V SA/Wa 295/19

V SA/Wa 295/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-07-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Beata Blankiewicz-Wóltańska
Irena Jakubiec-Kudiura /sprawozdawca/
Krystyna Madalińska-Urbaniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 2149/19 - Wyrok NSA z 2023-08-30
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2018 r. znak [...] Minister Inwestycji i Rozwoju (dalej: Minister, organ odwoławczy) uchylił decyzję Marszałka Województwa [...] i orzekł zwrot od E. sp.j. dawniej E. sp. j. kwoty 27.417,13 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 25 czerwca 2013 r. do dnia zwrotu z wyłączeniem okresu od 28 stycznia 2015 r. do 9 marca 2015 r. i od 10 sierpnia 2018 r. do dnia doręczenia decyzji Ministra.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
Marszałek Województwa [...] (dalej: Marszałek, Instytucja Pośrednicząca, IP,) decyzją z [...] października 2014 r. określił E. sp. j. z siedzibą w T. (dalej: strona, skarżąca) przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania w wysokości 40.204,95 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od czerwca 2013 r. do dnia zwrotu.
Instytucja Pośrednicząca, w wyniku weryfikacji wniosków o płatność złożonych przez skarżącą, uznała za niekwalifikowane, z powodu niezgodności z zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie oraz pkt 1 podrozdziału 3.1 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (dalej: Wytyczne) wydatki związane z: zaangażowaniem uczniów i rodziców w prace grupy Diagnoza i Analiza Problemu (dalej: DiAP) - 12.787,82 zł, zaangażowaniem koordynatorki projektu w okresie od listopada 2012 r. do marca 2013 r. - 20.381,48 zł oraz wydatki dotyczące usług zrealizowanych po odrzuceniu strategii - 7.035,65 zł. Organ I instancji zakwestionował również co do zasady wydatki z tytułu wynagrodzenia koordynatorki ponoszone przez stronę już po odrzuceniu strategii wdrażania projektu.
Strona wniosła odwołanie od tej decyzji, w którym między innymi zarzuciła naruszenie prawa materialnego w postaci art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych poprzez jego zastosowanie oraz art. 7 w związku z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.; dalej: kpa), które polegało na pominięciu naruszenia przez Instytucję Pośredniczącą § 10 ust. 2 umowy o dofinansowanie poprzez dokonanie weryfikacji większości wniosków o płatność po upływie 20 dni roboczych, co w ocenie strony miało wpływ na powstanie wydatków uznanych następnie przez organ za niekwalifikowalne.
Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej: Minister, Instytucja Zarządzająca, IZ, organ odwoławczy) decyzją z [...] lutego 2015 r. nr [...] uchylił decyzję Instytucji Pośredniczącej i orzekł o zwrocie dofinansowania w wysokości 40.204,95 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 25 czerwca 2013 r. do dnia zwrotu, z wyłączeniem okresu od 28 stycznia 2015 r. do dnia otrzymania decyzji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
W uzasadnieniu Instytucja Zarządzająca podniosła, że skarżącej, na podstawie umowy o dofinansowanie z [...] grudnia 2011 r. zawartej z Województwem [...] dotyczącej realizacji projektu pt. "[...]", przyznane zostało dofinansowanie ze środków publicznych w wysokości 2.566.575 zł. Projekt miał być realizowany w okresie od stycznia 2012 r. do 30 kwietnia 2014 r. i jego celem było "wypracowanie do końca kwietnia 2014 r. nowej metody oraz nowego rodzaju coachingu zaadaptowanych do edukacji na poziomie szkół średnich województwa [...] poprzez udział 24 uczniów, 24 rodziców i 48 nauczycieli w projekcie".
Minister wyjaśnił, że na podstawie § 3a ust. 1 umowy o dofinansowanie, w ramach pierwszego etapu realizacji projektu skarżąca zobowiązała się do przygotowania strategii wdrażania projektu innowacyjnego w terminie do końca sierpnia 2012 r. W dniu [...] lutego 2013 r. poinformowano skarżącą o odrzuceniu strategii wdrażania projektu innowacyjnego, jako niespełniającej wszystkich kryteriów określonych minimalnym wzorem strategii wdrażania projektu innowacyjnego testującego, uzasadniając, że jej realizacja nie zagwarantuje włączenia produktu do głównego nurtu polityki. W dniu [...] września 2013 r. umowa o dofinansowanie projektu została rozwiązana w trybie natychmiastowym, z uwagi na brak akceptacji strategii wdrażania projektu innowacyjnego. Jednocześnie poinformowano skarżącą o konieczności rozliczenia transzy otrzymanego dofinansowania. IZ za kwalifikowalne w ramach projektu uznała wydatki poniesione w związku z realizacją projektu, dotyczące okresu od 1 stycznia 2012 r. do 28 lutego 2013 r. W ocenie Ministra za niekwalifikowalne uznać należało wydatki związane z zaangażowaniem uczniów i rodziców w prace grupy DiAP (12.787,82 zł).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że na pierwszym etapie projekt zakładał diagnozę i analizę problemów. Ze względu na to, że grupą docelową projektu byli uczniowie i ich rodzice (oraz nauczyciele), to zarówno w ocenie IP, jak i Ministra, udział uczniów i rodziców w pierwszym etapie realizacji projektu mógł mieć charakter udziału w zewnętrznych konsultacjach społecznych, a nie bezpośredniego angażowania tych osób w pracę grupy DiAP na podstawie umów cywilnoprawnych, z których wynikały zadania wykraczające poza kwalifikacje i kompetencje tych osób. Mając to na uwadze, organ odwoławczy poddał w wątpliwość nie sam udział uczniów i ich rodziców w pracach grupy DiAP, lecz ich pracę w roli ekspertów za wynagrodzeniem. W ocenie Ministra, wydatki w powyższym zakresie poniesione zostały z naruszeniem pkt 1 lit. b i h podrozdziału 3.1 Wytycznych, gdyż były one nieracjonalne, nieefektywne oraz niezgodne z zatwierdzonym budżetem projektu.
Minister uznał ponadto za niekwalifikowalne pełne wydatki związane z zaangażowaniem koordynatorki projektu w okresie listopad 2012 r. - marzec 2013 r. (20.381,48 zł) w związku z ograniczoną liczbą obowiązków wykonywanych w tym czasie. Niekwalifikowalne w ocenie Ministra były także wydatki dotyczące usług zrealizowanych w ramach projektu po odrzuceniu strategii wdrażania, tj. za okres od marca 2013 r. (7.035,65 zł), jako poniesione po dacie powiadomienia skarżącej o niezaakceptowaniu strategii projektu.
Minister odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przez IP procedury wynikającej z umowy o dofinansowanie, według której decyzja IP o odrzuceniu strategii winna zapaść w wymaganym umową terminie tj. do 31 października 2012 r. stwierdził, że rozwiązanie umowy o dofinansowanie w trybie § 26 tej umowy, natychmiast po odrzuceniu strategii wdrażania projektu, a przed dokonaniem zapłaty przez skarżącą za wydatki uznane następnie przez Instytucję Pośredniczącą za koszt niekwalifikowany, uniemożliwiłoby skarżącej otrzymanie kolejnych transz dofinansowania wskutek nierozliczenia przynajmniej 70% uprzednio otrzymanych transz. Minister podkreślił, że na wydłużenie procesu wzajemnych roszczeń wpływ miało przede wszystkim opóźnienie w podpisaniu umowy o przeniesieniu praw autorskich do utworów wytworzonych w ramach projektu, do których przyczyniła się również skarżąca.
Strona złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W wyniku rozpoznania skargi WSA w Warszawie wyrokiem z 4 grudnia 2015 r., sygn. akt V SA/Wa 2217/15, uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur oraz zasądził koszty postępowania sądowego.
Sąd uwzględnił skargę, jakkolwiek nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze uznał za zasadne.
Sąd podzielił pogląd, zgodnie z którym do procedur obowiązujących przy wykorzystaniu dofinansowania, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 ufp zalicza się procedury określone w umowie o dofinansowanie projektu oraz w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków. Wobec tego, w sytuacji stwierdzenia naruszenia Wytycznych dochodzi do naruszenia procedur, uzasadniającego zastosowanie m.in.: art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 207 ust. 9 ufp.
Zdaniem Sądu dokonanie wydatku niezgodnego z Wytycznymi, a w konsekwencji stanowiącego naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ufp., stanowiło nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006.
Odnosząc się do zarzutu, że skarżąca została zobowiązana do zwrotu środków europejskich bez uprzedniego wydania orzeczenia w formie decyzji ustalającej i nakładającej na nią korektę finansową, Sąd stwierdził, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2014 r., sygn. akt II GPS 2/14 ustalenie i nałożenie korekty finansowej nie wymagało wydania decyzji administracyjnej.
Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że wydatki poczynione po dacie poinformowania skarżącej o odrzuceniu strategii wdrażania projektu nie mogły być uznane za kwalifikowalne. Uwzględniając treść § 3a ust. 1 umowy, stwierdził on, że skarżąca zawierając umowę o dofinansowanie wiedziała, iż realizacja projektu obejmuje kilka etapów, wobec tego musiała liczyć się z możliwością, że projekt nie zostanie przyjęty do realizacji. Za niezasadny natomiast Sąd pierwszej instancji uznał zarzut zmierzający do wykazania, że to na skutek opóźnienia rozwiązania umowy przez IZ, doszło po stronie skarżącej do powstania dodatkowych kosztów.
W ocenie Sądu dzień poinformowania skarżącej o odrzuceniu strategii tj. 28 lutego 2013 r., należało uznać za moment, w którym zaprzestano realizacji projektu podlegającego dofinansowaniu. Wobec tego wydatki poniesione przez skarżącą po tej dacie prawidłowo zostały ocenione przez organy jako niekwalifikowalne. Sąd wskazał, że skarżąca zrealizowała projekt jedynie w części, dlatego koszty inne niż związane z realizacją tej części projektu nie mogły być uznane za kwalifikowalne.
WSA uznał również, że rozważania dotyczące prawidłowości trybu rozwiązania umowy oraz kwestie związane z podpisywaniem umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych nie miały wpływu na ocenę kwalifikowalności wydatków poniesionych po dniu 28 lutego 2013 r.
W zakresie wydatków związanych z zaangażowaniem uczniów oraz rodziców w prace grupy DiAP, WSA nie podzielił stanowiska Ministra co do uznania tych wydatków za niekwalifikowane i uznał, że w tym zakresie wniosek o dofinansowanie został sformułowany w sposób niejasny i mógł zostać zinterpretowany w sposób pozwalający na zaliczenie do grona Konsultantów, którym winno być wypłacone wynagrodzenie, również rodziców i uczniów.
Sąd podkreślił ponadto, że projekt miał być realizowany w kilku etapach, przy czym dopiero zaakceptowanie strategii wdrażania projektu uruchamiało realizację kolejnego etapu projektu. Wobec tego obie strony umowy w momencie jej zawierania musiały się liczyć z tym, że strategia realizacji projektu może nie zostać zaakceptowana, co skutkowało nieprzystąpieniem do kolejnego etapu projektu. Z uwagi na przyjęty schemat realizacji projektu IP mogła liczyć się z możliwością dofinansowania opracowania strategii, która okaże się wadliwa.
WSA nie zgodził się z ustaleniami organu w zakresie wysokości wynagrodzenia koordynatorki projektu za okres listopad 2012 – marzec 2013 r. stwierdzając, że kwota zakwestionowanego wynagrodzenia jest wyższa niż 50% kwoty wynagrodzenia wynikającej ze szczegółowego projektu budżetu.
W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwoliło na ocenę przyczyn i motywów, którymi kierował się organ uznając za niekwalifikowalne wydatki na ten cel. Sąd nie podzielił również stanowiska organu, że możliwe było ograniczenie wysokości wynagrodzenia koordynatorki projektu o 50% poza okresem przerwy technicznej przewidzianej we wniosku o dofinansowanie i szczegółowym budżecie projektu. Z uzasadnienia decyzji nie wynikało wprost, czy obniżenie wynagrodzenia dotyczyło przerwy technicznej, czy też innego okresu.
Sąd uznał natomiast za niekwalifikowalne wydatki na wynagrodzenie koordynatorki projektu poniesione po 28 lutego 2013 r.
W części wydatków, poniesionych przez skarżącą po odrzuceniu strategii wdrażania projektu, podniesione w skardze zarzuty Sąd uznał za nieuzasadnione.
Strona od powyższego wyroku złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąc wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 czerwca 2018 r. I GSK 745/18 oddalił skargę kasacyjną.
NSA wskazał w szczególności, że w skardze kasacyjnej został postawiony wyłącznie zarzut naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem skarżącej WSA uchybił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 141 § 4 ppsa, gdyż oparł rozstrzygnięcie na wadliwych ustaleniach faktycznych oraz nie odniósł się do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz niektórych zarzutów podniesionych przez skarżącą i dlatego uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa oraz art. 7 i 77 kpa. Ponadto, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 3 § 1 ppsa polegające na wadliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji .
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 ppsa NSA zauważył, że stosownie do tego przepisu, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. NSA stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie WSA dokonał kontroli działalności administracji publicznej oraz zastosował środek określony w ustawie. Wskazany przepis mógłby zostać naruszony jedynie w sytuacji, w której sąd administracyjny nie rozpoznałby w ogóle skargi lub dokonałby jej oceny według innych kryteriów niż kryterium legalności.
NSA podkreślił, że skarga kasacyjna została wywiedziona od wyroku WSA, który uznał skargę wniesioną przez skarżącą za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję. Skarżąca akceptując samo rozstrzygnięcie, nie zgodziła się natomiast ze stanowiskiem Sądu odnośnie wydatków poniesionych po poinformowaniu skarżącej o odrzuceniu strategii projektu, podnosząc pominięcie wymienionych w petitum skargi kasacyjnej faktów i zarzutów. NSA stwierdził w związku z tym, że analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że chociaż przedmiotem zaskarżenia jest cały wyrok, to w istocie skarżąca zmierza do podważenia treści jego uzasadnienia.
NSA zauważył w związku z tym, że skarżąca niesłusznie zarzuciła WSA sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku w sposób naruszający art. 107 § 3 kpa, a w zakresie zawartej w nim oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, uchybienie art. 7 i 77 kpa, w sytuacji gdy wymienione przepisy odnoszą się do postępowania administracyjnego i są stosowane przez prowadzące je organy administracji publicznej, natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowią wzorzec kontroli legalności zaskarżonego aktu. Wobec tego wymienione przepisy kpa nie mogły być naruszone przez Sąd przy sporządzaniu uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
NSA stwierdził, że WSA uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania administracyjnego, a tym samym przyjął je za podstawę orzeczenia. Podnoszone przez skarżącą okoliczności, które nie zostały uwzględnione przez Sąd a dotyczyły wydatków poniesionych po dniu powiadomienia jej, że projekt nie został zakwalifikowany do dalszej realizacji, nie dotyczą sfery faktów, lecz prawa.
Zdaniem WSA, wszystkie wydatki, poniesione po 28 lutego 2013 r. były niekwalifikowalne. W ten sposób Sąd nie ocenił ustaleń faktycznych dokonanych przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju, lecz wykładnię i zastosowanie przez ten organ przepisów prawa materialnego. NSA stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom skarżącej WSA odniósł się do zarzutów odnoszących się do dokonywania wydatków poniesionych po 28 lutego 2013 r. zgodnie z § 28 ust. 2 umowy o dofinansowanie oraz naruszenia przez Instytucję Pośredniczącą § 26 ust. 3 pkt 2 tej umowy.
WSA w pełni podzielił stanowisko organu, zgodnie z którym wydatki poczynione po dacie poinformowania skarżącej o odrzuceniu strategii wdrażania projektu nie mogły być uznane za kwalifikowalne. NSA podkreślił, że w ocenie WSA, dzień poinformowania skarżącej o odrzuceniu strategii projektu uznać należy za moment, w którym zaprzestano realizacji projektu objętego umową o dofinansowanie. NSA podkreślił, że WSA zaznaczył, że z akt administracyjnych i ustaleń poczynionych przez organ wynika, że już co najmniej od momentu otrzymania pisma z [...] listopada 2012 r. skarżąca wiedziała o wątpliwościach dotyczących przygotowanej przez nią strategii projektu i musiała liczyć się z tym, że może nie dojść do realizacji kolejnego etapu projektu.
NSA wskazał w związku z tym, że mając na uwadze przedstawione stanowisko WSA należy podkreślić, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów, co nie stanowi o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 ppsa, gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do zarzutów, poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie.
NSA stwierdził natomiast, że za zasadny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej w zakresie nierozpoznania przez WSA zarzutu naruszenia przez Instytucję Pośredniczącą § 10 ust. 2 umowy o dofinansowanie, ponieważ Sąd w swych rozważaniach pominął podnoszone w odwołaniu i skardze okoliczności związane z naruszeniem przez IP określonych w umowie terminów na weryfikację składanych przez nią wniosków o płatność. Według skarżącej 7 spośród 11 wniosków o płatność było sprawdzonych z wyraźnym naruszeniem terminu wynikającego z umowy o dofinansowanie, czego konsekwencją było wydłużenie procedury zamknięcia projektu i generowanie kolejnych kosztów stałych.
NSA wskazał, że WSA uchylając zaskarżoną decyzję uznał za zasadne podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa i związanych z nimi przepisów prawa materialnego, w części odnoszącej się do kwalifikowalności wydatków poniesionych na wynagrodzenie dla rodziców i uczniów w ramach pracy grupy DiAP oraz koordynatorki projektu za okres od listopada 2012 r. do lutego 2013 r. Przy formułowaniu tej oceny pominął jednak kwestię nieterminowego, jak utrzymuje skarżąca, weryfikowania wniosków o płatność. W tym stanie rzeczy w ocenie NSA stanowisko WSA wymaga w związku z tym uzupełnienia poprzez stwierdzenie, że organ odwoławczy rozpatrując sprawę ponownie powinien także dokonać ustaleń faktycznych w zakresie przeprowadzania przez Instytucję Pośredniczącą weryfikacji wniosków o płatność w terminie wynikającym z § 10 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu i rozważyć, czy uchybienia w tym zakresie mogły mieć i miały wpływ na wydłużenie procedury zamknięcia projektu i generowanie kolejnych kosztów stałych, a w konsekwencji określenie kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu.
W tym stanie rzeczy NSA stwierdził, że zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest błędne w tym znaczeniu, że jest ono niepełne poprzez pominięcie zarzutu dotyczącego kwestii terminowego weryfikowania przez IP wniosków o płatność.
Oznacza to, że Minister rozpatrując sprawę ponownie będzie zobowiązany uwzględnić nie tylko ocenę prawną sformułowaną w zaskarżonym wyroku, ale również ocenę prawną dokonaną przez NSA a odnoszącą się do kwestii realizacji przez IP obowiązku wynikającego z umowy i wpływu ewentualnych naruszeń w tym zakresie na ustalenie kwoty dofinansowania, którą skarżąca ma zwrócić.
Rozpoznając sprawę ponownie Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] grudnia 2018 r. uchylił w całości decyzję Marszałka Województwa [...], z dnia [...] października 2014 r., wydaną na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 ufp w zw. z art. 104 § 1 kpa, a także w zw. z § 3 ust. 3 Porozumienia w sprawie realizacji komponentu regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki nr [...] zawartego w dniu [...] czerwca 2007 r. (z późn. zm.) pomiędzy Ministrem Rozwoju Regionalnego, a Samorządem Województwa [...] i orzekł zwrot kwoty 27.417,13 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia 25 czerwca 2013 r. do dnia zwrotu z wyłączeniem wskazanych w niej okresów czasu.
Minister wskazał, że w szczegółowym budżecie projektu strona zaplanowała następujące wydatki:
a) w ramach Zadania nr 1- Zarządzanie projektem:
poz. 1 Koordynator/ka Projektu - 1 etat, umowa o pracę (28 m-cy) - w kwocie 125 000 zł, tj:, 50 000 zł w 2012 r., 55 000zł w 2013 r. i 20 000 zł w 2014 r.:
poz. 2 Koordynator/ka Projektu - przerwa techniczna 1/4 etatu (2 m-ce) - w kwocie 7 500,00 zł, tj.5 000,00 zł w 2012 r., 2 500 zł w 2013 r.
w ramach Zadania nr 2 Diagnoza i Analiza Problemów:
poz. 16 - Zespoły ekspertów - 12 os. + 1 koreper (3 dni 2 x w m-cu) x 3 m-ce w kwocie 128 700 zł w 2012 r.
b) w ramach Zadania nr 9 Promocja projektu:
- poz. 95 - Obsługa strony www - usługa zlecona - w kwocie 2 700 zł.
Ponadto w ramach kosztów pośrednich strona rozliczała na podstawie faktycznie poniesionych wydatków (zgodnie z fakturami), m.in.:
- koszt za wynajem biura projektu i salki spotkań roboczych (czynsz + media) w łącznej kwocie 126 000 zł,
- koszt obsługi finansowej/kadry/płace - usługa zlecona w łącznej kwocie 28 000 zł,
- koszt usług telefonicznych w łącznej kwocie 14 000 zł.
Minister przypomniał, że na podstawie § 3a ust. 1 umowy o dofinansowanie, w ramach pierwszego etapu realizacji projektu strona zobowiązała się do przygotowania strategii wdrażania projektu innowacyjnego w terminie wskazanym we wniosku o dofinansowanie, tj. do końca sierpnia 2012 r. Strategia wdrażania projektu innowacyjnego podlegała akceptacji przez Instytucję Pośredniczącą (dalej: "IP") po jej uprzednim zaopiniowaniu przez sieć tematyczną.
W związku z przedłożeniem strategii wdrażania projektu do oceny Regionalnej Sieci Tematycznej, poinformowano stronę o konieczności wstrzymania procesu testowania produktu finalnego do czasu otrzymania opinii kuratorium oraz wyjaśnienia przez nią wątpliwości związanych z nabyciem przez nią praw autorskich do wykorzystanych w produkcie fragmentów wytworzonych przez osoby inne niż autorzy podręczników i ćwiczeń.
Pismem z [...] lutego 2013 r. (pismo doręczone stronie 28 lutego 2013 r.), po zasięgnięciu opinii Regionalnej Sieci Tematycznej oraz rozpatrzeniu wyjaśnień strony, poinformowano ją o odrzuceniu strategii wdrażania projektu innowacyjnego jako nie spełniającej wszystkich kryteriów określonych minimalnym wzorem strategii wdrażania projektu innowacyjnego testującego, uzasadniając, że jej realizacja nie zagwarantuje włączenia produktu do głównego nurtu polityki. Minister wskazał, że w okresie od marca do września 2013 r. wyjaśniano kwestie związane z wydatkami uznanymi za niekwalifikowalne oraz ustalano warunki umowy o przeniesieniu praw autorskich. Zgodnie bowiem z § 24 umowy o dofinansowanie strona zobowiązała się do zawarcia z IP odrębnej umowy przeniesienia autorskich praw majątkowych do utworów wytworzonych w toku projektu w ramach kwoty przyznanego dofinansowania, do czego wezwano ją pismem z [...] kwietnia 2013 r., w którym poinformowano, że konieczność podpisania ww. umowy zachodzi również w przypadku, gdy strategia wdrażania projektu nie zostanie zaakceptowana, a projekt nie będzie dalej realizowany. Strona wstrzymała decyzję o podpisaniu umowy w sprawie przeniesienia autorskich praw majątkowych do czasu zatwierdzenia przez IP wniosku o płatność końcową.
Pismem z [...] września 2013 r. IP rozwiązała umowę o dofinansowanie projektu na podstawie § 26 ust. 3 pkt 2 tejże umowy (tj. w trybie natychmiastowym), z uwagi na brak akceptacji strategii wdrażania projektu innowacyjnego. Jednocześnie strona została poinformowana o konieczności rozliczenia transzy otrzymanego dofinansowania.
Pismem z [...] września 2013 r., z uwagi na fakt niepodpisania umowy w sprawie przeniesienia autorskich praw majątkowych do utworów wytworzonych w ramach projektu IP poinformowała stronę o uznaniu wszystkich wydatków poniesionych w ramach realizacji I etapu projektu za niekwalifikowalne wskazując jednocześnie, że decyzja ta zostanie anulowana pod warunkiem podpisania przez stronę umowy w sprawie przeniesienia autorskich praw majątkowych, z zastrzeżeniem, że powyższe nie odnosi się do wydatków poniesionych po 28 lutego 2013 r. Ostatecznie [...] października 2013 r. strona złożyła wniosek o płatność końcową a [...] stycznia 2014 r., podpisała umowę w sprawie przeniesienia autorskich praw majątkowych do utworów wytworzonych w ramach projektu.
Minister przypomniał, że organ I instancji za kwalifikowalne w ramach projektu uznał wydatki poniesione w związku z realizacją projektu, dotyczące okresu od dnia 1 stycznia 2012 r. do 28 lutego 2013 r. i spełniające pozostałe warunki kwalifikowalności z Wytycznych. Za wydatki niespełniające pozostałych szczegółowych wytycznych kwalifikowalności uznano wydatki związane z zaangażowaniem uczniów i rodziców w prace grupy DiAP w wysokości 12 782,82 zł, wydatki związane z zaangażowaniem koordynatorki projektu w okresie od listopada 2012 r. do marca 2013 r. - w wysokości 20 381,48 zł oraz wydatki dotyczące usług zrealizowanych po odrzuceniu strategii w wysokości 7 035,65 zł.
Odnosząc się do stanowiska Instytucji Pośredniczącej i konfrontując je z zarzutami odwołania Minister podkreślił, że przystępując do realizacji projektu poprzez zawarcie umowy o dofinansowanie strona przyjęła na siebie zobowiązanie wynikające z zawartej umowy. Wskazał, że zgodnie z § 3 pkt 1 tejże umowy strona była zobowiązana do realizacji projektu w oparciu o wniosek o dofinansowanie, który stanowił jej integralną część (§ 33 ust. 2 pkt 1). Jednocześnie, zgodnie z § 3 ust. 4 ww. umowy przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu strona zobowiązana była do stosowania aktualnej wersji Wytycznych w tym podrozdziału 3.1 stanowiącego, że wszystkie wydatki w ramach PO KL są kwalifikowalne, o ile łącznie spełniają określone w nim warunki, które zostały przez Ministra przytoczone.
W pierwszej kolejności Minister odniósł się do oceny kwalifikowalności wydatków związanych z zaangażowaniem uczniów i rodziców w prace grupy DiAP (kwota 12 787,82 zł). Dokonując analizy treści wniosku w tym zakresie tj. wynagrodzenia dla 12 osób wchodzących w skład zespołu ekspertów (+1 korepera) w wysokości 128 700,00 zł Minister wskazał, że strona zobowiązała się do powołania zespołu konsultantów reprezentujących przedstawicieli z różnych grup społecznych i organizacji pracujących w jednym zespole (12 osób) oraz jeden koreper.
Do zespołu konsultantów zostali zrekrutowani/zaproszeni przedstawiciele wszystkich środowisk interesariuszy w tym 2 uczniów i 2 rodziców, którzy otrzymywali za udział w pracach wynagrodzenie na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
W ocenie Ministra wniosek o dofinansowanie w zakresie dotyczącym powołania i składu Zespołu Konsultantów nie został sformułowany w sposób jasny i niebudzący żadnych wątpliwości a biorąc pod uwagę okoliczność, że w szczegółowym budżecie projektu przewidziano, co zostało zaakceptowane, wynagrodzenie dla 12 jego członków będących ekspertami i korepera, prawidłowość wynagradzania członków tego zespołu powinna była być w sposób właściwy wyjaśniona przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Nadto uznał on, że szacowanie problemów uczniów i rodziców nie mogło się odbyć bez ich udziału.
Minister podkreślił, że zgodnie z § 3a umowy projekt miał być realizowany w kilku etapach, przy czym zaakceptowanie strategii wdrażania projektu umożliwiało realizację kolejnego etapu. W myśl powyższego uznać należy, że obie strony umowy w momencie jej zawierania musiały liczyć się z tym, że strategia realizacji projektu może nie zostać zaakceptowana, zatem IP mogła liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów związanych z pracami nad nią. W tym stanie rzeczy Minister uznał kwotę 12 787,82 zł za kwalifikowalną i niepodlegającą zwrotowi.
2. Wydatki związane z zaangażowaniem koordynatorki projektu (kwota 20 381,48 zł).
Minister odwołując się do umowy o pracę i kolejno zawartych z koordynatorką porozumień omówił zakres obowiązków koordynatorki i wskazał, że IP uznała za niekwalifikowalne wydatki w łącznej kwocie 20 381,48 zł, które strona rozliczyła we wniosku płatność nr [...].
Minister zauważył przy tym, że w ramach skarżonego projektu wydano także decyzję administracyjną znak: [...] z [...] października 2014 r., która dotyczy m.in. analogicznych wydatków związanych z wynagrodzeniem koordynatorki projektu rozliczonych w tym samym wniosku o płatność nr [...] w wysokości 15 286,09 zł.
Wskazał w związku z tym, że z powyższego wynika, że w obydwu decyzjach Marszałek zakwestionował wynagrodzenie koordynatorki projektu w łącznej wysokości 35 667,57 zł (20 381,48 zł + 15 286,09 zł) rozliczone we wniosku o płatność nr [...] za okres od 1 lipca 2013 r. do 30 września 2013 r. Dane dotyczące tych płatności objęte obydwoma decyzjami Instytucji Pośredniczącej Minister przedstawił w tabeli nr 1. Podkreślił, że zaskarżona decyzja IP w przedmiotowej sprawie dotyczy wydatków w łącznej wysokości 20 381,48 zł, które dotyczą wynagrodzenia koordynatorki projektu za miesiące kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2013 zł każde w wysokości 5 095,37 zł . Były to zatem wydatki dotyczące wynagrodzenia koordynatorki projektu innowacyjnego ponoszone już po odrzuceniu strategii wdrażania projektu innowacyjnego. Minister wskazał, że w jego ocenie słuszne jest stanowisko IP, która uznała, że zostały one poniesione w sprzeczności z zapisami umowy o dofinansowanie (§28 ust. 2) oraz Wytycznymi w zakresie wdrażania. Zgodnie z ww. dokumentami akceptacja przez IP strategii warunkowała przejście do drugiego etapu realizacji i tym samym warunkowała możliwość kontynuacji projektu.
Minister wskazał, że fakt odrzucenia strategii wdrażania projektu, spowodował, że wydatki na wynagrodzenie koordynatorki stały się po tym fakcie niekwalifikowalne, ponieważ zostały one poniesione z naruszeniem warunków kwalifikowalności z pkt. 1 lit a i b podrozdziału 3.1. Wytycznych.
3. Wydatki dotyczące usług zrealizowanych w ramach projektu po odrzuceniu strategii wdrażania, tj. za okres od marca 2013 r. (kwota 7 035,65 zł)
Minister wskazał odnosząc się do tych wydatków, że w okresie od marca do września 2013 r. wyjaśniano ze stroną kwestię kwalifikowalności wydatków poniesionych do końca lutego 2013 r. oraz ustalano z nią warunki umowy o przeniesieniu praw autorskich.
Odnosząc się do zarzutów strony, że w wyniku odrzucenia strategii z przekroczeniem o 4 miesiące terminu wskazanego w umowie o dofinansowanie (tj. 31 października 2012 r.) bez pisemnej zmiany umowy i wniosku o dofinansowanie, nie mogła ona rozliczyć wszystkich płatności do 30 listopada 2012 r., i musiała je ponosić w grudniu i następnych miesiącach, jak również braku rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym bezzwłocznie po odrzuceniu strategii (tj. [...] lutego 2013 r.) organ wskazał, że rzeczywiście umowa została rozwiązania dopiero pismem z dniem [...] września 2013 r. Minister podkreślił, że zgadza się w zakresie tych zarzutów ze stanowiskiem IP, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy rozwiązanie umowy o dofinansowanie w trybie § 26 przedmiotowej umowy natychmiast po odrzuceniu strategii wdrażania projektu, a przed dokonaniem zapłaty przez stronę za wszystkie wydatki poniesione w I etapie realizacji projektu uniemożliwiłoby jej otrzymanie kolejnych transz dofinansowania wskutek nierozliczenia przynajmniej 70% transz uprzednio otrzymanych.
Minister wyjaśnił w związku z tym, że na podstawie § 28 ust. 2 umowy o dofinansowanie, w przypadku rozwiązania umowy w trybie § 26 ust. 3 pkt 2 strona miała prawo do wydatkowania wyłącznie tej części otrzymanych transz dofinansowania, które odpowiadały prawidłowo zrealizowanej części projektu. Jednocześnie w myśl zapisów umowy o dofinansowanie projekt należy rozumieć jako prawidłowo zrealizowany, gdy wydatki w ramach zrealizowanej części projektu poniesione zostały w proporcjonalnej wysokości na zadanie odnoszące się do zarządzania projektem oraz jego zadania merytoryczne. Minister wskazał, że w jego ocenie fakt poinformowania strony o odrzuceniu strategii ([...] lutego 2013 r.) należy uznać za moment, w którym zaprzestano realizacji skarżonego projektu podlegającego dofinansowaniu. Za pozbawione sensu Minister uznał ponoszenie przez stronę w ramach projektu, zresztą na własne ryzyko, wydatków po dniu [...] lutego 2013 r., gdyż o ich niekwalifikowalności "z góry" decydowały zapisy umowy o dofinansowanie w zakresie określonym w § 3a oraz § 28 ust. 2, zaś o wątpliwościach co do przygotowywanej przez nią strategii projektu wiedziała już w listopadzie 2012 r. w związku z pismem z [...] listopada 2012 r.
Tym samym Minister za niezasadne uznał zarzuty, iż na skutek opóźnienia terminu rozwiązania umowy o dofinansowanie doszło do powstania dodatkowych kosztów w ramach zadania Zarządzenie projektem i kosztów stałych poniesionych przez stronę. Minister zauważył ponadto, że po odrzuceniu strategii strona nie realizowała już żadnych zadań merytorycznych w projekcie.
Minister w związku z wytycznymi NSA zawartymi w wyroku z 7 czerwca 2018 r. (sygn. akt I GSK 745/18) dokonał również ustaleń dotyczących realizacji przez IP obowiązku wynikającego z § 10 ust. 2 umowy.
W odniesieniu do tych kwestii na podstawie zgromadzonego w aktach materiału dowodowego zgodził się ze stroną, że IP nie przestrzegała zapisów umowy o dofinasowanie (§ 10 ust. 2) w zakresie obowiązku weryfikacji formalno-rachunkowej i merytorycznej wniosków o płatność w terminie do 20 dni roboczych od zakończenia okresu rozliczeniowego, co powoduje, że gdyby IP zatwierdzała wnioski o płatność zgodnie z terminem wynikającym z umowy o dofinansowanie i tym samym przekazywała wcześniej transze zaliczek, to wydatki związane z realizacją I części projektu mogły zostać rozliczone wcześniej.
Tym niemniej Minister wskazał, że jakkolwiek IP naruszyła przepisy dotyczące terminów na weryfikację wniosków o płatność (20 dni roboczych), to jednak nie miały one wpływu na ustalenie kwoty dofinansowania, którą strona ma zwrócić. Wynika to z faktu, iż wszystkie wydatki dotyczące I części realizacji projektu, które zostały poniesione zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie oraz spełniają warunki kwalifikowalności wskazane w Wytycznych zostały uznane ostatecznie za kwalifikowalne.
Natomiast koszty stałe oraz koszty na Zadanie Zarządzanie projektem poniesione po [...] lutego 2013 r. są kosztami, które nie są związane z realizacją części dotyczącej strategii wdrażania projektu innowacyjnego, a zatem są to koszty niekwalifikowalne i podlegające zwrotowi. Na ich poniesienie nie miały wpływu opóźnienia IP w weryfikacji wniosków o płatność.
Tym samym za niekwalifikowalne, bo poniesione z naruszeniem warunków kwalifikowalności z pkt. 1 lit. a i b podrozdziału 3.1 Wytycznych Minister uznał rozliczone w ramach projektu koszty poniesione przez stronę na koszt obsługi strony internetowej za okres od 1 marca do 15 lipca 2013 r. w kwocie 450 zł, koszt wynajmu biura i sali w kwocie 1 018,46 zł, koszt obsługi finansowej /kadry/płace za okres marzec - lipiec 2013 r. w kwocie 1 999,98 zł, koszt abonamentu telefonicznego w kwocie 567,24 zł – w łącznej wysokości w łącznej kwocie 7 035,65 zł.
Minister wskazał, że naruszenie Wytycznych, do których stosowania strona zobowiązała się na mocy § 3 ust. 4 umowy o dofinansowanie projektu, stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 ufp, tj. procedur określonych w umowie międzynarodowej lub innych procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ufp. Na tej podstawie wydatki dotyczące usług zrealizowanych w ramach projektu po odrzuceniu strategii wdrażania podlegają zwrotowi zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp. Tym samym kwota 27 417,13 zł podlega zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu. Minister wskazał przy tym odwołując się do powołanych przepisów ufp i Op za jakie okresy czasu w toku postępowania strona nie musi naliczać odsetek.
Od decyzji Ministra strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego - art. 207 ust. 12 w związku z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, na skutek nieuzasadnionego przyjęcia, że w okolicznościach zaistniałego stanu faktycznego wystąpiły przesłanki materialno-prawne do wydania decyzji określającej zaskarżoną kwotę środków przypadających do zwrotu, tj. że środki przeznaczone na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich przeznaczone na realizację I etapu projektu - działanie – Zarządzanie projektem zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych tj. z naruszeniem przepisów dotyczących zasad wydatkowania środków określonych w umowie o dofinansowanie projektu oraz wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL;
2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt.l lit.c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), a konkretnie naruszenie art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa i art. 138 § 1 pkt 2 kpa , polegające na:
1. braku należytej staranności, wnikliwości przy rozpatrzeniu sprawy, niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu przez IZ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło instytucję zarządzającą do sprzecznych istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału, skutkiem czego było:
a. przyjęcie bezpodstawnej tezy przez IZ, iż naruszenia przez IP procedury, tj. nie przestrzegania zapisów umowy o dofinansowanie (§10 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu) w zakresie weryfikacji formalno-rachunkowej i merytorycznej wniosku o płatność, w terminie do 20 dni roboczych od daty ich otrzymania, nie miało wpływu na wydłużenie procedury zamknięcia projektu i generowanie kolejnych kosztów stałych w projekcie w zakresie części 1 projektu - zadania zarządzanie projektem. Podkreślić należy, że wszystkie sporne wydatki związane były w sposób bezpośredni z pierwszą prawidłowo zrealizowaną częścią projektu, a więc należy je uznać za kwalifikowane jako wydatki związane z prawidłowo zrealizowaną częścią projektu.
Dotrzymanie warunków umowy przez IP umożliwiłoby skarżącemu dokonanie wszystkich płatności w ramach projektu do [...] listopada 2012 r. i wykazanie wszystkich wydatków we wniosku o płatność nr [...], który to wniosek byłby końcowym wnioskiem o płatność. W związku z powyższym, wszystkie wydatki poniesione przez skarżącego po okresie odrzucenia strategii, a więc [...] lutego 2013 r. nie wystąpiłyby.
b. pominięcie przez IZ faktu, iż we wniosku o dofinansowanie projektu - str 9 i 10 "3.5" wskazane zostały zadania koordynatora projektu, który w zakresie swoich zadań miał zarządzanie całością projektu i zasobami - w tym finansowymi. Koordynator zobowiązany był do nadzoru sprawozdawczość, bieżącego monitoring i działania, dbania o kontakty z IP, przekazywanie wniosków o płatność i sprawozdawczość PEFS. Zarządzanie ryzykiem w projekcie, wobec powyższego jednym z głównych zadań koordynatora była kwestia rozliczania wniosków o płatność, nadzór nad przekazywaniem uzyskanych transz dofinansowania w formie wynagrodzenia uczestnikom projektu i stały kontakt z IP. Wobec powyższego wszystkie działania podejmowane po okresie odrzucenia strategii były umocowane we wniosku o dofinansowanie projektu, umowie o dofinansowanie, budżecie projektu, związane były z realizacją zaakceptowanego do rozliczeń 1 etapu projektu i zgodnie z § 28 ust 2 umowy o dofinansowanie, winny zostać uznane za wydatki kwalifikowane.
c. pominięcie przez IZ faktu, iż we wniosku o dofinansowanie projektu - str 9 i 10 "3.5" wskazane zostały zadania asystenta projektu, który w zakresie swoich zadań miał logistykę, prowadzenie biura, materiały na stronę www., archiwizację dokumentacji i baz danych, prowadzenie kancelarii i administrowanie, sprawy bieżące. Skarżący, po odrzuceniu strategii z własnej inicjatywy zastosował drastyczny system redukcji kosztów w poszczególnych zadaniach, zwłaszcza w obszarze zarządzania projektem, dbając o zasadę racjonalnego gospodarowania środkami zgodnie z zasadą nakład/rezultat. Uzyskane tą drogą oszczędności wyniosły 86 425,73 zł na przestrzeni 11 miesięcy, tj. od 1 listopada 2012 do 30 września 2013 r. (do dnia rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu) w tym rozwiązał umowę umowę z Asystentem Projektu a jego zadania przejęła Koordynatorka Projektu. Wobec powyższego wszystkie działania podejmowane po okresie odrzucenia strategii były umocowane we wniosku o dofinansowanie projektu, umowie o dofinansowanie, budżecie projektu, związane były z realizacją zaakceptowanego do rozliczeń 1 etapu projektu i zgodnie z § 28 ust 2 umowy o dofinansowanie, winny zostać uznane za wydatki kwalifikowane.
d. pominięcie przez IZ faktu, iż we wniosku o dofinansowanie projektu - str 9 i 10 "3.5" wskazany został podwykonawca - obsługa księgowa, kadry i płace. Wobec powyższego IZ nie uwzględniła, że niezbędnymi kosztami związanymi z realizacją projektu były więc koszty usługi związanej z obsługą księgową, finansową, kadrowo- płacową i zus-owską prowadzonego projektu zgodnie z zawartą umową pomiędzy firmą G. Sp. z o. o. a skarżącym, obowiązującej aż do momentu rozwiązania umowy o dofinansowanie, co nastąpiło dnia [...] września 2013 r. Pomimo, że skarżący nie jest objęty obowiązkiem prowadzenia pełnej księgowości, to zgodnie z obowiązującymi przepisami zachodziła konieczność prowadzenia odrębnej księgi rachunkowej do każdego realizowanego projektu, w związku z czym umowa z firmą księgową nie mogła być rozwiązana w terminie wcześniejszym, niż całkowite ustanie realizacji projektu, przez co należy rozumieć ustanie obiegu dokumentów księgowych, finansowych i zus-owskich oraz naliczania i opłat należności do US i ZUS aż do momentu zwrotu niewykorzystanych środków, co nastąpiło [...].10.2013 r. Wobec powyższego wszystkie działania podejmowane po okresie odrzucenia strategii były umocowane we wniosku o dofinansowanie projektu, umowie o dofinansowanie, budżecie projektu, związane były z realizacją zaakceptowanego do rozliczeń 1 etapu projektu i zgodnie z § 28 ust 2 umowy o dofinansowanie, winny zostać uznane za wydatki kwalifikowane.
e. pominięcie przez IZ faktu, iż w przypadku zamknięcia biura, rozwiązania umowy na obsługę księgową i likwidacji stanowiska koordynatora projektu, po terminie odrzucenia strategii, wystąpił by brak podstaw prawnych i faktycznych umożliwiający rozliczenie projektu zgodnie z umową o dofinansowanie jak i wnioskiem o dofinansowanie projektu.
f. pominięcie przez IZ faktu, iż IP naruszyła § 26 ust.3 pkt 2 łączącej strony umowy, gdyż zobowiązana była dokonać rozwiązania umowy o dofinansowanie w trybie natychmiastowym, a więc automatycznie po odrzuceniu strategii. W takiej sytuacji skarżący nie byłby zobowiązany ponosić dodatkowych kosztów na obsługę strony internetowej w ramach zadania promocja projektu do czego zobowiązywała go umowa o dofinansowanie. W przedmiotowej sprawie, IP rozwiązała ze skarżącym umowę po siedmiu miesiącach od zaistnienia zdarzenia skutkującego powstaniem przesłanki jej rozwiązania w dniu [...] września 2013 r. (data wpłynięcia pisma zawiadamiającego o natychmiastowym rozwiązaniu umowy o dofinansowanie projektu), co wydłużyło okres trwania projektu, a zarazem, pomimo wprowadzenia licznych oszczędności ze strony skarżącego, generowało koszty związane z ponoszeniem wydatków na zadanie 1 – Zarządzanie projektem.
g. bezpodstawne scedowanie odpowiedzialności przez IZ na skarżącego z tytułu naruszenia przez IP procedur, tj. nie przestrzegania zapisów umowy o dofinansowanie (§10 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu) oraz nierozwiązania przez IP umowy o dofinansowanie projektu w trybie natychmiastowym.
h. błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie kwoty zakwestionowanej do zwrotu z uwagi na fakt. iż z treści uzasadnienia decyzji wynika, że IZ zakwestionowało, po dniu 28 lutego 2013 r,, wynagrodzenie koordynatorki projektu w kwocie 20381,48 zł, koszt obsługi strony internetowej w kwocie 450 zł, koszt wynajmu biura w kwocie 1018,46 zł., koszt obsługi finansowej w kwocie 1999,98 zł, koszt abonamentu telefonicznego w kwocie 567,24 zł, co daje łączną kwotę 24.417,16 a nie jak domaga się IZ w sentencji decyzji kwoty 27.417,13 zł.
3) przepisów postępowania, a konkretnie art. 8 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, bądź ich brak, co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności:
- lakoniczne i nielogiczne uzasadnienie braku przesłanek do zatwierdzenia przez IZ spornych wydatków poniesionych na 1 etap projektu oraz pominięcie wielu istotnych faktów z zebranego w sprawie materiału dowodowego i wybiórcza ich analiza na potrzeby udowodnienia z góry przyjętej tezy w sytuacji, w której w przedmiotowym stanie faktycznym zaistniały przesłanki do dokonania zatwierdzenia poniesionych wydatków na podstawie wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach PO KL oraz łączącej strony umowy;
4/ z ostrożności procesowej zarzucam również naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art.145 §1 pkt.l lit.a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), a konkretnie:
- przepisów prawa materialnego - art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, art. 70 ust. 1 lit. b oraz art. 98 ust. 1 i ust. 2 i art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez brak odniesienia się do definicji nieprawidłowości w niniejszej sprawie.
5/ naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy - art.145 §1 pkt.l lit.c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), a konkretnie naruszenie art. 7 kpa oraz art. 77 §1 kpa i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 2 pkt. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, na skutek braku należytej wnikliwości i staranności przy rozpatrzeniu i ocenie stanu faktycznego, skutkiem czego był błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę wydania decyzji, a polegający na braku analizy, czy stwierdzona przez IZ nieprawidłowość w przedmiotowym stanie faktycznym miała jakikolwiek wpływ na powstanie szkody bądź możliwość jej powstania w budżecie ogólnym Unii Europejskiej, w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego, tym samym, nie wskazano podstaw prawnych do mechanicznego wydania decyzji dotyczącej zwrotu środków. Wskazując na powyższe, wnoszę o:
6/ naruszenie przepisów postępowania, a konkretnie art. 8 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, bądź ich brak. co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności:
1. niewyjaśnienie jakie przepisy prawa wspólnotowego, zostały naruszone w stopniu uzasadniającym wydanie decyzji dotyczącej zwrotu dofinansowania;
2. brak jest w zaskarżonej decyzji analizy, czy stwierdzone uchybienia miały bądź mogły mieć jakikolwiek szkodliwy wpływ na budżet ogólny Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego w kontekście
3. definicji nieprawidłowości zawartej w art. 2 pkt. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r.
W związku z powyższym wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej części decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju Nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 r oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumentację przemawiającą w jej ocenie za zasadnością postawionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że sprawa zwrotu dofinansowania przez stronę była już przedmiotem rozpoznania przez WSA, który wyrokiem z 4 grudnia 2015 r. V SA/Wa uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] lutego 2015 r. nr [...]. Od wyroku tego Minister złożył skargę kasacyjną,, która wyrokiem NSA z 7 czerwca 2018 r. I GSK 745/18 została oddalona z odpowiednimi wskazaniami co do dalszego postępowania przez ten organ. W tym stanie rzeczy odwołując się do treści art. 193 ppsa należy wskazać, że odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed NSA ma art. 153 ppsa.
Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działania, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W przypadku gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ppsa in fine, sformułowana przez ten Sąd ocena prawna zastępuje (lub uzupełnia) taką ocenę wyrażoną przez Sąd pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy w rozpoznawanej sprawie oznacza to, że Minister Rozwoju rozpatrując sprawę ponownie był zobowiązany uwzględnić nie tylko ocenę prawną sformułowaną w wyroku WSA, ale również ocenę prawną dokonaną przez NSA.
Obowiązkiem WSA przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest zatem dokonanie oceny czy organ wypełnił wskazania Sądów i ocena decyzji pod kątem jej prawidłowości.
Dokonując oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Sąd stwierdza, że przedmiotem sporu w sprawie, jest prawidłowość uznania przez organ, że doszło do dokonania przez stronę niekwalifikowalnych wydatków w kwocie 27.417,13 zł, ponieważ zostały one poczynione po dacie 28 lutego 2013 r. czyli po dacie odrzucenia strategii wdrażania projektu innowacyjnego, z czym strona się nie zgadza dowodząc, że wydatki te są ściśle powiązane z częścią I projektu, która została zrealizowana prawidłowo.
Odnosząc się do tej kwestii Sąd uznaje, że stanowisko organu jest prawidłowe. Nie ulega wątpliwości, że kwestionowane wydatki dotyczą kwoty 20.381,48 zł tj. kwoty stanowiącej wynagrodzenie koordynatorki projektu za okres marzec-lipiec 2013r. w ramach zadania Zarządzanie projektem oraz wydatki stałe poniesione w tym okresie, szczegółowo wskazane w decyzji na str. 24-25 w łącznej kwocie 7.035,65 zł. Zaznaczenia przy tym wymaga, że kwoty te pozostają w tej samej wysokości w jakiej zostały wskazane w decyzji Instytucji Pośredniczącej, z tym zastrzeżeniem, że w decyzji tej popełniono błąd co do okresu za jaki należna była kwota wynagrodzenia koordynatorki, który określany był na miesiące listopad 2012 – marzec 2013, co było następnie powielane w toku dalszego procedowania w sprawie. Należy przy tym zaznaczyć, że WSA w uzasadnieniu swojego wyroku z 4 grudnia 2015 r. V SA/Wa 2217/15 zauważył tę nieprawidłowość wskazując, że zarówno w tej sprawie jak i sprawie V SA/Wa 2210/15 zakwestionowano wynagrodzenie koordynatorki za ten sam okres listopad 2012-marzec 2013 w łącznej kwocie 35.667,57 zł, która jest kwotą wyższą niż należna za ten okres (25.000zł), pomijając fakt, że organ nietrafnie zdaniem Sądu wskazywał na to, że za cały ten okres koordynatorka powinna otrzymać 50% należnej jej kwoty.
Okoliczność ta została wyjaśniona przez Ministra w zaskarżonej decyzji, który wskazał, że wynagrodzenie koordynatorki za okres listopad 2012-marzec 2013, którego dotyczy decyzja IP z [...] października 2014 r. nr [...] (której dotyczył wyrok w sprawie V SA/Wa 2210/15 – dop. Sądu) wynosiło 15.286,09 zł. Natomiast wynagrodzenie koordynatorki w kwocie 20.381,48 zł, którego dotyczy przedmiotowa sprawa, dotyczyło okresu kwiecień-lipiec 2013 r., i było ono przedmiotem decyzji IP z [...] października 2014 r. nr [...]. Obydwie te kwoty jak stwierdził Minister zostały rozliczone we wniosku o płatność nr [...] co szczegółowo zostało przedstawione w tabeli nr 1. Wyjaśniając ponadto w tym miejscu kwestię kosztów ogólnych w łącznej kwocie 7.035,65 zł należy wskazać, że przedstawiając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji części składowe tej kwoty Minister m.in. jako koszty obsługi finansowej wskazał kwotę 1.999,98 zł, mimo, że w decyzji I instancji kwota ta wskazana była w wysokości 4.999,98 zł, która to kwota wraz z pozostałymi kwotami składa się na kwotę 7.035,65 zł. Uznając błąd dotyczący wskazania kwoty 1.999,98 zł za oczywistą pomyłkę Minister w postanowieniu z [...] lutego 2019 r. dokonał sprostowania uzasadnienia swojej decyzji w tej części.
W tym stanie rzeczy Sąd uznaje skargę w zakresie w jakim dotyczy tej kwestii tj. w pkt 2 pkt 1 lit. h (numeracja Sądu) dotyczącej błędu w zakresie ustaleń faktycznych w odniesieniu do kwoty określonej do zwrotu uznaje za nieuzasadnioną.
Nadto mając na względzie powyższe uściślenia wynikające z zaskarżonej decyzji a odnoszące się do jej stanu faktycznego w pierwszym rzędzie Sąd wskazuje, że uznaje stan faktyczny sprawy za prawidłowo ustalony przez organ i czyni go przedmiotem własnych ustaleń.
Odnosząc się w dalszym ciągu do stanowiska strony wyrażonego w skardze Sąd stwierdza, że biorąc pod uwagę sposób sformułowania skargi, w którym zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (braku podstaw do ich zastosowania w świetle stanu faktycznego sprawy), są ściśle związane z treścią zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w pierwszym rzędzie konieczne jest odniesienie się do zarzutów wskazanych w pkt. 1 i 4 skargi, które dotyczą naruszenia art. 207 ust. 12 w zw. z art. 207 ust.1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych oraz art. 70 ust.1 lit.b i art. 98 ust.1 i ust. 2 oraz art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 , art. 26 ust.1 pkt 15 i 15 a ustawy z 6 grudnia o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 poz.712 ze zm. dalej - uzppr).
W związku z treścią wyżej wskazanych zarzutów podnieść należy, że kwestia zasadności zastosowania w przedmiotowej sprawie do wydatków niekwalifikowanych treści art. 207 ust.1 pkt 2 została przesądzona przez WSA w wyroku z 4 grudnia 2015 r., czym Sąd jest związany. Niezależnie od tego argumenty podniesione w kwestii możliwości zastosowania w stanie faktycznym sprawy kwestionowanego przepisu art. 207 ust.1 pkt 2 i art. 184 ufp Sąd w pełni podziela a zarzuty sformułowane w pkt 1 i 4 skargi uznaje za bezzasadne.
Tym niemniej przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Spójności oraz Funduszu Spójności oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L.2006.210.25 ze zm.; zwane dalej: "rozporządzeniem Rady (WE) nr 1083/2006"), instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za: a) zapewnienie, że operacje są wybierane zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji, b) weryfikacje, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi (...).
Treść art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006, stanowi, że państwa członkowskie są odpowiedzialne za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę, w szczególności za pomocą następujących działań:
a) zapewnienia, że systemy zarządzania i kontroli programów operacyjnych są ustanowione zgodnie z art. 58-62 i że funkcjonują skutecznie;
b) zapobiegania, wykrywania i korygowania nieprawidłowości oraz odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności w stosownych przypadkach. Państwa członkowskie zgłaszają te nieprawidłowości Komisji i informują Komisję na bieżąco o przebiegu postępowań administracyjnych i prawnych.
W przypadku braku możliwości odzyskania kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom, państwa członkowskie odpowiadają za zwrot utraconych kwot do budżetu ogólnego UE, jeżeli zostanie stwierdzone, że straty powstały z jego winy lub w wyniku niedbalstwa z jego strony (art. 70 ust. 2).
Przepisy tego rozporządzenia regulują także zasady odzyskiwania środków wypłaconych z funduszy Unijnych, w tym także kwestie korekt finansowych, do których dokonywania zobowiązane są państwa członkowskie (art. 98).
W myśl art. 98 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006, państwa członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji, lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych.
Zgodnie zaś z ust. 2 państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze.
W rozporządzeniu nr 1083/2006 w art. 2 pkt 7 zdefiniowane zostało pojęcie "nieprawidłowość", które oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.
Należy wskazać, że zarówno Komisja Europejska jak i TSUE przyjmują szeroką wykładnię przesłanki naruszenia prawa wspólnotowego, które to stanowisko znajduje odzwierciedlenie w doktrynie jak również orzecznictwie sądów administracyjnych, a z którego wynika, że za nieprawidłowość należy uznać zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego (por. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2017 r., V Sa/Wa 1925/16, z 18 stycznia 2018 r. V Sa/Wa 1071/17, wyroki NSA: z 4 kwietnia 2016 r. II GSK 5056/16, z 18 stycznia 2017 r. II GSK 342/16 – wszystkie wyroki dostępne pod WWW.nsa.gov.pl>baza danych). Oznacza to, że do popełnienia nieprawidłowości, w świetle art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii, przyjęty w obszarach nieuregulowanych prawem unijnym lub ustanawiający wymogi bardziej rygorystyczne od tych, które wynikają z przepisów prawa Unii.
Dlatego też zarówno wykrycie naruszenia prawa Unii Europejskiej, jak też naruszenia prawa krajowego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego stanowi nieprawidłowość, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 i powoduje obowiązek odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo, w tym nałożenia korekty finansowej (art. 98).
Należy podkreślić, że kwestie związane z realizacją projektów i ich finansowaniem oraz odzyskiwaniem nienależnie pobranych kwot normuje również prawo krajowe. Wskazać w związku z tym należy, że zgodnie z art. 25 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada instytucja zarządzająca, którą jest odpowiednio minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego lub zarząd województwa. Zadania instytucji zarządzającej zostały określone m.in. w art. 26 ust. 1 tej ustawy, który wymienia w szczególności: wypełnianie obowiązków wynikających z art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (...); zawieranie z beneficjentami umów o dofinansowanie projektu lub podejmowanie decyzji, o której mowa w art. 28 ust. 2; określenie kryteriów kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach programu operacyjnego; określenie poziomu dofinansowania projektu, jako procentu wydatków objętych dofinansowaniem; określenie systemu realizacji programu operacyjnego; zarządzanie środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu operacyjnego, pochodzącymi z budżetu państwa, budżetu województwa lub ze źródeł zagranicznych; dokonywanie płatności ze środków programu operacyjnego na rzecz beneficjentów; prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów; odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych; ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 (pkt 15a ustawy).
W myśl art. 30 ust. 1 uzppr, umowa o dofinansowanie stanowi podstawę dofinansowania projektu. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane - art. 30 ust. 2.
Odnosząc się do zasadniczej kwestii spornej w sprawie, czyli istnienia przesłanki zwrotu części dofinansowania na realizację projektu, wskazać trzeba, że jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.
Stosownie zaś do art. 207 ust. 8 u.f.p., w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do:
1) zwrotu środków lub
2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
Zgodnie z art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych, po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej (...) wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2.
Jak trafnie wskazał WSA w poprzednim wyroku z 4 grudnia 2015 r. V SA/Wa 2217/15 dotyczącym pierwotnie przedmiotowej sprawy, naruszenie procedur przy wykorzystaniu środków, o którym mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych dotyczy przede wszystkim procedur wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu (por. Ludmiła Lipiec – Warzecha, Komentarz do art. 207 ustawy o finansach publicznych, Lex Omega), ale również procedur określonych w Wytycznych Instytucji Zarządzających (np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 336/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę za trafne uznaje stanowisko, zgodnie z którym procedury określone w umowie o dofinansowanie oraz w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, stanowią szczególną regulację stanowiącą, jak otrzymane środki mają być wydatkowane, aby uznać je za tzw. koszty kwalifikowalne realizacji projektu. Należy uznać, że zapisy te, stanowiąc o sposobie wydatkowania środków pieniężnych, są rodzajem swoistej procedury wiążącej strony umowy dotyczącej wykorzystania tych środków. W sytuacji zatem, gdy postanowienia umowy o dofinansowanie oraz innych aktów ustanowionych przez instytucję zarządzającą w ramach realizacji programu operacyjnego uzależniają zastosowanie sankcji uznania wydatków za niekwalifikowalne od stosowania między innymi Wytycznych to należało przyjąć, że w razie stwierdzenia naruszenia Wytycznych dochodzi do naruszenia procedur, uzasadniającego zastosowanie m.in. art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych.
Tak więc, również dokonanie wydatku niezgodnego z Wytycznymi, a w konsekwencji stanowiącego naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, uznać należy za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że prawidłowość uznania przez organ czy zasadne jest domaganie się zwrotu części środków od strony należy ocenić w świetle okoliczności faktycznych sprawy przez pryzmat treści umowy o dofinansowanie z [...] grudnia 2011 r. Zapisy tej umowy w sposób jednoznaczny wskazują, że skarżąca z mocy § 3 ust. 4 umowy zobowiązała się do stosowania przy wydatkowaniu środków aktualnie obowiązującej treści Wytycznych, o których mowa w § 3 ust. 2 oraz § 1 ust. 5 umowy.
Wobec powyższego, ewentualne naruszenie przez skarżącą Wytycznych obligowało organ do podjęcia czynności mających na celu zwrot nieprawidłowo wydatkowanych kwot, ponieważ wydatki takie uznać należy za powodujące szkodę w budżecie Unii Europejskiej. W przedmiotowej sprawie organ uznał w zaskarżonej decyzji, że skarżąca niezgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie (§ 28 ust.2 oraz Wytyczne w zakresie wdrażania) poniosła wydatki po odrzuceniu strategii wdrażania tj. po dniu 28 lutego 2013 r., które nie dotyczyły I etapu projektu, co spowodowało nałożenie na nią obowiązku zwrotu wskazanych w decyzji kwot.
Zaznaczyć przy tym należy, że nakazanie zwrotu dotyczyło konkretnych wydatków, które w ocenie organu w sytuacji braku kontynuowania projektu, nie mogły być już ponoszone stanowiąc wydatki niekwalifikowalne i będąc zarazem konkretną szkodą a nie szkodą potencjalną.
Tym samym zwrot kwoty określonej w zaskarżonej decyzji będącej wymierną szkodą, stanowi zwrot niekwalifikowanych wydatków. Sąd zgadza się z organem, że skarżąca miała prawo wyłącznie do wydatkowania tej części transz dofinansowania, które odpowiadały prawidłowo zrealizowanej części projektu ( § 3a pkt 1,§ 28 ust. 2 umowy o dofinansowanie), zatem koszty inne niż związane z realizacją tej części projektu, nie mogły być uznane za kwalifikowalne. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że zakwestionowane koszty przeznaczone na wynagrodzenie koordynatorki (od kwietnia do lipca 2013 r.) i wydatki stanowiące koszty stałe poczynając od marca 2013 r., były konsekwencją braku rozwiązania umowy o dofinansowanie już w grudniu 2012r. ponieważ koszty po tym okresie nie powstałyby.
Należy zgodzić się z organem a stanowisko takie wyraził też Sąd w poprzednim wyroku z 4 grudnia 2015 r., że kwestia braku wcześniejszego, natychmiastowego rozwiązania umowy o dofinansowanie, pozostaje bez znaczenia dla realizowania przez skarżącą zakwestionowanych wydatków, ponieważ wiedziała ona, że istnieje możliwość braku aprobaty dla opracowanej strategii wdrażania już w listopadzie 2012r. Tym bardziej więc ponoszenie zakwestionowanych wydatków od daty jednoznacznego poinformowania skarżącej o odrzuceniu strategii, jest niezrozumiałe i musi być uznane za czynione na jej ryzyko. Sąd uznaje także, że natychmiastowe rozwiązanie umowy w grudniu 2012 r., nie pozwoliłoby na wypłacanie kolejnych transz dofinansowania, ponieważ brak byłoby podstaw do zatwierdzenia już poniesionych wydatków, w wysokości co najmniej 70%, o czym stanowi § 9 ust. 2 umowy. Niezależnie od tego trudno zrozumieć stanowisko skarżącej co do tego, że rozwiązanie umowy w grudniu 2012 r., nie generowałoby dalszych wydatków w sytuacji, w której zarzuca jednocześnie, że Instytucja Pośrednicząca przez brak rozliczania wydatków poniesionych w I etapie realizacji projektu i naruszenie § 10 ust. 2 umowy, ponosi odpowiedzialność nie tylko za wydatki wprost związane z tym etapem do czasu ostatecznego poinformowania skarżącej o odrzuceniu strategii jego wdrożenia ale i za dalszy okres poczynając od marca 2013 r.
Nie można zgodzić się ze skarżącą co do tego, że poniesione wydatki były nierozerwalnie związane z I etapem projektu ponieważ po odrzuceniu strategii wdrożenia projektu skarżąca, nie realizowała już żadnych zadań merytorycznych, związanych z projektem, zatem brak jest podstaw do uznania za niezbędne pracę koordynatorki zatrudnianej do Zarządzania projektem, zwłaszcza, że tak naprawdę główne i w zasadzie jedyne czynności skarżącej w tym czasie, dotyczyły składania wniosków o płatność, w tym wniosków korygujących, które z założenia w związku z treścią umowy ( § 28 ust.2), mogły dotyczyć tylko tych transz dofinansowania, które zostały poniesione w ramach prawidłowo zrealizowanej części projektu.
W odniesieniu do tej kwestii należy wskazać, że zgodnie z § 3a umowy, projekt miał być realizowany w kilku etapach, przy czym dopiero zaakceptowanie strategii wdrażania projektu uruchamiało realizację kolejnego etapu projektu, w związku z czym obie strony umowy w momencie jej zawierania liczyły się z tym, że strategia realizacji projektu może nie być zaakceptowana.
Należy wskazać w związku z tym także, że wbrew zarzutom skargi ( str.8) trudno zrozumieć jaki związek z I etapem projektu w sytuacji braku możliwości jego kontynuacji, miały zakwestionowane wydatki zarówno w zakresie wynagrodzenia koordynatorki jak również ponoszenia kosztów strony internetowej, abonamentu telefonicznego, wynajmu pomieszczenia biurowego, czy też biura rachunkowego i jaki związek wydatki te miały z opóźnieniem rozliczania wniosków o płatność, które to uchybienie IP, co przyznał Minister miało miejsce.
Okoliczność ta tj. naruszenie § 10 ust. 2 umowy o dofinansowanie, nie może jednak zostać uznana za mającą wpływ na zakwestionowane wydatki, których rodzaj i czas ich poniesienia nie ma związku z opracowaniem strategii wdrożenia. Nie ma znaczenia w związku z tym okoliczność jakie obowiązki spoczywały na koordynatorce projektu, czy też Biurze rachunkowym ponieważ, de facto nie były one konieczne do wykonywania po 28 lutego 2013 r., w świetle tego, że praktycznie jedynym działaniem po tej dacie było złożenie korekty do wniosku o płatność nr 5 i wniosku nr 6 i 7, przy czym te dwa ostatnie wnioski były składane za okresy po 1 marca 2013 r. Nie można zapominać w tej sytuacji o tym, że środki dofinansowania są środkami publicznymi zatem muszą być wydatkowane w sposób celowy i oszczędny. Należy uznać w świetle okoliczności faktycznych sprawy, że organ miał obowiązek wydać decyzję o zwrocie kwot wydatków uznanych za niekwalifikowalne i jakkolwiek w uzasadnieniu decyzji nie odwołał się wprost do pojęcia nieprawidłowości, o których mowa w art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, to jednak Minister jednoznacznie wyjaśniał w uzasadnieniu swojej decyzji, że zakwestionowane przez niego wydatki dokonane zostały przez skarżącą z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, wskazując, że pod pojęciem owych procedur rozumieć należy umowę jak również procedury określone w wytycznych instytucji zarządzającej.
Minister wyjaśnił więc wbrew zarzutom skargi podstawę prawną decyzji o zwrocie wskazując na przepisy stanowiące procedury o jakich mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych. W związku z powyższym Sąd za nietrafny uznał zarzut skargi wskazany w jej pkt 5.
Sąd jest zdania, że organ w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał jego właściwej oceny. Strona skarżąca zarzucając w skardze w pkt 2 brak należytej wnikliwości, staranności organu przy rozpatrywaniu sprawy, co znalazło rozwinięcie w jego podpunktach, w rzeczywistości zdaniem Sądu, nie wskazała na czym polegają konkretnie te uchybienia, a jedynie przedstawiła zastrzeżenia do decyzji organu, które są w istocie brakiem zgody na ocenę zebranego materiału dowodowego dokonaną przez organ i wyprowadzone z tej oceny wnioski – niekorzystne dla strony.
Brak jest też podstaw do uznania, że doszło do naruszenia przepisów postępowania dotyczących naruszenia treści art. 8 kpa i 107 § 3 kpa określonych w pkt 3 i 6 skargi ponieważ wbrew postawionym zarzutom organ odniósł się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich aspektów stanu faktycznego wyjaśniając w sposób jednoznaczny, jasny i całościowy swoje stanowisko w sprawie oraz wyraźnie wskazując i omawiając przepisy prawa, które miały zastosowanie w sprawie.
Tym samym Sąd za niezasadne uznał wszystkie zarzuty skargi określone w pkt 1-6 petitum skargi a więc dotyczące naruszenia wskazywanych w niej przepisów prawa materialnego jak również prawa procesowego.
Z uwagi na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.