I FZ 240/09

Naczelny Sąd Administracyjny2009-07-28
NSApodatkoweŚredniansa
prawo pomocykoszty sądoweskarżącyNSAWSAVATdochodywydatkiwiarygodnośćuzasadnienie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odmawiające zmiany prawa pomocy, uznając argumenty skarżącego o pogorszeniu sytuacji finansowej za niewiarygodne w świetle jego dochodów i kosztów prowadzenia działalności gospodarczej przez żonę.

Skarżący Z. Z. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Lublinie, które odmówiło zmiany wcześniejszego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. WSA uznał przedstawione przez skarżącego okoliczności dotyczące pogorszenia jego sytuacji finansowej za niewiarygodne, wskazując na sprzeczność między deklarowanymi dochodami a wydatkami oraz na wysokie przychody żony z działalności gospodarczej. NSA oddalił zażalenie, podzielając stanowisko WSA co do niewiarygodności argumentów skarżącego i braku podstaw do zmiany postanowienia o prawie pomocy.

Sprawa dotyczy zażalenia Z. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, które odmówiło zmiany wcześniejszego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. WSA w Lublinie uznał, że wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie wykazał istotnej zmiany okoliczności uzasadniającej przyznanie pomocy w żądanym zakresie. Sąd uznał za niewiarygodne twierdzenia skarżącego o pogorszeniu jego sytuacji finansowej, wskazując na sprzeczność między deklarowanymi dochodami (renta w wysokości ok. 358 zł netto) a wydatkami (ok. 230 zł na dom, 100-150 zł na leczenie), które nie pozwalały na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na wysokie przychody żony skarżącego z działalności gospodarczej (ponad 400 000 zł przychodu w pierwszym kwartale 2009 r.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Stwierdził, że argumentacja skarżącego dotycząca jego dochodów i wydatków przeczy zasadom logiki i życiowego doświadczenia. NSA podkreślił, że ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru do sporządzenia skargi kasacyjnej wiąże się z kosztami, które przekraczają wskazywane przez skarżącego dochody. Sąd uznał, że brak jest podstaw do zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, a tym samym oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, okoliczności przedstawione przez skarżącego jako podstawę do zmiany postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie uzasadniają tej zmiany, ponieważ są one niewiarygodne i przeczą zasadom logiki oraz życiowego doświadczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że deklarowane przez skarżącego dochody i wydatki są sprzeczne, a wysokie przychody żony z działalności gospodarczej podważają twierdzenia o znacznym pogorszeniu sytuacji finansowej. Brak jest podstaw do zmiany wcześniejszego postanowienia o prawie pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 165

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy przesłanek przyznania prawa pomocy.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje orzekanie w przedmiocie kosztów.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozpatrywania zażaleń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewiarygodność twierdzeń skarżącego o pogorszeniu sytuacji finansowej w świetle jego dochodów i wydatków. Wysokie przychody żony skarżącego z działalności gospodarczej. Koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.

Odrzucone argumenty

Twierdzenia skarżącego o pogorszeniu sytuacji finansowej (strata żony w działalności, koszty leczenia, pobyt w szpitalu).

Godne uwagi sformułowania

zasady logiki i zdrowego rozsądku nie pozwalały jednak na uznanie za wiarygodne okoliczności podnoszonych przez skarżącego argumenty sformułowane przez stronę odnośnie jej dochodów i wydatków przeczą zasadom logiki i życiowego doświadczenia

Skład orzekający

Maria Dożynkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy, ocena wiarygodności oświadczeń strony o stanie majątkowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji finansowej skarżącego i oceny jego wiarygodności przez sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak sądy oceniają wiarygodność oświadczeń stron dotyczących sytuacji finansowej przy wnioskach o prawo pomocy, co jest istotne dla praktyki prawniczej.

Sąd nie dał wiary skarżącemu: zbyt wysokie przychody żony i sprzeczne wydatki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FZ 240/09 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2009-07-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-06-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Dożynkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I SA/Lu 302/08 - Wyrok WSA w Lublinie z 2008-10-22
I FSK 1779/09 - Wyrok NSA z 2010-10-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 165
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 302/08 w zakresie odmowy zmiany pkt. II postanowienia Referendarza sądowego tegoż Sądu z dnia 30 czerwca 2008 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 19 marca 2008 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do czerwca i od sierpnia do grudnia 2002 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 11 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 302/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wniosek Z. Z. o zmianę pkt. II postanowienia Referendarza sądowego tego Sądu z 30 czerwca 2008 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 19 marca 2008 r. nr ... w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do czerwca i od sierpnia do grudnia 2002 r.
W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że kwestia prawa pomocy w niniejszej sprawie była już rozpoznawana przez Referendarza sądowego, który postanowieniem z 30 czerwca 2008 r. zwolnił stronę od wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. W związku ze złożoną skargą kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji oddalającego wspomnianą skargę skarżący ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy mógł zatem być potraktowany jedynie jako wniosek o uchylenie bądź zmianę poprzedniego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy. WSA stwierdził jednak, że wniosek ten nie zawierał takich nowych okoliczności, których znaczenie dla sprawy uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Sąd ten przede wszystkim uznał za niewiarygodne przedstawione przez pełnomocnika strony okoliczności. Skarżący twierdząc, iż jego sytuacja się pogorszyła, podnosił, że jego żona za miesiące od stycznia do marca 2009 r. osiągnęła stratę w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej; że do 13 czerwca 2008 r. pobierała ona zasiłek rehabilitacyjny; że stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu pokrywane w przypadającej mu z żoną części wynoszą około 230 zł i opłacane są z należnego mu świadczenia rentowego, które od 1 kwietnia 2009 r. wynosi 560,19 zł brutto, a pozostałe wydatki związane z codziennym utrzymaniem pokrywane są w miarę możliwości z pozostałej mu do dyspozycji części świadczenia rentowego. Zdaniem WSA zasady logiki i zdrowego rozsądku nie pozwalały jednak na uznanie za wiarygodne okoliczności podnoszonych przez skarżącego jako, że wykazane przez niego dochody są niższe od deklarowanych wydatków. Wobec tego, że wg WSA dane wskazywane przez skarżącego są niewiarygodne ,to ta sytuacja uniemożliwia temu Sądowi ocenę, czy w niniejszej sprawie zaszła taka zmiana okoliczności, która uzasadniałaby zmianę pkt. II prawomocnego orzeczenia z 30 czerwca 2008 r.
Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przez odmowę zmiany pkt. II postanowienia z 30 czerwca 2008 r. i przyjęcie, że skarżący nie wykazał, że okoliczności będące podstawą wniosku o przyznanie prawa pomocy uległy zmianie na gorsze. W uzasadnieniu zażalenia strona ponownie przedstawiła swoją sytuację. Skarżący nie zgodził się z opinią WSA, iż przedstawione przez niego okoliczności są niewiarygodne. W jego ocenie sytuacja majątkowa i finansowa, w jakiej znalazł się w dobie kryzysu - utrata przez żonę skarżącego prawa do świadczeń z tytułu świadczenia rehabilitacyjnego, straty, jakie przynosi prowadzona przez nią działalność gospodarcza, koszty trzykrotnego pobytu w szpitalu i koszty leków na nowe schorzenia - uzasadnia zmianę postanowienia z 30 czerwca 2008 r. w jego pkt. II.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zmiany pkt. II postanowienia Referendarza sądowego tego Sądu z 30 czerwca 2008 r., jako że argumentacja wniosku o zmianę tego orzeczenia nie wskazywała na taką zmianę okoliczności, której waga przemawiałaby za zmianą dotychczasowego rozstrzygnięcia i przyznaniem stronie prawa pomocy w żądanym zakresie. Zasadna zatem była odmowa zmiany pierwotnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Skarżący również w treści zażalenia nie podniósł argumentów, które wskazywałyby na taką zmianę okoliczności przyjętych przez Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia z 30 czerwca 2008 r., która uzasadniałaby zmianę tego orzeczenia.
Przede wszystkim należy zgodzić się z opinią Sądu pierwszej instancji o niewiarygodności - wątpliwości, jaką wzbudzają informacje przekazywane przez skarżącego. Twierdzi on bowiem, że przy dochodach netto 358,73 zł miesięcznie ponosi opłaty za dom w wysokości 230 zł, a za leczenie i lekarstwa 100-150 zł, co oznaczałoby, że nie posiada środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych własnych i żony, chociażby np. na wyżywienie. Tymczasem samo ustanowienie w niniejszej sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru - radcy prawnego - w celu sporządzenia, wniesienia i popierania skargi kasacyjnej, przy znacznej wartości przedmiotu zaskarżenia, niewątpliwie wiąże się z kosztami przewyższającymi wskazywane przez skarżącego dochody. Nie ma przy tym znaczenia powoływanie się na stratę w działalności gospodarczej żony skarżącego za pierwszy kwartał 2009 r., bowiem bilans przychodów i kosztów, którego wynikiem jest strata bądź dochód, tworzony jest na potrzeby rozliczeń podatkowych, na podstawie których trudno oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. W tym miejscu zaś należy wskazać, że przychód osiągnięty przez żonę skarżącego za pierwszy kwartał 2009 r. wyniósł ponad 400000 zł (wg jej oświadczenia; strata 7318,64 zł), za 2008 r. brak jest w aktach sprawy pełnych udokumentowanych danych o przychodzie, a za 2007 r. - z samej działalności gospodarczej ponad 1730000 zł (strata 1675,79 zł). Wobec tych okoliczności trudno uznać, aby wskazywane przez skarżącego zmiany jego sytuacji - pobyt w szpitalu, schorzenia i związane z nimi koszty leków, utrata przez żonę skarżącego prawa do świadczeń z tytułu świadczenia rehabilitacyjnego - były takimi zmianami, które uzasadniałyby zmianę pkt. II postanowienia w przedmiocie prawa pomocy z 30 czerwca 2008 r. Jak bowiem trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, w świetle wniosków wypływających z analizy dokumentów przedstawionych na poparcie wniosku o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, argumenty sformułowane przez stronę odnośnie jej dochodów i wydatków przeczą zasadom logiki i życiowego doświadczenia.
Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, należało stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI