V SA/Wa 35/25

V SA/Wa 35/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska
Jadwiga Smołucha
Monika Kramek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 516/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-28
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1376
art. 14lzb-14lzf, art. 30c ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Monika Kramek (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Protokolant st. specjalista - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2025 r. sprawy ze skargi W. B. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 10 grudnia 2024 r. nr OR15-84040-OR1501413/23 w przedmiocie oceny wniosku o objęcie przedsięwzięcia wsparciem oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi W.B. (dalej: skarżący lub wnioskodawca) jest informacja Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Agencja, ARiMR lub organ) z 10 grudnia 2024 r. nr OR15-84040-OR1501413/23 o odmowie objęcia przedsięwzięcia wsparciem w zakresie części Wsparcie w zakresie rolnictwa 4.0 inwestycji A1.4.1. koordynowanej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem z 17 listopada 2023 r. skarżący za pomocą systemu teleinformatycznego Platforma Usług Elektronicznych (PUE) złożył wniosek do ARiMR o objęcie wsparciem w ramach inwestycji koordynowanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi finansowanych ze środków planu rozwojowego Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Wniosek dotyczył naboru w ramach: Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu (A 1.4.1.); Działanie 6. Wsparcie w zakresie rolnictwa 4.0.
Skarżący wnioskował o udzielenie wsparcia w wysokości 199.999 zł. Zakresem rzeczowym wniosku objęty był zakup opryskiwacza z komputerem i GPS i 3 – letnia licencja na program do zarządzania gospodarstwem Elvio – moduł grunty.
Wraz z wnioskiem załączono m.in. ofertę na zakup opryskiwacza o poj. 2400 l oraz załącznik -Informacja o gospodarstwie.
Pismem z 18 listopada 2024 r. nr OR15-84040-OR1501413/23 Agencja poinformowała skarżącego, że przedsięwzięcie nie podlega wsparciu z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2023 r. w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania wsparcia w zakresie rolnictwa 4.0 w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz.U. z 2023 r., poz. 1389; dalej: rozporządzenie wykonawcze) tj. niespełnienie horyzontalnego kryterium przedsięwzięcia – właściwie określonych wydatków kwalifikowalnych określonych w § 6 pkt 6 Regulaminu wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem (dalej: Regulamin).
ARiMR przytoczyła treść § 4 ust. 1 i ust 2 rozporządzenia wykonawczego wskazując, że wsparcia udziela się zgodnie z regulaminem wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparcie, oraz § 4 ust. 1 Regulaminu, podkreślając że aby uzyskać wsparcie, przedsięwzięcie musi spełnić wszystkie kryteria wyboru przedsięwzięć, które z kolei określone zostały w § 6 Regulaminu. W tabeli Horyzontalne kryteria przedsięwzięć kryterium nr 6 wyboru przedsięwzięcia to właściwie określone wydatki kwalifikowalne przez wnioskodawcę. Spełnienie ww. kryterium jest niezbędne do przyznania wsparcia. Kryterium to weryfikowane jest na podstawie informacji zawartych we wniosku i załącznikach do wniosku. ARiMR w ramach tego kryterium sprawdza kwalifikowalność, adekwatność i racjonalność wydatków planowanych do poniesienia w ramach przedsięwzięcia.
Organ wyjaśnił, że z wniosku, jak i załącznika – informacji o gospodarstwie nie wynikało uzasadnienie inwestycji pod katem z adekwatności, przydatności oraz ekonomiczności wykorzystania maszyn w gospodarstwie.
Wobec powyższego do wnioskodawcy skierowano pismo z 21 czerwca 2024 r. wzywające do dokonania uzupełnień, w którym m.in. wezwano do dostarczenia poprawnie wypełnionego załącznika "Informacja o gospodarstwie" na wzorze udostępnionym przez Agencję oraz uzasadnienia zakupu opryskiwacza o pojemności 2400 l w odniesieniu do adekwatności, przydatności oraz ekonomiczności wykorzystania go w gospodarstwie.
W odpowiedzi 9 lipca 2024 r. skarżący dostarczył m.in. korektę wniosku o objęcie wsparciem, doprecyzowaną ofertę na opryskiwacz oraz Informację o gospodarstwie wraz z uzasadnieniem zakupu opryskiwacza o poj. 2400 l. W treści przedstawionego uzasadnienia wnioskodawca wskazał, że opryskiwacz wykorzystywany będzie 5-krotnie na powierzchni ok. 17 ha co daje wykorzystanie w roku na powierzchni 85 ha.
Agencja podniosła, że przedłożona dokumentacja została poddana analizie, jednakże z uwagi na ujęty koszt niekwalifikowalny we wniosku (system Elvio) skierowano do wnioskodawcy kolejne pismo z 26 lipca 2024 r., w którym wezwano do korekty zakresu rzeczowego oraz planu finansowego w tym do ewentualnego dostarczenia oferty, jeżeli skorygowany koszt przekroczyłby 20 000 zł netto. W dniu 8 sierpnia 2024 r. wnioskodawca załączył korektę wniosku o objęcie wsparciem, zaktualizowaną ofertę na zakup opryskiwacza o poj. 2500 l, ofertę na zakup innego systemu zarządzania gospodarstwem oraz informację o gospodarstwie ze zmienioną wielkością opryskiwacza na 2500 l.
Dalej organ wyjaśnił, że w trakcie weryfikacji wniosku z wszystkimi zgromadzonymi załącznikami z uwagi na zmianę systemu zarządzania gospodarstwem przedłożona wraz z uzupełnieniami oferta wymagała wyjaśnienia oraz ewentualnej korekty z uwagi na czas obowiązywania licencji, który wykraczałby poza okres trwałości przedsięwzięcia tj. 3 lat od podpisania planowanej umowy. W związku z powyższym skierowano 26 sierpnia 2024 r. wezwanie do złożenia wyjaśnień , których skarżący udzielił.
Kolejno organ podniósł, że weryfikacja całości załączników, ofert oraz wniosku wskazywała na konieczność wezwania wnioskodawcy po raz drugi do uzasadnienia zakupu urządzeń pod kątem adekwatności i rodzaju produkcji w gospodarstwie. W związku z powyższym pismem z 3 października 2024 r. poinformowano wnioskodawcę, że uwzględniając dane w informacji o gospodarstwie w tym posiadany areał 17,28 ha przedstawione uzasadnienie co do wykorzystania maszyny na areale 85 ha/rok nie znajduje uzasadnienia ekonomicznego, a zakup naruszałby warunek regulaminu dotyczący prawidłowo określonych kosztów kwalifikowalnych.
W odpowiedzi skarżący wskazał na dodatkowe wykorzystanie maszyny na areale 34 ha przy nawożeniu RSM co daje łączne wykorzystanie maszyny na poziomie 119 ha. Ponadto wyjaśnił, że w ofercie sprzedawcy opryskiwaczy oferowany opryskiwacz jest najmniejszym z możliwych maszyn tego typoszeregu.
Odmawiając objęcia przedsięwzięcia wsparciem Agencja stwierdziła, że planowany zakup nadal jest nieuzasadniony w odniesieniu do rodzaju produkcji, a ponadto wnioskodawca koncentrując się na pozyskaniu oferty na zakup opryskiwacza o poj. 2400 l producenta maszyny tj. firmy AMAZONE nie przeprowadził prawidłowo rozeznania rynku w celu zakupu opryskiwacza.
Dlatego też zdaniem ARiMR przedsięwzięcie nie spełnia kryterium wyboru przedsięwzięć, o którym mowa w § 6 tabela "Horyzontalne kryteria przedsięwzięcia" pkt 6, a ocena przedsięwzięcia dokonana zgodnie z dyspozycją określoną w § 4 ust. 12 Regulaminu, nie pozwala na objęcie go wsparciem.
We wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia skarżący zarzucił, że dopiero w ostatnim wezwaniu podważono zasadność wyboru opryskiwacza o poj. 2400 l, zaś kryteria, którymi się Agencja kierowała opisane zostały w sposób bardzo ogólny - “względy ekonomiczne" oraz “zbyt niska ilość zabiegów agrotechnicznych".
Zaskarżoną opisaną na wstępie informacją Agencja podtrzymała stanowisko zawarte w piśmie z 18 listopada 2024 r. i odmówiła objęcia przedsięwzięcia wsparciem.
Podtrzymując dotychczasową argumentację, Agencja podkreśliła, że w piśmie z 21 czerwca 2024 r. wezwała wnioskodawcę m.in. do uzasadnienia inwestycji pod kątem adekwatności, przydatności oraz ekonomiczności wykorzystania w gospodarstwie. Całość przedłożonych załączników, ofert oraz wniosku została poddana weryfikacji, z której wynikło, że po raz drugi należy wezwać do przedstawienia uzasadnienia zakupu urządzeń pod kątem adekwatności i rodzaju produkcji w gospodarstwie. W piśmie z 3 października 2024 r. Agencja ponownie wezwała do wyjaśnień, jednocześnie wskazując, że przy areale 17,28 ha z uwzględnieniem wcześniejszych wyjaśnień wnioskodawcy zakup nadal jest nieuzasadniony pod względem ekonomicznym z zastrzeżeniem, że w przypadku braku racjonalnego uzasadnienia należy zmniejszyć pojemność opryskiwacza.
W ocenie Agencji w piśmie wprost wskazano, że przy rodzaju i wielkości prowadzonej produkcji zakup ww. maszyny byłby zakupem nieracjonalnym i naruszałby horyzontalne kryterium przedsięwzięcia określone w § 6 pkt 6 Regulaminu.
Natomiast w kierunku zarzutów dotyczących prawidłowego rozeznania rynku, zakwestionowania systemu FMS oraz licencji 5- letniej Agencja zaznaczyła, że żadna z tych przyczyn nie była podstawą odmowy objęcia wsparciem, a jedynie uzupełnieniem treści pisma w stosunku do pełnej oceny dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę.
Agencja podkreśliła, że podstawą odmowy objęcia wsparciem w przypadku wniosku skarżącego było niespełnienie horyzontalnego kryterium przedsięwzięcia tj. właściwie określonych wydatków kwalifikowalnych określonych w § 6 pkt 6 Regulaminu.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa, a w szczególności przepisów § 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego w zw. z § 6 ust. 6 Regulaminu wyboru przedsięwzięć poprzez ich błędne zastosowanie i odmowę udzielenia wsparcia, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy z wniosku skarżącego o przyznanie pomocy w zakresie rolnictwa 4.0 w ramach KPO.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Agencja w trakcie oceny projektu skierowała do skarżącego aż cztery pisma. Dopiero w ostatnim podważyła zasadność wyboru opryskiwacza o poj. 2 400 1. Kryteria, którymi się kierowała opisane zostały w sposób bardzo ogólnikowy –"względy ekonomiczne" oraz "zbyt niska ilość zabiegów agrotechnicznych". Agencja nie sprecyzowała, przy braku jasnych dyrektyw w Regulaminie, jaki poziom wydatków należy uznać za uzasadniony ekonomicznie lub jak go obliczyć. Nie przedstawiła także informacji jaka ilość zabiegów agrotechnicznych jest wystarczająca lub oczekiwana dla tego rodzaju operacji. Nie wskazała jaka pojemność opryskiwacza jest dla gospodarstwa skarżącego właściwa lub jak tę pojemność (wg jakich wytycznych, kryteriów) obliczyć.
Zdaniem skarżącego przyjęty przez Agencję sposób skonstruowania wezwania z 3 października 2024 r. nie jest zgodny z podstawowymi zasadami prawa administracyjnego, mającymi swoje źródło w konstytucyjnej zasadzie państwa prawnego, oraz z zaczerpniętą z prawa wspólnotowego zasadą dobrej administracji. Skarżący podniósł, że informacja udzielana przez ARiMR stronie ma spełniać wymóg należytej i wyczerpującej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w sprawie wynika z art. 14 lzf ust. 1-3 w zw. z art. 30c ust. 2a-6 i art. 30d-30i ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2023 r. poz. 1273 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.) oraz w zw. z art. 3 § 3 ustawy dnia z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 934 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Ogólne ramy prawne wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem w ramach inwestycji koordynowanych przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi finansowanych ze środków planu rozwojowego Krajowego Planu Odbudowy Zwiększania Odporności (KPO) określone są w Rozdziale 2aa "Plan rozwojowy" u.z.p.p.r. Zgodnie z nimi, instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji dokonuje wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny na podstawie przepisów właściwych dla realizacji określonej inwestycji lub jej części, zapewniając jednocześnie równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego oraz równe traktowanie podmiotów wnioskujących o objęcie wsparciem (art. 14lza ust. 1-3). W przypadku braku przepisów właściwych, o których mowa w ust. 3, do wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem stosuje się art. 14lzb-14lzf (art. 14lza ust. 4). Instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji przyjmuje regulamin wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego oraz podaje go do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej (art. 14lzb ust. 1). Ponadto instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji ocenia przedsięwzięcia w zakresie spełniania kryteriów wyboru przedsięwzięć (art. 14lzc). Niezwłocznie po dokonaniu oceny przedsięwzięć instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji informuje podmioty wnioskujące o objęcie wsparciem o wyniku oceny (art. 14lzd). Podmiotowi wnioskującemu o objęcie przedsięwzięcia wsparciem, w przypadku nieobjęcia przedsięwzięcia wsparciem, przysługuje wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia (art. 14lze ust. 1). Wniosek, o którym mowa w ust. 1, wnosi się, w terminie 7 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w art. 14 lzd, do: 1) instytucji odpowiedzialnej za realizację inwestycji; 2) jednostki wspierającej plan rozwojowy, w przypadku gdy na podstawie art. 14li ust. 1 wykonywała zadanie oceny przedsięwzięcia (art. 14lze ust. 2). Instytucja, o której mowa w ust. 2, niezwłocznie po dokonaniu ponownej oceny przedsięwzięcia informuje podmiot wnioskujący o objęcie wsparciem o wyniku ponownej oceny, pouczając o prawie złożenia skargi, o której mowa w art. 14lzf ust. 2 (art. 14lze ust. 7).
W przypadku ponownej negatywnej oceny przedsięwzięcia lub pozostawienia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia podmiot wnioskujący o objęcie przedsięwzięcia wsparciem może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika zatem z art. 14lzf ust. 2 w zw. z art. 30c ust. 2a-6 i art. 30d-30i u.z.p.p.r. w związku z art. 3 § 3 p.p.s.a.
W myśl art. 30c ust. 3 u.z.p.p.r. w wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe.
Stosownie do art. 30e u.z.p.p.r. w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 tej ustawy.
Powyższe oznacza, że w sprawach dotyczących oceny wniosków składanych w ramach Planu rozwojowego (Rozdział 2aa u.z.p.p.r.) zastosowanie znajduje art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej reguł Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona informacja nie narusza prawa, w szczególności przepisów u.z.p.p.r. ani Regulaminu przyjętego na podstawie art. 14lzb ust. 1 tej ustawy.
Wsparcia w zakresie objętym przedmiotowym przedsięwzięciem tj. Wsparcie w zakresie rolnictwa 4.0 — Inwestycja: A 1.4,1 Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu realizowanego w ramach inwestycji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności udziela Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego przedmiotowego wsparcia udziela się zgodnie z Regulaminem wyboru przedsięwzięć.
Podmiotem udzielającym wsparcia jest Agencja (§ 10 ww. rozporządzenia wykonawczego), która udziela go zgodnie z regulaminem wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem (§ 4 ust. 2 rozporządzenia), tj. Regulaminem wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, Inwestycja: A1.4.1. Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu, Wsparcie w zakresie Rolnictwo 4.0
Zgodnie z § 4 ust. 1 Regulaminu wsparcia udziela się:
1) jeżeli wniosek jest kompletny i poprawny oraz zawiera wszystkie niezbędne załączniki wymienione w § 2 ust. 5;
2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki udzielenia wsparcia, o których mowa w § 1;
3) jeżeli wnioskodawca i przedsięwzięcie spełniają wszystkie horyzontalne kryteria wyboru przedsięwzięć, o których mowa w § 6.
Na podstawie § 4 ust. 4 Regulaminu "w przypadku stwierdzenia przez Agencję braków we wniosku lub załącznikach do wniosku, Agencja dwukrotnie wzywa Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku lub załączników w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania".
W § 6 Regulaminu określono kryteria wyboru przedsięwzięć. Przypis do sposobu weryfikacji kryteriów wyboru przedsięwzięć określonych w § 6 Regulaminu wskazuje, że weryfikacja następuje poprzez ocenę zerojedynkową. Niespełnienie któregokolwiek kryterium powoduje wykluczenie przedsięwzięcia z dalszej oceny i tym samym skutkuje brakiem możliwości współfinansowania środkami KPO.
W § 6 Regulaminu tabeli Horyzontalne kryteria przedsięwzięć kryterium nr 6 wyboru przedsięwzięcia to właściwie określone wydatki kwalifikowalne przez wnioskodawcę. Spełnienie ww. kryterium jest niezbędne do przyznania wsparcia. Kryterium to weryfikowane jest na podstawie informacji zawartych we wniosku i załącznikach do wniosku. ARiMR w ramach tego kryterium sprawdza kwalifikowalność, adekwatność i racjonalność wydatków planowanych do poniesienia w ramach przedsięwzięcia. W tym kryterium weryfikowane jest:
- czy wnioskodawca ubiega się o przyznanie wsparcia wyłącznie w odniesieniu do kosztów ujętych w katalogu kosztów kwalifikowalnych, o którym mowa w § 1 ust. 8;
- czy wnioskodawca przedstawił uzasadnienie realizacji przedsięwzięcia, w tym m.in. informacje o rodzaju produkcji, obecnej infrastrukturze;
- czy wnioskodawca przeprowadził rozeznanie rynku dołączając co najmniej 1 ofertę lub inne dokumenty potwierdzające rozeznanie rynku w odniesieniu do każdego planowanego kosztu, którego wysokość przekracza 20 000 złotych netto.
Są to warunki obligatoryjne a ich spełnienie jest niezbędne do przyznania wsparcia. Kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli odpowiedź na wszystkie pytania jest pozytywna.
Zasadniczym powodem odmowy objęcia przedsięwzięcia wsparciem była ocena Agencji (po dwukrotnym rozpoznaniu sprawy), że mimo kierowanych wezwań skarżący nie uzasadnił zakupu opryskiwacza o poj. 2400 l pod kątem adekwatności, przydatności oraz ekonomiczności wykorzystania w gospodarstwie.
Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu.
W rolnictwie 4.0 (koncepcja rolnictwa wykorzystującego zaawansowane technologie cyfrowe, automatyzację i sztuczną inteligencję (AI) do optymalizacji produkcji rolnej) kluczowe jest dostosowanie technologii do skali gospodarstwa, aby uzyskać najlepszy zwrot z inwestycji. Dlatego też rolą skarżącego występującego z wnioskiem o objęcie przedsięwzięcia wsparciem (przedsięwzięcie dotyczyło zakupu opryskiwacza oraz oprogramowania do zarządzenia gospodarstwem z 3-letnią licencją) było wykazanie, że duży opryskiwacz (poj. 2400 l) w gospodarstwie o powierzchni nieco ponad 17 ha (taka powierzchnia wynika z przedstawionej przez skarżącego informacji o gospodarstwie), będzie opłacalny, a jego wielkość i zaawansowanie technologiczne przy powierzchni areału nie stanowi o nieadekwatnym doborze do potrzeb, choć oczywiście wybór odpowiedniej pojemności opryskiwacza zależy nie tylko od wielkości gospodarstwa, ale również od jego specyfiki.
Rację ma organ, że skarżący nie wykazał, by na areale 17,28 ha opryskiwacz o pojemności 2400 l był wykorzystywany regularnie i efektywnie. Duża pojemność zbiornika oznacza, że gospodarstwo może przeprowadzać opryski w mniejszej liczbie cykli, co organ mógł przy braku wyjaśnień skarżącego w tym zakresie, uznać za zmniejszenie intensywności ochrony roślin.
Skarżący w żadnym z pism stanowiących odpowiedz na wezwanie organu nie wykazał bowiem, że posiada uprawy wymagające większej ilości cieczy (np. rzepak, ziemniaki), w których lepszą praktyką agronomiczną będzie jednorazowe stosowanie dużych dawek ilości oprysku zamiast stosowania dawek oprysku w większej liczbie zabiegów. Nie wykazał również, że taka pojemność opryskiwacza nie wpłynie negatywnie na liczbę zabiegów agrotechnicznych, a poprawi efektywność, precyzję i ekonomiczność uprawy. Nie wskazywał także, że zamierza zwiększyć powierzchnię areału. Innymi słowy skarżący nie wykazał zasadności zakupu takiego opryskiwacza. Nie wyjaśnił również dlaczego nie rozważa zakupu opryskiwacza o mniejszej pojemności i skorzystania z oferty innego producenta mającego w sprzedaży mniejsze opryskiwacze i dlaczego mniejsza pojemność sprzętu nie spełni jego potrzeb.
Z ogólnie dostępnych informacji w Intrenecie wynika, że w małych gospodarstwach np. do 20 ha (do takich należy gospodarstwo skarżącego) stosuje się opryskiwacze o poj. 1000 – 1600 l, które są bardziej elastyczne i praktyczne w użyciu i zapewniają efektywność pracy oraz optymalne koszty eksploatacji. Natomiast opryskiwacz, który zamierza nabyć skarżący (poj. 2400 l) to sprzęt, który stosuje się w gospodarstwach o powierzchni 40 – 60 ha, co uzasadnia zdaniem sądu ocenę Agencji o niespełnieniu horyzontalnego kryterium przedsięwzięcia określonych w § 6 pkt 6 Regulaminu.
Oceniając bowiem wydajność i czas pracy takiego sprzętu, należy wskazać, że przy standardowej dawce oprysku (np. 200-300 l/ha), opryskiwacz 2400 l pozwoli na opryskanie od 8 do 12 ha na jednym zbiorniku. To oznacza, że przy 17 ha napełnienie zbiornika nastąpi tylko raz, a resztę powierzchni (pola) trzeba dokończyć przy drugim oprysku.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego jakoby sposób skonstruowania wezwań kierowanych do niego był niezgodny z podstawowymi zasadami prawa administracyjnego czy też, że wezwania te były niezrozumiałe. Przy czym skarżący stawiając taki zarzut w skardze nie wyjaśnia dlaczego jego zdaniem treść wezwań była nienależyta i niewyczerpująca.
Organ w ocenie sądu dość jasno domagał się wyjaśnień wskazujących na uzasadnienie zakupu pod kątem adekwatności i rodzaju produkcji w gospodarstwie. Trudo przyznać skarżącemu rację, że takie wezwanie było niezrozumiałe, czy niewyczerpujące.
W odpowiedzi na ostatnie wezwanie (z 3 października 2024 r.) skarżący oświadczył, że w gospodarstwie prowadzi również czasochłonną produkcję zwierzęcą przez co czas w okresie nawożenia środkami ochrony roślin jest ograniczony, dlatego jest mu potrzeby opryskiwacz o odpowiedniej wydajności i pojemności.
Wyjaśnienia te jednak w żaden sposób nie usuwały wątpliwości organu, słusznych zresztą zdaniem sądu, że przy zestawieniu powierzchni gospodarstwa skarżącego z parametrami planowanego do zakupu opryskiwacza brak jest równowagi między wydajnością, a ekonomicznością. Z wyjaśnień tych poza ogólnym wskazaniem, że jeśli chodzi o opryski ŚOR opryskiwacz będzie wykorzystywany 5 razy w trakcie sezonu, co spowoduje, że łącznie do oprysku będzie 85 ha/rok zatem będzie on wykorzystywany w 500% na posiadanym areale i dodatkowo będą nim wykonywane zabiegi nawożenia RSM średnio 2 razy w roku co daje kolejne 34 ha, (łącznie daje to wykorzystanie opryskiwacza na poziomie 119 ha rocznie) w istocie nie wynika, że gospodarstwo skarżącego rzeczywiście ma wymagania technologiczne, które uzasadniają większą pojemność opryskiwacza.
Także powierzchnia działek skarżącego, ujęta w informacji o posiadanych działkach ewidencyjnych wchodzących w skład gospodarstwa wskazuje, że tylko jedna z nich ma nieco ponad 10 ha (pozostałe to 0,74 ha, 0,27 ha, 2,06 ha, 3,39 ha), co przy użyciu dużego opryskiwacza posiadającego szeroki rozstaw ramion, może budzić wątpliwości w zakresie możliwości manewrowania (duży opryskiwacz jest mniej zwrotny, co może być problemem na mniejszych, nieregularnych polach).
Zatem to nie organ wbrew oczekiwaniom skarżącego ma mu wyjaśniać w wezwaniach, jaki poziom wydatków należy uznać za uzasadniony ekonomicznie i jak go obliczyć, czy też jaka ilość zabiegów agrotechnicznych jest wystarczająca lub oczekiwana dla tego rodzaju operacji. To skarżący ma tak przygotować wniosek, by po ewentualnych uzupełnieniach kwalifikował się do wsparcia i spełniał kryteria wydatków określonych w Regulaminie, który był skarżącemu znany.
Jeśli chodzi o zarzut bezpodstawnego wezwania skarżącego do usunięcia z planu finansowego programu do zarządzania danymi w gospodarstwie – [...] oraz uznania przez organ, że 5-letnia licencja dostępu do programu komputerowego wykracza poza okres trwałości przedsięwzięcia (3 lata od podpisania umowy), to istotnie żadna z tych przyczyn nie była podstawą odmowy objęcia przedsięwzięcia wsparciem. Podstawą odmowy było bowiem uznanie (zasadne zdaniem sądu), że wniosek skarżącego nie spełniał horyzontalnego kryterium przedsięwzięcia tj. właściwie określonych wydatków kwalifikowalnych określonych w § 6 pkt 6 Regulaminu.
Z tej też przyczyny sąd, na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, orzekł jak w sentencji wyroku.