I SA/Kr 224/12

I SA/Kr 224/12 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2012-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /sprawozdawca/
Grażyna Firek
Nina Półtorak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
art. 28 ust. 2, ust. 3 pkt 5,6
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 8, art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Sygn. akt I SA/Kr 224/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Nina Półtorak, Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2012 r., sprawy ze skargi L.P., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 29 listopada 2011 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, - uchyla zaskarżoną decyzję -
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 31 maja 2011r. L. P.(zwany dalej "skarżącym") zwrócił się o umorzenie składek za okres od marca 2001 r. do października 2010 r. Wyjaśnił, że był przekonany, że prawidłowo opłaca składki, a obecnie nie jest w stanie spłacić całości zadłużenia. Skarżący dodał, że jest jedynym żywicielem pięcioosobowej rodziny. Żona jest osobą bezrobotną z orzeczeniem o niepełnosprawności (zarejestrowaną w Grodzkim Urzędzie Pracy), ale bez prawa do zasiłku. Dodatkowo skarżący utrzymuje 30-letnią córkę oraz jej 9 –letnie dziecko, również niepełnosprawne. Skarżący oświadczył, że ma jeszcze 11-letnią córkę. Cała rodzina mieszka w prywatnej kamienicy, skarżący płaci wysoki czynsz, duże rachunki za gaz i światło. Dodatkowo musi ponosić koszty lekarstw dla żony, córki i wnuczki.
Decyzją z dnia 29 lipca 2011r. ZUS odmówił umorzenia zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami w kwocie łącznej 75 934,17 zł w tym należności na ubezpieczenie społeczne 46 744,57 zł, zaległości na Fundusz Pracy 41,60 zł i odsetki w kwocie 29 148 zł. Organ umorzył natomiast postępowanie za okres marzec- czerwiec 2001r. z powodu przedawnienia zaległości. W uzasadnieniu organ powołał się na ustalenia co do stanu majątkowego: skarżący uzyskujący dochody z działalności taksówkarskiej, opłacał podatek w formie karty podatkowej w wysokości 233 zł miesięcznie i nie miał zaległości podatkowych; żona, T., zaliczona do osób niepełnosprawnych o umiarkowanym stopniu, od listopada 2010r. uzyskiwała zasiłek rodzinny w kwocie 91 zł, a wysokość pozostałych dochodów członków rodziny została określona na kwotę 790,65 zł. Skarżący wskazał przy tym, że opłaty czynszowe, gaz i energia wynoszą miesięcznie, w zależności od opłat za gaz, 2 000 zł, wskazał koszty leczenia w kwocie 200 zł i wyjaśnił, że ponosi wydatki na szkołę, abonament radio taxi, paliwo. Z dokumentów wynikało, że jest właścicielem samochodu Volkswagen Passat, wykorzystywanego w działalności taksówkarskiej, rok produkcji 1995. Córka B., zaliczona do osób niepełnosprawnych o umiarkowanym stopniu (po gruźliczym zapaleniu lewego stanu biodrowego, chorująca na otyłość), miała zasądzone alimenty w wysokości 500 zł, przy czym jej córka, a wnuczka skarżącego, zaliczona została również do osób niepełnosprawnych. Córka B.zatrudniona była w okresie od 1 listopada 2011 r. do 13 sierpnia 2011r. z wynagrodzeniem brutto 1 040zł. Druga córka – W. urodzona w 1999 r. również posiadała orzeczony stopień niepełnosprawności. Skarżący wskazał, że w 2008r. osiągał wynik finansowy miesięcznie w wysokości 4 600zł, w 2009 r. – 4 800 zł, w 2010 r. – 3000 zł, a od stycznia do maja 2011 r. w wysokości 3 500zł.
W ocenie organu, w sprawie skarżącego nie zachodziła "całkowita nieściągalność" z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 205 poz. 1585 ze zm.). Egzekucja składek była bowiem prowadzona, a z oświadczeń samego skarżącego wynikało, że uzyskuje średnio miesięczny dochód w kwocie 3 500 zł. Organ zauważył również, że nie zachodzą w sprawie przesłanki z §3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( Dz. U. nr 141 poz. 1365 ). Zdaniem organu, łączny średni dochód rodziny wynosił 977 zł, co przewyższało minimum socjalne w kwocie ok. 745 zł. W konsekwencji możliwe było opłacanie należnych składek i nie narażało skarżącego i jego rodziny na pozbawienie możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zdaniem organu, córka B. uzyskiwała dochody, a żona T. również mogłaby podjąć pracę zarobkową. Sytuacja skarżącego nie była więc wyjątkowa. Organ podkreślił również uznaniowy charakter decyzji umorzeniowej.
We wniosku z dnia 16 sierpnia 2011r. o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał, że żona jest chora na cukrzycę, bierze 4 razy insulinę i żaden pracodawca nie chce jej zatrudnić ze względu na stan zdrowia i wiek. Skarżący wyjaśnił, że obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim, korzysta z pomocy MOPS i utrzymuje się z dochodów córki B., przy czym zasądzone jej alimenty są dopiero "w trakcie załatwiania". W dodatkowym piśmie z dnia 7 września 2012r. skarżący argumentował, że zmuszony był pożyczyć 4 000 zł. na podręczniki dla córki do Szkoły Podstawowej, zaległy czynsz i zapłatę bieżących składek ZUS (czerwiec, lipiec). Z dokumentów wynikało, że córka B. uzyskała celowy zasiłek 120 zł na dofinansowanie do leków oraz okresowy zasiłek w wysokości 198,18 zł. Cała rodzina uzyskała zasiłek 375 zł na zakup żywności (jeden posiłek dziennie), oraz 100 zł na koszty opłat za gaz.
Decyzją z dnia 29 listopada 2011 r. ZUS utrzymał w mocy wydaną poprzednio decyzję, powtarzając dotychczasową argumentację o braku przesłanek umorzenia z uwagi na prowadzenie w dalszym ciągu działalności gospodarczej przez skarżącego i potencjalne możliwości osiągnięcia przez niego dochodów. Organ przyznał przy tym, że posiadany samochód Volkswagen Passat z 1995r. ze względu na zbyt niską wartość, nie mógł stanowić przedmiotu zabezpieczenia. Organ wskazał, że dnia 6 lipca 2011 r. zostały wystawione tytuły wykonawcze, egzekucja jest "aktualna, zatem nie można stwierdzić braku majątku, z którego może być prowadzona egzekucja, ani nie można stwierdzić całkowitej nieściągalności". Organ zauważył przy tym, że schorzenia skarżącego i jego członków rodziny nie mają charakteru przewlekłego. Zdaniem organu, skarżący nie wykazał, aby zalegał z czynszem, a jego średniomiesięczne wydatki wynosiły 1 750 zł. Odnosząc się natomiast do informacji o zaciągniętej pożyczce w wysokości 4 000 zł to organ wskazał, że skarżący okoliczności tych nie udokumentował.
W skardze skarżący zarzucił, że organ, oceniając jego majątek i potencjalne możliwości zarobkowe, w rzeczywistości nie odniósł się do jego indywidualnej sytuacji. Pogarszający się stan zdrowia uniemożliwiał bowiem spłatę należności. W ocenie skarżącego, konieczność spłaty zadłużenia zagrażała egzystencji całej rodziny.
Pełnomocnik z urzędu w dodatkowym piśmie podniósł, że wysokość dochodu miesięcznego została zawyżona – organ bowiem nie wziął pod uwagę, że skarżący przez okres 4 miesięcy pozostawał niezdolny do pracy. Zdaniem pełnomocnika, w efekcie skarżący mógł uzyskać dochód ok. 3 000 zł miesięcznie, przy czym przy konieczności ponoszenia wydatków na paliwo (1 000 zł) , wydatków bieżących (2 000 zl), kosztów opłaty licencyjnej (400 zł ) kosztów lekarstw (200 zł) wydatki przekraczały dochody. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, powołując się na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 października 2009 r. II SA/Go 653/09, że nie jest zgodne z interesem obywatela i interesem publicznym domaganie się spłaty zaległości, jeżeli ich zapłata spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego do pomocy państwa. Skarżący posiadał jedynie samochód z 1995 r., który nie nadawał się do egzekucji. Pełnomocnik w sposób szeroki i szczegółowy uzasadniał, że organ przekroczył granice uznania administracyjnego nie biorąc pod uwagę rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego, jego stale pogarszającego się stanu zdrowia (konieczności przeprowadzenia operacji zmniejszenia żołądka w związku z otyłością i pomniejszej rehabilitacji), problemów z uzyskaniem zatrudnienia przez pozostałych członków rodziny.
Postanowieniem z dnia 26 lipca 2012r. I SA/Kr 224/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi uzasadniając, że: "... biorąc pod uwagę, że skarżący przed upływem terminu do wniesienia skargi podjął kroki, jego zdaniem, zmierzające do skutecznego przedłużenia terminu do wniesienia skargi sporządzonej przy pomocy pracownika MOPS-u oraz mając na względzie konstytucyjną zasadę prawa do sądu, należało przywrócić skarżącemu termin do wniesienia skargi, w oparciu o regulację art. 86 § 1 ppsa".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie twierdzenia skarżącego były zasadne.
W ocenie Sądu, ZUS dokonał błędnej wykładni art. 28 ust. 2 i ust. 3 pkt 6 oarz błędnie zastosował art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi m.in. (art. 28 ust.3 pkt 1-4 nie miały, zdaniem Sądu, w sprawie znaczenia), gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję (art. 28 ust. 3 pkt 5) lub jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust.3 pkt 6).
W rozpoznawanej sprawie, ZUS badając kondycję finansową skarżącego, z jednej strony przyznał, że nie można zabezpieczyć samochodu Volkswagen Passat (rok produkcji 1995) z uwagi na jego zbyt niską wartość, z drugiej powołał się na wystawione dnia 6 lipca 2011 r. tytuły wykonawcze stwierdzając, że: "Egzekucja jest aktualna, zatem nie można stwierdzić braku majątku, z którego może być prowadzona egzekucja, ani nie można stwierdzić całkowitej nieściągalności" (str. 5 decyzji).
Jednakże w aktach administracyjnych brak jest jakichkolwiek dokumentów dotyczących skutecznie prowadzonej egzekucji. Samo wystawienie tytułów wykonawczych nie jest zresztą czynnością wszczynającą postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z art. 26 §5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015) wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Zgodnie z art.133 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270) sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, nie jest więc zobowiązany do ich uzupełniania w celu potwierdzenia argumentacji organu. Zdaniem Sądu, organ bezzasadnie powołał się więc na prowadzoną egzekucję, skoro z akt postępowania nie wynikało, że w ogóle została wszczęta.
Z akt administracyjnych wynika natomiast, że jedynym i to potencjalnym (z uwagi na okresy niezdolności do pracy), dochodem skarżącego są przychody z świadczonych usług przewozu taksówką. Z istoty tego typu przychodów (drobne wpłaty przekazywane w gotówce) wynika, że nie nadają się do egzekucji. Sam organ stwierdził również, że jedyny posiadany przez skarżącego, składnik majątkowy – samochód wyprodukowany w 1995r., również jest zbyt małej wartości. Żona skarżącego, a więc osoba teoretycznie odpowiadająca solidarnie za zaległości, jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. W tej sytuacji błędem było przyjęcie przez ZUS, że tylko dlatego, że wystawiono tytuły wykonawcze i jak należy domniemywać, nie zakończono formalnie postępowania egzekucyjnego, nie można było przyjąć, że spełniona została przesłanka "całkowitej nieściągalności" w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. ZUS, jako wierzyciel, w trakcie postępowania dotyczącego umorzenia zaległości, może samodzielnie ocenić przesłankę z art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych porównując spodziewane koszty egzekucji (obliczane w części w proporcji do egzekwowanych kwot) z posiadanymi informacjami o nadającym się do egzekucji majątku zobowiązanego.
Argumentacja ZUS-u uwypuklała swobodę organu w umorzeniu lub nieumorzeniu składek przy jednoczesnym wskazywaniu, że skarżący osiągał i mógł osiągać dochody pozwalające na uregulowanie zaległości. W ocenie Sądu, ZUS nie rozważył przede wszystkim przyczyn powstania tak znacznych zaległości (ponad 70 000 zł wraz z odsetkami) w kontekście podnoszonych przez organ argumentów o obowiązku skarżącego regulowania należnych składek. Z zestawienia zaległych wpłat (załącznik do decyzji nr 1800411 DZP-DZ11/0048 z dnia 12 kwietnia 2011r.) wynika, że zaległości w praktyce dotyczą wyłącznie składek na ubezpieczenie społeczne; brak jest zaległości w składkach na ubezpieczenie zdrowotne, a zaległości we wpłatach na Fundusz Pracy dotyczą jedynie pięciu przypadków na łączną kwotę 41,60 zł, co przy comiesięcznych narastających zaległościach od marca 2001 do października 2010 r. na łączną kwotę 48 223,81 zł jest wartością symboliczną.
Z treści wniosku o umorzenia z dnia 31 maja 2011r. wynika, że skarżący działał w przeświadczeniu o prawidłowości dokonywanych wpłat. Z porównania ww. zestawienia zaległości z wartością należnych wpłat miesięcznych wynika, że faktycznie comiesięczne wpłaty mieściły się w przedziale ok. 50-70 zł, co oznacza, że skarżący najprawdopodobniej obliczał (deklarował) zaniżoną podstawę należnych składek. Podkreślić należy, że przez okres 9 lat organ nie reagował, co pośrednio mogło wpłynąć na rozmiar zaległości, skoro pozostałe należności (a także zobowiązania podatkowe) były regulowane przez skarżącego terminowo. W ocenie Sądu, organ powinien rozważyć wielkość całkowitego zadłużenia (tj. ponad 70 000 zł.) i ewentualny stopień przyczynienia się do powstania tej zaległości poprzez bezczynność ZUS-u.
Sąd w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 30 marca 2007r., II GSK 345/06, że: "Prawidłowo skonstruowane uzasadnienie, zawierające wyczerpujące omówienie co do oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, wykładni zastosowanych przepisów i oceny przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa jest istotne z punktu widzenia stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), realizowanej na mocy art. 107 § 3 powołanego aktu prawnego. Organ administracji, zgodnie z tą zasadą, jest bowiem obowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Celem jest doprowadzenie stron do przekonania o trafności wydanego rozstrzygnięcia i uniknięcie w ten sposób wykonania decyzji z zastosowaniem środków przymusu.
Jak wynika z wyroku NSA z dnia 25 czerwca 2003 r. sygn. akt III SA 3118/01 (POP 2004/4/77), zwłaszcza w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla zobowiązanego, powinno znaleźć się szczegółowe omówienie kwestii istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji umorzenia".
Sąd orzekający w niniejszej sprawie rozumie przytoczone powyżej tezy Naczelnego Sądu Administracyjnego również w ten sposób, że organ nie może pomijać w uzasadnieniu decyzji także i tych okoliczności, które świadczą na korzyść skarżącego tj. w tym przypadku - działania w przeświadczeniu o prawidłowości obliczanych składek na ubezpieczenie społeczne przy braku negatywnej reakcji organu na takie postępowanie. Organ naruszył więc art.11 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Dodatkowo, zdaniem Sądu, organ naruszył art. 8 kpa również w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Powołany przepis stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W uzasadnieniu powtórnie wydawanej decyzji (str. 9) organ nie kwestionował, że jednorazowa wpłata zaległości może się wiązać z trudnościami, jednak wskazywał na możliwość dobrowolnego i stopniowego regulowania zadłużenia w mniejszych kwotach. W ocenie Sądu, ten fragment uzasadnienia decyzji, w istocie pomija okoliczność, że przy dobrowolnych i drobnych wpłatach (a takie tylko będą możliwe w aktualnej sytuacji finansowej skarżącego i jego rodziny), nadal będą naliczane odsetki za zwłokę (w związku z mechanizmem proporcjonalnego zaliczania wpłat na zaległości i odsetki), co przy tak znacznym zadłużeniu na ponad 70 000 zł oraz wieku i stanie zdrowia skarżącego, w praktyce doprowadziłoby do konieczności spłacania zadłużenia do końca życia skarżącego, przenosząc dług na jego spadkobierców. W konsekwencji, dobrowolne wpłaty drobnych kwot w niczym nie poprawiłyby sytuacji finansowej skarżącego tworząc "błędne koło" zadłużenia i to spowodowanego narastającymi odsetkami na skutek, jak to już Sąd uzasadniał powyżej, akceptowania przez organ sposobu obliczania składek przez okres prawie 9 - letni. Tego typu argumentacja decyzji nie budzi zaufania do władzy publicznej. W ocenie Sądu, nieustannie ciążący na skarżącym dług, w postaci kwoty dwukrotnie przekraczającej roczne dochody skarżącego, nie może realnie zostać spłacony poprzez drobne wpłaty jeżeli nadal będą naliczane odsetki. W obecnej sytuacji skarżący, przy tak wysokim zadłużeniu, nie ma możliwości uzyskania z banku pożyczki lub kredytu czy to w celu spłacenia zadłużenia, czy to w celu poprawy swoich możliwości zarobkowych (lepszy samochód, założenie nowej działalności gospodarczej). Organ powinien rozważyć, że naliczone odsetki (które znacznie zwiększają zadłużenie) w części stanowią sankcję odstraszającą od kredytowania się kosztem budżetu państwa, w części zaś są sankcją za działania sprzeczne z prawem – w tym ostatnim zaś elemencie stanu faktycznego, skarżący powoływał się na swoje przekonanie o prawidłowości działania.
Sąd podkreśla jednak, że powyższe wywody nie oznaczają akceptacji praktyki omijania przepisów prawa w zakresie deklarowania i wpłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne. Akta sprawy wskazują, że skarżący sprawnie porusza się w systemie przepisów umożliwiających korzystanie z pomocy publicznej (zasiłki MOPS, prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, korzystanie z pomocy pracowników MOPS-u przy formułowaniu pism procesowych). Z akt wynika również, że skarżący zajmuje mieszkanie w centrum Krakowa, płacąc tzw. czynsz regulowany, co również pozwala ograniczyć bieżące koszty funkcjonowania rodziny.
Nie negując prawa skarżącego do korzystania z dobrodziejstwa przepisów umożliwiających polepszenie swojej sytuacji finansowej to należy jednak zauważyć, że skutkiem błędnego zastosowania przepisów dotyczących ciężarów składki na ubezpieczenie społeczne, koszty prowadzonej działalności gospodarczej skarżącego były mniejsze w porównaniu do konkurentów, którzy wypełniali swoje obowiązki publicznoprawne zgodnie z prawem. Skarżący zadeklarował przy tym wynik finansowy za lata 2008 - maj 2011 w kwotach (od 4 600 zł do 3 000 zł) pozwalających na sfinansowanie ówcześnie pełnej składki na ubezpieczenie społeczne. Wbrew przy tym twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, "wynik finansowy" ( a taka wielkość deklarował skarżący) czyli dochód oznacza, że jest to różnica pomiędzy przychodami, a kosztami prowadzonej działalności. Z akt nie wynika, że skarżący (sprawnie poruszający się w gąszczu przepisów i korzystający z pomocy pracowników MOPS-u) pomylił obie te wielkości. Organ zasadnie oparł się więc na informacjach udzielonych przez skarżącego, tym bardziej, że nie miał praktycznie możliwości ich weryfikacji ponieważ skarżący rozliczał się w formie karty podatkowej – nie prowadził więc ewidencji lub ksiąg podatkowych.
Sąd uznał z powyższych powodów za niezasadną argumentację o nadwyżce wydatków nad przychodami. Skarżący, z wyjątkiem zaległości ZUS (które powstały najprawdopodobniej z powodu błędnego interpretowania przepisów dotyczących wymiaru składek) regulował swoje zobowiązania. Sąd zaakceptował przy tym, argumentację organu o braku możliwości uznania za wiarygodne informacji o zaciągniętym długu w wysokości 4 000 zł skoro skarżący w żaden sposób tej okoliczności nie uprawdopodobnił.
W powtórnie przeprowadzonym postępowaniu organ przeanalizuje wniosek skarżącego w oparciu o uaktualnione dane dotyczące jego sytuacji finansowej, rodzinnej i zdrowotnej. Istotą bowiem orzekania w przedmiocie wniosku o umorzenie zaległości w trybie art.28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest badanie aktualnej, w dacie orzekania, sytuacji finansowej wnioskodawcy. Innymi słowy, jeżeli sytuacja majątkowa wnioskującego o umorzenie ulega poprawie lub też pogorszeniu od daty złożenia wniosku - to zmiany te, o ile istotnie wpływają na rozstrzygnięcie, powinny zostać uwzględnione przy wydawaniu decyzji. Powyższe dotyczy zarówno decyzji organu wydawanej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Umorzenie jest ulgą w zobowiązaniach publicznych, wyjątkiem od zasady powszechności ponoszenia ciężarów publicznych. Tak więc organ zobowiązany jest do uwzględnienia zmian okoliczności faktycznych czy to z urzędu, czy to na wniosek starającego się o umorzenie. W konsekwencji, tak jak organ powinien uwzględnić pogorszenie sytuacji majątkowej (np. problemy zdrowotne uniemożliwiające kontynuowanie działalności zarobkowej), tak też w przypadku jej polepszenia (i to niezależnie od tego czy było to wynikiem osobistych starań wnioskodawcy czy też okoliczności niezależnych) w stosunku do stanu z dnia złożenia wniosku, ocenie podlegać będzie zawsze aktualna sytuacja majątkowa. W przeciwnym razie, ulgę w postaci umorzenia mogłyby otrzymać osoby, które w dacie wydania decyzji, nie spełniałyby faktycznie przesłanek z art.28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Reasumując, dostrzeżone w niniejszej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mogły wpłynąć na wynik postępowania, co spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art.145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenia prawa materialnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.