. 15g ust. 1 ustawy o COVID-19. Powyższe rozdzielenie działalności oświatowej nie będącej działalnością gospodarczą i pozostałej działalności, stanowiącej taką działalności gospodarczą wprost zrealizowało wytyczne WSA. Tym samym obecnie podnoszony zarzut naruszenia art. 15g ust. 1 ustawy COVID-19 w zw. z art. 3 i art. 4 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców i art. 170 p.o. wskazujący na przyjęcie, że Skarżąca jednocześnie jest podmiotem będącym przedsiębiorcą i nie będącym przedsiębiorcą, a także że błędnie przyjęto, że dla sprawy ma znaczenie ustalenie, czy wniosek Spółki dotyczy pracowników, którzy są zatrudnieni w obrębie działalności oświatowej, czy też nie (wykreowanie dodatkowego, nieznanego ustawie kryterium przyznania świadczeń) jest zupełnie niezasadny. Ponownie sąd wskazuje, że zarówno organ, jak i tutejszy sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2022 r. i nie może formułować odmiennej oceny niż tak która została zamieszczona w ww. wyroku. Zauważenia ponownie wymaga, że we wskazanym wyroku sąd w żaden sposób nie zakwestionował stanowiska organu wskazującego, że skoro Spółka prowadzi działalność oświatową, to tak działalność nie jest działalnością gospodarczą (patrz art. 170 p.o.). Tym samym należy uznać, że ten argument organu sąd zaakceptował rozpoznając sprawę w jej całokształcie, tylko jedynie zmodyfikował rozumienie prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie prowadzonej przez Stronę innej działalności uznając tę działalność za działalność gospodarczą.
W podobny sposób sąd ocenia pozostałe zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania. Skoro sąd pierwotnie dokonał interpretacji przepisów i na podstawie tej interpretacji nakazał organowi ponowną analizę załączonych dokumentów i ustalenie na ich podstawie osób niebędących nauczycielami, którzy nie byli zatrudnieni w obrębie działalności przedszkolnej (a w innym rodzaju działalności Skarżącej, którą w świetle prawa można uznać za prowadzenie działalności gospodarczej), to obecnie powyższe zarzuty dotyczące naruszenia zasady legalizmu (art. 6 k.p.a. i 7 Konstytucji RP, czy też zasada prawdy obiektywnej i zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) są zupełnie nie zasadne. Sąd również nie stwierdził naruszenia art. 7a i art. 81a k.p.a., gdyż organ zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku i dokonał interpretacji przepisów zgodnie z tym orzeczeniem, a więc obecnie brak jest podstaw do twierdzenia, że rozstrzygnięcie narusza wskazane przepisy. Co więcej należy pokreślić, że w wypadku uwzględnienia argumentów Spółki sąd wprost naraziłby się na zasadny zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Wbrew temu co sugeruje Skarżąca sąd w wyroku z 6 kwietnia 2022 r. w żaden sposób nie wskazał, że Strona jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o Prawo przedsiębiorcy. Prawidłowo zauważył Dyrektor WUP, że przyjęcie stanowiska, iż Strona prowadzi działalność gospodarczą doprowadziłoby do naruszenia art. 170 ust. 1 p.o. i naruszałoby zasadę równości wobec prawa. Strona bowiem w zakresie prowadzonej przez siebie działalności oświatowej zostałaby potraktowana bardziej korzystnie niż inne niepubliczne placówki oświatowe, prowadzące taką samą działalność oświatową (niepubliczne szkoły i przedszkola), którym ze względu na treść art. 170 ust. 1 p.o. odmówiono wypłaty świadczeń, a które nie prowadziły dodatkowej działalności gospodarczej. Podmioty te znalazły się na skutek epidemii COVID-19 i związanym z nią zamknięciem szkół i przedszkoli w tak samo trudnej sytuacji co Skarżąca, a nawet w sytuacji trudniejszej, ponieważ nie uzyskiwały przychodów z dodatkowej działalności. Zatem w sprawie zasadnie i zgodnie z oceną prawną wyrażoną w wyroku z 6 kwietnia 2022 r. rozdzielono dwie prowadzone przez Spółkę działalności (działalność oświatową prowadzoną w formie szkół i przedszkoli) od innej działalności prowadzonej przez organy założycielskie szkół i przedszkoli, która może stanowić działalność gospodarczą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców.
W ocenie sądu także komunikat Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. z 2 czerwca 2020 r. na który Strona powołuje się w skardze nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż po pierwsze był on już znany sądowi I instancji pierwotnie orzekającemu w sprawie. A więc sąd ten wydając stosowne zalecenia znał jego treść. Po drugie komunika ten nie ma znaczenia dla tej sprawy, gdyż komunikat ten dotyczy innej niż przedmiotowa pomoc. Dotyczy on pomocy udzielanej przez PFR, a nie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy.
Z tych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI