V SA/Wa 3268/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-01-09
NSArolnictwoŚredniawsa
Krajowy Plan Odbudowywsparcie UErolnictwołańcuch dostawprodukty rolnedostawy bezpośredniekoszty kwalifikowalnebudowa haliARiMR

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie wsparcia na budowę hali magazynowej, uznając ocenę projektu za naruszającą prawo.

Skarżący złożył wniosek o wsparcie na budowę hali magazynowej do przechowywania ziemniaków oraz wykonanie strony internetowej w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Agencja odmówiła wsparcia, uznając koszty budowy za niekwalifikowalne, ponieważ projekt nie obejmował zakupu wyposażenia. Sąd administracyjny uznał tę ocenę za naruszającą prawo, stwierdzając, że przepisy dopuszczają wsparcie budowy budynków magazynowych, nawet bez zakupu dodatkowego wyposażenia, jeśli służą one wprowadzaniu produktów do obrotu.

Sprawa dotyczyła skargi na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o odmowie objęcia przedsięwzięcia wsparciem w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Skarżący planował budowę hali magazynowej do przechowywania ziemniaków oraz wykonanie strony internetowej, ubiegając się o środki na dywersyfikację i skracanie łańcucha dostaw produktów rolnych. Agencja odmówiła wsparcia, argumentując, że koszty budowy budynku są niekwalifikowalne, jeśli nie obejmują zakupu wyposażenia, a projekt może być wykorzystywany do produkcji podstawowej, która jest wykluczona ze wsparcia. Skarżący argumentował, że posiada już niezbędny sprzęt i hala będzie służyć do przygotowania produktów do sprzedaży w ramach dostaw bezpośrednich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że Agencja dokonała błędnej wykładni przepisów, które dopuszczają wsparcie budowy budynków magazynowych wykorzystywanych do przechowywania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych. Sąd podkreślił, że planowane przez skarżącego działania, takie jak sortowanie i pakowanie ziemniaków do sprzedaży detalicznej, mieszczą się w definicji wprowadzania do obrotu, a nie produkcji podstawowej. W związku z tym, ocena projektu przez Agencję została uznana za naruszającą prawo, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, koszty budowy takiej hali są kwalifikowalne, a ocena Agencji odmawiająca wsparcia z powodu braku zakupu wyposażenia była błędna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy dopuszczają wsparcie budowy budynków magazynowych wykorzystywanych do przechowywania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych. Planowane przez skarżącego działania, takie jak sortowanie i pakowanie ziemniaków do sprzedaży detalicznej, mieszczą się w definicji wprowadzania do obrotu, a nie produkcji podstawowej. Brak zakupu wyposażenia nie wyklucza kwalifikowalności kosztów budowy, jeśli skarżący posiada już niezbędny sprzęt.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.z.p.p.r. art. 30c § ust. 3 pkt 1

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

u.z.p.p.r. art. 14 lzf § ust. 3 zd. trzecie

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Pomocnicze

u.z.p.p.r. art. 14lza § ust. 1

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

Nakazuje dokonanie wyboru przedsięwzięć w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny.

rozporządzenie art. 2 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania wsparcia w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności

Wsparcie udziela się na tworzenie lub modernizację miejsc przeznaczonych do przetwarzania, przechowywania lub przygotowania do sprzedaży produktów rolnych, wraz z wyposażeniem.

rozporządzenie art. 4 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania wsparcia w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności

Wsparcie udziela się zgodnie z regulaminem wyboru przedsięwzięć.

rozporządzenie art. 6 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania wsparcia w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności

Koszty budowy budynków i budowli wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, które są wykorzystywane do przetwarzania, przechowywania, przygotowania do sprzedaży lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, są kosztami kwalifikowalnymi.

rozporządzenie art. 6 § ust. 3 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania wsparcia w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności

Koszty bezpośrednio związane z produkcją podstawową produktów rolnych nie są kosztami kwalifikowalnymi.

regulamin wyboru przedsięwzięć art. 1 § ust. 6 pkt 1

Regulamin wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności

Koszty budowy budynków i budowli wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, które są wykorzystywane do przetwarzania, przechowywania, przygotowania do sprzedaży lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, są kosztami kwalifikowalnymi.

regulamin wyboru przedsięwzięć art. 1 § ust. 7 pkt 5

Regulamin wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności

Koszty bezpośrednio związane z produkcją podstawową produktów rolnych są kosztami niekwalifikowalnymi.

regulamin wyboru przedsięwzięć art. 4 § ust. 1 pkt 3

Regulamin wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności

Warunkiem udzielenia wsparcia jest spełnienie przez wnioskodawcę i przedsięwzięcie wszystkich kryteriów wyboru przedsięwzięć.

regulamin wyboru przedsięwzięć art. 6

Regulamin wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności

Organ sprawdza kwalifikowalność, adekwatność i racjonalność wydatków planowanych do poniesienia w ramach przedsięwzięcia.

regulamin wyboru przedsięwzięć art. 4 § ust. 14

Regulamin wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności

Dowolna ocena wniosku przez Agencję stanowi naruszenie.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Koszty budowy hali magazynowej są kwalifikowalne, nawet bez zakupu dodatkowego wyposażenia, jeśli hala służy do przechowywania i przygotowania produktów do sprzedaży w ramach dostaw bezpośrednich. Działania skarżącego mieszczą się w definicji wprowadzania do obrotu, a nie produkcji podstawowej produktów rolnych. Ocena Agencji była nierzetelna i oparta na błędnej wykładni przepisów.

Odrzucone argumenty

Koszty budowy hali magazynowej są niekwalifikowalne, ponieważ projekt nie obejmuje zakupu wyposażenia. Projekt dotyczy produkcji podstawowej produktów rolnych, która jest wykluczona ze wsparcia.

Godne uwagi sformułowania

ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo brak ujęcia w ramach inwestycji kosztów dotyczących wyposażenia budynku świadczy o zamiarze wykorzystania go do celów związanych z rolną produkcją pierwotną nie jest możliwe wsparcie przedsięwzięć, dotyczących wyłącznie kosztów budowy budynku nie można wykluczyć, że budynek będzie służył do magazynowania płodów rolnych nie związanych ze wspieraną działalnością nie dokonał należytej oceny obowiązujących przy przyznawaniu kryteriów bowiem, na skutek błędnej wykładni zastosowanych przepisów prawa, bezpodstawnie uznał, że zakres wniosku w ramach analizowanego wsparcia obejmować musi koszty budowy budynku wyłącznie wraz z jego wyposażeniem.

Skład orzekający

Jadwiga Smołucha

przewodniczący sprawozdawca

Monika Kramek

członek

Joanna Dąbrowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikowalności kosztów budowy infrastruktury w ramach programów wsparcia UE dla rolnictwa, zwłaszcza w kontekście Krajowego Planu Odbudowy i dostaw bezpośrednich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzeń i regulaminów związanych z KPO i ARiMR. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych programów wsparcia lub innych sektorów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy konflikt między przedsiębiorcą a organem administracji w interpretacji przepisów o dotacjach unijnych, co jest częstym problemem dla wielu beneficjentów.

Czy budowa hali magazynowej dla rolnika bez zakupu maszyn to stracone pieniądze? Sąd rozwiewa wątpliwości.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 3268/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jadwiga Smołucha /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Dąbrowska
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 324
art. 30c ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 14 lzf ust. 3 zd. trzecie
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Monika Kramek, Asesor WSA - Joanna Dąbrowska, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi [...] na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 sierpnia 2024 r. nr OR16-84020-OR1600065/24 w przedmiocie odmowy objęcia przedsięwzięcia wsparciem 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz [...] kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] (dalej: "strona", "skarżący", "wnioskodawca") jest informacja Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Podlaskiego Oddziału Regionalnego (dalej: "Agencja", "organ") z 26 sierpnia 2024 r. nr OR16-84020-OR1600065/24 o odmowie objęcia przedsięwzięcia wsparciem.
Zaskarżoną informację wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
31 stycznia 2024 r. skarżący złożył do wniosek o objęcie wsparciem w ramach naboru: Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu (A1.4.1.); Działania 3. Wsparcie w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury, w ramach inwestycji koordynowanych przez MRiRW finansowanych ze środków planu rozwojowego Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie wsparcia na budowę hali magazynowej do przechowywania ziemniaków oraz wykonanie strony internetowej.
W informacji o nieobjęciu przedsięwzięcia wsparciem z 5 sierpnia 2024 r. nr P-4/614 Agencja wyjaśniła, że przedsięwzięcie nie podlega wsparciu, z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 5 września 2022 r. w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania wsparcia w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1898 i 2023 r. poz. 2171, poz. 2665, ze zm., dalej: "rozporządzenie") i wystąpienie okoliczności polegających na zadeklarowaniu do objęcia wsparciem kosztów niekwalifikowalnych w rozumieniu § 1 ust. 6 pkt 1 oraz § 1 ust. 7 pkt 5 w rozumieniu Regulaminu wyboru przedsięwzięć, poprzez zadeklarowanie do objęcia wsparciem kosztów bezpośrednio związanych z produkcją podstawową produktów rolnych zdefiniowanych w art. 2 pkt 44 rozporządzenia KE nr 2022/2472 z 14 grudnia 2022 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
W piśmie z 9 sierpnia 2024 r. skarżący wniósł o ponowną ocenę przedsięwzięcia wskazując, że w ramach wnioskowanego wsparcia planuje rozpocząć sprzedaż ziemniaków jadalnych w ramach dostaw bezpośrednich. Zatem przedsięwzięcie będzie obejmowało budowę hali magazynowej o wymiarach 30,4x15,4x5,0 m, przy czym wnioskujący posiada sprzęt, w który wyposaży budynek. W trzecim roku po realizacji projektu, zaplanowano sprzedaż 70 ton ziemniaków, przechowywanych w 54 skrzyniopaletach. Nadto wnioskujący planuje dokupić wózek widłowy, skrzynipalety będą ustawione po obu stronach hali, z drogą o szerokości 3600 mm. W przedniej części magazynu ustawione będą maszyny i urządzenia, które wnioskujący już posiada, będą to: kosz przyjęciowy, sortownik do ziemniaków, stół selekcyjny, przenośnik do ziemniaków oraz płuczka do ziemniaków.
W piśmie z 26 sierpnia 2024 r. nr OR16-84020-OR1600065/24 Agencja poinformowała stronę, że w wyniku weryfikacji wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia podtrzymuje stanowisko zawarte w piśmie z 5 sierpnia 2024 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie jest możliwe wsparcie przedsięwzięć dotyczących wyłącznie kosztów budowlanych/budowy budynków, bowiem tego typu projekty nie wypełniają celów realizacji w zakresie części nr 3 inwestycji A1.4.1. Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności dotyczących skracania łańcuchów dostaw żywności. Brak ujęcia w ramach inwestycji kosztów dotyczących wyposażenia tego typu budynków - np. urządzeń, linii technologicznych itp. - oznacza, iż inwestycja może być używana do innych celów, w tym również na potrzeby rolnej produkcji pierwotnej, która na mocy rozporządzenia wdrożeniowego jest wykluczona ze wsparcia. Tym samym w ocenie Agencji, zakres kosztów inwestycyjnych przedsięwzięcia, obejmujący wyłącznie koszty budowy/rozbudowy/remontu budynku, nie gwarantuje realizacji określonego we wniosku celu inwestycji Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności tj. "Wzmocnienia krótkich łańcuchów dostaw" lub "Wdrożenia zrównoważonych wzorców produkcji, w tym poprzez inwestycje środowiskowe" i zasadności wsparcia całego przedsięwzięcia. Jednocześnie zgodnie z treścią umowy o objęcie przedsięwzięcia wsparciem rolnik zobowiązuje się do korzystania z budynków, budowli, maszyn, urządzeń lub środków transportu zgodnie z celem ich dofinansowania, co najmniej do dnia, w którym upłyną 3 lata od dnia zawarcia umowy. Stąd brak uwzględnienia we wniosku wszystkich kosztów przedsięwzięcia wskazujących na jego przeznaczenie do działalności w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, stwarza potencjalne ryzyko naruszenia tych postanowień.
Agencja wyjaśniła, że zakres planowanego przedsięwzięcia obejmuje budowę hali magazynowej o powierzchni 468,16 m² za kwotę netto 710 553,89 zł, usługę wykonania strony internetowej dostosowanej do sprzedaży wysyłkowej w wysokości netto 19 500 zł oraz koszty ogólne tj. wykonanie dokumentacji budowlanej w wysokości 20 000 zł. Z dostarczonego kosztorysu wynika, że jest to hala - magazyn, z jednym pomieszczeniem. Nazwa budynku wskazuje przeznaczenie obiektu do przechowywania płodów rolnych, gdzie wnioskujący będzie przechowywać produkowane ziemniaki jadalne. Koszty przedstawione w kosztorysie nie wskazują na dostosowanie obiektu do prowadzenia w nim działalności polegającej na wprowadzaniu do obrotu w ramach dostaw bezpośrednich. Z dostarczonych wyjaśnień w ramach wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia (rysunek i opis) wynika, że przeważająca część obiektu będzie służyła do magazynowania produktów rolnych w skrzyniach. Ponadto na rysunku przyziemia budynku zaznaczono miejsce usytuowania sortownika, przenośnika, stołu selekcyjnego, płuczki i kosza przejęciowego, które wnioskujący deklaruje jako posiadane.
Nadto w ocenie organu, brak jakichkolwiek dostosowań do planowanej działalności w ramach inwestycji np. w postaci zakupu maszyn czy urządzeń do prowadzenia działalności czy wydzielenia pomieszczeń dla obsługi klienta, nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, że planowany koszt jest zgodny z celem programu tj. pozwala na skracanie łańcucha dostaw. Zauważono, że wnioskujący prowadzi wielkotowarową uprawę ziemniaka na powierzchni 34,1 ha w 2023 r. i 36,34 ha w 2024 r. Do dostaw bezpośrednich zadeklarował docelowo 70 ton rocznie. W związku z powyższym nie można wykluczyć, że budynek będzie służył do magazynowania płodów rolnych nie związanych ze wspieraną działalnością.
W konkluzji organ stwierdził, że przedsięwzięcie w opisanym kształcie, tj. polegające jedynie na budowie, przebudowie bądź remoncie budynku, nie może podlegać wsparciu w omawianym instrumencie pomocy.
W skardze na informację z 26 sierpnia 2024 r., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej informacji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący zarzucił zaskarżonej informacji:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w postaci obrazy art. 14 Iza ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2024 r., poz. 324 zwanej dalej u.z.p.p.r.) poprzez dokonanie przez organ nierzetelnej oceny przedsięwzięcia, polegającej na bezpodstawnym uznaniu, że brak ujęcia w ramach inwestycji kosztów dotyczących wyposażenia budynku świadczy o zamiarze wykorzystania go do celów związanych z rolną produkcją pierwotną, wykluczoną ze wsparcia, w sytuacji gdy skarżący szczegółowo przedstawił sposób wykorzystania budynku oraz wskazał, że posiada na stanie w gospodarstwie sprzęt służący do przygotowywania produktów do sprzedaży, w który budynek zostanie wyposażony, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do odmowy objęcia przedsięwzięcia wsparciem,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.
a) § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w zw. z § 1 ust. 6 pkt 1 regulaminu wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności - Inwestycja: Al.4.1. Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu - wsparcie w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury, w zw. z § 6 Regulaminu polegające na ich błędnej interpretacji skutkującej uznaniem, że w ramach programu nie jest możliwe wsparcie przedsięwzięć, dotyczących wyłącznie kosztów budowy budynku w sytuacji, gdy wnioskodawca wskazał, że posiada na stanie w gospodarstwie sprzęt służący do przygotowywania produktów do sprzedaży, w który budynek zostanie wyposażony, podczas gdy prawidłowo dokonana wykładnia przedmiotowych przepisów umożliwia wsparcie tego rodzaju przedsięwzięć, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do odmowy objęcia przedsięwzięcia wsparciem,
b) § 1 ust. 7 pkt 5 regulaminu poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w przedmiotowej sprawie w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na to, że inwestycja dotyczy kosztów bezpośrednio związanych z produkcją podstawową produktów rolnych, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do odmowy objęcia przedsięwzięcia wsparciem.
W postanowieniu z 23 września 2024 r. sygn. akt: I SA/Sz 577/24 WSA w Szczecinie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości WSA w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu lub czynności administracji publicznej pod względem jego zgodności z prawem, czyli ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W świetle art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Oceniając zaskarżoną informację według powyższych kryteriów sąd uznał, że skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo.
W sprawie zastosowanie mają następujące przepisy: 1) ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, dalej: "u.z.p.p.r.", 2) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 5 września 2022 r. w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania wsparcia w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych rybołówstwa lub akwakultury w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, dalej: "rozporządzenie" oraz 3) "Regulamin wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, Inwestycja: A1.4.1. Inwestycje na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych oraz budowy odporności podmiotów uczestniczących w łańcuchu, Wsparcie w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury, Drugi Nabór Wniosków Nr A 1.4.1.KPO_3/23/02", dalej: "regulamin wyboru przedsięwzięć".
W Rozdziale 2aa "Plan rozwojowy" u.z.p.p.r. wskazano, że instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji dokonuje wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego na podstawie przepisów właściwych dla realizacji określonej inwestycji lub jej części (art. 14lza ust. 3). W przypadku braku przepisów właściwych, o których mowa w ust. 3, do wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem stosuje się art. 14lzb-14lzf (art. 14lza ust. 4). Instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji przyjmuje regulamin wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego oraz podaje go do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej (art. 14lzb ust. 1). Niezwłocznie po dokonaniu oceny przedsięwzięć instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji informuje podmioty wnioskujące o objęcie wsparciem o wyniku oceny (art. 14lzd). Podmiotowi wnioskującemu o objęcie przedsięwzięcia wsparciem, w przypadku nieobjęcia przedsięwzięcia wsparciem, przysługuje wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia (art. 14lze ust. 1). Zgodnie z art. 14lzf ust. 1 i 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, do postępowania w zakresie wyboru przedsięwzięcia do objęcia wsparciem oraz ponownej oceny przedsięwzięcia nie stosuje się przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 oraz przepisów dotyczących doręczeń i sposobu obliczania terminów, które stosuje się odpowiednio. W przypadku ponownej negatywnej oceny przedsięwzięcia lub pozostawienia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia podmiot wnioskujący o objęcie przedsięwzięcia wsparciem może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259) zwanej dalej: "p.p.s.a."
Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia wsparcia udziela się na tworzenie lub modernizację: 1) miejsc przeznaczonych do przetwarzania, przechowywania lub przygotowania do sprzedaży produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury, wraz z wyposażeniem stacjonarnych i ruchomych linii produkcyjnych, zakupem nowych maszyn i urządzeń do przetwarzania lub przechowywania tych produktów oraz budową, w tym rozbudową, obiektów infrastruktury wykorzystywanej w procesie przetwarzania tych produktów; 2) miejsc przeznaczonych do wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury z przeznaczeniem dla konsumenta końcowego, w tym znajdujących się na terenie gospodarstwa rolnego, na targowiskach i w miejscach obsługi podróżnych, o których mowa w przepisach o drogach publicznych. Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia wsparcia udziela się zgodnie z regulaminem wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem.
W regulaminie wyboru przedsięwzięć w § 4 ust. 1 pkt 3 określono, że warunkiem udzielenia wsparcia jest spełnienie przez wnioskodawcę i przedsięwzięcie wszystkich kryteriów wyboru przedsięwzięć, o których mowa w § 6 Regulaminu. Zgodnie z treścią § 6 regulaminu wyboru przedsięwzięć, w kryterium 6 "Właściwie określone wydatki kwalifikowalne" organ przy weryfikacji tego kryterium sprawdza kwalifikowalność, adekwatność i racjonalność wydatków planowanych do poniesienia w ramach przedsięwzięcia. Weryfikacja ta obejmuje następujące horyzontalne kryteria wyboru przedsięwzięć: 1) VAT nie jest wydatkiem kwalifikowalnym i nie może być finansowany ze środków RRF w ramach przedsięwzięć; 2) koszty finansowane w ramach przedsięwzięcia muszą być elementem katalogu kosztów kwalifikowalnych określonych w § 1 ust.6; 2) uwzględnienie w realizacji przedsięwzięć właściwych przepisów o zamówieniach publicznych (dla podmiotów zobowiązanych do stosowania PZP) lub reguł konkurencyjności (np. przepisów kodeksu cywilnego) dla podmiotów niezobowiązanych do stosowania PZP. Ponadto weryfikacji przy tym kryterium podlegać będzie czy do każdego kosztu powyżej 20 tys. zł, który nie jest związany z budową, nadbudową lub remontem połączonym z modernizacją, została załączona co najmniej 1 oferta od dostawców maszyn i urządzeń lub usługodawców. Oferta powinna być wystawiona na wnioskodawcę. Oferty te powinny być weryfikowane przez pracowników ARiMR pod kątem racjonalności wydatków publicznych i adekwatności kosztów. ARiMR nie dokonuje oceny rozwiązań technologicznych przyjętych przez wnioskodawcę.
Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia wykonawczego do kosztów kwalifikowalnych zalicza się: koszty budowy budynków i budowli wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, które są wykorzystywane do przetwarzania, przechowywania, przygotowania do sprzedaży lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury, a zgodnie z pkt 5 koszt zakupu nowych terminali płatniczych do obsługi bezgotówkowej oraz nowego sprzętu komputerowego i oprogramowania lub usługi informatycznej dotyczącej sprzedaży na odległość produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury. Jak wynika natomiast z § 6 ust. 3. pkt 5) rozporządzenia wykonawczego do kosztów kwalifikowalnych nie zalicza się kosztów bezpośrednio związanych z produkcją podstawową produktów rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 44 rozporządzenia Komisji (UE) 2022/2472 z 14 grudnia 2022 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. "Produkcja podstawowa produktów rolnych" w rozumieniu ww. przepisu art. 2 pkt 44 rozporządzenia Komisji (UE) 2022/2472 (Dz.U.UE.L.2022.327.1 z 21.12.2022 r.) oznacza wytwarzanie płodów ziemi i produktów pochodzących z chowu zwierząt wymienionych w załączniku I do Traktatu, bez poddawania ich jakiemukolwiek dalszym czynnościom zmieniającym właściwości tych produktów.
Analogiczne regulacje w zakresie kosztów budowy budynków zawiera regulamin wyboru gdzie w § 1 ust. 6 pkt 1) jako koszt kwalifikowalny wskazano koszty: budowy budynków i budowli wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, które są wykorzystywane do przetwarzania, przechowywania, przygotowania do sprzedaży lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych rybołówstwa lub akwakultury. Natomiast jako koszt niekwalifikowalnych wskazano m.in.: koszty bezpośrednio związane z produkcją podstawową produktów rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 44 rozporządzenia Komisji (UE) 2022/2472 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
W rozpoznawanej sprawie organ dokonał nieprawidłowej wykładni powołanych wyżej przepisów prawa i bezpodstawnie lub co najmniej przedwcześnie, z uwagi na brak pełnych rozważań, doszedł do wniosku, iż skarżący nie wykazał w złożonym projekcie, że powoływane koszty są kwalifikowalne. Analiza mających zastosowanie w sprawie przepisów nie uzasadnia przyjętej przez organ wykładni, że budowa hali na potrzeby gospodarstwa, bez jednoczesnego wystąpienia o wsparcie na dodatkowe wyposażenie tego budynku, jest wydatkiem niekwalifikowalnym. Powołana treść mających zastosowanie regulacji nie zaprzecza a wręcz wskazuje wprost na możliwość objęcia wsparciem budynków i budowli wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, które są wykorzystywane do wskazanych wyżej celów związanych z produkcją rolną (vide § 1 ust. 6 pkt 1 regulaminu wyboru przedsięwzięć). Z wniosku skarżącego nie wynika też teza organu, że planowane koszty budowy hali magazynowej powiązane są bezpośrednio z produkcją podstawową w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2022/2472, co wykluczałoby przedmiotowym budynek jako koszt niekwalifikowalny wymieniony w rozporządzeniu wykonawczym i regulaminie wyboru. Jak wynika z treści wniosku, zamiarem skarżącego jest rozpoczęcie sprzedaży w ramach dostaw bezpośrednich poprzez budowę hali magazynowej, w którym odbywał się będzie cały proces przygotowania produktu (ziemianka jadalnego) do sprzedaży. Proces przygotowania produktów rolnych w celu opisanym przez skarżącego w związku z realizacją dostaw bezpośrednich nie wskazuje, wbrew twierdzeniom organu, o zamiarze czy możliwości podejmowania działań w zakresie wytwarzanie płodów ziemi bez poddawania dalszym czynnościom zmieniającym właściwość tych produktów (tj. produkcji podstawowej produktów rolnych). Okoliczności wynikające z oświadczeń skarżącego wskazują wręcz na przeciwne wnioski. Skoro bowiem skarżący dotychczas zajmował się produkcją rolną i posiada sprzęt niezbędny do przygotowania produktów do sprzedaży, to za wiarygodne należy uznać jego oświadczenia, że magazyn jest potrzebny do zapewnienia miejsca na sortowanie, pakowanie i przechowywanie produktu gotowego do sprzedaży detalicznej. Zamiar wybudowania budynku w którym odbywał się będzie proces przygotowania produktu rolnego do sprzedaży detalicznej (sortowanie, ważenie, pakowanie), bez jednoczesnego wystąpienia o zakup maszyn i urządzeń, nie wyklucza takiego projektu z możliwości uzyskania wsparcia w sytuacji gdy specyfika produktu finalnego nie wymaga dodatkowych zabiegów. W rozpoznawanej sprawie organ nie podważył realności przedstawionej przez skarżącego koncepcji realizacji przedsięwzięcia, polegającej na wprowadzeniu sprzedaży bezpośredniej dla odbiorców detalicznych produkowanych w gospodarstwie ziemniaków jadalnych, w oparciu o posiadane zasoby (kosz przyjęciowy, sortownik do ziemniaków, stół selekcyjny, przenośnik do ziemniaków oraz płuczka do ziemniaków) oraz inwestycje objęte wnioskiem o wsparcie (budowa hali magazynowej, zakup wózka widłowego i strony internetowej).
Stosownie do definicji zawartej w art. 2 pkt 35) rozporządzenia (UE) 2022/2472, wprowadzenie do obrotu produktów rolnych oznacza posiadanie lub wystawianie produktu w celu sprzedaży, oferowanie go na sprzedaż, dostawę lub każdy inny sposób wprowadzania produktu na rynek, z wyjątkiem jego pierwszej sprzedaży przez rolnika na rzecz podmiotów zajmujących się odsprzedażą lub przetwórstwem i czynności przygotowujących produkt do takiej pierwszej sprzedaży; sprzedaż produktów przez producenta produktów pierwotnych konsumentom końcowym uznaje się za wprowadzanie do obrotu produktów rolnych, jeśli następuje w odpowiednio wydzielonym do tego celu miejscu lub obiekcie. Opis planowanego działania skarżącego mieści się w definicji zawartej w tym przepisie, a powiązanie przez organ tego działania z kosztami bezpośrednio związanymi z produkcją podstawową, bez przekonującego uzasadnienia takiego stanowiska, ma zupełnie arbitralny i dowolny charakter.
O zakazie objęcia analizowanym wsparciem wyłącznie budynków czy budowli w ramach prowadzonej działalności rolniczej nie świadczy także treść § 2 rozporządzenia. Brzmienie pkt 1 § 2, mimo użycia sformułowania "(...), wraz z wyposażeniem (...)", nie oznacza możliwości przyznania wsparcia tylko dla budynków wraz z wyposażeniem. Taka wykładnia tego przepisu jest wprost sprzeczna z celami Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, określonymi w Kryteriach wyboru ostatecznych odbiorców analizowanego wsparcia, bowiem inwestycje A1.4.1. podejmowane są na rzecz dywersyfikacji i skracania łańcucha dostaw produktów rolnych dokonywanej poprzez m.in. następujące cele: tworzenie centrów przechowalniczo-dystrybucyjnych, inwestycji w zakresie infrastruktury, sprzedaży bezpośredniej czy dofinansowanie zakupu maszyn i urządzeń do przetwarzania, przechowywania i sprzedaży produktów. Każdy z jedynie kilku wskazanych wyżej celów zawartych w Kryteriach KPO A1.4.1 określony został odrębnie, podobnie jak wynika to też z celów wskazanych w § 2 rozporządzenia wykonawczego. Tym samym brak jest przesłanek wskazujących na obowiązek powiązania w ramach omawianych przedsięwzięć budowy budynków dla gospodarstw rolnych wyłącznie razem z ich wyposażeniem. Zadaniem organu jest natomiast weryfikacja danego wniosku w oparciu o ocenę kryteriów określonych w regulaminie wyboru przedsięwzięć, bez potrzeby opierania się na dodatkowych wymogach, wynikających z dokonanej przez organ rozszerzającej wykładni obowiązujących przesłanek przyznania wsparcia.
Reasumując, organ nie dokonał należytej oceny obowiązujących przy przyznawaniu kryteriów bowiem, na skutek błędnej wykładni zastosowanych przepisów prawa, bezpodstawnie uznał, że zakres wniosku w ramach analizowanego wsparcia obejmować musi koszty budowy budynku wyłącznie wraz z jego wyposażeniem. Zaplanowane przez skarżącego koszty budowy budynku magazynowego mieszczą się w katalogu kosztów kwalifikowalnych, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i § 1 ust. 6 pkt 1 regulaminu wyboru przedsięwzięć. Tym samym, odmawiając objęcia przedsięwzięcia wsparciem z uwagi na uznanie ich za koszty niekwalifikowalne Agencja dopuściła się naruszenia § 4 ust. 14 regulaminu wyboru przedsięwzięć poprzez dowolną ocenę wniosku, a w konsekwencji obrazy art. 14lza ust. 1 u.z.p.p.r., który nakazuje dokonanie wyboru przedsięwzięć w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny.
Wobec powyższego, na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 14lzf ust. 3 zdanie trzecie u.z.p.p.r., sąd stwierdził, że ocena przedsięwzięcia została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Agencję. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Zasądzony na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego obejmuje uiszczony wpis od skargi (200 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej (480 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI