V SA/Wa 36/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-11-22
NSAfinanse publiczneŚredniawsa
finanse publiczneśrodki europejskiezaliczkaodsetkiharmonogramumowa o dofinansowanierozliczenietermindecyzja administracyjnaprawo finansowe

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Ministra zobowiązującą do zwrotu środków z tytułu naliczenia odsetek od nierozliczonej zaliczki, uznając, że aneks do umowy zmieniający harmonogram nie mógł zniweczyć już powstałego zobowiązania.

Spółka L. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Ministra Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję o zobowiązaniu do zwrotu 110 742,00 zł odsetek naliczonych z powodu niezłożenia wniosku o płatność na kwotę i w terminie określonym w harmonogramie rzeczowo-finansowym umowy o dofinansowanie projektu. Spółka argumentowała, że aneks do umowy z maja 2015 r. zmienił harmonogram i terminy rozliczenia, a opóźnienia po stronie organu I instancji wpłynęły na realizację projektu. Sąd uznał jednak, że aneks nie mógł zniweczyć już powstałego zobowiązania do zapłaty odsetek, które powstaje z mocy prawa w momencie niezłożenia wniosku w terminie.

Przedmiotem sprawy była skarga L. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju, utrzymującą w mocy decyzję zobowiązującą spółkę do zwrotu 110 742,00 zł odsetek. Odsetki te zostały naliczone z powodu niezłożenia wniosku o płatność na kwotę i w terminie określonym w harmonogramie rzeczowo-finansowym umowy o dofinansowanie projektu. Spółka otrzymała zaliczkę w grudniu 2013 r. i zgodnie z harmonogramem z czerwca 2014 r. miała rozliczyć jej część do końca września 2014 r. Wniosek o płatność rozliczający zaliczkę został złożony dopiero 29 października 2014 r., wraz z aktualizacją harmonogramu przesuwającą rozliczenie pozostałej kwoty. Organ I instancji naliczył odsetki jak od zaległości podatkowych, a Minister Rozwoju utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zarzucała naruszenie zasad K.p.a., w tym art. 8 i 7a, argumentując, że aneks do umowy z maja 2015 r. zmienił harmonogram i terminy rozliczenia, a opóźnienia organu I instancji wpłynęły na realizację projektu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że rację miał organ odwoławczy. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, odsetki od nierozliczonej w terminie zaliczki powstają z mocy prawa w momencie niezłożenia wniosku o płatność w terminie. Aneks do umowy podpisany po terminie rozliczenia nie mógł zniweczyć już powstałego zobowiązania do zapłaty odsetek. Sąd wskazał, że zobowiązanie do zapłaty odsetek ma charakter publicznoprawny i nie może być modyfikowane na gruncie prawa cywilnego. Zasada przyjaznej interpretacji przepisów (art. 7a K.p.a.) nie miała zastosowania, gdyż przepisy były jasne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, aneks do umowy zmieniający harmonogram rzeczowo-finansowy, podpisany po terminie rozliczenia zaliczki, nie może zniweczyć już powstałego zobowiązania do zapłaty odsetek, które powstaje z mocy prawa.

Uzasadnienie

Zobowiązanie do zapłaty odsetek od nierozliczonej w terminie zaliczki powstaje z mocy prawa w momencie niezłożenia wniosku o płatność w terminie. Aneks podpisany po tym terminie nie może mieć mocy wstecznej i modyfikować skutków prawnych już zaistniałego zdarzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.f.p. art. 189 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

W przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie ust. 4, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność.

Pomocnicze

u.f.p. art. 189 § ust. 3a

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Instytucja wzywa beneficjenta do zapłaty odsetek lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności w terminie 14 dni od doręczenia wezwania.

u.f.p. art. 189 § ust. 3b

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 3a, organ wydaje decyzję o zapłacie odsetek.

u.f.p. art. 60 § pkt 6

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Odsetki od nierozliczonej w terminie zaliczki stanowią środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.

u.f.p. art. 67

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy K.p.a. i odpowiednio przepisy działu III ordynacji podatkowej, dotyczące zobowiązań podatkowych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uchylenia decyzji lub postanowienia, sąd oddala skargę.

ord.pod. art. 21 § § 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania.

ord.pod. art. 59 § § 1

Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. Ordynacja podatkowa

Wymienia zdarzenia powodujące wygaśnięcie zobowiązań podatkowych.

Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw art. 7a § § 1

Zasada rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony postępowania.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich art. 5 § ust. 1

Rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowalnych we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego, lub na zwrocie zaliczki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zobowiązanie do zapłaty odsetek od nierozliczonej w terminie zaliczki powstaje z mocy prawa w momencie niezłożenia wniosku o płatność w terminie. Aneks do umowy podpisany po terminie rozliczenia zaliczki nie może zniweczyć już powstałego zobowiązania do zapłaty odsetek. Zobowiązanie do zapłaty odsetek ma charakter publicznoprawny i nie może być modyfikowane na gruncie prawa cywilnego. Przepisy dotyczące powstania zobowiązania do zapłaty odsetek są jasne i nie wymagają stosowania zasady przyjaznej interpretacji.

Odrzucone argumenty

Aneks do umowy z maja 2015 r. zmienił harmonogram i terminy rozliczenia zaliczki, co wykluczało naliczenie odsetek. Opóźnienia organu I instancji w przekazaniu środków i rozpatrywaniu wniosków o płatność wpłynęły na realizację projektu i powinny być uwzględnione. Należało zastosować zasadę przyjaznej interpretacji przepisów (art. 7a K.p.a.) na korzyść strony.

Godne uwagi sformułowania

aneks z 19 maja 2015 r. wydłużający termin rozliczenia zaliczki nie może skutkować zniweczeniem skutku w postaci już powstałego zobowiązania do zapłaty odsetek nie jest dopuszczalna obecnie modyfikacja z mocą wsteczną skutków zdarzeń, z którymi ustawa o finansach publicznych wiąże powstanie zobowiązania do zwrotu środków publicznych obowiązek zapłaty odsetek powstaje z mocy prawa zobowiązanie do zapłaty odsetek jest natomiast świadczeniem publicznoprawnym opierającym się na prawie publicznym i nie może być modyfikowane na gruncie prawa cywilnego

Skład orzekający

Andrzej Kania

przewodniczący

Bożena Zwolenik

sprawozdawca

Marek Krawczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących naliczania odsetek od nierozliczonych zaliczek w ramach funduszy europejskich, zwłaszcza w kontekście zmian harmonogramów i aneksów do umów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezłożenia wniosku o płatność w terminie i późniejszego aneksu do umowy. Interpretacja przepisów o finansach publicznych i ordynacji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu rozliczania środków publicznych i funduszy europejskich, a konkretnie konsekwencji niezachowania terminów. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem finansowym i zamówieniami publicznymi.

Nawet aneks do umowy nie uratuje Cię przed odsetkami. Kluczowy termin rozliczenia zaliczki z funduszy UE.

Dane finansowe

WPS: 110 742 PLN

Sektor

finanse publiczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 36/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania /przewodniczący/
Bożena Zwolenik /sprawozdawca/
Marek Krawczak
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 1081/20 - Wyrok NSA z 2024-06-14
I GZ 214/19 - Postanowienie NSA z 2019-07-24
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 2077
art. 189, art. 60
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant - sekr. sąd. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2019 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków z tytułu naliczenia odsetek oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez L. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwaną: "Skarżącym", "Stroną", lub "Spółką") jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju (zwanym: "Ministrem", "organem odwoławczym" lub "organem II instancji") z [...] października 2018 r. nr [...] , utrzymująca w mocy decyzję Centrum Projektów Polska Cyfrowa (dawniej: Władza Wdrażająca Programy Europejskie, zwanym obecnie "CPPC" lub "organem I instancji") z [...] maja 2018 r. nr [...], w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków w wysokości 110 742,00 zł z tytułu naliczenia odsetek, o których mowa w art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, w związku z niezłożeniem wniosku o płatność na kwotę i w terminie określonym w Harmonogramie rzeczowo-finansowym umowy o dofinansowanie nr [...], której przedmiotem było dofinansowanie projektu pn. "Budowa sieci FTTH na terenie miasta [...] w województwie [...]". Zaskarżona decyzja wydana została na gruncie następującego stanu sprawy:
W dniu 18 grudnia 2012 r. Władza Wdrażająca Programy Europejskie, obecnie
CPPC, zawarła z Beneficjentem umowę o dofinansowanie projektu nr [...] pn. "Budowa sieci FTTH na terenie miasta [...] w województwie [...]" w ramach działania 8.4. "Zapewnienie dostępu do Internetu na etapie ostatniej mili" osi priorytetowej 8. "Społeczeństwo informacyjne – zwiększenie innowacyjności gospodarki" Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007 - 2013.
Na podstawie umowy o dofinansowanie, CPPC w dniu 10 grudnia 2013 r. przekazało
Beneficjentowi transzę zaliczki w kwocie 1 936 159,57 zł, w tym kwotę 1 645 735,63 zł z rachunku w Banku Gospodarstwa Krajowego pochodzącą z budżetu środków
europejskich, tj. kwotę 290 423,94 zł z rachunku Narodowego Banku Polskiego,
stanowiącą dofinansowanie z publicznych środków krajowych. Beneficjent w dniu 20
grudnia 2013 r. zwrócił część niewykorzystanej zaliczki w kwocie 290 423,94 zł, która
ponownie została mu wypłacona przez CPPC w dniu 30 kwietnia 2014 r.
Zgodnie z Harmonogramem rzeczowo-finansowym projektu z 24 czerwca 2014 r.
Beneficjent do końca września 2014 r. zobowiązany był rozliczyć z transzy zaliczki, o
której mowa powyżej kwotę w wysokości 1 382 000,01 zł. Natomiast Strona w celu
rozliczenia ww. transzy zaliczki w dniu 29 października 2014 r. złożyła do CPPC
wniosek o płatność nr [...], na kwotę wydatków kwalifikowanych w wysokości 193 948,92 zł, w tym kwotę 135 764,24 zł rozliczającą zaliczkę. Jednocześnie z ww. wnioskiem o płatność Beneficjent złożył aktualizację Harmonogramu rzeczowo-finansowego projektu (aktualizacja z 27 października 2014 r.) przesuwającą rozliczenie pozostałej części zaliczki w kwocie 1 382 000,01 zł na kolejne
miesiące. Przedmiotowy Harmonogram rzeczowo-finansowy został zaakceptowany
przez CPPC.
W związku z powyższym CPPC naliczyło odsetki jak od zaległości podatkowych
w łącznej wysokości 110 742,00 zł. Po bezskutecznym upływie terminu do ich
zapłacenia, CPPC pismem z 27 listopada 2017 r. zawiadomiło Beneficjenta o wszczęciu
z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu niezapłaconej w terminie
kwoty odsetek od środków dofinansowania udzielonego na realizację projektu.
Decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...], organ I instancji orzekł wobec
Spółki obowiązek zwrotu kwoty 110 742,00 zł z tytułu naliczenia odsetek, o których
mowa w art. 189 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, od kwoty i za okres wskazany
w zaskarżonej decyzji, w związku z niezłożeniem wniosku o płatność na kwotę i w
terminie określonym w Harmonogramie rzeczowo-finansowym.
Pismem z 8 czerwca 2018 r. (data wpływu do organu) Skarżący wniósł odwołanie od
ww. decyzji organu I instancji, w którym domaga się jej uchylenia i umorzenia
postępowania w całości.
Po rozpoznaniu odwołania, Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] października
2018 r. o numerze wskazanym wyżej, utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2018 r.
Organ odwoławczy wskazał, że umowa o dofinansowanie nakładała na Spółkę
określone obowiązki, w tym m.in. realizacji Projektu zgodnie z Harmonogramem
rzeczowo-finansowym Projektu, stanowiącym załącznik nr 3 do umowy, z
zastrzeżeniem § 8 ust. 4 i do zakończenia projektu we wskazanym w § 5 ust. 3 okresie
kwalifikowalności. Umowa o dofinansowanie wskazywała również przypadki, w jakich
Skarżący będzie zobowiązany do zwrotu całości lub części otrzymanych płatności. Taką
okolicznością było stwierdzenie niezłożenia do Instytucji Wdrażającej wniosku o
płatność potwierdzającego rozliczenie zaliczki przez Beneficjenta na kwotę lub w
terminach określonych w Harmonogramie rzeczowo-finansowym Projektu, od środków
pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, co spowodowało
naliczenie odsetek od udzielonej kwoty dofinansowania liczonych jak dla zaległości
podatkowych w łącznej wysokości 110 742,00 zł.
Minister wskazał, że zobowiązanie z tytułu odsetek naliczonych na podstawie art.
189 ust. 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z
2017 r. poz. 2077, ze zm.), dalej: "u.f.p.", powstaje automatycznie na skutek wystąpienia
przesłanek określonych w treści tego przepisu. W związku z tym decyzja o zapłacie
odsetek ma charakter decyzji deklaratoryjnej, tj. jedynie potwierdzającej konieczność
zapłaty odsetek w określonej wysokości na skutek wystąpienia zdarzenia, z którym
przepisy u.f.p. wiążą obowiązek naliczenia odsetek. Obowiązkiem organu jest zatem
naliczyć odsetki, o których mowa w art. 189 ust. 3 u.f.p., jeżeli stwierdzi zaistnienie
okoliczności, o których mowa w tym przepisie. Dla powstania zobowiązania z art. 189
ust. 3 u.f.p. nie są zatem istotne przyczyny, z powodu których doszło do nierozliczenia
zaliczki w sposób określony w umowie o dofinansowanie.
W dalszej części uzasadnienia Minister odniósł się do zarzutów odwołania i
wskazał, że Strona wskazała na naruszenie art. 8 K.p.a. w związku z pominięciem faktu
przekazania zaliczki przez organ I instancji z wielomiesięcznym opóźnieniem oraz faktu
podpisania aneksu do umowy, na mocy którego zaktualizowano Harmonogram
rzeczowo-finansowy, przerzucając odpowiedzialność na Spółkę za przesunięcie
realizacji projektu, a tym samym przesunięcie rozliczenia zaliczki na kolejne miesiące.
Organ odwoławczy uznał ten zarzut za nieuzasadniony, gdyż jak podkreślił termin na
złożenie wniosku o płatność jest terminem prawa materialnego i nie może zostać
przywrócony. Nawet aktualizacja Harmonogramu rzeczowo-finansowego dokonana po
wyznaczonym terminie na rozliczenie zaliczki nie mogłaby mieć wpływu na wynik
sprawy. Tym samym kolejne składane przez Stronę aktualizacje Harmonogramu
rzeczowo-finansowego nie stanowią dowodów wskazujących na to, że Strona złożyła
wniosek o płatność rozliczający zaliczkę w terminie i na kwotę zgodnie z umową o
dofinansowanie.
Minister dodał, że nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy fakt podpisania
aneksu w maju 2015 r., bowiem aneks jedynie uaktualnił Harmonogram rzeczowofinansowy w zakresie dat przekazywanych zaliczek i ich rozliczenia zgodnie ze stanem faktycznym, ale nie stanowił podstawy prawnej do umorzenia powstałego z mocy prawa zobowiązania odsetkowego.
Pismem z 10 grudnia 2018 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Ministra wnosząc o uchylenie
decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Organowi II instancji Strona zarzuciła naruszenie art. 8 ust. 1 K.p.a., tj. obowiązku
prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy
publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego
traktowania oraz art. 7a K.p.a. w zakresie obowiązku rozstrzygania wątpliwości na
korzyść strony postępowania.
Rozwijając powyższe zarzuty Skarżący podkreślił, że CPPC podpisując w maju 2015 r.
aneks wyraziło zgodę na zmianę terminów rozliczenia przekazanych zaliczek i tym
samym zamknęło sobie drogę do późniejszego występowania o zapłatę odsetek. Tym
samym Spółka działała w zaufaniu do organu uznając, że skoro obie strony podpisały
się pod aneksem, to zmieniły harmonogram w ten sposób, że uaktualniły daty
przepływów finansowych i rozliczeń. Niezrozumiałym jest zatem, jak ocenił Skarżący
występowanie przez organ z żądaniami finansowymi prawie rok później, tak jakby
aneks z maja 2015 r. nigdy nie został przez strony podpisany.
Autor skargi podkreślił, że nie było żadnego dokumentu wskazującego na obowiązek
Spółki złożenia rozliczenia zaliczki we wrześniu 2014 r. Strony podpisując aneks
uzgodniły inne terminy rozliczania przekazanych Spółce środków, tak więc w listopadzie
2015 r. nie było podstaw do twierdzenia, że Strona nie złożyła wniosku w terminie, tym
samym nie istniały przesłanki do zastosowania art. 189 ust. 3 u.f.p. Spółka wskazała,
że rozliczała środki z terminami zgodnymi z harmonogramem uaktualnionym po
podpisaniu aneksu.
Nadto Skarżący wyjaśnił, że brak dochowania terminów po stronie CPPC spowodował
określone spowolnienie działania dla Spółki. Przesunięcie o 6 miesięcy przekazania
środków na realizację projektu, który w sumie miał trwać ok. 2,5 roku to bardzo dużo bo
stanowi aż ok. ¼ czasu przeznaczonego na realizację. Opóźnienie w przekazaniu
środków przez CPPC spowodowało, że wszystkie prace w projekcie rozpoczęły i
zakończyły się z opóźnieniem.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości
swoje stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności
administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem
wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w
sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do
właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie
naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy postępowania – sąd uchyla
zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem
administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści
przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc
jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, kierując się tymi przesłankami uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie wskazać należy, że w sprawie niespornym jest, iż Strona otrzymała od
CPPC zaliczkę w dniu 10 grudnia 2013 r., którą w części dotyczącej kwoty 1 382 000,01
zł, powinna była rozliczyć zgodnie z Harmonogramem rzeczowo-finansowym, do końca
września 2014 r. W wymaganym terminie Skarżąca nie złożyła wniosku o płatność
rozliczającego powyższą kwotę zaliczki.
Podkreślić trzeba, że fakt nierozliczenia zaliczki nie jest przez Skarżącą kwestionowany.
Skarżąca nie zgadza się natomiast z decyzją organu II instancji i zobowiązaniem jej do
zapłaty odsetek wynikających z nieterminowego rozliczenia ww. zaliczki z uwagi fakt, iż
termin rozliczenia zaliczki został zmieniony (uaktualniony) poprzez podpisanie w dniu
19 maja 2015 r. aneksu do umowy o dofinansowanie. Minister nie zgadza się ze
stanowiskiem Skarżącej, wskazując iż w zakresie rozliczenia zaliczki Skarżąca
zobowiązana była zastosować się do treści wiążącej ją umowy o dofinansowanie.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie rację przyznać należało organowi
odwoławczemu.
Wyjaśnienia wymaga, iż zgodnie z art. 189 ust. 3 u.f.p., w przypadku niezłożenia
wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, o których mowa w przepisach wydanych na
podstawie ust. 4, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach
zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania
środków do dnia złożenia wniosku o płatność. Natomiast rozporządzenie Ministra
Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania
i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach
programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. z 2016 r., poz.
1161), dalej: "rozporządzenie", w § 5 ust. 1 stanowi, że rozliczenie zaliczki polega na
wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowalnych we wnioskach o płatność
złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach określonych w umowie o
dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego,
lub na zwrocie zaliczki.
Zgodnie z § 6 ust. 4 umowy o dofinansowanie, do której odwołuje się § 5 ust. 1
rozporządzenia, w przypadku niezłożenia do Instytucji Wdrażającej wniosku o płatność
potwierdzającego rozliczenie zaliczki przez Beneficjenta na kwotę lub w terminach
określonych w Harmonogramie rzeczowo-finansowym Projektu, od środków
pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla
zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku
o płatność).
Nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z art. 60 pkt 6 u.f.p., odsetki od nierozliczonej w
terminie zaliczki stanowią środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności
budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Natomiast zgodnie z art. 67 u.f.p. do
spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą
ustawą stosuje się przepisy K.p.a. i odpowiednio przepisy działu III ordynacji
podatkowej, dotyczące zobowiązań podatkowych. Wskazać również należy, że zgodnie
z art. 21 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem
zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego
zobowiązania.
Art. 189 ust. 3 u.f.p. określa kiedy powstaje obowiązek zapłaty odsetek od
środków przekazanych w formie zaliczki. Zobowiązanie to powstaje zatem z momentem
zaistnienia okoliczności tam przewidzianych, a więc w przypadku niezłożenia wniosku o
płatność na kwotę lub w terminie, o których mowa w rozporządzeniu. Tym samym
obowiązek zapłaty odsetek powstaje z mocy prawa.
Zgodnie z art. 189 ust. 3a u.f.p., w przypadku stwierdzenia okoliczności, o
których mowa w ust. 3, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go
do zapłaty odsetek lub wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, w
terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Z art. 189 ust. 3b u.f.p. wynika zaś, że po
bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 3a, organ pełniący funkcję
instytucji zarządzającej, instytucji pośredniczącej albo instytucji wdrażającej w
rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy o zasadach
realizacji programów wydaje decyzję o zapłacie odsetek określającą kwotę środków, od
których nalicza się odsetki oraz termin, od którego nalicza się odsetki, a także sposób
ich zapłaty.
W treści skargi Strona podnosi, że z chwilą zmiany harmonogramu (aneks z 19
maja 2015 r.) zmianie uległy terminy rozliczania poszczególnych transz zaliczek i nie
było podstaw do żądania zapłaty odsetek od rzekomo nierozliczonych w terminie
środków. Skarżąca akcentuje fakt, iż opóźnienie w przekazaniu środków przez CPPC
spowodowało, że wszystkie prace w projekcie rozpoczęły i zakończyły się z
opóźnieniem. Dlatego też Spółka zmuszona była dokonywać zmian harmonogramu.
Ponadto, organ I instancji bardzo powoli rozpatrywał wnioski o płatność składane przez
Spółkę co również miało wpływ na jej działania bo do czasy zatwierdzenia danych
wydatków Spółka była w pewnym zawieszeniu i niepewności odnoście oceny
kwalifikowalności wydatków przedstawionych do rozliczenia.
Sąd wskazuje, że wbrew stanowisku Skarżącego aneks z 19 maja 2015 r. wydłużający
termin rozliczenia zaliczki nie może skutkować zniweczeniem skutku w postaci już
powstałego zobowiązania do zapłaty odsetek od kwoty nierozliczonej w terminie
zaliczki. W sytuacji, gdy Strony nie podpisały w ww. zakresie aneksu przed upływem
terminu do rozliczenia zaliczki, niedopuszczalna jest obecnie modyfikacja z mocą
wsteczną skutków zdarzeń, z którymi ustawa o finansach publicznych wiąże powstanie
zobowiązania do zwrotu środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności
budżetowe, w postaci odsetek. W rozpatrywanej sprawie wniosek o zmianę
haromonogramu został złożony po terminie przewidzianym na rozliczenie zaliczki.
Modyfikacja byłaby możliwa, w sytuacji gdy skutek w postaci powstania zobowiązania
do zapłaty odsetek by nie nastąpił, a więc przed upływem terminu do rozliczenia
zaliczki. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2016 r.,
sygn. akt II GSK 1298/15).
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Skarżąca była zobowiązana do rozliczenia
kwoty w wysokości 1 382 000,01 zł do końca września 2014 r. (harmonogram
rzeczowo-finansowym projektu z 24 czerwca 2014 r.). Natomiast Skarżąca w dniu 29
października 2014 r. złożyła wniosek o płatność nr [...],
na kwotę wydatków kwalifikowanych w wysokości 193 948,92 zł, w tym kwotę 135
764,24 zł rozliczającą zaliczkę. Jednocześnie z ww. wnioskiem o płatność Skarżąca
złożyła aktualizację Harmonogramu rzeczowo-finansowego projektu (aktualizacja z 27
października 2014 r.) przesuwającą rozliczenie pozostałej części zaliczki w kwocie 1
382 000,01 zł na kolejne miesiące.
Natomiast kolejna aktualizacja harmonogramu rzeczowo-finansowego, na którą
powołuje się Skarżąca wraz z dokumentami niezbędnymi do podpisania aneksu do
umowy o dofinansowanie nr [...] została złożona przez
Skarżącą dopiero pismem z dnia 16 grudnia 2014 r., tj. po upływie prawie trzech
miesięcy po terminie przewidzianym do rozliczenia zaliczki. Bezspornie zatem aneks do
umowy (i tym samym aktualizacja harmonogramu rzeczowo-finansowego) nie istniał w
momencie w którym Beneficjent powinien rozliczyć otrzymaną zaliczkę.
Należy zauważyć, iż mające zastosowanie w sprawie przepisy zarówno ustawy o
finansach publicznych, jak również działu III ordynacji podatkowej nie przewidują
możliwości zmiany czy modyfikacji już powstałego obowiązku zwrotu odsetek z tytułu
nieterminowego rozliczenia zaliczki.
Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, iż art. 59 § 1 Ordynacji
podatkowej wskazuje zdarzenia powodujące wygaśniecie zobowiązań podatkowych.
Wśród tych zdarzeń nie wymienia się modyfikacji stosunku cywilnoprawnego, którego
niewykonanie doprowadziło do zaistnienia zobowiązania publicznego. Do dnia
wystąpienia jednego z tych zdarzeń zobowiązanie publiczne (w niniejszej sprawie są to
odsetki) istnieje, a organy mają obowiązek potwierdzenia owego istnienia w decyzji
deklaratoryjnej.
Podkreślić w tym miejscu należy, że umowa zawarta między stronami o
dofinansowanie projektu łączy w sobie elementy o charakterze cywilnoprawnym, jak
również elementy publicznoprawne. Zobowiązanie do zapłaty odsetek jest natomiast
świadczeniem publicznoprawnym opierającym się na prawie publicznym i nie może być
modyfikowane na gruncie prawa cywilnego. Z tego też względu obowiązek zwrotu
odsetek jako nieopodatkowanej należności budżetowej o charakterze
publicznoprawnym (art. 60 pkt 6 u.f.p.) nakładany jest w drodze wydania decyzji
administracyjnej przez podmiot sprawujący funkcję Instytucji Pośredniczącej (na
podstawie cytowanego wyżej art. 189 ust. 3b u.f.p.).
Skarżąca wskazywała na konieczność zastosowania zasady przyjaznej
interpretacji przepisów. Zasada przyjaznej interpretacji przepisów (in dubio pro
libertate), wprowadzona do polskiego systemu prawa ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o
zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
(Dz.U. z 2017 r., poz. 935), z dniem 1 czerwca 2017 r., w postaci przepisu art. 7a § 1
K.p.a., który stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest
nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a
w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są
rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron
albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.
Zasada ta ma na celu urzeczywistnienie tych samych wartości co zasada konstytucyjna
poprawnej legislacji. Niewątpliwie wprowadzona w art. 7a K.p.a. zasada "przyjaznej
interpretacji prawa" ma na celu ograniczenie ryzyka obciążenia strony skutkami
niejasnych przepisów. W ocenie jednak Sądu, ustalenie znaczenia zastosowanych
przepisów nie nastręczało takich trudności, których nie można usunąć na podstawie
ogólnych reguł wykładni, bez narażenia strony na nadmierne dolegliwości.
Reasumując, należy stwierdzić, że skarżona decyzja została wydana zgodnie z
obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające jej uchylenie.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na
podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI