V SA/Wa 3136/22

V SA/Wa 3136/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jadwiga Smołucha
Justyna Żurawska /sprawozdawca/
Tomasz Zawiślak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Asesor WSA - Justyna Żurawska (spr.), , Protokolant referent - Katarzyna Laskowska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 20 października 2022 r. znak DRP.WPAV.411.2761.2022.KSI, L.dz.57258.02Q7148C5 w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz M. Z. kwotę 1198,68 zł (słownie: jeden tysiąc sto dziewięćdziesiąt osiem złotych i 68/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M.Z. (dalej: "Skarżąca", "Strona") jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "organ", "Fundusz") z dnia 20 października 2022 r. znak DRP.WPAV.411.2761.2022.KSI w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za miesiące marzec-maj oraz listopad 2020 r.
Podstawę prawną decyzji stanowił art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000), zwanej dalej "k.p.a.", w zw. z art. 26a ust. 11 pkt 1, art. 45 ust. 3a, art. 49e ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 573, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o rehabilitacji".
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:
W związku z powzięciem wątpliwości co do prawidłowości opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, przez przedsiębiorcę W.M. za marzec-maj oraz listopad 2020 r., organ wezwał zarządcę sukcesyjnego W.M. w spadku w osobie M.Z.do złożenia wyjaśnień.
W ich wyniku ustalono, że wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego było wypłacane gotówką.
Pismem z dnia 2 marca 2022 r. (doręczonym 10 marca 2022 r.) zarządca sukcesyjny został wezwany do zwrotu środków, z uwagi na wypłatę pracownikowi niepełnosprawnemu wynagrodzenia wbrew przepisowi art. 26a ust. 11 pkt 2 ustawy o rehabilitacji.
Wobec braku zwrotu środków, w terminie 3 miesięcy od daty otrzymania wezwania, Fundusz wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu środków wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za ww. okresy sprawozdawcze.
Kolejno, organ wydał zaskarżoną w sprawie decyzję z dnia 20 października 2022 r. którą nakazał zarządcy sukcesyjnemu – W.M. w spadku zwrot środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego za miesiące marzec-maj oraz listopad 2020 r.
Przyczyną nakazu zwrotu środków było ustalenie przez organ, że wynagrodzenie za sporne miesiące było wypłacane pracownikowi niepełnosprawnemu gotówką, wbrew dyspozycji art. 26a ust. 11 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, zgodnie z którym miesięczne dofinansowanie nie przysługuje: jeżeli wynagrodzenie pracownika niepełnosprawnego nie zostało przekazane na jego rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej albo na adres zamieszkania tego pracownika, za pośrednictwem osób prawnych prowadzących działalność w zakresie doręczania kwot pieniężnych.
Skargę na powyższą decyzję wniosła M.Z., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie:
1) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej poprzez uznanie M.Z. - zarządcę sukcesyjnego za stronę postępowania odpowiedzialną za zwrot pobranych przez osobę trzecią środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
2) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenia przez organ błędnego uzasadnienia skarżonej decyzji,
3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.a. poprzez wydanie skarżonej decyzji z naruszeniem zasady praworządności,
4) przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. poprzez wydanie skarżonej decyzji z naruszeniem prawdy obiektywnej,
5) przepisów postępowania tj. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez wydanie skarżonej decyzji z naruszeniem zasady pogłębiania obywateli do organów państwa,
6) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej poprzez błędną wykładnię ww. przepisu.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja nie powinna zostać skierowana do M.Z. jako zarządcy sukcesyjnego, a to dlatego że zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku zasadniczo obciążają właściciela (właścicieli) przedsiębiorstwa, a nie zarządcę sukcesyjnego. Zdaniem Skarżącej, to właściciel przedsiębiorstwa pozostaje stroną w znaczeniu materialnym.
W odpowiedzi na skargę Fundusz wniósł o jej oddalenie, wskazując że M.Z. jest zarządcą sukcesyjnym od dnia 30 kwietnia 2021 r.
Przy piśmie z dnia 24 maja 2023 r. wpłynął do tut. Sądu, poświadczony za zgodność z oryginałem, akt poświadczenia dziedziczenia (Repertorium A numer 4984/2021), w którym w dniu 5 lipca 2021 r. poświadczono, że:
I. spadek po W.M., zmarłej 30 kwietnia 2021 r. na podstawie ustawy odziedziczyli w udziałach po 1/3 części: córka M.Z., córka I.K. i syn Ł.M.
II. na rzecz córki M.Z. zmarła W.M. uczyniła w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego, otwartym i ogłoszonym dnia 7 lipca 1997 r. (Repertorium A numer 4881/2021) zapis windykacyjny którego przedmiotem jest przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego służące jej do prowadzenia działalności gospodarczej pod firmą W.M..
Jednocześnie w piśmie tym pełnomocnik określił jako stronę skarżącą M.Z. (k. 38).
Na rozprawie w dniu 17 października 2023 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze.
Na rozprawie sąd przeprowadził dowód z wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej na okoliczność wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego w dniu 5 lipca 2021 r.
Natomiast sąd nie przeprowadził dowodu z przedłożonych na rozprawie przez pełnomocnika pism organu z dnia 4 lipca 2023 r. i 20 września 2023 r., a dotyczących wszczęcia postępowania o przeniesienie odpowiedzialności za długi spadkowe podmiotu gospodarczego na spadkobierców, albowiem nie jest to okoliczność niezbędna do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, z punktu widzenia rozstrzygnięcia tej sprawy. Nie została zatem spełniona podstawowa przesłanka z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję: 1) uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W ocenie w sprawie Sądu doszło do naruszenia prawa, które musiało skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Jak wynika z akt sprawy, o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego zwrotu środków za okresy marzec-maj oraz listopad 2020 r. został zawiadomiony, pismem z dnia 20 czerwca 2022 r., doręczonym 27 czerwca 2022 r., zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwa W.M. w spadku. Również zaskarżona decyzja została skierowana do zarządcy sukcesyjnego. Tymczasem zarząd sukcesyjny przedsiębiorstwa W.M. w spadku wygasł z dniem 5 lipca 2021 r., a więc jeszcze przed dniem wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu dofinansowania za sporne miesiące. Powyższe wynika z wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), dotyczącego przedsiębiorcy W.M. w spadku (wydruk w aktach sądowych sprawy).
Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się wydruk z CEIDG, wygenerowany 13 czerwca 2022 r. z którego wynika, że w tej dacie zarząd sukcesyjny nadal trwa, jednakże powyższe wobec zaktualizowania informacji zawartych w CEIDG nie może przemawiać za przyjęciem prawidłowości toczonego postępowania.
Przepis art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 541) stanowi, że "Domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe.". Jednakże domniemanie prawdziwości danych w CEIDG jest wzruszalne, jeżeli w drodze postępowania zostanie wykazane, że dane są niezgodne ze stanem rzeczywistym. A zatem aktualny w danej dacie wpis w CEIDG nie przesądza o aktualności danych (por. wyrok NSA z 22.07.2021 r. I GSK 382/21). I taka sytuacja nastąpiła w tej sprawie. W związku z dokonaniem wpisu przez notariusza w czasie późniejszym aniżeli nastąpiła zmiana danych, co do daty wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, w dacie procedowania przez organ dane dotyczące zarządcy sukcesyjnego były już nieaktualne.
Kwestię tymczasowego zarządzania przedsiębiorstwem po śmierci przedsiębiorcy, który we własnym imieniu wykonywał działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz kontynuowania działalności gospodarczej wykonywanej z wykorzystaniem tego przedsiębiorstwa reguluje ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz.U. z 2021 r., poz. 170 t.j.). W treści art. 59 tej ustawy wskazano przesłanki wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego. Postanowiono m.in., że zarząd sukcesyjny wygasa z dniem uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, jeżeli jeden spadkobierca albo zapisobierca windykacyjny nabył przedsiębiorstwo w spadku w całości (art. 59 ust. 1 pkt 2).
W sprawie akt poświadczenia dziedziczenia (Repertorium A numer 4984/2021) został zarejestrowany w Rejestrze Spadkowym PL w dniu 5 lipca 2021 r., a jeden zapisobierca windykacyjny tj. M.Z. nabył przedsiębiorstwo w spadku w całości. A zatem została spełniona przesłanka wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, co końcowo znalazło swój wyraz w CEIDG. W Ewidencji dotyczącej przedsiębiorcy działającego pod firmą W.M. w spadku, wskazano jako datę wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego 5 lipiec 2021 r. (zob. wydruk z CEIDG wygenerowany 9 maja 2023 r. k. 35). Wprawdzie wpis ten został dokonany w dacie późniejszej (autor wniosku/organ wprowadzający zmianę – notariusz), jednakże nie ma to wpływy na ocenę, że faktycznie doszło do wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego w dniu 5 lipca 2021 r., a zatem przed datą wydania decyzji zaskarżonej, tj. przed 20 października 2022 r. W konsekwencji stan faktyczny sprawy w odniesieniu do kręgu stron postępowania został ustalony nieprawidłowo.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w sprawie doszło do naruszenia art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw w zw. z art. 26a ust. 1a1 i ust. 11 ustawy rehabilitacji oraz art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
W tej sytuacji za zbędne należało uznać odnoszenie się do poszczególnych zarzutów skargi.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art.
205 § 2 p.p.s.a. Zasądzona kwota obejmuje zwrot wpisu od skargi (147,93 zł), wynagrodzenie reprezentującego stronę skarżącą radcy prawnego, wedle § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 265 (900 zł), zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz kosztów przejazdu pełnomocnika na rozprawę w wysokości 133,75 zł (kopie biletów kolejowych k. 68).