V SA/WA 2937/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-25
NSAinneŚredniawsa
kodeks celnyopłata manipulacyjnadecyzja ostatecznatryb nadzwyczajnyważny interes stronykontrola działalności administracji WSA Warszawa

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą uchylenia decyzji o wymierzeniu opłaty manipulacyjnej dodatkowej, uznając brak ważnego interesu strony w uchyleniu decyzji ostatecznej.

Skarżąca Agencja Celna domagała się uchylenia decyzji ostatecznych wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe, powołując się na naruszenia przepisów Ordynacji Podatkowej i Kodeksu Celnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że strona nie wykazała istnienia ważnego interesu w uchyleniu decyzji ostatecznych w trybie nadzwyczajnym, a decyzja organu odwoławczego była zgodna z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi Agencji Celnej "D." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W., która utrzymała w mocy decyzje organu pierwszej instancji odmawiające uchylenia decyzji o wymierzeniu opłat manipulacyjnych dodatkowych. Skarżąca argumentowała naruszenie przepisów Ordynacji Podatkowej i Kodeksu Celnego, w tym brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz nieprawidłowe wszczęcie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 2651 Kodeksu Celnego ma charakter nadzwyczajny i służy uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej wyłącznie w sytuacji, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała istnienia takiego "ważnego interesu", który uzasadniałby odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznej. Sąd uznał również, że organy celne prawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące poboru opłat manipulacyjnych dodatkowych oraz że nie doszło do naruszeń proceduralnych mających wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 2651 Kodeksu Celnego uzależniona jest od wykazania, że za wyeliminowaniem decyzji ostatecznej z obrotu prawnego przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że tryb z art. 2651 K.c. jest trybem nadzwyczajnym, stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej, dlatego "ważny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle ważny, aby usprawiedliwiał odstępstwo od podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

k.c. art. 2651 § § 1

Kodeks celny

Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie może nastąpić w każdym czasie, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przedmiotem oceny w takim postępowaniu jest wyłącznie zaistnienie przesłanek związanych z występowaniem tych dwu okoliczności, ewentualnie rozważenie wystąpienia przesłanki negatywnej przewidzianej w tym przepisie, a nie kwestia merytorycznego badania słuszności decyzji ostatecznej i powstałej w wyniku jej wydania sytuacji prawnej.

k.c. art. 275 § § 4 pkt 5

Kodeks celny

Upoważnia organ do pobrania opłaty za przeprowadzenie, na wniosek strony, czynności służbowych poza siedzibą urzędu celnego.

Pomocnicze

k.c. art. 246 § § 2

Kodeks celny

Należności celne są zwracane, jeżeli w chwili uiszczenia kwota tych należności nie wynikała z obowiązujących przepisów lub gdy kwota ta została zarejestrowana niezgodnie z art. 229 § 3 Kc.

k.c. art. 277

Kodeks celny

Dotyczy poboru należności celnych przywozowych i wywozowych, ale przy braku innych rozwiązań prawnych stosowany także do zwrotu opłat manipulacyjnych.

o.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 192

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 200 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 165 § § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 1 i 4

Ordynacja podatkowa

Konst. art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

P.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 pkt c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 listopada 1997 r. art. 7 § pkt 5

Ustanawia stawkę celną godzinową zależną od jednostki czasu, w jakiej funkcjonariusz wykonywał czynności służbowe.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r.

W sprawie utworzenia urzędów celnych oraz określenia ich siedzib.

Ustawa z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny

Nowelizacja Kodeksu celnego obowiązująca od 19 marca 2001 r., wprowadzająca zmianę w art. 275 § 4 pkt 5.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 123 § 1, 192 oraz 200 § 1 Ordynacji Podatkowej poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Naruszenie art. 165 § 2 Ordynacji Podatkowej poprzez nie wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu. Naruszenie art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego. Naruszenie art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez dyskryminacyjne traktowanie miejsc uznanych. Niezasadność kwestionowania przez organ spełnienia przez Stronę przesłanki istnienia i wykazania "ważnego interesu" z art. 265 1 Kodeksu celnego. Nie było podstaw prawnych do wymierzenia i poboru opłat manipulacyjnych dodatkowych. Organy celne błędnie przyjęły, iż zwrot pobranych opłat następuje w trybie określonym w art. 277 Kodeksu celnego. Opłaty manipulacyjne dodatkowe powinny odpowiadać wykonywanym czynnościom i nie przekraczać 40% wartości towaru /art. 276 § 1 kod.cel./.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie przed Sądem w sprawie niniejszej dotyczyło decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 2651 Kodeksu celnego, a więc w trybie nadzwyczajnym. Przedmiotem oceny w takim postępowaniu jest zatem wyłącznie zaistnienie przesłanek związanych z występowaniem tych dwu okoliczności, ewentualnie rozważenie wystąpienia przesłanki negatywnej przewidzianej w tym przepisie, a nie kwestia merytorycznego badania słuszności decyzji ostatecznej i powstałej w wyniku jej wydania sytuacji prawnej. Możliwość wzruszenia decyzji w trybie art. 265 1 Kodeksu celnego uzależniona jest od wykazania, iż za wyeliminowaniem decyzji ostatecznej z obrotu prawnego przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, a więc przesłanki niezależne od prawnej poprawności decyzji ostatecznej, której wniosek dotyczy. Pojęcie "ważnego interesu strony" musi być rzeczywiście na tyle ważne, aby "równoważyło" i usprawiedliwiało odstępstwo od podstawowych zasad postępowania administracyjnego i uzasadniało zastosowanie trybu nadzwyczajnego. Decyzja wydawana na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego jest decyzją o charakterze uznaniowym.

Skład orzekający

Piotr Piszczek

przewodniczący

Beata Krajewska

sprawozdawca

Andrzej Kania

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja trybu nadzwyczajnego uchylania decyzji ostatecznych (art. 2651 K.c.) i pojęcia \"ważnego interesu strony\"."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przepisów celnych i trybu nadzwyczajnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy interpretacji przepisów celnych i trybu nadzwyczajnego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i celnym.

Kiedy można uchylić ostateczną decyzję celną? Sąd wyjaśnia granice "ważnego interesu strony".

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
V SA/Wa 2937/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kania
Beata Krajewska /sprawozdawca/
Piotr Piszczek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Sygn. powiązane
I GSK 317/06 - Wyrok NSA z 2007-01-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek, , Sędziowie WSA Beata Krajewska (spr.), asesor sądowy WSA Andrzej Kania, Protokolant referendarz sąd. Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi K.C. ,,D-- na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzjami z dnia [...] i [...] maja 2000 r. oraz [...] sierpnia 2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. wymierzył Agencji Celnej "D." w W. opłaty manipulacyjne dodatkowe za czynności służbowe podejmowane poza siedzibą Urzędu Celnego, w kwotach wymienionych w tych decyzjach.
W dniu [...] stycznia 2003r. /data wniosku - [...] grudnia 2002 r./ K.C. - "Agencja "D.", złożył do Naczelnika Urzędu Celnego w P. wnioski, w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu Celnego, o uchylenie decyzji Urzędu Celnego w W. wymierzających opłaty dodatkowe manipulacyjne oraz o zwrot nienależnie pobranych opłat w sprawach będących przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu.
W uzasadnieniu powyższych wniosków Strona wskazała na naruszenie przez organ celny :
art. 123 § 1, 192 oraz 200 § 1 Ordynacji Podatkowej poprzez uniemożliwienie jej, przed wydaniem tych decyzji, wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego a przez to wydanie decyzji w oparciu o nie udowodniony stan faktyczny,
art. 165 § 2 Ordynacji Podatkowej poprzez nie wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania z urzędu,
art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego,
art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez dyskryminacyjne traktowanie miejsc uznanych.
K.C. podniósł, iż w sprawie nie zostało wydane postanowienie o wszczęciu postępowania, gdyż jako taki nie może być traktowany wniosek kierowany do urzędu celnego, który ograniczał się jedynie do prośby o oddelegowanie funkcjonariuszy celnych. Konsekwencją braku wszczęcia i prowadzenia postępowania przed wydaniem decyzji stał się brak możliwości wypowiedzenia się w sprawie i na temat zgromadzonych materiałów i dowodów.
Decyzjami z dnia [...] kwietnia i [...] maja 2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. odmówił uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z dnia [...] maja 2000 r. oraz [...] sierpnia 2000 r. wymierzających Stronie opłaty manipulacyjne dodatkowe za czynności służbowe wykonane, na jej wniosek, przez funkcjonariuszy celnych poza siedzibą urzędu celnego.
Po połączeniu wyżej wymienionych spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia /postanowienie z dnia [...] lipca 2004 r./ Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. o numerze [...] do [...] do [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, iż decyzje wydawane w trybie art. 265 1 Kodeksu celnego mają charakter uznaniowy. Nadto, po przeanalizowaniu przesłanek z art. 265 1 , stanął na stanowisku, że Strona nie wykazała okoliczności faktycznych uzasadniających przyjęcie istnienia jej ważnego interesu w uchyleniu przedmiotowych decyzji ostatecznych. Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał dalej między innymi, iż stosownie do art. 246 § 2 Kodeksu celnego należności celne są zwracane, jeżeli w chwili uiszczenia kwota tych należności nie wynikała z obowiązujących przepisów lub gdy kwota ta została zarejestrowana niezgodnie z art. 229 § 3 Kc. W sprawie niniejszej natomiast zaistniały prawem określone przesłanki do poboru opłat manipulacyjnych dodatkowych na podstawie art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, bowiem miejscowość W. nie znajduje się na terenie siedziby Urzędu Celnego w W. , tj w W. .
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanych decyzji organów obydwu instancji zarzucając, że zostały one wydane z naruszeniem :
- art. 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej;
- art. 246 § 2 , 275 § 4 pkt 5 oraz art. 277 Kodeksu celnego.
W skardze podniesiono także niezasadność kwestionowania przez organ spełnienia przez Stronę przesłanki istnienia i wykazania "ważnego interesu" z art. 265 1 Kodeksu celnego.
Rozwijając w motywach skargi zarzuty o charakterze merytorycznym Skarżący wyjaśnił, iż nie było podstaw prawnych do wymierzenia i poboru opłat manipulacyjnych dodatkowych. Organy celne niezasadnie traktują zatem kwoty pobrane bez tytułu prawnego jako opłaty manipulacyjne dodatkowe. Ponadto organy błędnie przyjęły, iż zwrot pobranych opłat następuje w trybie określonym w art. 277 Kodeksu celnego dla poboru należności celnych przywozowych i wywozowych w sytuacji, gdy przepis ten dotyczy jedynie poboru, a nie zwrotu opłat.
W ocenie K.C. organy celne bezpodstawnie przyjęły, iż wszczęcie postępowania w sprawie wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej nastąpiło na wniosek strony, w chwili złożenia przez nią wniosku o oddelegowanie funkcjonariuszy celnych do miejsca uznanego. Zdaniem Skarżącego opłaty manipulacyjne dodatkowe powinny odpowiadać wykonywanym czynnościom i nie przekraczać 40% wartości towaru /art. 276 § 1 kod.cel./, czego organy celne nie rozważyły.
Strona wskazywała nadto na wymierzanie opłat manipulacyjnych w miejscach uznanych a nie czynienie tego w posterunkach i oddziałach celnych co jest praktyką dyskryminującą miejsca uznane.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze organ powtórzył, iż zarówno w ocenie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. jak i Dyrektora Izby Celnej w W. Strona nie wykazała istnienia okoliczności faktycznych uzasadniających jej ważny interes w uchyleniu przedmiotowych decyzji ostatecznych a za taki nie może być uznane usiłowanie uniknięcia konsekwencji finansowych. W odpowiedzi podniesiono także, iż zarówno Naczelny Sąd Administracyjny, jak i Sąd Najwyższy nie zakwestionował prawa organów celnych do poboru opłaty manipulacyjnej dodatkowej, o której mowa w art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, a jedynie wyjaśnił, co należy rozumieć pod pojęciem "czynności dokonywane poza siedzibą urzędu". Organ był zatem umocowany do pobrania opłaty, co sprawia, iż niezasadne jest stanowisko skarżącej, że w sprawie nie ma zastosowania art. 246 § 4 w związku z art. 277 Kodeksu celnego. Ewentualny zwrot pobranych opłat manipulacyjnych dodatkowych mógłby nastąpić dopiero po wzruszeniu decyzji ostatecznych o ich wymiarze a jedynym dopuszczalnym trybem wzruszenia decyzji jest tryb przewidziany w art. 2651 Kodeksu celnego, który wymaga wniosku lub zgody strony. Dyrektor Izby Celnej w W. wyjaśnił równocześnie, iż miejsca uznane korzystały z usług ponad standartowych co uzasadniało wymierzanie opłat dodatkowych podczas gdy funkcjonariusze w posterunkach i oddziałach celnych dokonywali czynności służbowych w sposób stały.
Za niezasadne organ uznał również zarzuty natury procesowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, którego zakres działania został określony w art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych ( ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Dz.U. Nr 153, poz. 1270) i sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, zważył co następuje:
Postępowanie przed Sądem w sprawie niniejszej dotyczyło decyzji wydanej na podstawie przepisu art. 2651 Kodeksu celnego, a więc w trybie nadzwyczajnym. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej w tym trybie może nastąpić w każdym czasie, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przedmiotem oceny w takim postępowaniu jest zatem wyłącznie zaistnienie przesłanek związanych z występowaniem tych dwu okoliczności, ewentualnie rozważenie wystąpienia przesłanki negatywnej przewidzianej w tym przepisie, a nie kwestia merytorycznego badania słuszności decyzji ostatecznej i powstałej w wyniku jej wydania sytuacji prawnej.
Decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w W. wymierzające Agencji Celnej "D." w W. opłaty manipulacyjne dodatkowe stały się ostateczne wobec nieskorzystania przez zainteresowaną ze środków odwoławczych, o których Agencja została pouczona. W dniu [...] stycznia 2003 r. /data pism - [...] grudnia 2002 r./ Strona wystąpiła z wnioskami o uchylenie ostatecznych decyzji wymiarowych w trybie art. 2651 Kodeksu celnego oraz o zwrot nienależnie pobranych opłat, nie wskazując podstawy prawnej, w oparciu o którą żąda zwrotu należności.
Możliwość wzruszenia decyzji w trybie art. 265 1 Kodeksu celnego uzależniona jest od wykazania, iż za wyeliminowaniem decyzji ostatecznej z obrotu prawnego przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, a więc przesłanki niezależne od prawnej poprawności decyzji ostatecznej, której wniosek dotyczy. Negatywną przesłanką jest zakaz uchylenia lub zmiany decyzji wynikający z przepisów szczególnych. Przepisy szczególne, które mogłyby stanowić przesłankę negatywną z art. 265 1 Kodeksu celnego winny w swej treści wprost odnosić się do niemożliwości uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Pojęcie "przepisów szczególnych sprzeciwiających się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej" nie może być interpretowane rozszerzająco, zwłaszcza, gdy uwzględni się, że przepisy te stanowić mają przesłankę negatywną, niweczącą przyznane stronie przepisami prawa uprawnienie do ubiegania się o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Pogląd ten zgodny jest z przyjętym w teorii prawa administracyjnego stanowiskiem /Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2004, str 686, 699/, iż przepisy szczególne w rozumieniu art. 155 kpa ( którego odpowiednikiem jest przepis 265 1 Kodeksu celnego), powinny w swej treści jednoznacznie wyłączać stosowanie trybów nadzwyczajnych do wzruszania ostatecznych decyzji w określonych kategoriach spraw.
W rozpatrywanej sprawie Dyrektor Izby Celnej w W. , nie powołując się na przesłanki negatywne, zasadnie przeprowadził analizę istnienia przesłanek pozytywnych sprecyzowanych w art. 265 1 Kodeksu celnego i prawidłowo ustalił brak ich występowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela to stanowisko organu. Strona nie wykazała bowiem, w obiektywnym rozumieniu i zgodnie z ugruntowaną wykładnią, istnienia okoliczności faktycznych przemawiających za przyjęciem, iż ma "ważny interes" w uchyleniu ostatecznych decyzji wymiarowych.
Przesłanka "ważnego interesu strony", do której odwołuje się Strona skarżąca składając wniosek o uchylenie decyzji wymiarowej w trybie art. 2651 K.cel., nie została wprawdzie prawnie zdefiniowana /podobnie jak traktowana na równi z nią przesłanka "interesu publicznego"/ biorąc jednak pod uwagę, że jest to tryb nadzwyczajny, i że - w przeciwieństwie do "zwykłego" postępowania odwoławczego - w tym trybie organ nie rozstrzyga ponownie sprawy merytorycznie, należy przyjąć, że badanie przesłanki "ważnego interesu strony" /jak i "interesu publicznego"/ nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Przepisy nie ustanawiają żadnej gradacji ocen "ważnego interesu strony" i nie wskazują na ile musi być on dla strony ważny, aby uzasadniał wzruszenie decyzji, niemniej biorąc pod uwagę, że przewidziany w art. 2651 tryb jest trybem nadzwyczajnym i stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej, należy przyjąć, że ten "ważny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle ważny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od podstawowych zasad postępowania administracyjnego i uzasadniał zastosowanie trybu nadzwyczajnego.
Fakt, iż wnioski o uchylenie decyzji wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe Strona złożyła dopiero po ponad dwóch latach od wydania tych decyzji /decyzje z maja i sierpnia 2000 r., wnioski o ich uchylenie w trybie art. . 2651 Kodeksu celnego datowane [...] grudnia 2002 r. wpłynęły do Urzędu Celnego w P. w dniu [...] stycznia 2003 r./ podlegał ocenie organu w toku badania "ważnego interesu strony". Podnieść należy, że Strona w uzasadnieniu wniosków nie wskazywała , że za uchyleniem decyzji ostatecznych przemawia jej interes, który można by uznać za "ważny" w rozumieniu art. 2651 Kodeksu celnego. Nie wykazała też, aby ten ważny interes powstał w dacie złożenia w tym trybie wniosku lub aby w tej dacie stał się ważny.
Nadto kluczowe znaczenie ma fakt, iż decyzja wydawana na podstawie art. 2651 Kodeksu celnego jest decyzją o charakterze uznaniowym, bowiem ustawodawca stanowi, że przy spełnieniu określonych w tym przepisie przesłanek decyzja ostateczna "m o ż e" być uchylona lub zmieniona.
Z uwagi na ten uznaniowy charakter decyzji, tak w judykaturze jak i w doktrynie przyjmuje się, iż nawet w sytuacji, gdy przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony, organ może - ale nie musi - wzruszyć decyzję ostateczną. Nie bez znaczenia jest fakt, że na tle analogicznych uregulowań dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznej zawartych w Ordynacji podatkowej, której przepisy stosuje się odpowiednio w sprawach celnych /art. 262 K.cel./, wyprowadza się wniosek, iż "tak szeroko zakreślona sfera możności postępowania organu... sprawia, że sądowa kontrola wspomnianej decyzji jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy w sprawie orzekał organ właściwy, czy zastosowano odpowiednie przepisy prawa oraz czy nie miały miejsca tego rodzaju naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogły istotnie wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Naruszenie przepisów postępowania ma miejsce m.in. wówczas, gdy organ podatkowy nie ustalił faktów, na które powoływała się strona, albo, gdy wyprowadził z nich błędne, nielogiczne wnioski" - /B. Gruszczyński w: Ordynacja podatkowa. Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, t. 8, s.647/.
W ocenie Sądu takich uchybień w zaskarżonej decyzji nie stwierdzono zaś organ nie przekroczył granic swobody uznania zakreślonych w art. 2651 Kodeksu celnego.
Odnosząc się do kwestii "interesu publicznego", tj. alternatywnej do "ważnego interesu strony" przesłanki "pozytywnej", umożliwiającej wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 2651 Kodeksu celnego należy stwierdzić, iż pojęcie "interesu publicznego" jest wielowymiarowe i niewątpliwie szersze niż pojęcie "interesu społecznego", o którym mowa w art. 155 kpa. Oprócz aspektu społecznego, obejmuje ono bowiem również kwestie z szeroko rozumianej sfery funkcjonowania instytucji publicznych, w tym instytucji państwa. Niewątpliwie w interesie publicznym leży dążenie do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wadliwej, ale też w interesie publicznym leży interes państwa, pewność obrotu prawnego i gospodarczego oraz stabilność stosunków w sferze finansów, w tym finansów publicznych. O takim rozumieniu pojęcia interesu publicznego świadczy cały szereg uregulowań zawartych tak w Ordynacji podatkowej jak i w Kodeksie celnym, ściśle reglamentujących lub zgoła wykluczających po upływie określonego okresu możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej - nawet wadliwej /por. np. art. 241 § 2, art. 243 § 1a, art. 245 § 1 pkt 3, art. 247 § 2, art. 249 § 1, art. 256 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 2652 Kodeksu celnego/.
Kwestia czy w wyniku ewentualnego uchylenia decyzji wymiarowych byłaby możliwość wydania decyzji orzekającej o zwrocie pobranych kwot na zasadach przewidzianych dla zwrotu należności celnych jest zagadnieniem wtórnym w niniejszej sprawie.
Podnieść nadto należy, iż niezasadny jest zarzut Strony, że zgodnie z art. 277 Kodeksu celnego, w wersji przed nowelizacją, jedynie pobór a nie zwrot opłat manipulacyjnych następował w trybie i na zasadach określonym dla należności celnych. Wykładnia systemowa przepisów art. 277 i 246 Kodeksu celnego prowadzi, przy braku w Kodeksie innych rozwiązań prawnych regulujących dopuszczalność, przesłanki, tryb i termin zwrotu opłaty manipulacyjnej, do stosowania art. 246 także przy zwrocie lub umarzaniu opłat pobranych w sprawach celnych. Sprzeczne z zasadą państwa prawa byłoby przyjęcie założenia, iż opłata pobrana nienależnie lub bez podstaw wynikających z obowiązujących przepisów wobec braku stosownych uregulowań prawnych nie może zostać Stronie zwrócona. Brak jest bowiem w przepisach prawa celnego innej podstawy prawnej umożliwiającej zwrot nienależnie pobranej opłaty.
Podstawę prawną decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z [...] września 2000r. wymierzających opłaty manipulacyjne dodatkowe, o uchylenie których występuje w niniejszej sprawie skarżąca Agencja stanowił art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego w brzmieniu obowiązującym do 19 marca 2001 r., tj. upoważniającym organ do pobrania opłaty za przeprowadzenie, na wniosek strony, czynności służbowych poza siedzibą urzędu celnego. Przyjęta w w/w decyzji przez organ celny interpretacja zawartego w art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego określenia "siedziba urzędu celnego" jako " miejsca innego niż urząd celny" została zakwestionowana w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. V SA 2690/99 w sprawie o zwrot nienależnie pobranych opłat manipulacyjnych dodatkowych. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielił badający sprawę na skutek rewizji nadzwyczajnej Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 stycznia 2002 r., sygn. III RN 54/01. Naczelny Sąd Administracyjny i Sąd Najwyższy w powołanych wyżej wyrokach wyraziły pogląd, iż pojęcie "poza siedzibą urzędu celnego" interpretowane zgodnie z obowiązującymi przepisami, także rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie utworzenia urzędów celnych oraz określenia ich siedzib /Dz. U. Nr 162, poz. 1122/ oznacza miejsce poza granicami administracyjnymi miasta, w którym znajduje się urząd celny a nie miejsce pod innym adresem w tej samej miejscowości. Orzeczenia te wytyczyły drogę do zmiany treści art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego, w którym od nowelizacji obowiązującej od dnia 19 marca 2001 r. /ustawa z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny... , Dz. U. z 2001 r. Nr 12, poz. 92/ wprost jest mowa o "miejscu innym niż urząd celny".
W sprawie niniejszej problem powyższy jest poza dyskusją, bowiem skarżone decyzje dotyczyły wymierzenia opłat manipulacyjnych dodatkowych za czynności służbowe podejmowane w innej miejscowości - t.j. w W.
Równocześnie należy podnieść, iż nietrafny jest zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji, bowiem istotą miejsca uznanego jest uzyskanie przez podmiot zainteresowany korzyści w postaci ułatwienia w dokonywaniu odprawy towarów a w konsekwencji przewagi rynkowej nad podmiotami pozbawionymi udogodnień związanych z prowadzeniem miejsc uznanych, co jednoznacznie wskazuje na niezasadność zarzutu dyskryminacji w sytuacji, gdy to Strona decydowała o miejscu dokonania odprawy towarów. Poza rozważaniami Sądu w niniejszej sprawie pozostaje podnoszone przez Stronę zagadnienie ogólnej praktyki stosowanej przez organy celne co do wymierzania opłat manipulacyjnych dodatkowych.
Wbrew stanowisku Strony organ celny prawidłowo wyliczył wysokość opłaty manipulacyjnej dodatkowej za czynności podejmowane na wniosek Strony poza siedzibą urzędu celnego w oparciu o ustanawiający stawkę godzinową § 7 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 listopada 1997 r. Powyższym przepisem ustanowiona została stawka celna godzinowa zależna od jednostki czasu, w jakiej funkcjonariusz wykonywał czynności służbowe, w tym m.in. czas niezbędny na dojazdy. Opłata pobierana jest za każdą jednostkę czasu, w której funkcjonariusz wykonywał czynności służbowe niezależnie od tego, czy dotyczyły one konkretnego towaru. Taki sposób ustanowienia stawki opłaty przesądza, że w przypadku powyższej opłaty nie ma zastosowania przepis art. 276 § 1 Kodeksu celnego, zgodnie z którym opłaty manipulacyjne dodatkowe powinny być określone w kwocie odpowiadającej podejmowanym czynnościom i nie mogą być wymierzone w kwocie wyższej niż 40 % wartości celnej towaru. Niezależnie od powyższego stanowiska należy stwierdzić, iż Skarżący nie wykazał, że opłaty pobrane w niniejszej sprawie ten 40 % próg przekroczyły.
Niezasadny jest też zarzut braku wszczęcia postępowania w sprawie wymiaru opłaty manipulacyjnej. W ocenie Sądu, organy celne mogły przyjąć, iż wniosek o skierowanie celników do pracy w miejscu uznanym wszczyna postępowanie w sprawie wymierzenia opłat manipulacyjnych dodatkowych na podstawie przepisu art. 275 § 4 pkt 5 Kodeksu celnego. Zgodnie z tym przepisem, organ celny pobiera opłatę manipulacyjną dodatkową za wykonywanie, na wniosek osoby zainteresowanej, czynności służbowych poza siedzibą lub czasem pracy urzędu celnego. Skoro więc Skarżąca Agencja takie wnioski składała, a potwierdza to w skardze do Sądu, to musiała liczyć się z tym, że organy celne taką opłatę pobiorą.
Odnosząc się do zarzutów natury procesowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy a zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ppsa tylko takie naruszenie skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższego, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI