V SA/Wa 314/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Prezesa IPN odmawiającej potwierdzenia represjonowania, z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego, w tym braku wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz niepowiadomienia o przesłuchaniu świadków.
Sprawa dotyczyła skargi M. W. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej odmawiającą potwierdzenia represjonowania męża. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, wskazując na rażące naruszenie prawa procesowego przez organ administracji. Kluczowe błędy to brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania oraz niepowiadomienie strony o przesłuchaniu niektórych świadków. Sąd podkreślił rolę kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. W. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą potwierdzenia represjonowania. Sąd, działając z urzędu, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając ją za wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Jako podstawę wskazał przede wszystkim fakt, że organ administracji publicznej nie wezwał strony do uzupełnienia braków formalnych odwołania, co stanowi naruszenie art. 64 § 2 Kpa. Ponadto, sąd zauważył, że strona nie była powiadamiana o przesłuchaniu niektórych świadków, co narusza art. 79 § 1 k.p.a. Sąd podkreślił fundamentalną rolę sądownictwa administracyjnego w sprawowaniu kontroli nad działalnością administracji publicznej i eliminowaniu z obrotu prawnego aktów niezgodnych z prawem. W związku z powyższymi uchybieniami proceduralnymi, sąd orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ rażąco naruszył prawo, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania w trybie art. 64 § 2 Kpa stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (9)
Główne
Pr. o p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pr. o p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 64 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 79 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Pr. o p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 127 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie prawa procesowego przez organ administracji, w tym brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Naruszenie prawa procesowego poprzez niepowiadomienie strony o przesłuchaniu niektórych świadków.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny ... sprawuje wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów ... niezgodnych z prawem organ administracji publicznej ... winien wezwać stronę do uzupełnienia braków w trybie art. 64 § 2 Kpa. Skoro tego nie uczynił, to rażąco naruszył prawo, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Skład orzekający
Piotr Piszczek
przewodniczący sprawozdawca
Krystyna Madalińska-Urbaniak
członek
Mirosława Pindelska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kpa dotyczących uzupełniania braków formalnych i przesłuchiwania świadków, a także rola sądu administracyjnego w kontroli legalności działań administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzupełnienia braków formalnych odwołania i naruszeń proceduralnych w postępowaniu przed IPN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli merytoryczna strona sprawy jest skomplikowana.
“Błędy formalne w postępowaniu administracyjnym: jak naruszenie procedury doprowadziło do stwierdzenia nieważności decyzji IPN.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 314/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-03-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Krystyna Madalińska-Urbaniak Mirosława Pindelska Piotr Piszczek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6340 Potwierdzenie represji Skarżony organ Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędziowie WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, - Mirosława Pindelska, Protokolant - Magdalena Tołwińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia represjonowania 1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. 2. Zasądza od Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej i Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu na rzecz M. W. sto (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją organu drugiej instancji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia represjonowania - po uprzednim rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia - utrzymano w mocy akt administracyjny wydany przez organ pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż brak jest podstaw aby uwzględnić wniesione odwołanie, gdyż organ pierwszej instancji dokonał trafnych ustaleń bazując na podstawie prawidłowego i wnikliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, co stanowiło podstawę do zastosowania właściwie powołanych norm prawa materialnego. Organ drugiej instancji uzupełniając treść pozostałych rozstrzygnięć o art. 138 § 1 pkt. 1 oraz art. 127 § 3 Kpa w motywach wskazał, iż analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy doszedł do wniosku, że nawet gdyby uznać zeznania świadków za wiarygodne, to brak jest podstawy do wydania decyzji pozytywnej, gdyż w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym brak jest dowodu, który wskazywałby na związek między działalnością w Armii Krajowej a aresztowaniem Z. W. w 1946 r. Taka konstatacja da się wyprowadzić z zeznań wszystkich świadków, nie można w szczególności ustalić, czy Z. W. był aresztowany na przełomie maja i czerwca 1946 r. oraz czy przebywał w areszcie UB w Z. W skardze M. W. wskazała na trudności w udowodnieniu kwestii będących przedmiotem postępowania. Wskazała, że Świadkowie L. K. i A. Z. potwierdzili fakt represjonowania męża za działalność polityczną. W odpowiedzi na skargę - żądając oddalenia wniesionego środka zaskarżenia - podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Na wstępie zauważyć należy, że sąd administracyjny w tym i sąd wojewódzki, sprawuje wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako Pr. o p.p.s.a.). Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenia do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowani z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa. W powyższym kontekście, oceniając wniesiony środek zaskarżenia - wskazać trzeba, iż zasadniczą kwestię stanowi okoliczność dostrzeżona przez Sąd z urzędu, a mianowicie to, że zarówno odwołanie, jak też skarga nie zostały przez stronę podpisane. W odniesieniu do skargi brak ten sanowano. Nie uczyniono tego - z braku takich możliwości - względem wniesionego odwołania. Mając to na uwadze wskazać trzeba, że organ administracji publicznej - przed rozpoznaniem wniesionego środka zaskarżenia - winien wezwać stronę do uzupełnienia braków w trybie art. 64 § 2 Kpa. Skoro tego nie uczynił, to rażąco naruszył prawo, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Analizując kwestię jakości przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego trzeba też wskazać, że strona nie była powiadomiona o przesłuchaniu niektórych świadków, czym naruszono regulację zawartą w art. 79 § 1 k.p.a. (np. co do przesłuchania świadka A. P.). Mając przeto na względzie treść art. 145 § 1 ust. 2 i art. 200 Pr. o p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI