V SA/WA 923/18

V SA/Wa 923/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Tomczak /przewodniczący/
Beata Blankiewicz-Wóltańska /sprawozdawca/
Irena Jakubiec-Kudiura
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 878/19 - Wyrok NSA z 2023-05-16
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151, art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 1453
art. 37 ust. 1,
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 2198
art.71b,
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Miasta S. na decyzję Ministra Finansów z dnia (...) marca 2018 r., nr (...) w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez Miasto S. (dalej: Miasto, Skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Finansów (dalej: Minister lub Organ) z dnia (...) marca 2018 r. nr (...) zobowiązująca Miasto S. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 w wysokości 85.904 zł.
Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W związku z ustaleniami audytu przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. wobec Miasta S. w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę do jej naliczenia na 2014 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. - przy piśmie z dnia (...) stycznia 2018 r. - przekazał sprawozdanie z audytu z dnia (...) stycznia 2018 r.
W wyniku audytu ustalono, że Miasto S. otrzymało część oświatową subwencji ogólnej na rok 2014 zawyżoną wskutek nieprawidłowości popełnionych przy wprowadzaniu danych do systemu informacji oświatowej (SIO), według stanu nadzień 30 września 2013 r., przez: Przedszkole Nr 1 i Przedszkole Nr 3 w S..
Pismem z dnia (...) lutego 2018 r. Miasto S. zostało powiadomione przez Ministra Finansów o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014.
W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia (...) marca 2018 r. nr (...) Minister Finansów zobowiązał Miasto S. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 w wysokości 85.904 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, Minister Edukacji Narodowej, biorąc pod uwagę zakres zadań oświatowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2013 (Dz. U. poz. 1687). Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2014 przewidywał m.in. wagę P32 = 4,000 dla dzieci nie słyszących, słabo słyszących, niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacznym lub głębokim - objętych wychowaniem i kształceniem specjalnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, a także w innych formach wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty) oraz dla dzieci w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych zorganizowanych w podmiotach leczniczych.
Podstawę do naliczania ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na 2014 r. dla jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Miasta S., stanowiły zweryfikowane przez jednostki samorządu terytorialnego dane zgromadzone w bazie danych oświatowych, o których mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2011, Nr 139, poz. 814 ze zm.), tj. dane o liczbie uczniów/wychowanków wykazywanych w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2013 r. Dodatkowo zgodnie z § 6 ust. 1 lit. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych gromadzonych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz. U. z 2012 r. poz. 957, z późn. zm.) w ramach systemu informacji oświatowej zbierane były również dane o liczbie uczniów i wychowanków według specjalnych potrzeb edukacyjnych, wynikających z opinii lub orzeczeń, o których mowa w art. 71 b ust. 3-3b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
Sposób wykazywania danych o liczbie uczniów/wychowanków w systemie informacji oświatowej został opisany w Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.15 (30 września 2013 r.).
Ostateczna kwota części oświatowej subwencji ogólnej w roku 2014 przypadająca na 1 ucznia przeliczeniowego w skali ogólnokrajowej (tzw. finansowy standard A) wyliczona została jednolicie dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego i wynosiła 5.243,3096 zł w stosunku rocznym. Natomiast dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego określono indywidualny wskaźnik korygujący D. Dla Miasta S. wskaźnik ten na rok 2014 wyniósł 1,0239718406.
Zgodnie z algorytmem określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014, wagą P32 mogły być przeliczone dzieci posiadające orzeczenie, o którym mowa wart. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty, tj. orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez zespól orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej z uwagi na rodzaj niepełnosprawności wymagającej stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, a także dzieci w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych zorganizowanych w podmiotach leczniczych. W tym miejscu organ podkreślił, że błędy w wykazaniu danych w systemie informacji oświatowej na dzień 30 września 2013 r. przez szkoły/placówki prowadzone przez Miasto S. nie dotyczą szkół zorganizowanych w podmiotach leczniczych, dlatego druga część opisu wagi P32 nie jest brana pod uwagę przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy.
W związku z tym warunków do ujęcia w systemie informacji oświatowej, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 przy ww. wadze, nie spełniały dzieci, które wg stanu na dzień 30 września 2013 r. nie posiadały orzeczeń, o których mowa wart. 71b ust. 3 ww. ustawy.
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2013 r., błędnie wykazano dzieci, które na dzień 30 września 2013 r. nie posiadały orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.
W systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2013 r.:
1) Przedszkole Nr 1 w S. wykazało w tabeli NP3. "Dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego (o orzeczonej jednej niepełnosprawności)" troje dzieci, które na dzień 30 września 2013 r. nie posiadały orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie dzieci te zostały wykazane na podstawie orzeczeń o niepełnosprawności wydanych przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, co w świetle regulacji dotyczących naliczania części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 było nieprawidłowe. Powyższe spowodowało zawyżenie o 3 liczby dzieci przeliczanych wagą P32.
2) Przedszkole Nr 3 w S. wykazało w tabeli NP3. "Dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego (o orzeczonej jednej niepełnosprawności)" jedno dziecko, które na dzień 30 września 2013 r. nie posiadało orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie dziecko to zostało wykazane na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności wydanych przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, co w świetle regulacji dotyczących naliczania części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 było nieprawidłowe. Powyższe spowodowało zawyżenie o 1 liczby dzieci przeliczanych wagą P32.
W związku z powyższym zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych o 16,3835, a tym samym zawyżono o kwotę 85.904 zł część oświatową subwencji ogólnej na rok 2014 dla Miasta S..
Na powyższą decyzję Miasto S., złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:
1) art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1453 z późn. zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że kwota 85.904 zł jest nienależnie uzyskaną kwotą części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 w sytuacji, gdy jednostka samorządu terytorialnego nie otrzymała części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej, w szczególności gdy orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydawane jest wyłącznie na wniosek rodziców bądź prawnych opiekunów dzieci, zaś opóźnienie w jego złożeniu nie może mieć wpływu na objęcie dziecka specjalną opieką i kształceniem, tym bardziej kiedy kontrolowane przedszkola prawidłowo wypełniły obowiązek kształcenia specjalnego wobec uczęszczających do niej uczniów/dzieci, a środki zostały wydatkowane zgodnie z przeznaczeniem.
2) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia w całości zebranego materiału dowodowego i odniesienia się w treści uzasadnienia decyzji do istotnych okoliczności, a mianowicie wyjaśnień dyrektorów kontrolowanych placówek, z których wynika, że na dzień 30 września 2013 r. poszczególni uczniowie nie posiadali orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, jednakże była to sytuacja czasowa spowodowana wydłużonym czasem oczekiwania na badania w poradni psychologiczno-pedagogicznej i końcowym uzyskaniem stosownej opinii, które następnie zostały przedłożone, a całość kwoty przyznanej dotacji została przeznaczona w całości na kształcenie specjalne uczniów, w sytuacji kontynuowania rozpoczętego już kształcenia, gdyż taki uczeń jest znany placówce, dysponuje ona orzeczeniami z lat ubiegłych, a zaniechanie specjalistycznego kształcenia na cały rok, z uwagi tylko na przedstawienie stosownego orzeczenia z uchybieniem terminu, może wręcz zniweczyć dotychczasowe jej rezultaty, co naruszyło art. 11 k.p.a.
3) art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zredagowanie uzasadnienia skarżonej decyzji przez co, organ ten nie wyjaśnił zasadności przesłanek jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy, a uzasadnienie decyzji ma stanowić uzewnętrznienie motywów, pokazanie rozumowania organu, a nie tylko wykaz zebranych faktów i norm natomiast twierdzenia, że wskazywany przez Skarżącego brak możliwości wyegzekwowania od rodziców orzeczeń nie może usprawiedliwiać wykazania dzieci w systemie informacji oświatowej i przyporządkowania ich do tabeli w oparciu o inne dokumenty, są sprzeczne z intencją ustawodawcy z art. 71 b ust 3 ustawy o systemie oświaty, jak i orzecznictwem które wskazuje, że innego rodzaju dokumenty niż te wydawane przez odpowiedni zespół orzekający nie daje podstaw do uzyskania stosownej subwencji.
4) art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w związku z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014 (Dz. U. poz. 1687) i w związku z art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2017 r. poz. 2198 z późn. zm.), gdyż w załączniku P1 do P31 oznaczają wagi P42 = 0,840 dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach podstawowych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych, ośrodkach rewalidacyjno- wychowawczych, poradniach psychologiczno-pedagogicznych (na podstawie opinii, o których mowa w art. 71b ust. 3 i 3a ustawy wymienionej w § 1 ust. 1 rozporządzenia), co oznacza - wbrew twierdzeniom Organu (str. 5 uzasadnienia decyzji) - że inne dokumenty niż opinie wskazane w art. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty potwierdzające niepełnosprawność ucznia nie mogą być brane pod uwagę przy wyliczaniu należnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny został, zdaniem Sądu, ustalony przez Organ w sposób prawidłowy.
W sprawie zastosowanie mają przepisy prawa powszechnie obowiązującego w postaci ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2017 r., poz. 2198 ze zm., zwanej dalej: u.s.o.), rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014 (Dz.U. z 2013 r., poz. 1687, zwanym dalej: rozporządzeniem MEN z 2013 r.), ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1453 ze zm., zwanej dalej: u.d.j.s.t.) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.).
Podstawę materialnoprawną rozpoznawanej sprawy stanowi art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t., z którego wynika, że w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:
1) zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji;
2) zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.
Minister orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej przez Gminę kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2014 rok stwierdzając, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie wskutek uwzględnienia przy jej obliczaniu w wadze P32 dla 3 dzieci uczęszczających do Przedszkola Nr 1 oraz 1 dziecka uczęszczającego do Przedszkola Nr 3 w S., nieposiadających na dzień 30 września 2013 r. orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego.
Podstawę do naliczania ostatecznej wysokości części oświatowej subwencji ogólnej na 2014 rok dla jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Miasta, stanowiły m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów (dzieci, młodzieży, wychowanków) w roku szkolnym 2013/2014, wykazane przez dyrektorów szkół i placówek oświatowych w SIO, według stanu na dzień 30 września 2013 r. i na dzień 10 października 2013 r., zweryfikowane przez organ prowadzący (dotujący) szkoły i placówki oświatowe.
Zgodnie z algorytmem, określonym w załączniku do rozporządzenia MEN z 2013 r., wagę P32 = 4,000 przewidziano dla dzieci nie słyszących, słabo słyszących, niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, umiarkowanym, znacznym lub głębokim - objętych wychowaniem i kształceniem specjalnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, a także w innych formach wychowania przedszkolnego (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty) oraz dla dzieci w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych zorganizowanych w podmiotach leczniczych.
Warunków do ujęcia w SIO, a następnie uwzględnienia przy naliczeniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 przy ww. wadze, nie spełniały więc dzieci, które według stanu na dzień 30 września 2013 r. nie posiadały cyt. orzeczeń o potrzebie objęcia wychowaniem i kształceniem specjalnym w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych, a także w innych formach wychowania przedszkolnego.
W świetle art. 71b ust. 1 u.s.o., kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w szkołach ogólnodostępnych, szkołach lub oddziałach integracyjnych, szkołach lub oddziałach specjalnych i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o.
Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki odpowiednio w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 5 u.s.o. W zależności od rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego, dzieciom i młodzieży, o których mowa w ust. 1, organizuje się kształcenie i wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację i resocjalizację oraz zapewnia specjalistyczną pomoc i opiekę (art. 71b ust. 2 u.s.o.).
Jednocześnie w myśl art. 71b ust. 3 u.s.o. opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.
Tym samym jedyną podstawą do wykazywania uczniów objętych kształceniem specjalnym w SIO, według stanu na dzień 30 września 2013 r., a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014, stanowiły aktualne orzeczenia publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego. Uczniowie posiadający orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego na dzień sporządzania sprawozdania SIO, tj. na dzień 30 września 2013 r., powinni zostać wykazani w SIO zgodnie z niepełnosprawnością wskazaną w orzeczeniu wydanym na dany etap edukacyjny (§ 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych - Dz.U. Nr 173, poz. 1072).
Z powyższego wynika, że żaden inny dowód poza orzeczeniem wydanym na podstawie art. 71b ust. 3 u.s.o., nie uprawnia jednostki samorządu terytorialnego do uzyskania zwiększonych dopłat subwencyjnych z tytułu kształcenia uczniów niepełnosprawnych, a więc tylko uczniowie posiadający na dzień 30 września 2013 r. orzeczenie poradni psychologiczno-pedagogicznej mogli być objęci odpowiednią wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 dla danej jednostki samorządu terytorialnego.
Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki NSA: z 8 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2092/11, z 24 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 589/12, z 8 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2375/11, z 9 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1767/13, z 17 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3054/17, wyroki WSA w Warszawie: z 15 października 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2975/15, z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 924/16, z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1708/12, z 16 września 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3834/15, z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3331/15, z 25 maja 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3795/15, z 3 czerwca 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 12/15, z 14 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 1142/14, z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1708/12; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl).
Trzeba też podkreślić, że przedmiotem prowadzonego przez Ministra Finansów postępowania był zwrot nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014. W ramach tego postępowania badaniu i analizie poddana została prawidłowość naliczenia uzyskanej przez Miasto S. na rok 2014 części oświatowej subwencji ogólnej, zgodnie z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2014, określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2014.
W szczególności badaniu podlegało czy dzieci, które zostały uwzględnione przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta S. na rok 2014 przy wadze P32 posiadały według stanu na dzień 30 września 2013 r. orzeczenia poradni psychologiczno- pedagogicznych, w tym poradni specjalistycznych, o których mowa w art. 71 b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, wydane z uwagi na rodzaj niepełnosprawności wymieniony w opisie ww. wagi.
Bezspornie - na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie ustalono, że czworo dzieci (3 dzieci - Przedszkole Nr 1 w i 1 dziecko -S. Przedszkole Nr 3 w S.) - nie posiadało orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego uprawniających do wykazania w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2013 r., a tym samym naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2014 stosownie do opisu wagi P32. Zatem w świetle ustalonego stanu faktycznego minister właściwy do spraw finansów publicznych był zobligowany na mocy art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego do wydania decyzji zobowiązującej Stronę skarżącą do zwrotu nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014.
W świetle tych rozważań potwierdzonych licznym orzecznictwem należy stwierdzić, że zarzuty skargi naruszenia przez organ przepisów ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w związku z rozporządzeniem MEN z 2013 r. są niezasadne, bowiem okolicznością bezsporną jest w sprawie, że przyczyną wystąpienia nieprawidłowości w zakresie wykazania danych w SIO według stanu na dzień 30 września 2013 r. było objęcie potrzebą kształcenia specjalnego dzieci, które nie posiadały aktualnego orzeczenia stosownej poradni psychologiczno-pedagogicznej.
Należy zgodzić się z organem, że w tym zakresie obowiązuje formalna teoria dowodów, wykluczająca zastępowanie aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego (objęcia potrzebą wczesnego wspomagania rozwoju dzieci) innymi dowodami, w tym innymi opiniami z poradni psychologiczno-pedagogicznej, orzeczeniami o niepełnosprawności czy też indywidualną oceną ucznia przeprowadzoną przez szkołę, opartą np. na obserwacjach własnych, potwierdzonych rozmowami z uczniami i ich rodzicami, okazującymi stosowną dokumentację medyczną lub też opartą na nieaktualnych opiniach lub orzeczeniach wydanych w latach poprzednich (por. wyroki NSA: z 8 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2375/11, z 12 października 2016 r., sygn. akt II GSK 696/15, z 7 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3 054/17).
Tym samym organ nie naruszył przepisów procesowych z art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a., bowiem materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób wyczerpujący, a dokonana jego ocena nie była dowolna. Minister, wydając zaskarżoną decyzję, podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego, opierając ją na dokumentach sporządzonych przez organy administracji publicznej w zakresie ich działania, w tym na ustaleniach kontroli. Jednocześnie dokonał wnikliwej analizy i oceny zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego oraz dokonał prawidłowej wykładni obowiązujących w przedmiotowej materii przepisów prawa materialnego.
Należy bowiem zauważyć, że reguła wyrażona w art. 7 in fine k.p.a. ma zastosowanie przede wszystkim w odniesieniu do decyzji podejmowanych w ramach uznania administracyjnego (por. wyroki NSA: z 23 czerwca 1995 r., sygn. akt SA/Wr 2744/94, z 12 października 2016 r., sygn. akt II GSK 696/15, z 15 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 432/12), natomiast decyzja wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. jest decyzją związaną. Minister nie mógł odstąpić od jej wydania, uzasadniając to słusznym interesem obywateli i uwzględniając okoliczności, na które powołuje się Strona skarżąca (tj. niepełnosprawność dziecka, , wydanie kolejnego orzeczenia kilka dni po 30 września 2013 r., wdrożenie metod specjalnego kształcenia wobec dziecka, pomimo krótkotrwałego braku aktualnego orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego), bowiem uwzględnienie tych okoliczności i odstąpienie od wydania decyzji spowodowałoby naruszenie prawa (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2016 r., sygn. akt II GSK 696/15, wyroki WSA w Warszawie: z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 770/16, z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 463/12, z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 456/18).
Organ prawidłowo wskazał, że możliwość uwzględniania słusznego interesu obywateli istnieje tylko w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji uznaniowej.
Jeśli więc kontrolowana placówka oświatowa na dzień 30 września 2013 r. zawyżyła liczbę osób posiadających orzeczenia o potrzebie objęcia wychowaniem i kształceniem specjalnym (waga P32), a faktycznie wskazane dzieci na ww. datę nie posiadały wymaganego orzeczenia, to zasadnie organ to zweryfikował, co w konsekwencji znalazło wyraz w decyzji nakazującej Miastu dokonanie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty z tytułu subwencji ogólnej na rok 2014.
W tym miejscu warto zauważyć, że to na Stronie skarżącej i jej organie, a także osobach mu podległych (np. dyrektorach Przedszkoli) spoczywał określony obowiązek sprawozdawczy, wynikający z prawa oświatowego, który powinien być wykonywany rzetelnie. Podmioty te zobowiązane są do przedstawiania informacji zgodnych z rzeczywistością. Obowiązkiem placówek szkolnych i przedszkolnych jest systematyczne weryfikowanie liczby uczniów i dzieci posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (objęcia potrzebą wczesnego wspomagania rozwoju dzieci) oraz liczby uczniów/dzieci ogółem (por. wyrok WSA w Warszawie z 8 lutego 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 139/16).
Mając na uwadze treść art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., zasadnie Minister orzekł jak w zaskarżonej decyzji, uznając, że Miasto otrzymało nieprawidłowo ustaloną część oświatową subwencji ogólnej. Przepis ten jest samoistną podstawą do żądania zwrotu nienależnie otrzymanej części subwencji (por. wyrok NSA z 30 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1450/13, wyrok z 23 czerwca 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1113/16).
Tym samym w ocenie Sądu zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi organu.
Za bezzasadny należy uznać także zarzut naruszenia przez Ministra Finansów art. 28 ust. 6 ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w związku z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 grudnia 2013 r. i w związku z art. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Ponadto ww. zarzut - na tle stanu faktycznego sprawy - należy uznać za nieadekwatny, ponieważ waga P42 = 0,840 , przeznaczona dla dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju m. in. w przedszkolach, nie miała zastosowania dla wyliczenia nienależnej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2014 dla Miasta S..
W ocenie Sądu organy w zaskarżonym rozstrzygnięciu tym samym nie naruszyły przepisów prawa materialnego.
Jednocześnie - mając na uwadze zarzuty skargi - Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Organy nie naruszyły też dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.
Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ w wyczerpujący sposób zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, zaskarżona decyzja zawiera ponadto wszystkie elementy przewidziane przepisami procedury administracyjnej, uzasadnienie zawiera szczegółowe wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.