V SA/Wa 3077/16

V SA/Wa 3077/16 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-03-31
Data wpływu
2016-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
I GSK 3442/18 - Wyrok NSA z 2022-11-24
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 246 par. 2 pkt 2 w związku z art. 258 par. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na wspieranie grup producentów rolnych p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Uzasadnienie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPPr) W. Spółka z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca" lub "spółka") zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że wykazuje bardzo poważną stratę, de facto "walczy o przeżycie", zwłaszcza wobec nałożonego przez F. R. embarga na produkcję warzyw. Jednocześnie podkreśliła, iż majątek spółki jest niemożliwy do spieniężenia, gdyż zakaz ten wynika z przepisów dotyczących przyznawania pomocy grupom producentów owoców i warzyw.
W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 8.000 zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) to 31.334.381,12 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła 527.364,67 zł. Ponadto skarżąca wskazała, iż dysponuje jednym rachunkiem bankowym prowadzonym w WPS O/B., na którym brak jest środków.
Ponadto spółka przedłożyła sprawozdanie finansowe za 2015 r. Z rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień 31 grudnia 2015 r. wynika, iż w roku 2015 spółka, przy przychodzie netto ze sprzedaży w wysokości 6.713.861,15 zł, poniosła stratę w kwocie 527.364,67 zł. Bilans spółki za rok obrotowy 2015 zamknął się po stronie aktywów i pasywów kwotą 27.010.824,47 zł. W dodatkowych informacjach i objaśnieniach do sprawozdania skarżąca podała, że zamierza pokryć stratę bilansową w wysokości 527.364,67 zł z zysków lat następnych.
Natomiast rachunek zysków i strat sporządzony na 30 listopada 2016 r. wskazuje, iż w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 listopada 2016 r. spółka odnotowała stratę w kwocie 658.431,83 zł przy przychodzie netto ze sprzedaży w wysokości 3.751.110,78 zł. Z kolei według bilansu sporządzonego na 31 lipca 2016 r., stan - zarówno po stronie aktywów, jak i po stronie pasywów - sięgnął kwoty 23.720.764,57zł.
Skarżąca przedstawiła również wyciąg ze swojego rachunku bankowego za okres od 1 października 2016 r. do 30 grudnia 2016 r., na którym saldo końcowe wynosiło 786,64 zł.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów.
Oceniając stan majątkowy skarżącej należy mieć na uwadze, że w przypadku przedsiębiorców (a do takich niewątpliwie należy skarżąca) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejszy zatem jest fakt uzyskiwania przychodów i poziom, na jakim przychody te się kształtują (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /NSA/ z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 10/10; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżąca spółka zarówno w roku 2015 r., jak i w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 listopada 2016 r. osiągnęła znaczny przychód z prowadzonej działalności gospodarczej – na poziomie kilku milionów zł (w 2015 r. – 6.713.861,15 zł, a w okresie od 1 stycznia do 30 listopada 2016 r. – 3.751.110,78 zł). Na uwagę zasługuje także duża skala wydatków na koszty działalności operacyjnej (6.512.364,19 zł - według stanu na 30 listopada 2016 r.), na które składają się m.in. amortyzacja, zużycie materiałów i energii, usługi obce, wynagrodzenia oraz wartość sprzedanych towarów i materiałów. Pomimo odnotowywanej straty spółka utrzymuje dotychczasową skalę prowadzonej działalności gospodarczej. Zaznaczyć przy tym należy, iż wskazywana przez skarżącą strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie oznacza automatycznie konieczności zwolnienia strony z kosztów sądowych. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę (vide postanowienie NSA z 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13,). Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. W orzecznictwie podnosi się, że przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11). Tymczasem nie mamy do czynienia z takim przypadkiem na gruncie przedmiotowej sprawy. Spółka w oczywisty sposób nie utraciła płynności finansowej, skoro osiąga znaczne przychody. Jednocześnie o jej możliwościach płatniczych świadczy regularne pokrywanie wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (np. przelew kwoty 101.555 zł na rzecz kontrahenta A. O. w dniu 17 października 2016 r. czy kwoty 190.650 zł na rzecz kontrahenta Grzegorza Drozda w dniu 10 października 2016 r.). Analiza transakcji dokonywanych na rachunku bankowym skarżącej spółki wskazuje również, iż regularnie przekazywane są z niego znaczne sumy na rachunki bankowe wspólników i prokurenta. I tak np. w dniu 10 listopada 2016 r. została przekazana kwota 104.500 zł tytułem "wpłaty utargu" na rzecz prokurenta samoistnego E. J. M., a w dniu 29 grudnia 2016 r. przelano kwotę 76.700,50 zł wspólnikowi G. S.. Ponadto skarżąca stale korzysta z lokat typu overnight deponując na nich kwoty od kilkuset tysięcy zł do ponad miliona zł.
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że koszty sądowe również są wydatkami związanymi z bieżącą działalnością spółki. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się bowiem z możliwością powstania konieczności prowadzenia postępowań sądowych. Jednocześnie zobowiązania związane z bieżącą działalnością spółki o charakterze prywatnoprawnym (jak np. kredyty, pożyczki) nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, które mają charakter publicznoprawny (vide postanowienie NSA z 18 lipca 2012 r., sygn. akt I GZ 155/12).
Zaakcentować również należy, iż skarżąca posiada majątek znacznej wartości – wartość środków trwałych według bilansu sporządzonego na dzień 30 listopada 2016 r. wynosi 23.720.764,57 zł, a więc wielokrotnie przewyższa opłatę sądową w wysokości 11.903 zł. W orzecznictwie dotyczącym porównywania wysokości ciążących na stronie kosztów sądowych z posiadanym majątkiem podnosi się, iż osoba prawna nie zasługuje na zwolnienie z kosztów sądowych jeżeli dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego wpisu (por. postanowienie NSA z 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12).
Ze znajdującej się w aktach sądowych niniejszej sprawy informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu na dzień 13 grudnia 2016 r. z rejestru przedsiębiorców (pobranej na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym – t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) nie wynika, aby skarżąca spółka zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej, znajdowała się w fazie upadłości czy likwidacji bądź posiadała zaległości.
Mając na uwadze okoliczność, że skarżąca spółka (pomimo odnotowywanej straty) osiąga dobre wyniki finansowe, wykazane poziomem przychodów, stwierdzić należy, iż skutki ryzyka związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej nie stanowią w analizowanym przypadku okoliczności uzasadniającej przyznanie prawa pomocy (vide postanowienie NSA z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1265/14).
Skoro nadesłane przez skarżącą dokumenty świadczą o jej dobrej kondycji finansowej, brak jest podstaw do uznania, że spółka nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w kwocie 11.903 zł.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.