V SA/WA 361/07

V SA/Wa 361/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Zabłocka
Mirosława Pindelska /sprawozdawca/
Piotr Piszczek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA -Piotr Piszczek, Sędzia WSA -Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA -Joanna Zabłocka, Protokolant -Anna Michałowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2007 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... września 2006 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy Uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia ... września 2006 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (powołany dalej jako Prezes Zakładu) w wyniku złożenia przez S. O. - skarżącego w niniejszej sprawie, wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (powoływanego dalej jako Zakład) z dnia ... lipca 2006 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy wraz z odsetkami.
Skarżący wnosząc pismem dnia 3 lipca 2006 r. (data wpływu pisma) o umorzenie ww. należności powoływał się na trudną sytuację rodzinną oraz materialną. W szczególności zwrócił uwagę, że działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia sklepu zakończył ... maja 2005 r. ze stratą. Jako źródło utrzymania ... rodziny skarżący wskazał gospodarstwo rolne o pow. .. ha, zasiłki rodzinne i pielęgnacyjny. Podniósł, że dwójka dzieci uczy się w szkołach średnich z internatem, co powoduje konieczność pokrycia dodatkowych kosztów ich zamieszkania. Stwierdził, że najmłodszy ... letni syn ... jest często chory i jest pod stałą opieką ... i ... Ponadto ... stycznia 2006 r. doszło do pożaru ich domu. Spaleniu uległo zamieszkałe poddasze, natomiast dół mieszkania został zalany w wyniku akcji gaśniczej. Stwierdził, że obecnie trwa remont domu.
Przedstawił zaświadczenie Ochotniczej Straży Pożarnej w K. o pożarze, zaświadczenie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z ...07.2006 r. na okoliczność, że rodzina pobiera zasiłek rodzinny od ...08.2005 r. oraz zasiłek pielęgnacyjny od ...10.2005 r. Za czerwiec 2006 r. były to odpowiednio świadczenia ... zł i ... zł. Dodatkowo wypłacono też zasiłek okresowy w kwocie ... zł. Zaświadczenie GOPS stwierdzało również fakt udzielenia pożyczki zwrotnej w kwocie ... zł.
Skarżący przedstawił ponadto zaświadczenie o pobranych kredytach w Banku Spółdzielczym w Ł. na kwotę ... zł; orzeczenie o niepełnosprawności syna ... ze stwierdzeniem, że wymaga on stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, oraz że jest wskazane korzystanie z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji dziecka.
Skarżący przedłożył również zeznanie podatkowe za 2005 r. ze stwierdzeniem straty na działalności gospodarczej w kwocie ... zł oraz złożył oświadczenie o posiadanych pieniądzach na koncie w kwocie ... zł, posiadanym samochodzie marki Peugeot z roku produkcji 1993 (wartości ....) oraz ciągniku rolniczym o wartości ... zł.
Odmawiając umorzenia ww. należności Zakład stwierdził, że umorzenie może nastąpić na podstawie art. 28 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm., powoływanej dalej jako u.s.u.s.) w przypadku całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w tym przepisie. Dalej organ wskazywał, że należności z tytułu składek ciążące na ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek mogą być umarzane na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. pomimo braku całkowitej ich nieściągalności. Przesłanki uzasadniające umorzenie należnych składek z tej przyczyny zostały określone w przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365, powoływanego dalej jako "rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r.") i dotyczą przypadków, gdy zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie tych należności opłacić. W ocenie Zakładu skarżący nie wykazał, aby trudna sytuacja finansowa, w jakiej się znajduje mogłaby być wystarczającą przesłanką do umorzenia należności. Nie udowodnił kosztów leczenia dziecka. Złożone zaświadczenie informuje jedynie o niepełnosprawności. Zdarzenie losowe - pożar domu - miało miejsce 15 stycznia 2006 r., a zaległości powstały w 2005 r. i mogły być wcześniej uregulowane. Skarżący nie wykazał, że sytuacja, w której się znajduje ma szczególny charakter.
Zakład stwierdził również, że w sprawie nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności. Skarżący jest bowiem właścicielem nieruchomości rolnej, posiada środki na koncie w kwocie ... zł oraz samochód o wartości ... zł.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 7 sierpnia 2006 r. skarżący podniósł, że środki na koncie bankowym pochodzą z odszkodowań i darowizn związanych z usuwaniem skutków pożaru, że jest prowadzony remont domu. Wskazał, że środki z pomocy społecznej, zasiłki przeznaczone są na utrzymanie rodziny. Do wniosku dołączył 3 zaświadczenia ze szkół średnich o uczęszczaniu do nich jego dzieci. Przy czym są to szkoły spoza miejsca zamieszkania. Przedstawił 5 kserokopii pokwitowań opłaty za wyżywienie szkole (k. 62-63 akt adm.); ... decyzje o przyznaniu dzieciom jednorazowych zasiłków szkolnych po ... zł każdy na pokrycie kosztów związanych z nauką w szkole (k. 48-51); ... decyzje o jednorazowych stypendiach szkolnych w kwotach ... zł każde na ten sam cel (k. 46-47); dowód wypłaty córce ... zł przez Radę Rodziców (k. 45). Przedłożył uzupełniające zaświadczenie lekarskie, z którego wynika fakt przewlekłego leczenia syna ... oraz stałego przyjmowania przez niego leków (k. 27 akt adm.). Przedstawił też ... skierowania dziecka do Poradni Dziecięcego Szpitala Klinicznego w ... (k. 28 akt adm.).
Skarżący dołączył 12 faktur świadczących o zakupie materiałów budowlanych na kwotę ... zł. Przedłożył pismo PZU SA Centrum Likwidacji szkód w ... o przyznaniu odszkodowania w kwocie ... zł oraz protokół o zbiórce pieniędzy na jego rzecz w kwocie ... zł w Parafii Św. Anny w K. po przebytym pożarze.
Dołączył również faktury za media, opłaty składek na KRUS oraz decyzję wymiarową podatku rolnego i związany z tym nakaz płatniczy (k. 29-30 akt. adm.). Z tych ostatnich dwóch dokumentów wynikała informacja dotycząca ilości hektarów przeliczeniowych, możliwych do zastosowania do gruntów rolnych skarżącego, niezbędna do ustalenia dochodu z gospodarstwa rolnego.
Prezes Zakładu po ponownym rozpatrzeniu sprawy przywołaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając brak podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.
Wywiódł, że w sprawie nie ma całkowitej nieściągalności zadłużenia, gdyż skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. ... ha wraz z zabudowaniami oraz samochodu osobowego o wartości ... zł.
Natomiast w odniesieniu do zasad umorzenia na podstawie art. 28 ust. 3a powołanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskazał, iż skarżący nie udowodnił, że jego sytuacja ma szczególny charakter. Nie udowodnił, że remont domu uniemożliwia mu zapłatę zaległych składek, gdyż ma on odszkodowanie i darowizny, nie udowodnił, że ponosi koszty leczenia syna ..., i że są one wysokie. Wskazał, że pożar miał miejsce ...01.2006 r., a zaległości powstały w okresie 2005 r. przez co mogły być uregulowane wcześniej.
Podniósł, że rodzina korzysta z pomocy społecznej, co pokrywa koszty kształcenia dzieci.
W skardze z dnia 16 października 2006 r. (data wpływu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił decyzji Prezesa naruszenie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez jego niewłaściwą interpretację oraz błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, iż sytuacja w której się znajduje nie ma charakteru szczególnego, oraz że nie zachodzi całkowita nieściągalność zadłużenia.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę wywodził, że jego sytuacja życiowa w pełni uzasadnia zastosowanie ww. przepisów. Powierzchnia i jakość gruntów po zastosowaniu hektara przeliczeniowego daje mu dochód miesięczny w kwocie ... zł. Na utrzymaniu ma ... dzieci. ... z nich uczy się poza miejscem zamieszkania, a najmłodsze dziecko wymaga stałego leczenia i dojazdów do ... lub ..., co znacznie wpływa na stan finansowy rodziny. Dochód na członka rodziny wynosi ... zł. Pomoc społeczna jaką otrzymuje rodzina ma charakter świadczeń jednorazowych i została wykorzystana na wskazane cele. Przewidywane koszty remontu domu to ... zł. Pożar domu zniszczył też wyposażenie domu, podręczniki i ubrania dzieci. Wszystko to wymaga odtworzenia.
Opłacenie składek pozbawiłoby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko i wywody zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269).
Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione.
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd brał pod uwagę stan prawny, który miał zastosowanie w chwili jej wydania. Rozpoznając tę sprawę dopatrzył się naruszeń prawa procesowego, które skutkowały wadliwością zaskarżonej decyzji wymagającą jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Stan prawny, mający znaczenie dla dokonania takiej właśnie oceny, oraz wnioski z niego wynikające przedstawiają się następująco.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 i ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Z kolei w myśl art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29 tej ustawy. Natomiast przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także do składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.).
Postępowanie poprzedzające wydanie przez Zakład decyzji w przedmiocie umorzenia należności prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a."), o czym stanowi art. 180 § 1 tegoż kodeksu. Dotyczy to również postępowania odwoławczego od tych decyzji, prowadzonego przez Prezesa Zakładu. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnoszonego od decyzji Zakładu do Prezesa Zakładu, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w k.p.a.
Decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, rozumianych jak wyżej, podejmowane na podstawie art. 28 u.s.u.s oraz § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Kontrola ta obejmuje zatem zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, ustalił stan faktyczny i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności.
Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności zwrócenia uwagi wymagało jej uzasadnienie. Uzasadnienie jest jednym ze wskazanych w art. 107 k.p.a. integralnych elementów prawidłowej decyzji administracyjnej. Z uzasadnienia decyzji z dnia ... września 2006 r. nie wynika, aby Prezes Zakładu, jako organ rozpoznający sprawę po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dokonał pełnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyjaśnienia sprawy.
W uzasadnieniu brak jest rozważań Prezesa Zakładu dotyczących pełnych ustaleń i oceny sytuacji majątkowej skarżącego koniecznej do zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego, regulujących kwestię umorzenia zaległości z tytułu składek.
Brak jest w nim wskazania, co tak naprawdę organ ustalił, jak ocenia przedstawione mu dowody w sprawie i jakie wyciąga z tego wnioski. Nie ma żadnych ustaleń co do wysokości dochodów skarżącego poza enigmatycznym stwierdzeniem, że "źródłem utrzymania rodziny są dochody osiągane z prowadzonego gospodarstwa rolnego". Tymczasem skarżący przedstawił dokumenty, z których wynikała wielkość gospodarstwa rolnego i wielkość hektarów przeliczeniowych. Przedstawił również dokumenty świadczące o korzystaniu ze środków pomocy społecznej, jednorazowych zasiłków czy stypendiów dla dzieci celem porycia podstawowych kosztów związanych z bieżącym życiem skarżącego i jego rodziny. Uzasadnienie decyzji nie zawiesza rozważań na okoliczność jak wysoka jest pomoc społeczna dla rodziny, czy jej udzielanie jest dowodem na wyjątkowo trudną sytuacje materialną rodziny, czy wg tych dokumentów ustalenia innych organów o dochodach na członka rodziny w wysokości ... zł miesięcznie (k. 46-51 akt adm.) są prawdziwe czy też nie, czy te wysokości oraz czy środki pieniężne z tych przekazów pomocowych mogą być przedmiotem egzekucji, czy wyegzekwowanie należnych kwot wpłynie, czy też nie na utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych rodziny w myśl przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że zobowiązany nie udowodnił okoliczności, które uzasadniałyby podjęcie pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ dokonał jakiejś pobieżnej oceny zakładając, że z uznaniowego charakteru decyzji wynika umocowanie do wydania decyzji odmownej w każdych okolicznościach sprawy. Przez co obowiązek dokładnego ustalenia w toku postępowania administracyjnego istotnych okoliczności sprawy otrzymał marginalne znaczenie. Ustawodawca przewidział natomiast możliwość zastosowania umorzenia należności w "uzasadnionych przypadkach". Zatem okoliczności wskazywane przez skarżącego powinny być przeanalizowane i omówione w sposób niebudzący żadnych wątpliwości zwłaszcza, że dotyczy to sfery podstawowych potrzeb - posiadania środków niezbędnych do przeżycia.
W ocenie organu interes publiczny uzyskał wyższą rangę nad interesem prywatnym, tj. ważnym interesem zobowiązanego bez wskazania przyczyny tego stanu. Tymczasem sytuację, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa, nie jest zgodna z interesem tego obywatela i nie jest też zgodna z interesem publicznym.
Biorąc to wszystko pod uwagę należało uznać, że brak jest szczegółowych ustaleń faktycznych, brak szczegółowej analizy przedstawionych przez skarżącego okoliczności i dowodów, np. twierdzenia skarżącego o tym, że remont domu jest w toku, a przedstawione przez niego faktury na już zakupione materiały budowlane na kwotę ...(bez robocizny i reszty prac niedokonanych, wyczerpujące prawie całe przyznane odszkodowanie za pożar) zostały skwitowane twierdzeniem organu, że skarżący nie udowodnił, iż remont domu uniemożliwia mu spłatę zaległych składek. Twierdzenie skarżącego o istnieniu wydatków na leczenie syna poparte zaświadczeniami lekarskimi i zapisami o konieczności trwałego leczenia i przyjmowania stałych leków - skwitowano wnioskiem, iż wszystko to dowodzi jedynie o niesprawności syna. Wszystko to dowodzi zdaniem Sądu o braku pełnych rozważań Prezesa Zakładu dotyczących oceny sytuacji majątkowej skarżącego koniecznej do zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego, regulujących kwestię umorzenia zaległości z tytułu składek. Skoro zaskarżona decyzja nie oddaje pełnej oceny sprawy i nie obrazuje, jakimi względami kierował się Prezes Zakładu przy podjęciu rozstrzygnięcia, to tym samym nie sposób uznać, iż odmowa umorzenia należności była oparta na właściwych przesłankach, mieszczących się w ramach uznania administracyjnego.
Dodać tez należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej tym przepisem zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, ponownie rozpatrujący sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a. Brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważenia przez Prezesa Zakładu w sposób kompleksowy wszystkich okoliczności związanych z sytuacją majątkową Skarżącego, czyli związanych z przesłanką umorzenia należności, stanowiło o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji. Zdaniem Sądu naruszenie takie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba bowiem podkreślić, że właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie decyzji stanowi integralną jej część i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym określonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. W uzasadnieniu faktycznym organ powinien wskazać te fakty, które przemawiają za podjętym przez organ rozstrzygnięciem. Uzasadnienie prawne decyzji winno zawierać wskazanie przepisów prawa z przytoczeniem ich treści i chodzi tutaj o przepisy prawa, które regulują skutki prawne faktów wymienionych w uzasadnieniu faktycznym (por. Cz. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Postępowanie Administracyjne ogólne, Warszawa 2003, s. 663 i nast., a także wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1983 r., sygn. akt I S.A. 178/83, ONSA 1983, Nr 1, poz. 51). W przypadku decyzji uznaniowych, a do takich zaliczają się decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, uzasadnienie decyzji stanowi tę jej część, która ma szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przy działaniu w ramach uznania administracyjnego przepis prawa materialnego przyznaje organowi prawo wyboru rozstrzygnięcia sprawy spośród przynajmniej dwóch możliwych rozstrzygnięć. W przypadku wniosków o umorzenie składek będą to umorzenie składek bądź odmowa ich umorzenia, a zatem rozstrzygnięcia o treści diametralnie różnej. Ze względu na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, przy niewłaściwym uzasadnieniu decyzji uznaniowej, z samego przepisu prawa oraz istniejącego w sprawie stanu faktycznego nie można wywieść jednoznacznej oceny, czy decyzja organu jest prawidłowa w zakresie samego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony, a zatem czy jest prawidłowa w aspekcie materialnym. Wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej nie pozwala na stwierdzenie, czy przy jej wydaniu organ nie dopuścił się dowolności oraz zaniechania przy dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Z tych względów wady uzasadnienia decyzji uznaniowych należy uznać za naruszenia przepisów prawa procesowego, które mają istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej, które nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że rozstrzygnięcie organu jest rozstrzygnięciem opartym na obowiązując} przepisach oraz stwierdzonym w oparciu o rzetelne dowody, stanie faktycznym zaistniałym w danej sprawie, który odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w przepisach prawa mających zastosowanie w sprawie, nosi wszelkie cechy rozstrzygnięcia dowolnego nieopartego na przepisach prawa. Takie uzasadnienie decyzji jest w sposób oczywisty sprzeczne z określoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.
Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja naruszała przepisy art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd wskazuje, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu, należy wyeliminować powyższe wadliwości w rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy. Ocena zebranych w sprawie dowodów powinna odbyć się stosownie do dyspozycji art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji winno natomiast dać jasny obraz motywów rozstrzygnięcia, zwłaszcza w zakresie tego, jak Prezes Zakładu ocenia sprawę.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji.