V SA/WA 314/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. J. i W. P. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów nakazującą zwrot dofinansowania unijnego z powodu niezrealizowania projektu i nieosiągnięcia wskaźników.
Skarżący J. J. i W. P. domagali się uchylenia decyzji zobowiązującej ich do zwrotu kwoty dofinansowania unijnego w wysokości 234.030,00 zł, przyznanego na projekt "Stworzenie inteligentnej wyszukiwarki umożliwiającej rejestrację on-line do lekarza na terenie całego kraju". Zarzucali przedawnienie roszczenia oraz błędy proceduralne. Sąd uznał, że projekt nie został zrealizowany zgodnie z umową, wskaźniki nie zostały osiągnięte, a środki wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty przedawnienia za bezzasadne w świetle przepisów unijnych dotyczących programów wieloletnich.
Sprawa dotyczyła skargi J. J. i W. P. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów, która utrzymała w mocy decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) zobowiązującą skarżących do zwrotu kwoty dofinansowania unijnego w wysokości 234.030,00 zł. Dofinansowanie zostało przyznane na projekt "Stworzenie inteligentnej wyszukiwarki umożliwiającej rejestrację on-line do lekarza na terenie całego kraju". Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie przedawnienia roszczenia o zwrot środków, a także błędy proceduralne dotyczące rozpatrzenia odwołania jednego ze skarżących. Kwestionowali również sposób prowadzenia postępowania przez organy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że projekt nie został zrealizowany zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie. Kluczowe wskaźniki produktu (liczba nowych e-usług) i rezultatu (liczba nowych poradni, prognozowana wysokość przychodów netto, liczba nowozatrudnionych) nie zostały osiągnięte. E-usługa nie została wdrożona i uruchomiona w terminie. W związku z tym środki zostały uznane za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, co uzasadniało ich zwrot na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych oraz przepisów unijnych. Sąd odrzucił zarzuty przedawnienia, wskazując, że w przypadku programów wieloletnich, takich jak Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, okres przedawnienia biegnie od ostatecznego zakończenia programu, które nastąpiło 28 grudnia 2018 r. Zaskarżona decyzja została wydana przed upływem tego terminu. Sąd uznał również za bezzasadne zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych, wyjaśniając, że odwołanie jednego ze skarżących zostało prawidłowo pozostawione bez rozpoznania z powodu braku podpisu, a próba uzupełnienia tego braku była nieskuteczna. Ostatecznie, sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny, a skarżący nie wykazali zasadności swoich zarzutów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że niezrealizowanie projektu zgodnie z umową, nieosiągnięcie wskaźników produktu i rezultatu, stanowi wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem, co uzasadnia ich zwrot na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych oraz przepisów unijnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.f.p. art. 207 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
rozporządzenie nr 2988/95 art. 3 § ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
Pomocnicze
k.p.a. art. 64 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 39(1) § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 40 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 65 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie nr 1083/2006 art. 2 § pkt 7
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezrealizowanie projektu zgodnie z umową i nieosiągnięcie wskaźników. Wykorzystanie środków unijnych niezgodnie z przeznaczeniem. Brak podstaw do zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej o przedawnieniu w kontekście przepisów unijnych o programach wieloletnich. Prawidłowe pozostawienie odwołania W. P. bez rozpoznania z powodu braków formalnych.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot środków. Zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych przez organ odwoławczy w zakresie rozpatrzenia odwołania W. P.
Godne uwagi sformułowania
środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi wraz z odsetkami okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu nieprawidłowość jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego
Skład orzekający
Mirosława Pindelska
przewodniczący sprawozdawca
Marek Krawczak
członek
Michał Sowiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń o zwrot środków unijnych w kontekście programów wieloletnich oraz definicja nieprawidłowości w świetle prawa UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezrealizowania projektu dofinansowanego ze środków UE i interpretacji przepisów o przedawnieniu w kontekście rozporządzeń unijnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy zwrotu znaczącej kwoty dofinansowania unijnego z powodu niezrealizowania projektu, co jest częstym problemem beneficjentów. Wyjaśnia kluczowe kwestie przedawnienia i odpowiedzialności.
“Nie zrealizowałeś projektu unijnego? Grozi Ci zwrot całej dotacji wraz z odsetkami!”
Dane finansowe
WPS: 234 030 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 314/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marek Krawczak
Michał Sowiński
Mirosława Pindelska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1384/20 - Wyrok NSA z 2024-06-26
Skarżony organ
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 1870
art. 207 usy. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 39(1) § 1, art. 40 § 4, art. 64 § 2, art. 65 § 1 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. J. i W. P. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. J. i W. P.(dalej jako:
"skarżący" lub "strona") jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów (dalej jako: "Minister",
"organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), z [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję
Polskiej Agencji Rozwoju
Przedsiębiorczości (dale[...] jako: "PARP", "Agencja" lub "organ I instancji") z [...] grudnia
2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty dofinansowania.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Pomiędzy PARP a W. P.oraz J. J.
prowadzącymi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą: I., została zawarta w dniu 11
marca 2010 r. umowa o dofinansowanie nr
na realizację projektu: "Stworzenie inteligentnej
wyszukiwarki umożliwiającej rejestrację on-line do lekarza na terenie całego kraju".
Celem projektu, zgodnie z punktem 15 a) wniosku o dofinansowanie było
stworzenie portalu, który miał za zadanie: "dostarczanie aktualnych i kompletnych
informacji o jednostkach medycznych w Polsce oraz umożliwiać zarejestrowanie się do
lekarza on-line. Odnalezienie poradni ułatwione jest przez wyszukiwarkę z kilkoma
kryteriami wyszukiwania. Całość dopełnia forum medyczne, na którym można znaleźć
wiele przydatnych treści oraz newsletter rozsyłany do zarejestrowanych członków
portalu. Portal jako swój nadrzędny cel stawia sobie możliwość rejestracji on-line do
poradni. Jest to możliwe po uprzednim założeniu konta na portalu. (...) W czasie
zakładania konta pacjent zobowiązany jest do akceptacji regulaminu oraz wyboru
kanału komunikacji (mail, sms lub obydwa). Zalogowany użytkownik otrzymuje w pełni
skonfigurowane konto gdzie zapisywana jest historia rejestracji wizyt, ulubieni lekarze,
najczęściej odwiedzane fora oraz skrzynka odbiorcza. (...) Pacjent otrzymuje
przypomnienie o wizycie co zmniejsza ryzyko niestawienia się na wybrany termin. Dana
poradnia uzyskuje również ułatwienie komunikacji z pacjentem poprzez łatwy i szybki
system wysyłania wiadomości sms i mail (np. przesunięcie wizyty). Harmonogram wizyt
jest aktualizowany na bieżąco on-line o wizyty umówione innymi kanałami (telefon,
bezpośrednio)."
We wniosku o dofinansowanie w punkcie 17. Skwantyfikowane wskaźniki
realizacji celów projektu, Beneficjent wskazał następujące wskaźniki produktu:
1. Liczba nowych e-usług - 1 szt. (2009 r.); 1 szt. (2010 r.);;
2. Nabycie urządzeń wielofunkcyjnych -1 szt. (2009 r.); 1 szt. (2010 r);
3. Komputery - laptopy - 2 szt. (2009 r); 3 szt. (2010 r.);
4. Komputery stacjonarne z monitorami - 2 szt. (2009 r ); 4 szt. (2010 r.);
5. Nabycie niszczarki dokumentów -1 szt. (2009 r.);
6. Nabycie ekranów - 1 szt. (2009 r.); 1 szt. (2010 r.);
7. Nabycie wyświetlaczy cyfrowych -1 szt. (2009 r.); 1 szt. (2010 r.);
8. Nabycie telefonów stacjonarnych - 4 szt. (2009 r.);
9. Nabycie telefonów komórkowych - 3 szt. (2009 r.); 6 szt. (2010 r.);
10.Nabycie samochodów osobowych - 0 szt. (2009 r.); 3 szt. (2010 r.);
11.Oprogramowanie licencje - szt. 8 (2009 r.); szt. 12 (2010 r.);
12.Instrukcja techniczna spółki - okablowanie - komplet: 2 (2009 r ); 2 (2010 r.)
13.Nabycie biurek - 8 szt. (2009 r );
14.Nabycie krzeseł - 8 szt. (2009 r.);\
15.Nabycie szafek przy biurkowych - 8 szt. (2009 r.).
W ww. punkcie wniosku, skarżący zaplanowali do realizacji następujące
wskaźniki rezultatu:
1. Prognozowana wysokość przychodów netto - 480 000,00 zł (2009 r.); 5 760 000,00
zł (2011 r.)
2. Liczba nowych poradni - 200 szt. (2009 r ); 600 szt. (2011 r.)
3. Liczba nowozatrudnionych - 2 etaty (2009 r.); 23 etaty (2011 r.).
Zgodnie z § 8 ust. 1 umowy: "Beneficjent jest zobowiązany do osiągnięcia
wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik nr 1 do
Umowy". Zgodnie z § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie: "Beneficjent zobowiązuje się
do zrealizowania Projektu w pełnym zakresie, określonym w Harmonogramie rzeczowofinansowym
Projektu, w terminie wskazanym w § 6 ust 3, z należytą starannością,
zgodnie z: 1) Umową i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we
wniosku o dofinansowanie, stanowiącym załącznik nr 1 do Umowy; 2) obowiązującymi
przepisami prawa krajowego i wspólnotowego, w szczególności dotyczącymi zasad
polityk wspólnotowych, które są dla niego wiążące, (...)". Jednocześnie, zgodnie z § 6
ust. 3 umowy: "Okres kwalifikowalności wydatków rozpoczyna się w dniu 31-03-2010 i
kończy się w dniu 31-08-2011". Tym samym, Beneficjent zobowiązał się, do
zakończenia projektu w zakresie rzeczowym i finansowym w terminie do dnia 31
sierpnia 2011 r.
Zgodnie z § 6 ust. 1 umowy: "Warunkiem uznania wydatków za kwalifikujące się
do objęcia wsparciem jest poniesienie ich przez Beneficjenta w związku z realizacją
Projektu, zgodnie z postanowieniami Umowy, katalogiem wydatków kwalifikujących się
do objęcia wsparciem określonym w Rozporządzeniu oraz z zasadami racjonalnej
gospodarki finansowej, w szczególności zaś najkorzystniejszej relacji nakładów do
rezultatów".
Na podstawie wniosku o płatność zaliczkową nr [...] Beneficjent otrzymał dofinansowanie w wysokości
234.030,00 zł
W trakcie realizacji projektu, pismem z 30 czerwca 2010 r. Beneficjent złożył
wniosek o wprowadzenie zmian do umowy o dofinansowanie oraz Harmonogramu
rzeczowo-finansowego, który pismem z 20 sierpnia 2010 r. Wielkopolska Agencja
Rozwoju Przedsiębiorczości pełniąca funkcję Regionalnej Instytucji Finansującej (dalej
jako: "RIF", lub "WARP") przekazała do PARP.
PARP odmówiła zgody na dokonanie wnioskowanych zmian. Pomimo tego
strona wnioskowała jeszcze kilkukrotnie o wprowadzenie zmian do umowy o
dofinansowanie (pisma z 28 lipca 2010 r" 17 grudnia 2010 r.) w tym o modyfikację
wskaźników realizacji celów projektu, ze względu na m.in. błędną metodologię
obliczania wskaźnika "Prognozowana wysokość przychodów netto" przyjętą na etapie
przygotowania przez Stronę wniosku o dofinansowanie.
Pismem z 27 czerwca 2011 r. PARP oświadczyła iż: "opis metodologii oraz
nazwa wskaźnika zostały potwierdzone przez Komisję Konkursową w określonej formie,
dlatego nie jest możliwe dokonanie zmiany wartości wskaźników, a także metody ich
obliczenia, w sposób zaproponowany przez Państwa na etapie aneksowania Umowy."
Jednocześnie PARP poinformowała skarżących, iż "Jedyną możliwą do wprowadzenia
jest zmiana polegająca na przesunięciu terminu osiągnięcia wartości docelowej".
W związku z brakiem zgody PARP na wprowadzenie wnioskowanych zmian
wskaźników i Haromonogramu, pismem z 6 marca 2012 r. strona zwróciła się z
propozycją przystąpienia do negocjacji w celu zawarcia ugody w zakresie zaprzestania
realizacji umowy o dofinansowanie oraz ustalenia warunków rozliczenia środków
przekazanych w ramach projektu.
W celu wyjaśnienia pisma z 6 marca 2012 r. PARP zwracała się do strony w celu
uzyskania oświadczenia potwierdzającego stan faktyczny realizowanego projektu
(pisma z 12 lipca 2012 r. oraz 7 maja 2012 r.).
25 kwietnia 2013 r. WARP przeprowadziła kontrolę w celu ustalenia stopnia
realizacji projektu przez skarżących w związku z pismem z 6 marca 2012 r. Kontrola
została przeprowadzona na podstawie § 10 ust. 1 umowy: "Beneficjent zobowiązuje się
poddać kontroli w zakresie realizowanej Umowy, prowadzonej przez Instytucję
Zarządzającą, Instytucję Pośredniczącą, Instytucję Wdrażającą/Instytucję
Pośredniczącą II stopnia, Instytucję Certyfikującą, Instytucję Audytową, Komisję
Europejską lub inną instytucję uprawnioną do przeprowadzania kontroli na podstawie
odrębnych przepisów lub upoważnień, oraz udostępnić na żądanie tych instytucji oraz
Europejskiego Trybunału Obrachunkowego wszelką dokumentację związaną z
Projektem oraz realizowaną Umową."
W wyniku przeprowadzonej kontroli, RIF potwierdziła, iż projekt nie został
zrealizowany zgodnie z postanowieniami umowy. Na podstawie § 6 ust. 3 umowy, okres
kwalifikowalności wydatków w realizowanym przez stronę projekcie zakończył się 31
sierpnia 2011 r. Jednakże, zgodnie z informacją pokontrolną z 29 kwietnia 2013 r.,
projekt nie został zrealizowany i wdrożony zgodnie z założeniami wynikającymi z
umowy i wniosku o dofinansowanie.
Kontrola wykazała nieprawidłowości i istotne naruszenia postanowień umowy o
dofinansowanie. Nie osiągnięto wskaźników produktu (liczba nowych e-usług - szt. 1) i
rezultatu (liczba nowozatrudnionych pracowników, liczba nowych poradni oraz wskaźnik
prognozowania wysokości przychodu). Przeprowadzona w okresie trwałości projektu
kontrola przez RIF, wykazała, iż e-usługa nie została wdrożona i uruchomiona przez
stronę przed zakończeniem okresu realizacji projektu.
W czasie kontroli RIF, strona poinformowała o zmianach prawnych, jakie
nastąpiły w ramach Spółki (przystąpienie nowego wspólnika do Spółki, zmiana nazwy
Spółki i treści umowy Spółki). Jednakże informacje o dokonanych zmianach w
strukturze organizacyjnej Spółki nie zostały przekazane do Instytucji
Wdrażającej/Instytucji Pośredniczącej II stopnia zgodnie z § 9 ust. 11 umowy o
dofinansowanie.
Jednocześnie J.J.poinformował, iż działalność firmy została
zawieszona z dniem 1 lipca 2012 r.
Zgodnie z § 13 ust. 3 umowy o dofinansowanie: "Instytucja Wdrażająca/Instytucja
Pośrednicząca II stopnia może wypowiedzieć Umowę ze skutkiem natychmiastowym, w
przypadku, gdy: (...) 7) Beneficjent narusza inne postanowienia Umowy skutkujące
niemożnością lub niecelowością jej prawidłowej realizacji, w szczególności (...) c)
Beneficjent zaprzestał realizacji Projektu bądź realizuje go w sposób sprzeczny z
postanowieniami Umowy lub naruszeniem prawa". W związku z powyższym, WARP
zarekomendował rozwiązanie umowy o dofinansowanie ze skutkiem natychmiastowym i
wraz z informacją pokontrolną przesłał dokumentację dotyczącą projektu do PARP.
Po przekazaniu przez RIF raportu z kontroli z wraz z jej negatywnym wynikiem,
pismem z 26 czerwca 2014 r. w związku z naruszeniem postanowień umowy, na
podstawie § 13 ust. 3 pkt 7 lit. c) PARP wypowiedziała umowę o dofinansowanie ze
skutkiem natychmiastowym. Beneficjent zaprzestał realizacji projektu, nie udostępnił eusługi w okresie
wskazanym w umowie oraz nie zakończył realizacji projektu zgodnie z
jej postanowieniami. Nie osiągnął wskaźników produktu i rezultatu, do których
osiągnięcia zobowiązał się na podstawie postanowień umowy o dofinansowanie.
W związku z nieuregulowaniem należności wynikających z wezwania do zwrotu
dofinansowania, zawiadomieniem z 17 sierpnia 2016 r. PARP poinformowała
Beneficjenta o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu
środków. Natomiast pismem z 27 września 2016 r. PARP poinformowała Beneficjenta o
zakończeniu postępowania dowodowego oraz możliwości zapoznania się z zebranym
materiałem dowodowym oraz złożenia ewentualnych wyjaśnień.
Decyzją z [...] grudnia 2016 r. nr [...] PARP określiła solidarnie do zwrotu
przez W. P.oraz J. J. kwotę 234.030,00 zł, wraz z
odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia
przekazania środków na rachunek bankowy, tj.
1) dla kwoty 198 925,50 zł, od dnia 13 maja 2010 r. do dnia dokonania zwrotu,
2) dla kwoty 35.104,50 zł, od dnia 30 kwietnia 2010 r. do dnia dokonania zwrotu,
z zastrzeżeniem, że dla ww. kwot z okresów naliczania odsetek powinien zostać
wyłączony okres od dnia 24 sierpnia 2016 r., tj. od dnia wszczęcia postępowania
administracyjnego przez PARP do dnia doręczenia decyzji PARP.
Organ I instancji wskazał, iż zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności
przeprowadzona kontrola realizacji Projektu pozwalają ewidentnie stwierdzić, że
Beneficjent zaprzestał realizacji Projektu w konsekwencji nie osiągnął celu Projektu,
którym było opracowanie, wdrożenie oraz utrzymanie na polskim rynku inteligentnej
wyszukiwarki (e-usługi) umożliwiającej rejestrację on-line do lekarza na terenie całego
kraju i w związku z rozwiązaniem Umowy cel ten nie zostanie osiągnięty, a zatem
przyznane środki na realizacje ww. Projektu wy płacone w łącznej wysokości 234
030.00 zł zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 207 ust
1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz.
1870 ze zm., dalej jako: "u.f.p.") i zachodzi konieczność ich zwrotu.
Zdaniem PARP opisane powyżej naruszenia Umowy i brak zwrotu środków przez
Beneficjenta po wezwaniu go przez organ I instancji, stanowią nieprawidłowość w
rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r.
ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju
Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i
uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006. str.
25, dalej jako: "rozporządzenie nr 1083/2006"), czyli "(...) jakiekolwiek naruszenie
przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu
gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym
Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu
ogólnego".
Podkreślono, że przy wydawaniu przedmiotowej decyzji i ustalaniu kwoty
dofinansowania podlegającej zwrotowi PARP wzięła pod uwagę charakter i wagę
nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze.
Dodała, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne
potwierdza, że doszło do powstania rzeczywistej szkody polegającej na sfinansowaniu
nieuzasadnionych wydatków. Szkoda ta w niniejszej sprawie jest równa 100% kwoty
wypłaconego Beneficjentowi dofinansowania na realizację Projektu.
10 stycznia 2017 r. do Ministra wpłynęło wraz z aktami sprawy odwołanie
J. J.oraz W. P.z 2 stycznia 2017 r. od ww. decyzji
PARP. Oba odwołania zawierały tożsame zarzuty i ich uzasadnienie.
Organowi I instancji zarzucono naruszenie art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej jako: "O.p.") w
zw. art. 60 pkt 6 i art. 67u.f.p. Wskazano, że obowiązek zapłaty należności z tytułu
wypłaconych kwot w kwietniu i maju 2010 r. i wykorzystanych niezgodnie z
przeznaczeniem przedawnił się z dniem 31 grudnia 2015 r. - zgodnie z art. 70 § 1 O.p.
w zw. z art. 67 i art. 60 pkt 6 u.f.p.
W związku z brakami formalnymi złożonego przez W. P.
odwołania (brak podpisu), organ odwoławczy wezwał do usunięcia braków w ww.
odwołaniu w terminie 7 dni. Jednocześnie w związku z wnioskiem strony zawartym w
odwołaniu o doręczanie pism w formie elektronicznej wezwano stronę o podpisanie ww.
wniosku w terminie 7 dni. Poinformowano, że nieusunięcie ww. braku spowoduje
pozostawienie wniosku bez rozpoznania, a korespondencja w przedmiotowej sprawie
nadal będzie kierowana na dotychczasowy adres w formie papierowej. Poinformowano
również o obowiązkach wynikających z art. 41 k.p.a., tj. informowania o każdej zmianie
swego adresu.
Z uwagi na nieusunięcie braku odwołania, organ II instancji pozostawił odwołanie
W. P. bez rozpoznania, o czym poinformowano W. P. zawiadomieniem z 22 grudnia 2017 r.
Decyzją z [...] grudnia 2017 r. Minister utrzymał w mocy decyzję PARP z [...]
grudnia 2016 r. zobowiązującą skarżących do zwrotu kwoty dofinansowania.
Organ odwoławczy stwierdził, że PARP prawidłowo wykazała, iż cele projektu
określone przez stronę we wniosku o dofinansowanie nie zostały osiągnięte, a
poniesione przez stronę wydatki nie mogą być uznane za kwalifikowalne.
Wyjaśnił, że strona naruszyła art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p., w związku z
postanowieniami umowy o dofinansowanie, nie wywiązując się ze zobowiązania
realizacji projektu w terminie wskazanym w § 6 ust. 3 umowy. Strona nie osiągnęła
wskaźników, do których osiągnięcia była zobowiązana na podstawie § 8 ust 1 umowy o
dofinansowanie. Stwierdził, że bezsporne jest w tym przypadku nieosiągnięcie
wskaźnika produktu: liczba nowych e-usług - 2 szt. (po 1 na 2009 r. i 2010 r.) Organ II
instancji potwierdził, iż e-usługa nie została wdrożona i uruchomiona przed
zakończeniem okresu realizacji projektu. W tym przypadku Beneficjent nie osiągnął
również zaplanowanych we wniosku wskaźników rezultatu ("Liczba nowozatrudnionych
pracowników", "Liczba nowych poradni oraz .Prognozowana wysokość przychodów
netto"), co spowodowało naruszenie postanowień umowy, a co za tym idzie przepisów
prawa (art. 207 ust. 1 pkt. 1 u.f.p.), a tym samym konieczny jest zwrot otrzymanych
środków dofinansowania. Minister nadmienił również, że w związku z
niezrealizowaniem założeń i nieosiągnięciem wskaźników (a więc niedopełnieniem
obowiązków wynikających z postanowień § 8 ust. 1 umowy o dofinansowanie),
niemożliwe jest także w tym zakresie dopełnienie obowiązku wynikającego z § 8 ust. 2
umowy, który wskazuje, iż "Beneficjent zobowiązuje się do osiągnięcia założonych
celów Projektu oraz utrzymania trwałości Projektu przez okres co najmniej 3 lat od dnia
zakończenia realizacji Projektu, a w szczególności do kontynuowania działalności
będącej przedmiotem dofinansowania".
Nieosiągnięcie przez stronę wskaźnika produktu "liczba nowych e-usług" w
konsekwencji powoduje brak osiągnięcia celów projektu, co stanowi naruszenie
postanowień umowy (§ 8 ust. 1 i 2). Jednakże zgromadzony materiał dowodowy
świadczy także o nieosiągnięciu zakładanych wartości wskaźników rezultatu: Liczba
nowozatrudnionych pracowników, Liczba nowych poradni oraz Prognozowana wartość
przychodów netto. Przedstawiona przez Beneficjenta w prezentacji w czasie kontroli z
dnia 25 kwietnia 2013 r. usługa nie odpowiadała wymogom wskazanym we wniosku o
dofinansowanie. Usługa, która miała umożliwić zarejestrowanie się do lekarza on-line z
ogólnym dostępem do pełnej, aktualnej, rzetelnej wiedzy na temat placówek
medycznych w Polsce przez całą dobę nie została wdrożona.
Ze względu na zaprzestanie realizacji projektu przez Beneficjenta (pismo z 6
marca 2012 r. w sprawie przystąpienia do negocjacji w celu zawarcia ugody w zakresie
zaprzestania realizacji umowy oraz pismo z dnia 1 lipca 2012 r. informujące o
zawieszeniu działalności firmy) nie można było potwierdzić celowości wydatkowanej
części otrzymanego przez Beneficjenta dofinansowania. W związku z powyższym,
Organ odwoławczy stwierdził naruszenie postanowień § 10 oraz § 8 umowy, a w efekcie
uznał, iż zasadny jest w tym przypadku zwrot pełnej kwoty wypłaconego
dofinansowania.
Organ II instancji, na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdził, że
Beneficjent zaprzestał realizacji projektu, co skutkowało nieosiągnięciem jego celu, co w
konsekwencji oznaczało naruszenie § 2 ust. 2 pkt 1 umowy w związku z § 2 ust. 1 oraz
§ 5 ust. 4 umowy o dofinansowanie.
Odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu uznał je za
bezzasadne. Organ odwoławczy stwierdził, że przepis art. 70 O.p. nie powinien być w
niniejszej sprawie stosowany z uwagi na regulacje szczególne, tj. Rozporządzenie Rady
(WE, EUROATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów
finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE.L.1995.312.1, dalej jako:
"rozporządzenie nr 2988/95").
Nie zgadzając się z decyzją Ministra skarżący pismami z 17 stycznia 2018 r.
wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej
uchylenie. Wskazali, iż domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej
ją decyzji PARP. Jako zarzuty przeciwko decyzji wskazali, iż ponawiają zarzuty
wymienione wcześniej w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując
argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 2 stycznia 2020 r. pełnomocnik W. P.
uzupełnił skargę w ten sposób, że poza zarzutami już podniesionymi, będącymi
nawiązaniem zarówno W. P. jak i J. J. do treści
wniesionych przez nich odwołań, podniósł zarzut naruszenia przez organ II instancji:
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. art. 65 § 1 i 2 oraz art. 64 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie,
że W. P. nie uzupełnił braku formalnego odwołania poprzez jego
podpisanie, gdy tymczasem odwołujący się to uczynił skutecznie w terminie.
W konsekwencji zarzucił Ministrowi także, że błędnie ocenił, iż W. P.
nie złożył odwołania oraz nie podjął się w ogóle jego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a."), sądy
administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki
określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego
jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to
znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i
zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa
materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę
do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia.
Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w
granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz
powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd stwierdził, iż
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją Minister utrzymał w mocy decyzję PARP zobowiązującą
stronę do zwrotu kwoty dofinansowania. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowił
art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p. zgodnie z którym w przypadku gdy środki przeznaczone na
realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są
wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w
wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania
środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust.
9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Skarżący nie zgodzili się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, jednakże nie
podnieśli zarzutów dotyczących zastosowania przez organ przepisów prawa
materialnego i określenia im do zwrotu kwoty udzielonej zaliczki, jako środków
wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem. Skarżący nie kwestionują też wysokości
kwoty podlegającej zwrotowi. W treści złożonych skarg wskazali jedynie, iż ponawiają
zarzuty przedstawione wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji, tj. zarzuty
dotyczące naruszenia przez Ministra art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 60 pkt 6 i art. 67 u.f.p.
w związku z przedawnieniem zobowiązania do zwrotu udzielonego stronie
dofinansowania.
W ocenie Sądu powyższe zarzuty uznać należało za niezasadne. Przypomnieć
bowiem należy, że zgodnie z rozporządzeniem nr 2988/95 Program Operacyjny
Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 jest programem wieloletnim. Zgodnie zaś z art. 3
ust. 1 ww. rozporządzenia okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu
dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w ad. 1 ust. 1. W przypadku programów
wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu
ostatecznego zakończenia programu. Przerwanie okresu przedawnienia jest
spowodowane przez każdy akt właściwego Organu władzy, o którym zawiadamia się
daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie
nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Upływ
terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający
podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy Organ
władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie
administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.
W ocenie Sądu, zawarte w u.f.p. odesłanie do przepisów Działu III O.p., nie może
i nie pozwala, w świetle powyższych przepisów, na stosowanie niejako mechaniczne,
lecz wymaga uwzględnienia szczególnej regulacji jaka została zawarta w przepisach
art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95.
Wskazać należy, iż wykładnię powyższego przepisu przeprowadził Europejski
Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 15 czerwca 2017 r. o sygn. akt C-436/15
(polskie tłumaczenie wyroku dostępne w Systemie LEX). Trybunał zauważył, że wobec
braku definicji pojęcia "programu wieloletniego" w rozporządzeniu Rady (WE) nr
2988/95, należy określić zakres tego pojęcia przy uwzględnieniu znaczenia każdego z
terminów wchodzących w jego skład, kontekstu w jakim pojęcie to jest użyte, a także
celów uregulowania odnoszącego się do tego pojęcia (punkt 45). W tym względzie, jeśli
chodzi przede wszystkim o użyte terminy, należy zaznaczyć, że termin "program" ma
szeroki zakres i że terminy "program" i "projekt" mogą być używane zamiennie w
rozumieniu art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia (punkt 46). Tak więc, pojęcie "programu
wieloletniego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia
Rady (WE) nr 2988/95, stanowi pojęcie przekrojowe, mogące występować we
wszystkich dziedzinach objętych politykami Unii, o ile ma miejsce wykorzystania
środków budżetowych Unii (punkt 47). W związku z tym nie ma potrzeby ustalania
ścisłego związku terminologicznego między tym pojęciem a pojęciami stosowanymi w
różnych instrumentach ustanawiających różne fundusze przyznające pomoc finansową
(punkt 48). Co się tyczy następnie kontekstu, w jaki wpisuje się to pojęcie oraz celów
rozpatrywanego unormowania, po pierwsze [...] celem rozporządzenia Rady (WE) nr
2988/95 jest przeciwstawianie się działaniom przynoszącym szkodę interesom
finansowym Unii (punkt 49). Po drugie art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie owego
rozporządzenia jest częścią całości przepisów wskazanych w art. 3 ust. 1 mających na
celu, jak wynika z pierwszego akapitu tego ustępu, określenie zasad przedawnienia
postępowań mających zastosowanie do nieprawidłowości określonych w art. 1 ust. 1
owego rozporządzenia, które odnoszą się do naruszenia przepisu prawa Unii
wynikającego z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego
powodującego lub mogącego spowodować szkodę w ogólnym budżecie Unii lub w
budżetach przez nią zarządzanych (punkt 50).
Ponadto, odnosząc się do pojęcia "ostatecznego zakończenia programu",
Trybunał podniósł, że rozporządzenie nr 2988/95 nie przewiduje konkretnego
wiążącego momentu w odniesieniu do "ostatecznego zakończenia programu",
ponieważ [...] moment ten różni się nieuchronnie w zależności od poszczególnych
etapów i procesów przewidzianych w celu zakończenia każdego wdrożonego programu
wieloletniego (punkt 60). Ustalenie momentu "ostatecznego zakończenie programu" w
celu stosowania zasady przedawnienia właściwej dla "programów wieloletnich",
przewidzianej w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr
2988/95, zależy zatem od przepisów, które normują każdy program wieloletni (punkt
61). W celu ustalenia momentu "ostatecznego zakończenie programu" w rozumieniu
art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, należy
uwzględnić cel terminu przedawnienia, o którym mowa w owym przepisie.
Przedawnienie przewidziane bowiem w owym przepisie pozwala po pierwsze
zagwarantować, że dopóki program nie jest ostatecznie zakończony, dopóty właściwy
organ może nadal podejmować czynności w sprawie nieprawidłowości, których
dopuszczono się w ramach wykonywania tego programu, w celu ułatwienia ochrony
interesów finansowych Unii. Po drugie celem tego przepisu jest zapewnienie pewności
prawa dla podmiotów gospodarczych. Podmioty te powinny być bowiem w stanie
określić, które z dokonywanych przez nie czynności można uznać za ostateczne, a
które mogą być jeszcze przedmiotem dochodzenia (punkt 62). Ze względu na ten
podwójny cel, aby określić datę "ostatecznego zakończenia programu", do której
biegnie okres przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie
rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, należy uwzględnić dzień zakończenia danego
"programu wieloletniego" (punkt 63). Po upływie nieprzekraczalnego terminu
określonego przez Komisję dla zakończenia prac i dokonania płatności z tytułu
związanych z tymi pracami wydatków kwalifikowalnych, projekt taki należy uznać za
ostatecznie zakończony w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie
rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, bez uszczerbku dla ewentualnego przedłużenia
na mocy nowej decyzji Komisji w tym zakresie (punkt 66).
W niniejszej sprawie skarżący wystąpili o dofinansowanie w ramach
wieloletniego programu jakim był Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka na lata
2007-2013. W ocenie Sądu, skoro projekt skarżących był realizowany w ramach
programu wieloletniego w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie
rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, to okres przedawnienia zwrotu środków
udzielonych skarżącej na ten projekt, biegnie od ostatecznego zakończenia tego
programu.
Jeżeli zaś chodzi o zakończenie ww. programu Minister w zaskarżonej decyzji
wyjaśnił, że program ten (na dzień wydania zaskarżonej decyzji) nie zakończył się.
Dodatkowo, w odpowiedzi na skargę, wskazał, iż program nie został zamknięty, a
instytucja Zarządzająca Programem jest w trakcie prowadzenia uzgodnień z Komisją
Europejską w zakresie rozliczenia Programu. Dodał, że informacja o zamknięciu
Programu zostanie opublikowana, tak jak miało to miejsce w przypadku innych
Programów Operacyjnych.
Należy zauważyć, że 29 marca 2019 r. na oficjalnej stronie internetowej Portalu
Funduszy Europejskich (Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka):
http://www.poig.2007-2013.gov.pl/Wiadomosci/Strony/zamkniecie_POIG_290319.aspx
zamieszczono informację, że: "18 lutego br., na podstawie art. 89 ust. 5 rozporządzenia
Rady (WE) 1083/2006, Komisja Europejska (KE) poinformowała o zamknięciu
Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (PO IG) oraz wskazała
dzień 28 grudnia 2018 r. jako datę zamknięcia Programu".
W ocenie Sądu termin przedawnienia co do spraw objętych POIG 2007-2013
może być liczony dopiero od dnia 28 grudnia 2018 r., co w przedmiotowej sprawie,
gdzie zaskarżona decyzja organu II instancji wydana została [...] grudnia 2017 r.,
świadczy o tym, iż brak było podstaw do uznania, że doszło do przedawnienia
uprawnienia organu do dochodzenia od strony zwrotu środków przekazanych tytułem
dofinansowania projektu pn. "Stworzenie inteligentnej wyszukiwarki umożliwiającej
rejestrację on-line do lekarza na terenie całego kraju". Jak wskazano wyżej w zakresie
określenia terminu przedawnienia nie miały zastosowania przepisy O.p., z uwagi na
szczególną regulację w tym zakresie zawartą w rozporządzeniu nr 2988/95.
Tym samym zarzut skarżących powielony w skardze, a dotyczący przedawnienia
zobowiązania do zwrotu spornego dofinansowania, należało uznać za bezzasadny.
Zdaniem Sądu organy obu instancji prawidłowo również uznały, iż kwota 234.030
zł, przekazana skarżącym w ramach zaliczki na realizację podpisanej umowy o
dofinansowanie projektu, stanowi środki wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
bowiem skarżący dopuścili się naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p. w związku z
postanowieniami umowy o dofinasowanie.
Skarżący w żaden sposób nie zaprzeczyli wykazanym przez organy faktom, iż
pomimo wiążących postanowień umowy o dofinansowanie nie wywiązali się ze
zobowiązania realizacji projektu w terminie wskazanym w § 6 ust. 3 umowy.
Bezspornym jest, że skarżący nie osiągnęli wskaźników, do których osiągnięcia byli
zobowiązana na podstawie § 8 ust 1 umowy o dofinansowanie. Przypomnieć należy, że
e-usługa w postaci "inteligentnej wyszukiwarki umożliwiającej rejestrację on-line do
lekarza na terenie całego kraju" nie została wdrożona i uruchomiona przed
zakończeniem okresu realizacji projektu. W tym przypadku strona nie osiągnęła również
zaplanowanych we wniosku wskaźników rezultatu, co spowodowało naruszenie
postanowień umowy, a co za tym idzie przepisów prawa krajowego (art. 207 ust. 1 pkt.
1 u.f.p.), a w konsekwencji konieczny okazał zwrot otrzymanych środków
dofinansowania.
Jednocześnie, jak słusznie zauważył Minister w treści zaskarżonej decyzji,
obowiązek odzyskiwania ww. środków wynika nie tylko z przepisów u.f.p., ale również z
przepisów unijnych, tj. art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, gdzie zdefiniowano
pojęcie "nieprawidłowość", które oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa
wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które
powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w
drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.
Sąd podkreśla, iż zarówno Komisja Europejska jak również TSUE przyjmują
szeroką wykładnię przesłanki naruszenia prawa wspólnotowego. Za nieprawidłowość
należy w związku z tym uznać zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa
krajowego. Oznacza to, iż do popełnienia nieprawidłowości, z punktu widzenia art. 2 pkt
7 rozporządzenia nr 1083/2006 dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis
krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych
budżetu Unii, przyjęty w obszarach nieuregulowanych prawem unijnym lub
ustanawiający wymogi bardziej rygorystyczne od tych, które wynikają z przepisów
prawa Unii.
Dlatego też zarówno wykrycie naruszenia prawa Unii Europejskiej, jak też
naruszenia prawa krajowego takiego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę
w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego
wydatku z budżetu ogólnego stanowi nieprawidłowość, w rozumieniu art. 2 pkt 7
rozporządzenia 1083/2006 i skutkuje powstaniem obowiązku odzyskania przez państwo
członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo (por. np. wyroki WSA w Warszawie z
13 czerwca 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1595/16 i z 1 czerwca 2017 r., sygn. akt V
SA/Wa 1502/16, dostępne w CBOSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo stwierdził tym samym, że w
niniejszym przypadku, stwierdzone w projekcie naruszenia wpisują się w powyższą
definicję nieprawidłowości, co uzasadnia dochodzenie od strony zwrotu wypłaconego
dofinansowania. Raz jeszcze przypomnieć należy, że w niniejszym przypadku doszło do
niezrealizowania przez skarżących projektu w pełnym zakresie, na który otrzymali
dofinansowanie ze środków unijnych. Co istotne poniesione przez stronę wydatki, które
zostały wykazane do rozliczenia w złożonych przez nią wnioskach o płatność, zostały
ujęte w deklaracji wydatków i poświadczone do Komisji Europejskiej jako wydatki
kwalifikowalne. Skoro zatem Komisja Europejska dokonała na rzecz Polski refundacji
wydatków z tego tytułu, należy skorygować tę deklarację o wypłacone stronie
dofinansowanie i odzyskać te środki od skarżących, ponieważ dotyczą one projektu,
który de facto nie został zrealizowany (nie osiągnięto wskaźników).
Za nieprawidłowość uznać zatem należało naruszenie przez stronę postanowień
umowy o dofinansowanie i przepisów prawa powszechnie obowiązującego skutkujące
powstaniem szkody w budżecie ogólnym Unii Europejskiej poprzez sfinansowanie
niezrealizowanego projektu.
Powyższych ustaleń nie zmienia również fakt, iż skarżący podejmowali próby
doporowadzenia do zmian w umowie o dofinansowanie. Należy w tej kwestii wyjaśnić,
że zmiana umowy o dofinansowanie możliwa byłaby jedynie w sytuacji, gdy druga
strona umowy (PARP) wyraziłaby na to zgodę, co w niniejszej sprawie nie miało
miejsca. Ponadto wskazać należy, że zmiany, o których wprowadzenie starała się
strona, m.in. w modyfikacja wskaźników realizacji celów projektu, były zmianami
istotnymi, których wprowadzenie na etapie realizowania umowy o dofinansowanie
stanowiłoby wyraz nierównego traktowania innych podmiotów, które występowały o
dofinansowanie swoich projektów i takiego finansowania nie otrzymały, a były oceniane
przez Komisję Konkursową na jednakowych zasadach co skarżący. Dodać przy tym
należy, że zgodnie z treścią wiążącej skarżących umowy o dofinansowanie zobowiązali
się oni do realizacji projektu w pełnym zakresie określonym w Harmonogramie
rzeczowo-finansowym projektu, w terminie wskazanym w § 6 ust. 3 z należytą
starannością zgodnie m.in. z umową i jej załącznikami. Niewykluczone zatem, że
zmiany proponowane przez stronę, jeśli byłyby przedstawione wcześniej – na etapie
oceny wniosków mogłyby przesądzić o nieudzieleniu dofinansowania stronie, a wyborze
innego projektu i podpisania umowy z innym beneficjentem.
Należy również podkreślić, że w piśmie procesowym z 2 stycznia 2020 r.
pełnomocnik W. P. wskazał dodatkowe zarzuty, które pierwotnie nie
znalazły się w treści skargi, tj. zarzut naruszenia prze Ministra art. 138 § 1 pkt 1 w zw.
art. 65 § 1 i 2 oraz art. 64 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że W. P.
nie uzupełnił braku formalnego odwołania poprzez jego podpisanie, gdy tymczasem
odwołujący się to uczynił skutecznie w terminie. W konsekwencji zarzucono Ministrowi
także, iż błędnie ocenił, iż W. P. nie złożył odwołania oraz nie podjął się w
ogóle jego rozpoznania.
Zdaniem Sadu również powyższe zarzuty uznać należało za nieskuteczne.
Wyjaśnić bowiem trzeba, że od decyzji organu I instancji skarżący wnieśli niezależnie
od siebie dwa odwołania. Odwołanie J. J. nie zawierało braków formalnych
i zostało następnie rozpatrzone przez organ odwoławczy, zaś odwołanie W. P. obarczone było brakiem
formalnym w postaci braku podpisu, co w skutek
braku uzupełnienia tegoż braku w ustawowym terminie spowodowało pozostawienie
odwołania bez rozpoznania.
Podkreślenia wymaga, że z treści pisma z 2 stycznia 2020 r. jak i załączonych do
niego dokumentów wynika, że skarżący w odpowiedzi na wezwanie organu II instancji
podpisał odwołanie podpisem elektronicznym, jednakże przesłał je w dniu 6 marca 2017
r., za pośrednictwem platformy ePUAP, do organu niewłaściwego, tj. Centrum Obsługi
Projektów Europejskich Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Powyższa korespondencja
nie została jednak przekazana do organu odwoławczego, który w związku z upływem
terminu na uzupełnienie braku formalnego odwołania, pozostawił je bez rozpoznania, o
czym poinformował skarżącego pismem z 22 grudnia 2017 r. W ocenie Sądu nie
sposób jest postawić w tej sytuacji skutecznego zarzutu organowi II instancji w zakresie
nie rozpoznania odwołania skarżącego, bowiem z akt administracyjnych sprawy wynika,
iż Minister nie dysponował pismem uzupełniającym brak formalny odwołania,
przesłanym przez pełnomocnika W. P. do Sądu wraz z pismem
procesowym z 2 stycznia 2020 r., z którym pełnomocnik organu zapoznał się dopiero na
rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r.
Ponadto, co istotne w sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie dotyczy zobowiązania
solidarnego, zaś organ odwoławczy rozpoznał zarzuty zawarte w odwołaniu J. J. , które to zarzuty są tożsame
z zarzutami zawartymi w odwołaniu W. P. Nie sposób zatem zarzucić Ministrowi, iż nie ustosunkował się do
zarzutów zawartych w odwołaniu, czy też nie podjął się w ogóle jego rozpoznania.
Pomimo faktycznego pozostawienia odwołania W. P. bez
rozpoznania, co zdaniem Sądu było działaniem prawidłowym, organ odniósł się do
wszystkich zarzutów w nim podniesionych (z uwagi na ich zbieżność z zarzutami i ich
uzasadnieniem zawartym w odwołaniu drugiego ze skarżących).
Za nietrafne uznać również należało twierdzenie zawarte w piśmie z 2 stycznia
2020 r., że skierowane do W. P. wezwanie do uzupełnienia braków
odwołania należało uznać za nieskuteczne, gdyż "zostało ono wysłane listem
poleconym (W. P. przebywał poza granicami kraju), podczas gdy w treści
odwołania wyraźnie odwołujący prosił o dokonywanie doręczeń na adres elektroniczny i
adres taki podał wskazując na przyczyny z art. 40 § 4 k.p.a. (brak stałego adresu w
kraju)". Wyjaśnić należy, że pierwotnie odwołanie od decyzji organu I instancji W. P. przesłał w formie
papierowej - za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A.
Odwołanie to, zawierające w swej treści również wniosek o doręczanie korespondencji
za pomocą środków komunikacji elektronicznej na podstawie art. 391
§ 1 pkt 1 k.p.a.,
zawierało jednak brak formalny w postaci braku podpisu, a zatem organ, o czym
wspominał w wezwaniu z 9 lutego 2017 r., zobowiązany był do wezwania skarżącego
do uzupełnienia braku formalnego tegoż wniosku na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. pod
rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Tym samym uznać należało, że sam fakt
zawarcia w treści odwołania wniosku o doręczanie korespondencji za pomocą środków
komunikacji elektronicznej, w sytuacji, gdy wniosek złożony był w formie papierowej
oraz zawierał brak formalny w postaci braku podpisu, jest niewystarczający do uznania,
iż strona już od tego momentu mogła skutecznie komunikować się z organem za
pomocą środków komunikacji elektronicznej. Tym samym uznać należało, że organ
prawidłowo skierował do strony wezwanie z 9 lutego 2017 w formie papierowej, kierując
je na adres: "ul. [...] P.", wskazany na kopercie, w
której skarżący złożył odwołanie.
Dodatkowo wskazać należy, iż ww. adres W. P. widnieje
również na dokumentach przesłanych w ramach rozpoznawanego w Sądzie wniosku o
przyznanie prawa pomocy, np. wniosku o informację o stanie konta płatnika składek (k.
85 akt sądowych), który to dokument skrzący sporządził w dniu 1 czerwca 2018 r. Tym
samym należy stwierdzić, że skarżący półtora roku po wniesieniu odwołania od decyzji
PARP nadal posługiwał się adresem do doręczeń w Polsce.
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa
materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania
w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa
dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie oddalił skargę.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI