V SA/Wa 344/23

V SA/Wa 344/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-07-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /sprawozdawca/
Jadwiga Smołucha /przewodniczący/
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Symbol z opisem
602  ceny
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200 i art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Andrzej Siwek (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2023 r. sprawy ze skargi U. sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia .... grudnia 2022 r. nr w przedmiocie zwrotu wypłaconych kwot rat zaliczek na poczet rekompensaty, , uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządcy Rozliczeń Spółka Akcyjna z dnia października 2022 r., zasądza od Ministra Klimatu i Środowiska na rzecz U. sp. z o.o. w W. kwotę 7417 złotych (słownie: siedem tysięcy czterysta siedemnaście, złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.,
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi U. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: "skarżąca", "skarżąca spółka", "spółka", "U.") jest decyzja Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: "Minister", "organ odwoławczy") z dnia .... grudnia 2022 r. nr ..... utrzymująca w mocy decyzję Zarządcy Rozliczeń Spółka Akcyjna z siedzibą w W. (zwanego dalej "Zarządcą Rozliczeń" albo "organem I instancji"), z dnia ..... października 2022 r. nr ...., w przedmiocie określenia wysokości nienależnie pobranej kwoty rekompensaty, o której mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców paliw gazowych w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz. U. z 2022 r. poz. 202, zwana dalej "ustawą gazową"), na podstawie wniosków, o których mowa wart. 11 ust. 3 ustawy gazowej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Decyzją z dnia ..... lutego 2021 r., znak: .....) opublikowaną w "Biuletynie Branżowym Urzędu Regulacji Energetyki - Paliwa gazowe" nr ..... z dnia .... lutego 2021 r., Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej jako "Prezes URE") zatwierdził ustalona przez U. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie Taryfę dla gazu ziemnego wysokometanowego nr 5 (dalej jako "Taryfa", "Taryfa U.").
Następnie decyzją z dnia ..... października 2021 r., znak: ......, opublikowaną w "Biuletynie Branżowym Urzędu Regulacji Energetyki - Paliwa gazowe" nr ..... z dnia ..... października 2021 r., Prezes URE zatwierdził zmianę Taryfy, która została wprowadzona do stosowania z odbiorcami w dniu 1 listopada 2021 r.
Pismem z dnia 21 grudnia 2021 r. skarżąca spółka wystąpiło z wnioskiem o zatwierdzenie kolejnej zmiany taryfy w zakresie wysokości cen paliw gazowego (dalej jako "Zmiana Taryfy"). Uzasadnieniem wnioskowanej zmiany była okoliczność, o której mowa w § 11 rozporządzenia Ministra Energii z dnia 15 marca 2018 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf orz rozliczeń w obrocie paliwami gazowymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 280), tj. nieprzewidziana istotna zmiana warunków wykonywania przez spółkę działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami gazowymi, wynikająca ze zmiany (bardzo dużego wzrostu) kosztów zakupu paliwa gazowego.
Zmiana została zatwierdzona przez Prezesa URE decyzją z dnia ..... lutego 2022 r., znak: .....
Skarżąca złożyła do Zarządcy Rozliczeń na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy gazowej, dwa wnioski o wypłatę kwoty raty zaliczki na poczet rekompensaty, o której mowa w art. 11 ust. 1 ww. Ustawy:
1) w dniu 24 lutego 2022 r. nr ..... za okres od stycznia 2022 r. do marca 2022 r., na kwotę 189.940,86 zł.
2) w dniu 15 kwietnia 2022 r. nr ...... za okres od kwietnia 2022 r. do czerwca 2022 r. na kwotę 189.940,86 zł.
Zarządca Rozliczeń na podstawie art. 62i ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 1385 ze. zm., dalej jako "UPE") w zw. z art. 11 ust. 8 ustawy gazowej, dokonał weryfikacji ww. wniosków o wypłatę raty zaliczki pod względem prawidłowości dokonanych obliczeń i kompletności wymaganych dokumentów, na podstawie podanych we wniosku danych. Następnie, w wyniku zatwierdzenia ww. wniosków, Zarządca Rozliczeń wypłacił w dniu 15 kwietnia 2022 r. oraz 29 kwietnia 2022 r. wnioskowane kwoty w łącznej wysokości 379.881,72 zł.
W trakcie weryfikacji wniosku o wypłatę raty zaliczki nr ..... złożonego przez U. w dniu 24 lutego 2022 r., na podstawie art. 11 ust. 3 Ustawy, ustalono, że dla U. została ww. decyzją wydaną przez Prezesa URE z dnia 1 lutego 2022 r. wprowadzająca do Taryfy U. Zmianę nr 2 Taryfy. Z uwagi na wątpliwości dotyczące prawidłowości ujęcia przez sprzedawców paliw gazowych we wnioskach o wypłatę raty zaliczki odbiorców objętych ochroną taryfową po Zmianie nr 2 Taryfy zatwierdzonej przez Prezesa URE po dniu wejścia w życie ustawy gazowej, Zarządca Rozliczeń zwrócił się pismem z dnia 17 marca 2022 r. do Prezesa URE z prośbą o zajęcie stanowiska. W odpowiedzi na powyższe pismo, w dniu 18 marca 2022 r., Prezes URE poinformował Zarządcę Rozliczeń, że zwrócił się on do Ministra Aktywów Państwowych jako organu, który sprawuje merytoryczny nadzór nad ustawą, o stanowisko w tym zakresie.
Zarządca Rozliczeń pismem z dnia 7 kwietnia 2022 r. zwrócił się do Ministra Klimatu i Środowiska, z prośbą o rozstrzygnięcie wątpliwości prawnych, ujawnionych w trakcie weryfikacji wniosków o wypłatę zaliczek na poczet rekompensat, w związku ze zmianami cen w taryfach w 2022 r., w świetle obowiązujących przepisów.
W dniu 5 maja 2022 r. Prezes URE przekazał organowi I instancji pismo Ministra Aktywów Państwowych z dnia .... kwietnia 2022 r. znak IK: ....., zawierające stanowisko w zakresie stosowania przepisów ustawy gazowej. W treści tego pisma wskazano m.in., iż zmiana taryfy w świetle ustawy jest w sensie formalnoprawnym dopuszczalna, nie powodując jednak wprowadzenia nowej taryfy, lecz jedynie jej modyfikację. W tym sensie taryfa będzie nadal stosowana i nie wygaśnie. Zmieniona taryfa pozostaje bez wpływu na wysokość rekompensat. Decydujący dla stosowania art. 10 ust. 1, 3 i 5 Ustawy jest bowiem moment wejścia w życie ww. ustawy, zaś art. 11 ust. 1 zd. 2 ustawy nie różnicuje swojego skutku w zależności od tego, czy po wejściu w życie ustawy taryfa zatwierdzona do stosowania przez dane przedsiębiorstwo energetyczne została zmieniona.
Ministra Klimatu i Środowiska potwierdził w piśmie z dnia 3 czerwca 2022 r., że w przypadku gdy ceny paliw gazowych z taryfy obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy są niższe od cen z taryfy zatwierdzonej przez Prezesa URE na podstawie art. 62f ust. 2 i 3 UPE dla przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego zadania sprzedawcy z urzędu, o którym mowa w art. 62c ust. 1 UPE, to rekompensata nie przysługuje - kwestia zmiany taryfy po dniu wejścia w życie ustawy nie ma znaczenia dla określania wysokości rekompensat. Ponadto w odniesieniu do kwestii wypłat rat zaliczki na poczet rekompensaty dla U., w związku z tym, że raty zaliczki zostały już wypłacone, Zarządca Rozliczeń został zobowiązany do podjęcia działania mającego na celu odzyskanie nienależnie wypłaconych spółce środków.
W dniu 14 czerwca 2022 r., na podstawie art. 11 ust. 12 ustawy gazowej, Zarządca Rozliczeń wezwał U. do zwrotu nienależnie pobranej rekompensaty w ramach wniosku o wypłatę raty zaliczki nr ..... z dnia 24 lutego 2022 r. i wniosku o wypłatę raty zaliczki nr ....... z dnia 15 kwietnia 2022 r, wskazując, iż łączna wysokość kwoty do zwrotu wynosi 197.672,04 zł
W odpowiedzi z dnia 22 czerwca 2022 r. na powyższe pismo, skarżąca wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji. Zdaniem spółki interpretacja przepisów przedstawiona przez Zarządcę Rozliczeń jest nieprawidłowa, wezwanie do zwrotu nadpłaty - bezzasadne, a kwota I i II raty zaliczki kwartalnej, przysługującej spółce na podstawie art. 11 ust. 1 i 4 ustawy, została ustalona i wypłacona prawidłowo.
W piśmie z dnia 22 czerwca 2022 r. U. wskazała, iż art. 11 ust. 1 zd. 2 ustawy gazowej nie znajduje zastosowania w przypadku, gdy taryfa sprzedawcy, która określała ceny i stawki opłat na poziomie niższym niż ceny i stawki opłat w taryfie przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego zadania sprzedawcy z urzędu, o którym mowa w art. 62c ust. 1 UPE została następnie uchylona (zastąpiona nową taryfą) lub zmieniona (poprzez zatwierdzenie nowych cen i stawek opłat) w taki sposób, że ceny i stawki opłat sprzedawcy są równe lub wyższe niż w taryfie przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego zadania sprzedawcy z urzędu, o którym mowa w art. 62c ust. 1 UPE. U. pod pojęciem wygaśnięcia taryfy rozumie nie tylko upływ okresu obowiązywania taryfy lub jej uchylenie w całości, ale także zmianę cen i stawek taryfowych, zatwierdzoną przez Prezesa URE. Zdaniem U. z chwilą wprowadzenia zmienionych cen i stawek do stosowania w obrocie nie ma już taryfy z poprzednimi stawkami (przestały obowiązywać, wygasły). W związku z tym U. wywodzi, iż wskutek Zmiany Taryfy zatwierdzonej w dniu 1 lutego 2022 r., która weszła w życie 15 lutego 2022 r., doszło do wygaśnięcia obowiązującej Taryfy U., w zakresie w jakim na skutek Zmiany Taryfy zmieniły się ceny dla odbiorców. Zdaniem U. wcześniej obowiązujące ceny i stawki opłat (określone w Taryfie U. przed Zmianą) wygasły i, w obrocie prawnym nie ma już taryfy zawierającej te wcześniejsze ceny i stawki opłat, a w konsekwencji nie istnieje żadna podstawa prawna, która pozwalałaby spółce stosować ceny i stawki z Taryfy U. sprzed jej Zmiany.
W odpowiedzi na powyższe pismo skarżącej, pismem z dnia 24 czerwca 2022 . organ I instancji podtrzymał swoje stanowisko i ponownie wezwał U. do zwrotu nienależnie pobranych kwot, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia ich otrzymania do dnia zwrotu.
U. nie zwrócił ww. kwot na rachunek bankowy Funduszu w związku z czym Zarządca Rozliczeń uchwałą Zarządu z dnia 15 lipca 2022 r., wszczęła postępowanie administracyjne.
W piśmie z dnia 16 sierpnia 2022 r., skarżąca przedstawiła swoje stanowisko wskazując, że jej zdaniem w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021, poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), ze względu na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie skargi U. z dnia 26 lipca 2022 r. na akt częściowej odmowy zatwierdzenia wniosku o wypłatę raty zaliczki na poczet rekompensaty, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 4 Ustawy i na brak wypłaty części ww. zaliczki oraz podtrzymała stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 22 czerwca 2022 r. Powyższa skarga U. do WSA dotyczyła wniosku o wypłatę trzeciej raty zaliczki na poczet rekompensaty, o której mowa w art. 11 ust. 1 ww. stawy, numer wniosku ZR.461-68/22 z dnia 22 czerwca 2022 r. za okres III kwartału 2022 r. Zarządca Rozliczeń zatwierdził ww. wniosek w zakresie, w jakim kwota rekompensaty nie budzi wątpliwości, tj. w wysokości 91 104,84 zł i jednocześnie odmówiła zatwierdzenia wniosku w zakresie, w jakim kwota rekompensaty nie przysługuje, tj. w wysokości 98.836,02 zł. Skarżąca wskazała, że przedmiotem zagadnienia wstępnego miałaby być interpretacja art. 10 ust. 5 oraz art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Zdaniem U., to WSA jest właściwy do rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego, a jego rozstrzygnięcie jest koniecznym warunkiem wydania decyzji administracyjnej.
W dniu 21 września 2022 r. organ I instancji wydała postanowienie o sygnaturze ....., odmawiając zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano m.in., iż nie może być mowy o konieczności zawieszenia postępowania ze względu na rzekome wystąpienie zagadnienia wstępnego w sytuacji, gdy na podstawie ustawy gazowej organ jest władny, aby samodzielnie określić wysokość nienależnie pobranej kwoty, tj., bez konieczności zasięgania opinii innego organu lub sądu. W uzasadnieniu postanowienia podkreślono również, że art. 11 ust. 12 ustawy jest jasny i nadaje Zarządcy Rozliczeń kompetencje do określania wysokości nienależnie pobranej kwoty rekompensaty podlegającej zwrotowi. W konsekwencji, w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie decyzji określającej wysokość nienależnie pobranej kwoty rekompensaty podlegającej zwrotowi, interpretacja przepisów ustawy, w szczególności art. 10 ust. 5 art. 11 ust. 1, należy do Zarządcy Rozliczeń.
W dniu 27 września 2022 r. U. złożył zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 21 września 2022 r. o odmowie zawieszenia postępowania. Minister Klimatu i Środowiska postanowieniem z dnia 14grudnia 2022 r. utrzymał w nocy postanowienie Zarządcy Rozliczeń w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania.
Na podstawie art. 11 ust. 12 ustawy gazowej Zarządca Rozliczeń wydał decyzję z dnia .... października 2022 r nr ...... w przedmiocie określenia wysokości nienależnie pobranej kwoty rekompensaty, o której mowa w art. 11 ust 1 ustawy gazowej, na podstawie wniosków, o których mowa w art. 11 ust 3 ustawy gazowej, , wskazując, że:
I. wysokość kwot nienależnie pobranych przez Spółkę i podlegających zwrotowi to:
1. kwota dofinansowania w wysokości 98 836,02 zł na poczet rekompensaty za okres I kwartału z wniosku .....;
2. kwota dofinansowania w wysokości 98 836,02 zł na poczet rekompensaty za okres II kwartału, z wniosku ......
II. kwoty określone w pkt I podlegają zwrotowi na rachunek bankowy Funduszu Wypłaty Różnicy Ceny w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia otrzymania tej kwoty
W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy.
Następnie organ I instancji wskazał, że zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy gazowej: "W projekcie przewidziano zamrożenie cen paliw gazowych na poziomie cen zawartych w taryfie sprzedawcy z urzędu (art. 62c ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne), ustalonej na podstawie 62f ustawy - Prawo energetyczne na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r. Jednocześnie cena ta ma charakter ceny maksymalnej, co oznacza, że wobec odbiorców, którzy wcześniej zawarli umowę z dostawcą, przewidującą niższą cenę, stosuje się tą niższą cenę do czasu wygaśnięcia umowy. Również w przypadku, gdyby w trakcie 2022 roku doszło do obniżek cen i przedsiębiorcy zaczęliby oferować ceny niższe niż iv taryfie sprzedawcy z urzędu, to zastosowanie będą miały te niższe ceny. Jednocześnie projektowane rozwiązania wykluczają możliwość podwyższenia cen i stawek taryfowych paliwa gazowego w 2022 roku. (...)." [podkreślenie organu]. Zgodnie art. 10 ust. 5 ustawy: "(...) Jeżeli przedsiębiorstwo energetyczne, o którym mowa w' ust. 3. posiada taryfę określającą ceny i stawki opłat na poziomie niższym niż ceny i stawki opłat w zatwierdzonej przez Prezesa URE taryfie na podstawie art. 62f ust 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 1, dla przedsiębiorstwa energetycznego, o którym mowa w art. 62c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, taryfę te stosuje się do czasu jej wygaśnięcia '' [podkreślenie organu],
Zdaniem organu I instancji w powyższym przypadku, zgodnie z art 11 ust 1 zd. 2 ustawy, rekompensata nie przysługuje. Zmiana taryfy nie jest równoznaczna z wygaśnięciem taryfy, o którym mowa w art. 10 ust. 5 zd. 2. ustawy. W sytuacji zmiany taryfy po dniu wejścia w życie ustawy, zgodnie z tym przepisem przedsiębiorstwo energetyczne nadal powinno stosować, ceny i stawki opłat w niej określone, w wysokości obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy. Rekompensata przysługuje wyłącznie po wygaśnięciu taryfy obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy, a nie jej zmiany, i od dnia wprowadzenia do stosowania nowej taryfy, o ile zostanie ona zatwierdzona z cenami i stawkami opłat na poziomie wyższym, niż ceny i stawki opłat w zatwierdzonej przez Prezesa URE taryfie na podstawie art. 62f ust. 2 i 3 UPE, dla przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego zadania sprzedawcy z urzędu, o którym mowa w art. 62c ust. 1 UPE. W przypadku gdy ceny paliw gazowych z taryfy obowiązującej w dniu wejścia w życie Ustawy są niższe od cen z zatwierdzonej przez Prezesa URE taryfy na podstawie art. 62f ust. 2 i 3 UPE, dla przedsiębiorstwa energetycznego wykonującego zadania sprzedawcy z urzędu, o którym mowa w art. 62c ust. 1 UPE, to rekompensata nie przysługuje, ponieważ kwestia zmiany taryfy po dniu wejścia w życie Ustawy nie ma znaczenia dla określania wysokości rekompensat.
Decydujący dla stosowania art. 10 ust. 1, 3 i 5 ustawy jest bowiem moment wejścia w życie ustawy, zaś art. 11 ust. 1 zd. 2. ustawy nie różnicuje swojego skutku w zależności od tego, czy po wejściu w życie Ustawy taryfa zatwierdzona do stosowania przez dane przedsiębiorstwo energetyczne została zmieniona.
Spółka zaskarżyła ww. decyzję w całości, zarzucając w odwołaniu z dnia 26 października 2022 r. naruszenie:
I. art. 10 ust. 5 oraz art. 11 ust. 1 ustawy gazowej poprzez ich nieprawidłową wykładnię, która w ocenie spółki przeczy założeniom ustawy gazowej, jednocześnie naruszając zasady funkcjonowania spółek obrotu, a mianowicie błędną ocenę co do momentu zakończenia obowiązywania taryfy;
II. art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wydanie decyzji mimo złożenia przez spółkę wniosku o zawieszenie przedmiotowego postępowania administracyjnego.
Na podstawie ww. zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie i
w całości postępowania w pierwszej instancji.
Ministra Klimatu i Środowiska decyzją z dnia .... grudnia 2022 r. nr ...... utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji Zarządcy Rozliczeń.
Zdaniem Ministra spółka w sposób nieprawidłowy wskazała we wnioskach o wypłatę zaliczek na poczet rekompensat ilości paliwa gazowego dla grupy taryfowej, dla której cena w dniu wejścia w życie ustawy gazowej była niższa niż ta określona dla cen zawartych w taryfie sprzedawcy z urzędu (art. 62c ust. 1 UPE), ustalonej na podstawie art. 62f UPE na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r. Nie ulega wątpliwości, że dnia 29 stycznia 2022 r" tj. w dniu wejścia w życie ustawy gazowej, taryfą obowiązującą w odniesieniu do odbiorców Spółki była zatwierdzona decyzją Prezesa URE z dnia 23 lutego 2021 r. "Taryfa U. dla gazu ziemnego wysokometanowego nr 5". Taryfa ta była dwukrotnie zmieniana. Szczególnie istotna, w kontekście przedmiotowego rozstrzygnięcia jest Zmiana nr 2, która została zatwierdzona decyzją Prezesa URE z dnia ..... lutego 2022 r. i która to wprowadziła wyższe ceny i stawki taryfowe. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez skarżącą spółkę, ww. zmiana sprawiła, że obowiązująca do tej pory Taryfa dla gazu ziemnego wysokometanowego nr 5 wygasła, w związku z czym wiążące stały się nowe, podwyższone ceny i stawki opłat dla odbiorców. Ponadto, mając na uwadze, że ceny i stawki z "nowej", w ocenie spółki, taryfy są wyższe niż poziom cen skalkulowanych dla sprzedawcy z urzędu, Spółka uprawniona jest do pobrania rekompensaty.
Organ II instancji nie zgadza się z argumentacją przedstawioną przez skarżącą spółkę. Wskazał, że zgodnie z literalną wykładnią art. 10 ust. 5 zd. 2 ustawy gazowej, w przypadku gdy przedsiębiorstwo energetyczne posiada taryfę, w której ceny i stawki opłat dla odbiorców są niższe niż te określone w taryfie dla przedsiębiorstwa energetycznego, o którym mowa, w art. 62c ust. 1 UPE, tj. sprzedawcy z urzędu, i taryfę tę stosuje się do czasu jej wygaśnięcia. Mając na uwadze powyższe, wszelkie zmiany dokonane w odniesieniu do wysokości cen i stawek opłat nie rzutują na okres obowiązywania danej taryfy, a w konsekwencji, nie mogą "wyodrębnić" nowej taryfy, jak twierdzi w swoim stanowisku spółka. W ocenie Ministra zastosowanie przez spółkę wykładni rozszerzającej w odniesieniu do terminu "wygaśnięcie taryfy", przez którą spółka rozumie nie tylko uchylenie taryfy czy zakończenie okresu jej trwania, ale również wszelkie zmiany dokonane w jej zakresie, jest nieprawidłowe i prowadzi do błędnych wniosków. Organ stwierdził, że nie znajduje w podstaw do zmiany przyjętej interpretacji treści art. 10 ust. 5 ustawy gazowej. W świetle ww. przepisu, kluczowy dla rozstrzygnięcia jest dzień wejścia w życie ustawy gazowej. W związku z tym wszelkie zmiany dokonane w odniesieniu do taryf po dniu 29 stycznia 2022 r. nie są wiążące, gdyż przedsiębiorstwo powinno stosować taryfy obowiązujące na dzień wejścia w życia ustawy gazowej. Warto również zauważyć, że rekompensatę, o której mowa w art. 11 ust 1 zd. 2 ustawy gazowej mogą otrzymać jedynie przedsiębiorstwa, których ceny i stawki opłat objęte taryfą zatwierdzoną przez Prezesa U RE są wyższe niż poziom cen i stawek ustalonych dla sprzedawcy z urzędu, o którym mowa w art. 62c ust. 1UPE na stan przed dniem wejścia wżycie ustawy gazowej - w innym przypadku nie zachodzą przesłanki do uzyskania rekompensaty przez przedsiębiorstwo energetyczne.
Ponadto Minister zgodził się z argumentacją wyrażoną w decyzji przez Zarządcę Rozliczeń, w odniesieniu do interpretacji art. 10 ust. 1 i 3 ustawy gazowej, zgodnie z którą kluczowy dla rozstrzygnięcia jest dzień wejścia w życie przedmiotowej ustawy, w efekcie czego ww. przepisy nie mają zastosowania do nieprawidłowo wskazanych przez spółkę ilości paliwa gazowego we wniosku. Zatem jedynie przedsiębiorstwa energetyczne, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 3 ustawy gazowej, mogą ubiegać się o rekompensaty wskazane w art. 11 ust. 1 przedmiotowej ustawy.
W odniesieniu do przedstawionego przez zarzutu wydania decyzji I instancji z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ II przychylił się do stanowiska Zarządcy Rozliczeń, zgodnie z którym w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna1 z przesłanek wskazanych w art. 97 § 1 pkt 1-4 k.p.a., która nakazywałaby organowi obligatoryjne zawieszenie postępowania.
W skardze na powyższą decyzję U. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 10 oraz 11 ustawy gazowej w zw. z art. 22 Konstytucji, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Zarządcy Rozliczeń, pomimo tego, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem ww. przepisów prawa - skarżąca nie jest bowiem zobowiązana do zwrotu części wypłaconych kwot rat zaliczek na poczet rekompensaty, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 4 ustawy gazowej;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 11 ust. 10 ustawy gazowej, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Zarządcy Rozliczeń, pomimo tego, że decyzja organu I instancji wydana została przedwcześnie, tj. przed wypłatą wszystkich czterech rat zaliczek - tymczasem z art. 11 ust. 10 ustawy gazowej wynika, że postępowanie w sprawie zwrotu zaliczek może zostać ewentualnie wszczęte dopiero po określeniu kwoty ostatecznej rekompensaty, po wypłacie wszystkich należnych zaliczek:
3) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. (KPA), poprzez utrzymanie w mócy zaskarżonej decyzji Zarządcy Rozliczeń, pomimo braku zawieszenia przez organ I instancji postępowania administracyjnego z uwagi na zaistnienie obligatoryjnej przesłanki zawieszenia postępowania, wskazanej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej spółki zwrotu kosztów postępowania, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa przez radcę prawnego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi według norm przepisanych.
Ponadto wniosła o przeprowadzenie przez Sąd, w ramach rozpoznawania niniejszej skargi, incydentalnej kontroli zgodności przepisów art. 10 oraz 11 ustawy gazowej z przepisami art. 22 Konstytucji. W ocenie skarżącej, ww. przepisy ustawy gazowej należy uznać za niezgodne z art. 22 Konstytucji, w zakresie w jakim wymuszają one na przedsiębiorcach zajmujących się obrotem gazem sprzedaż gazu poniżej kosztów ponoszonych na nabycie gazu, bez prawa do uzyskania należnej rekompensaty:
• gwarantującej pokrycie w całości różnicy pomiędzy ponoszonymi kosztami nabycia gazu a ceną gazu narzuconą przedsiębiorcom na mocy ww. przepisów ustawy gazowej, oraz
• gwarantującej uzyskanie przez przedsiębiorcę wynagrodzenia rekompensującego utracony zysk z prowadzonej działalności.
Zdaniem spółki w przypadku potwierdzenia przez Sąd słuszności stanowiska pozwanego co do niezgodności omawianych przepisów ustawy gazowej z przepisami art. 22 Konstytucji, zasadne będzie uznanie, że zaskarżona decyzja winna zostać w całości uchylona przez Sąd. W ocenie spółki w obecnych uwarunkowaniach, w jakich funkcjonuje Trybunał Konstytucyjny, dokonanie kontroli incydentalnej zgodności ww. przepisów rozporządzenia z przepisami prawa przez Sąd jest w ocenie skarżącej najlepszą gwarancją ustalenia prawidłowej wykładni prawa w niniejszej sprawie.
Ponadto skarżąca wniosła o skierowanie przez Sąd następującego pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej: czy przepisy art. 16 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej , art. 49 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 3 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego i uchylającej dyrektywę 2003/55/WE w zw. z art. 106 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, należy interpretować w ten sposób, że przepisy te umożliwiają nałożenie na przedsiębiorcę, zajmującego się sprzedażą gazu ziemnego, obowiązku sprzedaży gazu ziemnego po cenie poniżej kosztów ponoszonych na nabycie tego gazu:
• bez prawa do uzyskania rekompensaty gwarantującej pokrycie w całości różnicy pomiędzy ponoszonymi kosztami a ceną gazu narzuconą przedsiębiorcom przez przepis prawa krajowego, a także
• bez przyznania przedsiębiorcom należytego wynagrodzenia z tego tytułu, rekompensującego przedsiębiorcy utracony zysk (z uwagi na formalny obowiązek sprzedaży gazu jedynie "po kosztach" - a więc bez jakiejkolwiek marży).
W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, że w sprawie naruszono przepisy - czy to prawa materialnego, czy postępowania - sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, kierując się tymi przesłankami uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja Ministra Klimatu i Środowiska z dnia .... grudnia 2022 r. nr ..... utrzymująca w mocy decyzję Zarządcy Rozliczeń Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie z dnia .... października 2022 r. nr ......, w przedmiocie określenia wysokości nienależnie pobranej kwoty rekompensaty, o której mowa w art. 11 ust 1 ustawy gazowej, na podstawie wniosków, o których mowa w art. 11 ust 3 ustawy gazowej, , wskazującą, że:
I. wysokość kwot nienależnie pobranych przez Spółkę i podlegających zwrotowi to:
1. kwota dofinansowania w wysokości 98 836,02 zł na poczet rekompensaty za okres I kwartału z wniosku .....;
2. kwota dofinansowania w wysokości 98 836,02 zł na poczet rekompensaty za okres II kwartału, z wniosku .....
II. kwoty określone w pkt I podlegają zwrotowi na rachunek bankowy Funduszu Wypłaty Różnicy Ceny w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia otrzymania tej kwoty
Wskazać należy, że bezsporne w sprawie jest, iż decyzją z dnia .... lutego 2021 r., znak: ...... opublikowaną w "Biuletynie Branżowym Urzędu Regulacji Energetyki - Paliwa gazowe" Prezes URE, na podstawie art. 47 ust. 1 i 2 oraz art. 23 ust. 2 pkt 2 i 3 w związku z art. 30 ustawy Prawo energetyczne, zatwierdził ustaloną przez U. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie Taryfę dla gazu ziemnego wysokometanowego nr 5. W Taryfie wysokość cen gazu w grupie taryfowej W-1 określono na 9,175 gr/kWh (bez akcyzy, z zerową stawką akcyzy lub uwzględniającą zwolnienia od akcyzy) oraz na 9,537 gr/kWh (przeznaczonego do celów opałowych), a w grupie taryfowej W-2 odpowiednio 9,154 gr/kWh oraz 9,516 gr/kWh
Następnie decyzją z dnia ...... października 2021 r., znak: ....., opublikowaną w "Biuletynie Branżowym Urzędu Regulacji Energetyki - Paliwa gazowe" Prezes URE, na podstawie art. 155 w związku z art. 30 ust. 1 UPE, zatwierdził zmianę Taryfy, która została wprowadzona do stosowania z odbiorcami w dniu 1 listopada 2021 r. W zmianie Taryfy wysokość cen gazu w grupie taryfowej W-1 określono na 17,256 gr/kWh (bez akcyzy, z zerową stawką akcyzy lub uwzględniającą zwolnienia od akcyzy) oraz na 17,618 gr/kWh (przeznaczonego do celów opałowych), a w grupie taryfowej W-2 odpowiednio 17,215 gr/kWh oraz 17,577 gr/kWh.
Pismem z dnia 21 grudnia 2021 r. skarżąca spółka wystąpiło z wnioskiem o zatwierdzenie kolejnej zmiany taryfy w zakresie wysokości cen paliw gazowego (dalej jako "Zmiana Taryfy"). Uzasadnieniem wnioskowanej zmiany była okoliczność, o której mowa w § 11 rozporządzenia Ministra Energii z dnia 15 marca 2018 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf orz rozliczeń w obrocie paliwami nieprzewidziana istotna zmiana warunków wykonywania przez spółkę działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami gazowymi, wynikająca ze zmiany (bardzo dużego wzrostu) kosztów zakupu paliwa gazowego.
Prezesa URE decyzją z dnia .... lutego 2022 r., znak: ......na podstawie art. 155 w związku z art. 30 ust. 1 UPE, zatwierdził Zmianę nr 2 Taryfy. W Zmianie nr 2 Taryfy wysokość cen gazu w grupie taryfowej W-1 określono na 24,200 gr/kWh (bez akcyzy, z zerową stawką akcyzy lub uwzględniającą zwolnienia od akcyzy) oraz na 24,590 gr/kWh (przeznaczonego do celów opałowych), a w grupie taryfowej W-2 odpowiednio 24,124 gr/kWh oraz 24,514 gr/kWh.
W dniu 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 stycznia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców paliw gazowych w związku z sytuacją na rynku gazu, której przepisy stanowią podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie.
W myśl art. 10 ust. 3 ustawy przedsiębiorstwo energetyczne prowadzące działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami gazowymi, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie posiadało taryfy zatwierdzonej przez Prezesa URE na podstawie art. 62f ust. 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy Prawo energetyczne), stosuje w umowach ze wszystkimi odbiorcami, o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r., ceny i stawki opłat w wysokości odpowiadającej cenom i stawkom opłat dla grup taryfowych w zatwierdzonej przez Prezesa URE taryfie na podstawie art. 62f ust. 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 1 dla przedsiębiorstwa energetycznego, o którym mowa w art. 62c ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1. Ceny wynikające z tej taryfy mają charakter ceny maksymalnej.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżąca spółka jest strona skarżąca jest przedsiębiorstwem energetycznym prowadzące działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami gazowymi oraz że przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nie posiadało taryfy zatwierdzonej przez Prezesa URE na podstawie art. 62f ust. 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy Prawo energetyczne), dlatego też zobligowana została do stosowania w umowach ze wszystkimi odbiorcami, o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 UPE w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r., ceny i stawki opłat w wysokości odpowiadającej cenom i stawkom opłat dla grup taryfowych w zatwierdzonej przez Prezesa URE taryfie na podstawie art. 62f ust. 2 i 3 UPE w art. 1 dla przedsiębiorstwa energetycznego, o którym mowa w art. 62c ust. 1 UPE (tj. PGNiG Obrót Detaliczny Sp. z o.o.) w art. 1. Ceny wynikające z tej taryfy mają charakter ceny maksymalnej.
W świetle powyższego przepisu niejako wymuszono na przedsiębiorstwach energetycznych prowadzących działalność gospodarczą w zakresie obrotu paliwami gazowymi "zamrożenie" cen paliw gazowych dla odbiorców końcowych.
Jednakże w myśl art. 11 ust. 1 ustawy gazowej przedsiębiorstwu energetycznemu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 i 3, w okresie stosowania taryfy lub cen i stawek określonych odpowiednio zgodnie z art. 10 ust. 1 lub 3 dla odbiorców, o których mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przysługuje rekompensata na zasadach określonych w ust. 2 oraz zaliczki na jej poczet, o których mowa w ust. 4. W przypadku określonym w art. 10 ust. 2 i 5 rekompensata nie przysługuje.
W przypadku przedsiębiorstw energetycznych, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 3, wypłacana jest, na wniosek tego przedsiębiorstwa, zaliczka na poczet rekompensaty, o której mowa w ust. 1. (art. 11 ust. 3 ustawy).
W myśl art. 11 ust. 12 ustawy gazowej przedsiębiorstwo energetyczne, które otrzymało rekompensatę nienależnie, jest obowiązane do jej zwrotu. W przypadku gdy nie zostanie dokonany zwrot, Zarządca Rozliczeń S.A. wydaje decyzję administracyjną określającą wysokość nienależnie pobranej kwoty rekompensaty podlegającej zwrotowi oraz termin dokonania tego zwrotu. Od nienależnie pobranej kwoty rekompensaty naliczane są odsetki za opóźnienie od dnia jej otrzymania.
W niniejszej sprawie skarżąca spółka złożyła do Zarządcy Rozliczeń na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy gazowej, dwa wnioski o wypłatę kwoty raty zaliczki na poczet rekompensaty, o której mowa w art. 11 ust. 1 ww. ustawy. Zarządca Rozliczeń wypłacił. wnioskowane kwoty.
Jednakże zaskarżonymi rozstrzygnięciami, a podstawie art.11 ust. 12 ww. ustawy, organy uznały, że kwoty rat zaliczek na poczet rekompensaty zostały wypłacone skarżącej spółce jako nienależne i określono ich wysokość podlegająca zwrotowo. W ocenie organów zgodnie z literalną wykładnią art. 10 ust. 5 zd. 2 ustawy wszelkie zmiany dokonane w odniesieniu do wysokości cen i stawek opłat nie rzutują na okres obowiązywania danej taryfy, a w konsekwencji, nie mogą "wyodrębnić" nowej taryfy. W świetle ww. przepisu, kluczowy dla rozstrzygnięcia jest dzień wejścia w życie ustawy gazowej. W związku z tym wszelkie zmiany dokonane w odniesieniu do taryf po dniu 29 stycznia 2022 r. nie są wiążące, gdyż przedsiębiorstwo powinno stosować taryfy obowiązujące na dzień wejścia w życia ustawy gazowej. Rekompensatę, o której mowa w art. 11 ust 1 zd. 2 ustawy gazowej mogą otrzymać jedynie przedsiębiorstwa, których ceny i stawki opłat objęte taryfą zatwierdzoną przez Prezesa U RE są wyższe niż poziom cen i stawek ustalonych dla sprzedawcy z urzędu, o którym mowa w art. 62c ust. 1UPE na stan przed dniem wejścia wżycie ustawy gazowej - w innym przypadku nie zachodzą przesłanki do uzyskania rekompensaty przez przedsiębiorstwo energetyczne.
W ocenie Sądu powyższa, dokonana przez organy, które posiłkowały się stanowiskiem Ministra Aktywów Państwowych, wykładnia art. 10 ust. 5 zd. 2 ustawy gazowej jest błędna.
Sąd podziela stanowisko wyrażone przez stronę skarżącą, że w art. 10 ust. 5 ustawy, w zdaniu pierwszym i drugim uregulowano dwa różne przypadki:
- zdanie pierwsze tego przepisu dotyczy stosowania korzystnych dla odbiorcy cen wynikających z umowy (chodzi o przypadki, gdy nie stosuje się taryfy, a cena została ustalona indywidualnie w umowie z odbiorcą);
- zdanie drugie tego przepisu dotyczy stosowania korzystnych dla odbiorcy cen i stawek opłat wynikających ż taryfy.
O ile w przypadku zdania pierwszego ustawodawca wyraźnie wskazał, że ocenie podlegają ceny obowiązujące "przed dniem wejścia w życie ustawy", o tyle w przypadku zdania drugiego, który dotyczy stosowania cen taryfowych, w komentowanym przepisie nie ma mowy o ocenie wysokości cen obowiązujących na dzień wejścia w życie ustawy. Jest w nim mowa wyłączenie o "posiadaniu taryfy" z cenami i stawkami opłat na poziomie niższym niż taryfa PGNiG OD. Przewidziano jednocześnie wyraźnie, że taryfę korzystniejszą dla odbiorców stosuje się do czasu jej wygaśnięcia. Z powyższego wynika, że w przypadku zdania drugiego, dotyczącego stosowania cen taryfowych, ustawodawca nie ocenia cen taryfowych na dzień wejścia w życie ustawy azowej oraz że taryfę korzystniejszą dla odbiorców stosuje się do czasu jej wygaśnięcia.
Sąd podziela stanowisko spółki, że w przypadku zastosowania wykładni organów, pomimo zweryfikowania przez regulatora kosztów uzasadnionych działalności gospodarczej spółki, miałaby ona stosować nieaktualne ceny taryfowe, które obowiązywały przed dokonaniem zmiany taryfy spółki - pomimo że zatwierdzając zmianę taryfy organ regulacyjny potwierdził, że koszty działalności spółki uległy zwiększeniu i pomimo, że spółka nie miała wpływu na to kiedy to nastąpiło wydanie decyzji w przedmiocie zmiany taryfy (wniosek o zmianę taryfy został złożony do URE w dniu 21 grudnia 2021 r. - a więc przed wejściem w życie ustawy gazowej, a nawet przed uchwaleniem tej ustawy). W dodatku miałyby to być ceny niższe niż ceny taryfowe PGNiG, a więc niższe od tych, które ustawodawca uznał za akceptowalne dla odbiorców chronionych, zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy gazowej, i to bez prawa do uzyskania przez spółkę jakiejkolwiek rekompensaty. Taka interpretacja tego przepisu wskazuje, że spółka jest zobowiązana do prowadzenia działalności gospodarczej ze stratą.
W ocenie Sądu omawiany przepis jest niejasny, w szczególności niejasne jest pojęcie "wygaśnięcia taryfy". Zdaniem organu przez wygaśnięcie taryfy w rozumieniu powyższego przepisu należy rozumieć nie tylko upływ okresu obowiązywania taryfy lub jej uchylenie w całości. Natomiast skarżąca słusznie wskazuje, że w praktyce regulacyjnej Prezesa URE często dochodzi do zmiany taryf zatwierdzonych przedsiębiorstwom energetycznym - wskutek wprowadzenia takich zmian do stosowania dochodzi do "wejścia w życie" nowych, zmienionych postanowień taryfy, a tym samym do "wygaśnięcia" taryfy dotychczasowej (w zakresie w jakim wynika to ze zmiany taryfy). Warunkiem wejścia w życie taryfy zatwierdzonej przez Prezesa URE (oraz zmiany zatwierdzonej taryfy) jest jej opublikowanie na zasadach określonych w art. 47 ust. 3 UPE (a następnie wprowadzenie tej zmiany do stosowania zgodnie z art. 47 ust. 4 UPE). W związku z czym przez wygaśnięcie taryfy w rozumieniu powyższego przepisu należy rozumieć nie tylko upływ okresu obowiązywania taryfy lub jej uchylenie w całości, ale także zmianę cen i stawek taryfowych, zatwierdzoną przez Prezesa URE - z chwilą wprowadzenia zmienionych cen i stawek do stosowania w obrocie nie ma już taryfy z poprzednimi stawkami (przestały obowiązywać, wygasły).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 7a § 1 k.p.a. w myśl którego (7a § 1 k.p.a.) jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd, że zastosowanie art. 7a § 1 k.p.a. i rozstrzyganie na jego podstawie na korzyść strony może mieć miejsce tylko wówczas, gdy wystąpią niedające się usunąć wątpliwości, co do wykładni przepisów stosowanego prawa, tzw. "pat interpretacyjny" (por. np. wyroki NSA: z dnia 23 lutego 2021 r., III OSK 3286/21, z dnia 14 września 2021 r., III OSK 582/21 - cbois.nsa.gov.pl).
W oceni Sądu taki pat interpretacyjny w niniejszej sprawie nastąpił odnośnie. Ma bowiem rację organ wskazując na literalną wykładnię sformułowania "wygaśnięcie taryfy", jak i skarżąca spółka, wskazując na praktykę regulacyjną stosowaną odnośnie taryf jak i na cele przewidzianej w ustawie gazowej instytucji rekompensaty dla przedsiębiorców, które przy zastosowaniu wykładni organów nie zostałyby osiągnięte.
Dlatego też organy winny w niniejszej sprawie wątpliwości co do wykładni przepisów stosowanego prawa rozstrzygnąć na korzyść strony. Dlatego też należy przyznać rację skarżącej spółce, że na skutek Zmiany nr 2 Taryfy jest ona zobowiązany stosować ceny taryfowe PGNiG OD, które zgodnie z art. 10 ust 3 ustawy gazowej mają charakter cen maksymalnych. Wynika to z faktu, że obecne ceny taryfowe skarżącej są wyższe niż te wynikające z taryfy PGNiG OD. Odmienna interpretacja wypacza założenia komentowanej ustawy. Jak już wskazano, obniżka cen gazu dla odbiorców końcowych miała zostać zrekompensowana sprzedawcom poprzez wypłatę rekompensat, które miały pokryć różnicę pomiędzy obniżoną ceną, po jakiej sprzedawca zmuszony jest sprzedawać paliwo gazowe, a kosztami nabycia gazu ponoszonymi przez sprzedawców. Ma rację skarżą spółka, że wykładnia przepisów zaprezentowana przez organy wypacza również sens postępowania taryfowego przed Prezesem URE w sprawie zmiany taryfy spółki (zakończonego zatwierdzeniem przez Prezesa URE zmiany taryfy). Konsekwencją takiej interpretacji byłoby bowiem stwierdzenie, że zatwierdzenie przez Prezesa URE zmiany taryfy nie wywołuje w ogóle skutków prawnych, a spółka nadal powinna rozliczać się na podstawie taryfy obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy, i to bez prawa do otrzymania rekompensaty. W niniejszej sprawie Zmiany nr 2 do Taryfy zmieniły się ceny dla odbiorców. Wcześniej obowiązujące ceny i stawki opłat "wygasły". W obrocie prawnym nie ma już taryfy zawierającej te wcześniejsze ceny i stawki opłat. Brak było zatem podstaw do tego, aby twierdzić, że do sytuacji skarżącej spółki znajdował zastosowanie art. 10 ust. 5 ustawy, a tym samym art. 11 ust. 1 zd. 2 ustawy, wyłączający rekompensaty.
Tym samy w ocenie Sądu organy naruszyły art. 11 art. 12 w zw. z art. 11 ust. 1 zd. 2 i art. 10 ust. 5 zd. 2 ustawy gazowej. W świetle stwierdzonych naruszeń przepisów prawa materialnego w ocenie Sądu brak jest konieczności odnoszenia się do kwestii zgodności rozwiązań zawartych w ustawie gazowej z przepisami Konstytucji RP oraz kwestii konieczności kierowania pytania prejudycjalnego do TSUE.
Dodatkowo wskazać należy, że ma rację organ, że niezasadny jest zarzut wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w sprawie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w ww. przepisie, jest zagadnienie prawne, które wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego, a rozstrzygnięcie tego zagadnienia przez inny organ lub sąd jest warunkiem wydania decyzji przez organ administracyjny.
O kwestii prejudycjalnej w postępowaniu administracyjnym wypowiadali się niejednokrotnie przedstawiciele doktryny. Przegląd poglądów na temat pojęcia oraz istoty prejudycjalności zaprezentował m.in. J. Rodziewicz (w:) Prejudycjalność w postępowaniu cywilnym, Gdańsk 2000, str. 7-18, gdzie podaje m.in., że pod pojęciem prejudycjalności rozumie się najczęściej przesądzające znaczenie, jakie posiada rozstrzygnięcie jednej sprawy dla rozstrzygnięcia drugiej sprawy lub technicznoprawną konieczność rozstrzygnięcia jednej sprawy po to, aby następnie można było rozstrzygnąć inną sprawę. Z kolei NSA w orzeczeniu z 17 lipca 2003 r., II SA 427/02, podkreślił, że prejudycjalność zachodzi wtedy, gdy rozstrzygnięcie, co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym.
Przez zagadnienie wstępne rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Przy czym pojęcie innego organu nie jest interpretowane literalnie. Pod powyższym pojęciem należy również rozumieć ten sam organ administracji publicznej. Jednym z warunków jest, aby to inne postępowanie, w którym ma nastąpić rozstrzygnięcie kwestii będącej zagadnieniem wstępnym, stanowiło w stosunku do niego postępowanie odrębne pod względem przedmiotowym (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z 7 maja 2009 r., II SA/Kr 376/09 – dostępny w CBOSA).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie prawidłowo wskazano, że nie zachodzą przesłanki, które wskazywałyby na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w celu wydania decyzji administracyjnej. Art. 11 ust. 12 ustawy gazowej precyzyjnie wskazuje, że kompetencje do określania wysokości nienależnie pobranej kwoty rekompensaty podlegającej zwrotowi posiada Zarządca Rozliczeń - tutaj występujący jako organ I instancji. Organ I instancji został upoważniony przez ustawodawcę do wydawania decyzji administracyjnych określających wysokość nienależnie pobranej zaliczki podlegających zwrotowi, a przedmiotowe sprawy należą do spraw administracyjnych. Wobec powyższego, sprawa główna dotyczy rozstrzygnięcia, czy kwoty wpłaconej zaliczki zostały przez spółkę pobrane od organu I instancji nienależnie i podlegają zwrotowi. Natomiast sprawa, którą przywołuje skarżąca spółka dotyczy wniosku Spółki z dnia 22 czerwca 2022 r. o wypłatę raty zaliczki za okres III kwartału zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy gazowej. Wynik przywoływanej przez spółkę sprawy i postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga, nie są od siebie zależne. Z uwagi na różnicę w przedmiocie i celu obu postępowań administracyjnych, brak rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej wniosku z III kwartału 2022 r. nie blokował możliwości rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego dotyczącego wniosków za I i II kwartał 2022 r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien uwzględnić przedstawione wyżej wywody Sądu.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji. O kosztach Sąd orzekł opierając się na treści art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.