V SA/Wa 3275/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2016-01-29
NSAinneŚredniawsa
środki unijnedofinansowaniezwrot środkówodsetkiumowa o dofinansowanietermin zwrotuinterpretacja umowyprawo finansów publicznychpostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju dotyczącą zwrotu środków unijnych, uznając błędną interpretację umowy w zakresie naliczania odsetek za nieterminowy zwrot.

Fundacja E. zaskarżyła decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju nakazującą zwrot części dofinansowania unijnego wraz z odsetkami. Spór dotyczył interpretacji § 28 ust. 4 umowy o dofinansowanie w zakresie terminu naliczania odsetek za nieterminowy zwrot niewykorzystanych środków. Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował umowę, stosując przepisy o odsetkach jak dla zaległości podatkowych od daty przekazania środków, zamiast od dnia upływu terminu do zwrotu. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Sprawa dotyczyła skargi Fundacji E. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Jednostki Wdrażania Programów Unijnych. Organy zobowiązały Fundację do zwrotu kwoty 5 556,02 zł wraz z odsetkami z tytułu nieterminowego zwrotu niewykorzystanych środków unijnych. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja § 28 ust. 4 umowy o dofinansowanie, który stanowił, że niewykorzystana część dofinansowania podlega zwrotowi w terminie 30 dni od zakończenia projektu, a w przypadku niedokonania zwrotu w tym terminie, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych. Organy uznały, że naruszenie terminu zwrotu (dokonanego 2 stycznia 2013 r. zamiast do 30 grudnia 2012 r.) skutkuje naliczeniem odsetek od daty przekazania środków. Fundacja argumentowała, że odsetki powinny być naliczane tylko za okres faktycznego opóźnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychylił się do stanowiska Fundacji, uznając, że organ dokonał niewłaściwej interpretacji umowy. Sąd stwierdził, że § 28 ust. 4 umowy w sposób jasny określa procedurę naliczania odsetek w przypadku nieterminowego zwrotu, wskazując na odsetki jak dla zaległości podatkowych naliczane od dnia upływu 30-dniowego terminu. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Naruszenie terminu zwrotu niewykorzystanych środków unijnych skutkuje naliczeniem odsetek jak dla zaległości podatkowych, ale naliczanych od dnia upływu terminu do zwrotu, a nie od daty przekazania środków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że § 28 ust. 4 umowy o dofinansowanie jasno określa procedurę naliczania odsetek w przypadku nieterminowego zwrotu, wskazując na odsetki jak dla zaległości podatkowych naliczane od dnia upływu 30-dniowego terminu od zakończenia projektu. Organy błędnie zinterpretowały ten zapis, stosując odsetki od daty przekazania środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 2 i 3

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Dotyczy zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur lub pobranych nienależnie/w nadmiernej wysokości, wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.

Umowa o dofinansowanie projektu art. § 28 § ust. 4

Niewykorzystana część dofinansowania podlega zwrotowi w terminie 30 dni od zakończenia projektu. W przypadku niedokonania zwrotu w tym terminie, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych.

Pomocnicze

u.f.p. art. 184 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Wydatki związane z programami finansowanymi ze środków UE muszą być dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie lub innymi obowiązującymi procedurami.

Umowa o dofinansowanie projektu art. § 13 § ust. 1 pkt 2

Odesłanie do stosowania art. 207 u.f.p. w zakresie naliczania odsetek.

Umowa o dofinansowanie projektu art. § 30

W sprawach nieuregulowanych umową stosuje się odpowiednie przepisy prawa UE i prawa krajowego, w tym u.f.p.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa interpretacja § 28 ust. 4 umowy o dofinansowanie przez organy administracji w zakresie daty naliczania odsetek za nieterminowy zwrot środków.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, iż organ dokonał niewłaściwej interpretacji zapisu § 28 ust. 4 tej umowy. Zdaniem Sądu jednakże organ dokonał niewłaściwej interpretacji zapisu § 28 ust. 4 tej umowy. Zapis ten jest prosty i dokładnie określa, że odsetki te nalicza się w wysokości jak dla zaległości podatkowych, zaś początkową datą ich naliczania jest termin 30 dni od zakończenia realizacji projektu.

Skład orzekający

Beata Blankiewicz-Wóltańska

sprawozdawca

Bożena Zwolenik

przewodniczący

Piotr Piszczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja postanowień umów o dofinansowanie w zakresie naliczania odsetek za nieterminowy zwrot środków unijnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zapisów umowy i kontekstu prawnego związanego z funduszami UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji umów o dofinansowanie i naliczania odsetek, co jest istotne dla beneficjentów funduszy UE.

Nieterminowy zwrot środków unijnych – kiedy faktycznie naliczane są odsetki?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 3275/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska /sprawozdawca/
Bożena Zwolenik /przewodniczący/
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 poz 885
art. 184 ust. 1;art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant ref. staż. - Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi F. E. C. P. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu 1. uchyla zaskarżona decyzje; 2. zasądza od Ministra Rozwoju na rzecz F. E. C. P. w W. kwotę 285 zł (dwieście osiemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego .
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi złożonej przez Fundację E. w W. (dalej: Skarżący, Strona lub Beneficjent) jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej: Minister, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] maja 2015r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych w Warszawie (dalej: organ I instancji) z [...] lutego 2015r., nr [...] określająca kwotę do zwrotu wraz z odsetkami.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu 21 grudnia 2010 r. została zawarta pomiędzy Fundacją E. z siedzibą w W. a Województwem [...], w imieniu którego działała [...] Jednostka Wdrażania Programów Unijnych, umowa o dofinansowanie projektu pt. "[...]", nr [...].
Zgodnie z zatwierdzonym przez [...]JWPU wnioskiem o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] października 2012 r. projekt realizowany był w okresie od 1 grudnia 2010 r. do 30 listopada 2012 r.
Na podstawie § 2 umowy o dofinansowanie przyznano Beneficjentowi dofinansowanie na realizację projektu w łącznej kwocie nieprzekraczającej 3 774 397,00 zł. Faktycznie Beneficjentowi zostało przekazane dofinansowanie w łącznej wysokości 3 773 490,60 zł. Beneficjent wykorzystał 3 632 134,74 zł.
Dofinansowanie zostało przekazane w kilku transzach. W ramach ostatniej transzy w dniu 18 września 2012 r. ze środków europejskich przekazano kwotę 396 684,85 zł, a w dniu 19 września 2012 r. ze środków budżetu państwa kwotę 70 003,20 zł.
W dniu 21 grudnia 2012 r. Beneficjent złożył końcowy wniosek o płatność nr [...].
Na podstawie dokonanego końcowego rozliczenia projektu ustalono, iż kwota środków niewykorzystanych w projekcie stanowiących oszczędności podlegających zwrotowi wynosi 142 262,26 zł, w tym korekta finansowa w kwocie 906,40 zł zgłoszonej przez Beneficjenta we wniosku o płatność nr [...].
W dniu 2 stycznia 2013 r. Beneficjent dokonał zwrotu na rachunek bankowy [...]JWPU kwoty w wysokości 142 262,26 zł tytułem zwrotu środków niewykorzystanych na koniec realizacji projektu, stanowiących oszczędności. Zwrot nie pokrył w całości należności wobec [...]JWPU, został bowiem – jak to wskazał organ - dokonany z uchybieniem terminu w określonego w § 28 ust. 4 umowy o dofinansowanie.
W dniu 16 lipca 2014 r. [...]JWPU przekazała Beneficjentowi pismem Korektę informacji dotyczącą weryfikacji i zatwierdzenia wniosku o płatność końcową, w której wezwała go do uregulowania kwoty w wysokości 5 837,00 zł z tytułu nieterminowego zwrot środków niewykorzystanych na koniec realizacji projektu. Powyższą kwotę Beneficjent winien był wpłacić na rachunek bankowy [...]JWPU w terminie 14 dni od dnia doręczenia ww. Informacji.
W związku z nieuregulowaniem należności na podstawie Korekty informacji dotyczącą weryfikacji i zatwierdzenia wniosku o płatność końcową, [...]JWPU w dniu 20 listopada 2014 r., wezwała Beneficjenta do zwrotu kwoty 5 642,00 zł wraz z należnymi odsetkami, którą to ustalono w toku ponownej weryfikacji dokumentacji będącej w posiadaniu [...]WJPU. Pismem z dnia 15 grudnia 2014 r., przekazano Beneficjentowi ponowne wezwanie do uregulowania należności. W dniu 4 lutego 2015 r. Beneficjent dokonał zwrotu na rachunek [...]JWPU kwoty w wysokości 107,98 zł tytułem odsetek za nieterminowy zwrot środków niewykorzystanych w projekcie.
Zdaniem organu Beneficjent nie uiścił żądanej należności i z tego też względu [...]JWPU w dniu [...] stycznia 2015 r. wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu przez Fundację E. z siedzibą w części przyznanego dofinansowania dotyczącego projektu nr [...].
Dyrektor [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] zobowiązał Skarżącą do zwrotu dofinansowania wykorzystanego w ramach projektu pt. "[...]" (nr [...]) z naruszeniem procedur oraz pobranego w nadmiernej wysokości w wysokości 5 556,02 zł (początkowo wskazana w decyzji jako kwota 5 642,00 zł sprostowana z urzędu postanowieniem Dyrektora [...]JWPU z dnia [...] marca 2015 r. jako oczywista omyłka pisarska) wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w tym:
- w ramach dofinansowania ze środków europejskich od kwoty 4 729,22 zł od dnia 18 września 2012 r.,
- w ramach dofinansowania ze środków budżetu państwa od kwoty 826,80 zł od dnia 19 września 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na konieczność zwrotu ww. kwoty wynikającej z końcowego rozliczenia projektu z uwagi na brak zwrotu niewykorzystanej części otrzymanego dofinansowania po zakończeniu realizacji projektu w terminie 30 dni od dnia zakończenia realizacji projektu. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, Beneficjent w ramach dofinansowania przedmiotowego projektu otrzymał środki w wysokości 3 773 490,60 zł. Natomiast kwota środków rozliczonych w ramach projektu i zatwierdzonych wnioskami o płatność wyniosła 3 631 228,34 zł. Tym samym, kwota nierozliczonego dofinansowania pozostająca do zwrotu przez Beneficjenta po zakończeniu realizacji projektu wynosiła 142 262,26 zł. Wskazano, że w dniu 2 stycznia 2013 r. Beneficjent dokonał zwrotu kwoty w wysokości 142 262,26 zł na rachunek bankowy [...]JWPU tytułem zwrotu środków niewykorzystanych na koniec realizacji projektu, a w związku z dokonaniem przedmiotowego zwrotu z uchybieniem terminu określonego w § 28 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu i koniecznością naliczenia odsetek, zwrot ten nie pokrył w całości należności wobec MJWPU.
Fundacja, nie zgodziła się z ustaleniami oraz zarzutami organu I instancji i w odwołaniu z dnia 17 marca 2015 r. wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora [...]JWPU z dnia [...] lutego 2015 r. wskazując, że uiściła już odsetki od nieterminowego zwrotu niewykorzystanych środków.
Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] maja 2015 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Jednostki Wdrażania Programów Unijnych nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na regulację art. 207 ust. 1 u.f.p. twierdząc, że stosuje się ona również do zwrotu środków dokonywanych na podstawie § 28 ust. 4 umowy, skoro § 13 umowy zawiera bezpośrednie odesłanie do tego przepisu, a jednocześnie przewiduje stosowanie art. 207 ust. 1 u.f.p. do naliczania odsetek wynikających i z takich zwrotów.
Zdaniem organu, za koniecznością zastosowania art. 207 ust. 1 u.f.p. przemawia również sama wykładnia regulacji § 28 ust. 4 umowy. Należy zauważyć, że regulacja § 28 ust. 4 umowy nie jest kompletna pod względem wskazania sposobu naliczania odsetek za zwłokę. W postanowieniu tym wyraźnie przewidziano jedynie, że odsetki za zwłokę w zwrocie środków niewykorzystanych w trakcie realizacji projektu mają być naliczane jak odsetki za zaległości podatkowe, natomiast w ogóle nie wskazano początkowej daty naliczania tych odsetek. Nawet jeżeli by przyjąć tak, jak twierdzi Skarżąca, że § 28 ust. 4 stanowi przepis szczególny w stosunku do § 13 i wyłącza stosowanie tego ostatniego postanowienia, to takie wnioskowanie implikuje twierdzenie, że w § 28 ust. 4 umowy nie została uregulowana kwestia początkowego terminu naliczania odsetek, a w związku z tym organ był uprawniony do tego, by opierając się na treści § 30 umowy o dofinansowanie, wyprowadzić podstawę prawną do określenia tego terminu w oparciu o przepis art. 207 ust. 1 u.f.p. W § 30 umowy wskazano bowiem, że w zakresie w niej nieuregulowanym zastosowanie znajdują odpowiednie reguły; i zasady wynikające z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki i odpowiednie przepisy prawa Unii Europejskiej oraz prawa krajowego, w szczególności u.f.p. Regulacja ta oznacza, że w każdej sytuacji, gdy określona kwestia proceduralna związana m.in. z rozliczaniem środków udzielonych w ramach dofinansowania nie została uregulowana w umowie, należy w tym zakresie stosować w drodze umownego; odesłania, odpowiednie przepisy prawa UE i prawa krajowego. Takim przepisem w zakresie sposobu: naliczania odsetek za zwłokę jest przepis art. 207 ust. 1 u.f.p., który znajduje zastosowanie do sytuacji Skarżącej. Podstawą stosowania tej normy w niniejszej sprawie jest ustalenie, że Skarżąca dopuściła się naruszenia procedur związanych z wykorzystaniem przyznanych jej środków, tj. naruszyła regulację § 28 ust. 4 umowy o dofinansowanie, ponieważ nie dokonała zwrotu środków w terminie przewidzianym w umowie. W orzecznictwie i doktrynie powszechnie przyjmuje się, że naruszenie procedur może obejmować również procedury przewidziane w umowie o dofinansowanie.
Tym samym, naruszenie przez Skarżącą regulacji umowy o dofinansowanie w zakresie terminowego zwrotu niewykorzystanych środków stanowi naruszenie procedur obowiązujących przy wydatkowaniu udzielonych środków, a zatem procedur, o których mowa w art. 184 ust 1 u.f.p. Wobec powyższego, w myśl art. 207 ust. 1 u.f.p., w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., podlegają zwrotowi wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania tych środków.
Na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2015 r. Fundacja złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości, jak również decyzji poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów.
Skarżąca przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 15 k.p.a. statuującego zasadę dwuinstancyjności postępowania, poprzez zaniechanie ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji, brak rozpoznania istoty sprawy i ograniczenie się jedynie do polemiki z zarzutami podniesionymi w odwołaniu, czym pozbawiono Skarżącą prawa do dwukrotnego merytorycznego załatwienia sprawy, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji Dyrektora [...]JWPU z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] zobowiązującej Fundację Europejskie Centrum Przedsiębiorczości z siedzibą w Warszawie do zwrotu kwoty 5 642,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych,
b) art. 6, art. 8 k.p.a. statuujących zasadę legalności i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz ich kultury prawnej, poprzez nieuzasadnione korzystanie z § 13 umowy o dofinansowanie nr [...], a następnie art. 184 u.f.p. i 207 u.f.p.,
c) art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i w rezultacie uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji,
d) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do oparcia skarżonej decyzji o art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p., mimo iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do pobrania nienależycie bądź w nadmiernej wysokości kwoty dofinansowania oraz nie został zebrany materiał dowodowy, który pozwalałby na czynienie takich wniosków;
2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) § 28 ust. 2 w zw. z § 13 umowy o dofinansowanie nr [...] poprzez nieprawidłową wykładnię polegającą na sprzecznym z literalnym brzmieniem tego przepisu liczeniem daty, od której należy uiścić odsetki za opóźnienie, w okolicznościach gdy przepis ten w sposób jasny i nie nasuwający wątpliwości nie uprawnia do liczenia odsetek od daty przekazania środków dofinansowania, a jedynie za okres rzeczywistego opóźnienia,
b) art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. w zw. z art. 184 u.f.p. poprzez nieprawidłową wykładnię polegającą n na błędnym przyjęciu, iż przesłanki zwrotu odsetek liczonych od dnia przekazania pierwszej tj. kwoty dofinansowania zostały w przedmiotowej sprawie spełnione.
Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. pełnomocnik Skarżącej wskazał, że intencją Skarżącej było zaskarżenie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, wynikające z treści § 28 ust. 4 w zw. z § 13 umowy o dofinansowanie poprzez nieprawidłową wykładnię polegającą na sprzecznym z literalnym brzmieniem tego przepisu liczeniem daty, od której należy uiścić odsetki za opóźnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2 tego przepisu, natomiast § 3 stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).
Zgodnie z art.134§1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami skargi.
Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego w sposób, które miał wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu.
W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju i przedstawiony w części historycznej uzasadnienia uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.
Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 z p. zm., dalej jako u.f.p.), jak również regulacje wynikające z treści umowy zawartej pomiędzy stronami w dniu 21 grudnia 2010 r.
Art. 207 ust. 1 u.f.p. stanowi, że w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9,
Jednocześnie ust. 8 tego artykułu stanowi, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust.1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do:
1) zwrotu środków lub
2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
W ust. 9 tego artykułu stwierdzono zaś, że po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków.
Należy przy tym wskazać, że wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania inne niż te, na które środki były przyznane. Chodzi o sfinansowane zadania będące poza zakresem rzeczowym projektu, na który środki zostały przekazane, wydatki niezwiązane bezpośrednio z realizacją projektu, nieprzyczyniające się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie, które nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne. Przeznaczenie oznacza określenie z góry celu, któremu ma służyć dana rzecz, przekazanie dla kogoś, na czyjś użytek, zastosowanie.
Naruszenie procedur przy wykorzystaniu środków dotyczy przede wszystkim procedur wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu, zawieranej na podstawie art. 206 u.f.p., w szczególności w zakresie zamówień publicznych.
Środkami pobranymi w nadmiernej wysokości są środki otrzymane w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania, w szczególności zaliczki niewykorzystanej w całości przez beneficjenta. Środkami nienależnymi są środki udzielone bez podstawy prawnej np. przyznane na podstawie dokumentu potwierdzającego nieprawdę, przyznane beneficjentowi podlegającemu wykluczeniu z możliwości otrzymania środków, refundujące wydatki poniesione przed datą kwalifikowalności lub uprzednio zrefundowane ze środków publicznych (patrz: L. Lipiec-Warzecha, Komentarz do art. 207 ustawy o finansach publicznych, ABC 2011).
Jak już wcześniej wskazano, stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych z 2009 r. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu.
Natomiast stosownie do art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
W rozpoznanej sprawie zawarcie umowy o dofinansowanie Projektu odbyło się m.in. w oparciu o regulacje prawne z ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz w oparciu o przepisy wydane na podstawie tej ustawy, w tym Wytyczne w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ministra Rozwoju Regionalnego.
Zdaniem organów w niniejszej sprawie Beneficjent naruszył zapisy § 3 ust. 4, § 10 ust. 8, § 13 ust. 1 pkt 2 oraz § 28 ust. 4 umowy, albowiem nie dokonał zwrotu na rachunek bankowy niewykorzystanej części otrzymanych transz w terminie 30 dni od zakończenia realizacji projektu. Powyższe regulacje są tymi "innymi procedurami obowiązującymi przy wykorzystaniu środków finansowych", o których jest mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, a tym samym naruszenie ich skutkuje naliczeniem odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków tj. od dnia 18 września 2012 r. oraz od dnia 19 września 2012 r.
Organ stwierdził, że naruszenie powyższych procedur nastąpiło z uwagi na dokonanie przez Skarżącą przelewu w dniu 2 stycznia 2013 r., a nie 30 grudnia 2012 r., co było datą odpowiadającą powyższej regulacji, albowiem zakończenie projektu miało miejsce w dniu 30 listopada 2012 r.
Skarżąca twierdzi z kolei, że z regulacji § 28 ust. 4 umowy z dnia [...] grudnia 2010 r. wynika, że odsetki nalicza się od dnia upływającego po upływie wskazanego 30 dniowego terminu od zakończenia projektu, zatem Skarżąca winna była uiścić odsetki za zwłokę powstałą między 30 grudnia 2012 r. a 2 stycznia 2013 r., tj. za trzy dni, co uczyniła w dniu 4 grudnia 2014 r.
Niewątpliwie treść umowy o dofinansowanie projektu z dnia [...] grudnia 2010 r., zawarta między organem a Beneficjentem, stanowi regulację określoną jako "inna procedura obowiązująca przy wykorzystaniu środków finansowych", o której jest mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych.
Zdaniem Sądu jednakże organ dokonał niewłaściwej interpretacji zapisu § 28 ust. 4 tej umowy.
Zapis ten stanowi, że "Niewykorzystana część otrzymanych transz dofinansowania podlega zwrotowi na rachunek bankowy wskazany przez Instytucję Wdrażającą (Instytucję Pośredniczącą II stopnia) w terminie 30 dni od zakończenia realizacji projektu. W przypadku niedokonania zwrotu w ww. terminie od kwoty niewykorzystanej części dofinansowania nalicza się odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych."
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie treść zdania drugiego cyt. § 28 ust. 4 umowy wskazuje wprost na szczególny tryb odnoszący się do sposobu naliczania odsetek w przypadku niedokonania zwrotu niewykorzystanej części otrzymanych transz dofinansowania w terminie 30 dni od zakończenia realizacji projektu. Tym samym, skoro taki zapis powstał, to nie ma możliwości stwierdzenia, że Beneficjent działał z naruszeniem procedur, skutkujących naliczeniem odsetek w myśl § 13 ust. 1 pkt 2 umowy (będących powtórzeniem regulacji art. 207 u.f.p.), gdyż w zdaniu 2 ust. 4 § 28 została dokładnie określona procedura postępowania co do naliczania odsetek w przypadku zaistnienia niedokonania zwrotu w terminie 30 dni od zakończenia realizacji projektu.
Zapis ten jest prosty i dokładnie określa, że odsetki te nalicza się w wysokości jak dla zaległości podatkowych, zaś początkową datą ich naliczania jest termin 30 dni od zakończenia realizacji projektu.
W ocenie Sądu organy nie wykazały, że Skarżąca w inny sposób naruszyła procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków, określone dla realizowanego projektu, skutkujące zastosowanie przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 184 u.f.p., a zatem niezasadnym było określenie kwoty do zwrotu w wysokości wykazanej w zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe organ przy rozpoznawaniu sprawy Skarżącej winien stosować wyżej wskazaną interpretację przepisów prawa materialnego.
Odnośnie podnoszonych przez Skarżącą w treści skargi zarzutów co do naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 6, art. 8 oraz art. 15 k.p.a., należy wskazać, że wyeliminowanie decyzji z przyczyn naruszenia przepisów prawa materialnego uniemożliwia realną ocenę naruszenia przez organ zasad wynikających z tych przepisów, albowiem dopiero prawidłowo zastosowany przez organ przepis materialnego umożliwi ocenę prowadzonego przez organy postepowania mającego na celu wydanie decyzji w przedmiocie zobowiązania do zwrotu.
Ta sama argumentacja stoi za nierozpoznaniem przez Sąd zarzutu odnoszącego się do naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., albowiem jest przedwczesna z uwagi na powyższe.
Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI