V SA/Wa 291/18

V SA/Wa 291/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Zwolenik
Jarosław Stopczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Madalińska-Urbaniak
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 611/19 - Wyrok NSA z 2022-12-01
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151, art. 157, art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 201
art. 128, art. 162 § 2 i 3, art. 212, art. 219,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia ... grudnia 2017 r., nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. określił M.P. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...], zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie 794.511,00 zł z tytułu produkcji wyrobu akcyzowego - tytoniu do palenia za okres rozliczeniowy kwiecień 2010r.
Decyzja została uznana za doręczoną Podatnikowi w dniu [...] września 2013 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy, w związku z czym termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] września 2013 r.
Pismami z dnia [...] października 2013 r. Strona reprezentowana przez pełnomocników
złożyła odwołania od powyższej decyzji (data nadania w urzędzie pocztowym - [...] października 2013 r.).
Pismem z dnia [...] października 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym - [...] października 2013 r.) Podatnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu ww. wniosku Pełnomocnik, reprezentujący Podatnika wskazał, że "(...) w czasie, kiedy biegł termin do wniesienia przedmiotowego odwołania, Pan M.P. przebywał poza granicami Polski przy czym jego nieobecność w kraju była usprawiedliwiona względami zdrowotnymi, chorobą nowotworową - leczenie w fazie chemioterapii, przez co nie mógł on w terminie zareagować na wydaną w jego sprawie decyzję, zapoznać się z jej treścią i wnieść terminowo środek zaskarżenia".
Składając wniosek o przywrócenie terminu Pełnomocnik Podatnika wniósł, m.in. o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania A.B. na okoliczność potwierdzenia, że M.P. otrzymał informację o wydanej w jego sprawie decyzji drogą elektroniczną w dniu [...] września 2013 r.
Ostatecznym postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, że ww. odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Postanowienie zostało doręczone reprezentującemu Stronę Pełnomocnikowi w dniu [...] grudnia 2013 r. Postanowienie to nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego i funkcjonuje w obrocie prawnym.
Następnie, Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] i stycznia 2014 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Strona, reprezentowana przez Pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie, o którym wyżej mowa. Wyrokiem z dnia 26 września 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 887/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Podatnika.
Skarżący złożył skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 października 2016 r.; sygn. akt I GSK 11/15 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Będąc związany oceną prawną zawartą w ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 116/17 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd zauważył m.in., że "(...) Dyrektor Izby Celnej W. nie ustalił jednoznacznie dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, od którego liczy się siedmiodniowy termin, w którym należy wnieść podanie o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej (...)".
W konsekwencji wykonania wytycznych zawartych w uzasadnieniu w/w wyroku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. Znak: [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2013 r. Znak: [...].
W uzasadnieniu własnego postanowienia organ odwoławczy wskazał m. in., że kwestia prawidłowości doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, które obejmuje swym zakresem jedynie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zarzuty i wnioski dowodowe związane z prawidłowością doręczenia ww. decyzji winny być przez Podatnika podnoszone w skardze na ostateczne postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które jednakże nie zostało zaskarżone i funkcjonuje w obrocie prawnym, co wynika z akt sprawy, a co za tym idzie wiąże w tym zakresie organ podatkowy. To w trakcie wydawania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania bada się i ocenia czy i kiedy decyzja została doręczona, czy doręczenie to było skuteczne i czy w związku z tym został zachowany termin do wniesienia odwołania. Oceniając natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania kwestia ta nie podlega już badaniu bowiem została przesądzona w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia o którym mowa wyżej, a którego Strona nie zaskarżyła do sądu administracyjnego (Por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 458/17).
W świetle postanowień zawartych w art. 162 uchybiony termin można przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
zainteresowany wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu;
wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;
jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin
we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Niespełnienie którejkolwiek z wymienionych powyżej przesłanek spowoduje, że organ zobowiązany będzie odmówić przywrócenia terminu do dopełnienia czynności, dla której wyznaczony został termin procesowy.
Jak ustalił Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. po przeprowadzeniu postępowania dowodowego (zgodnie z oceną prawną zawartą w wyrokach NSA z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt I GSK 11/15 i WSA w Warszawie z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 116/17) za dzień, w którym Podatnik otrzymał informację, o wydanej w Jego sprawie decyzji, a więc dzień w którym w istocie ustała przyczyna uchybienia terminu, powinien być uznany [...] września 2013 r. Wynika to ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, m.in. zeznań świadków M.P. i A.B. zawartych w protokołach przesłuchania świadków z dnia [...] i [...] listopada 2017 r. oraz ich oświadczeń z dnia [...] stycznia 2014 r. załączonych do skargi z dnia [...] marca 2014 r., z których wynika, że M.P. informację o wydanej wobec Niego decyzji organu I instancji powziął w dniu [...] września 2013 r.
Jednak zdaniem organu odwoławczego pozostające w obrocie prawnym ostateczne postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania z dnia [...] grudnia 2013 r. przesądza kiedy doszło do skutecznego doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] - dnia [...] września 2013 r., a w następstwie od kiedy należy liczyć ustawowy czternastodniowy termin na złożenie od niej odwołania. Mając na uwadze powyższe za datę skutecznego doręczenia ww. decyzji Stronie należy uznać datę [...] września 2013 r.. zatem termin do złożenia odwołania upływał w dniu [...] września 2013 r.
Przyjmując zatem dzień [...] września 2013 r., za dzień w którym bezspornie ustała przyczyna uchybienia terminowi do złożenia odwołania, należy uznać, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] października 2013 r. Złożenie tego wniosku w dniu [...] października 2013 r. nastąpiło więc z uchybieniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia.
W świetle powyższego za niewiarygodne, gdyż nie znajdujące potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w tym w treści protokołów z przesłuchań świadków, czy też korespondencji z Pocztą Polską S.A., należy uznać twierdzenia Podatnika zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] października 2013 r., że o fakcie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania dowiedział się w dniu [...] października 2013 r.
Nie ma przy tym znaczenia fakt, że składając wniosek o przywrócenie terminu Strona dopełniła czynności, dla której był określony przywracany termin, tj. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła odwołanie.
Z uwagi na to, że kwestia uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie nasuwa wątpliwości, bezprzedmiotowa jest ocena argumentów Strony, koncentrujących się na kwestii braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania gdyż bez znaczenia w takiej sytuacji pozostaje fakt, czy Strona ponosi, czy też nie ponosi winy za uchybienie tego terminu. (Por. wyrok NSA z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt I GSK 1778/15).
Zatem wniosek strony skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie gdyż nie została spełniona przesłanka z art. 162§2 Ordynacji podatkowej.
Podatnik nie dochował bowiem siedmiodniowego, nieprzywracalnego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Postanowienie wyżej opisane zaskarżył M.P. zarzucając mu:
naruszenie przepisów postępowania odwoławczego w postaci art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zaniechanie zbadania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. zasadności argumentów skarżącego co do braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania podczas, gdy obowiązek taki w stosunku do organu podatkowego zawarty został w wydanym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 116/17 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyroku, wiążącym organ podatkowy,
II. naruszenie dyspozycji art. 162 § I ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że podatnik uchybił 7- miodniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...].09.2013 r., wobec czego zasadnym było odmówienie M.P. przywrócenia terminu do wniesienia tego środka w sytuacji, gdy organ podatkowy nie poczynił w tym zakresie dostatecznych ustaleń mimo, że podatnik uprawdopodobnił, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy.
III. naruszenie dyspozycji art. 121 § 1 i art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa polegające na dowolnej interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego, wyrażające się w:
błędnym przyjęciu przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia przez podatnika terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...].09.2013 r. był dzień [...].09.2013 r. w sytuacji, gdy tego dnia podatnik dopiero zapoznał się z treścią wskazanej decyzji, wobec czego dopiero od tej daty bieg rozpoczął termin do wniesienia przez skarżącego środka zaskarżenia od decyzji,
odmowie przyznania waloru wiarygodności twierdzeniom podatnika, zawartym we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jako nieznajdującym potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym, podczas, gdy prawidłowa ocena przeprowadzonych dowodów nakazuje przyjąć, że podatnik o uchybieniu terminowi do wniesienia wskazanego środka dowiedział się dopiero z pisma Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...].10.2013 r.
IV. naruszenie dyspozycji art. 149 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa przejawiające się w przyjęciu przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., że dzień, od którego należało liczyć czternastodniowy termin do złożenia przez podatnika odwołania wynika z ostatecznego postanowienia z dnia [...] grudnia 2013 r.. stwierdzającego uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania od w/w decyzji, wydanego pod nr [...] i przypada na dzień [...].09.2013 r" podczas, gdy w tej dacie nie nastąpiło skuteczne doręczenie podatnikowi decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia [...].09.2013 r.. albowiem, jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego:
1) przesyłka pocztowa, zawierająca wskazaną decyzje z dnia [...].09.2013 r. doręczona została ochroniarzowi, pracującemu w budynku, w którym swoją siedzibę ma prowadzona przez podatnika działalność gospodarcza, a więc osobie, która nie była upoważniona przez skarżącego do jej odbioru.
2) nie pozostawiono informacji o pozostawieniu przesyłki pocztowej, zawierającej wskazaną decyzję z dnia [...].09.2013 r" ochroniarzowi budynku, ani w drzwiach mieszkania podatnika, ani w innym widocznym miejscu.
3) podpis na dowodzie odbioru przedmiotowej przesyłki w dniu [...].09.2013 r. nie pochodzi od syna podatnika – M.P., który decyzję tą otrzymał od pracownika ochrony budynku, w którym swoją siedzibę ma prowadzona przez podatnika działalność gospodarcza w dniu [...].09.2013 r.. w tym samym dniu przekazując ją podatnikowi, wobec czego dopiero od tej daty bieg rozpoczął termin do wniesienia przez skarżącego środka zaskarżenia od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...].09.2013 r.
V. naruszenie przepisów postępowania odwoławczego w postaci art. 227 § 2 i art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez zaniechanie zbadania zasadności zarzutu braku uchybienia terminowi do wniesienia odwołania przez M.P. pomimo obowiązku zbadania tego argumentu strony przez organ.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego postanowienia,
2) obciążenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. kosztami postępowania oraz kosztami zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie sąd wskazuje iż organ ma rację podnosząc, iż kwestia prawidłowości doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] września 2013 r. nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. W dniu [...] grudnia 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w W. wydał postanowienie nr [...], w którym stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od ww. Decyzji - Postanowienie to stało się ostateczne (strona nie zaskarżyła go). Stosownie do art. 219 Ordynacji podatkowej do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące decyzji.
Natomiast wg art. 128 Ordynacji podatkowej decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne. (organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia – art. 212 O.p).
Zdaniem sądu ponieważ w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. jest nim związany. Kwestia zatem prawidłowości doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z dnia [...] września 2013 r. nie może być przedmiotem badania w niniejszej sprawie.
W ocenie sądu powyższe nie pozostaje w opozycji do treści art. 157 i 170 p.p.s.a. mających zastosowanie w sprawie niniejszej.
W myśl art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Z kolei stosownie do art. 170 ww. ustawy orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Zdaniem sądu organ sprostał wymogom jakie nakładały na niego w/w przepisy. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych, przeprowadził on dodatkowe postępowanie dowodowe, w trakcie którego przesłuchano świadków M.P. oraz A.B., a także uzyskano informacje z:
1). Poczty Polskiej S.A. (pismo z dnia [...] września 2017 r.),
2). Wspólnoty Mieszkaniowej [...] (pismo z dnia [...] września 2017 r.).
3). Biura Ochrony [...] Sp. z o.o. Spółka Komandytowa (pismo z dnia [...] października 2017 r.).
Powyższe dowody zostały poddane ocenie organu, która pozwoliła na ustalenie, że dzień [...] września 2013 r.. był dniem w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] września 2013 r. i od tego dnia powinien być liczony siedmiodniowy termin wskazany w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej.
Z przepisu tego wynika, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Zgodnie z § 3 ww. artykułu przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne.
Oceniając w/w przepis organ ma racje twierdząc, że uchybiony termin można przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
1. zainteresowany wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu;
2. wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;
3. jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin;
4. we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Przy czym nie budzi wątpliwości tak organu jak i sądu, że niespełnienie którejkolwiek z wymienionych powyżej przesłanek spowoduje, że organ zobowiązany będzie odmówić przywrócenia terminu do dopełnienia czynności, dla której wyznaczony został termin.
Zatem m.in. przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie nieprzywracalnego terminu do złożenia wniosku o jego przywrócenie, który wynosi 7 dni i jest liczony od ustania przyczyny uchybienia terminu. (pierwszym dniem biegu tego terminu jest dzień następny po dniu. w którym ustała przyczyna, z powodu której doszło do uchybienia).
Zdaniem sądu organ trafnie ustalił za dzień, w którym Skarżący otrzymał informację, o wydanej w jego sprawie decyzji, a więc dzień w którym w istocie ustała przyczyna uchybienia terminu, [...] września 2013 r. Wynika to m.in. z zeznań świadków M.P. i A.B. zawartych w protokołach przesłuchania świadków z dnia [...] i [...] listopada 2017 r. oraz ich oświadczeń z dnia [...] stycznia 2014r.
Jeśli więc [...] września 2013 r. ustała przyczyna uchybienia terminowi do złożenia odwołania, należy uznać, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] października 2013 r. Złożenie tego wniosku w dniu [...] października 2013 r. nastąpiło z uchybieniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia. Co istotne wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zakreślił przedmiot i granice postępowania. Skarżąca sama stwierdziła, przecież, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania.
Już wówczas miała więc świadomość jakie są tego konsekwencje oraz jakie czynności i w jakim terminie musi podjąć aby doprowadzić do ewentualnego przywrócenia terminu przez organ. Mając powyższe na względzie sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne.
Podstawą wyroku jest art. 151 p.p.s.a.