V SA/Wa 285/08

V SA/Wa 285/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Dopierała /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosława Pindelska
Piotr Piszczek
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art, 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Barbara Zielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz M.B. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi z dnia 31 grudnia 2007 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez panią M.B., jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] listopada 2007 r., nr: [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] lutego 2007 r. nr [...] o odmowie przyznania uprawnień określonych w art. 20 ust. 2 w zw. z ust. 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371 ze zm.).
Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Pani M.B. wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, powoływanego dalej jako: "Kierownik Urzędu", z wnioskiem - złożonym [...] lutego 2007 r. na stosownym kwestionariuszu - o przyznanie jej uprawnień przysługujących wdowie po zmarłym kombatancie R.B.
Decyzją z [...] września 2007 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił Stronie przyznania wnioskowanych uprawnień. W podstawie prawnej decyzji organ powołał przepis art. 20 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa o kombatantach".
Uzasadniając decyzję Kierownik Urzędu stwierdził, że pismem z 13 września 1996 r. Centralne Archiwum Wojskowe poinformowało Urząd, że 11 Pułk Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w latach 1949 - 1950, walczył z Ukraińską Armią Powstańczą, Narodowymi Siłami Zbrojnymi, poakowskim zbrojnym podziemiem oraz innymi organizacjami. Informacja, iż zmarły mąż Strony brał osobiście udział w walce z "reakcyjnym podziemiem", znajduje się w odpisie zaświadczenia z 30 grudnia 1982 r., które jest załączone do deklaracji członkowskiej b. ZBoWiD, a także ma miejsce we własnoręcznym oświadczeniu zmarłego męża w deklaracji członkowskiej b. ZBoWiD.
Następnie Kierownik Urzędu, powołując treść art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach stwierdził, że jednolicie przyjmowany jest pogląd, zgodnie z którym, uprawnienia wdowy po kombatancie mają charakter pochodny, a ich nabycie uzależnione jest od tego czy pierwotnie uprawniony do nich współmałżonek zachowałby je, gdyby żył. Uprawnienia wdowy po kombatancie, jakkolwiek pochodne od statusu męża, powinny być oceniane z uwzględnieniem jej osobistej sytuacji prawnej. Ponowna ocena uprawnień kombatanckich zmarłego męża nie jest więc postępowaniem weryfikacyjnym osoby zmarłej, lecz ustaleniem przesłanek rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie uprawnień przysługujących wdowie.
Nadto zauważył, że przepis art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c) ustawy o kombatantach stanowi, że uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 była zatrudniona, pełniła służę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.
Zaznaczył, że mąż Strony, pełniąc służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, brał udział w zwalczaniu organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.
Przedstawiając powyższe organ orzekający stwierdził, iż ponowna ocena uprawnień kombatanckich męża Strony wskazuje, że pełniąc służbę w aparacie bezpieczeństwa publicznego, podczas i w związku z tą działalnością wykonywał zadania operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c) ustawy o kombatantach. Z tych względów Strona nie może nabyć uprawnień pochodnych po zmarłym mężu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona wniosła o przyznanie jej uprawnień określonych w art. 20 ust. 2 w zw. z art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach. Podniosła, że "mąż był weryfikowany dwukrotnie i po otrzymaniu wyroku sądowego sygn. akt V SA 1129/94 z dnia 31 maja 1996 r. przywrócono mu uprawnienia kombatanckie".
W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Strony, decyzją z [...] listopada 2007 r., Kierownik Urzędu, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Z 2000 r., Nr 98, poz. 371 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a." oraz art. 20 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c) ustawy o kombatantach, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (błędnie wskazując datę i nr zaskarżonej decyzji). Postanowieniem z [...] stycznia 2008 r. nr [...], Kierownik Urzędu, działając na podstawie art. 113 § 1 i § 3 k.p.a., sprostował oczywistą omyłkę w decyzji z [...] listopada 2007 r. w zakresie wskazania daty i numeru zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku Strony. Zaznaczył, iż uprawnienia kombatanckie męża Strony zostały potwierdzone/zachowane przez Kierownika Urzędu w dniu [...] września 1996 r. Powyższy fakt potwierdzono zaświadczeniem nr [...].
Kierownik Urzędu podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji z [...] września 2007 r., że uprawnienia wdowy po kombatancie są uprawnieniami pochodnym, a ich nabycie uzależnione jest od tego czy pierwotnie uprawniony zachowałby je, gdyby żył. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2002 r. (sygn. akt III RN 57/02, OSNP 2004/2/24) podkreślił, że uprawnienia wdowy po kombatancie, jakkolwiek pochodne od statusu męża, powinny być oceniane z uwzględnieniem jej osobistej sytuacji prawnej. Ponowna ocena uprawnień kombatanckich zmarłego męża nie jest postępowaniem weryfikacyjnym osoby zmarłej, lecz ustaleniem przesłanek rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie uprawnień przysługujących wdowie. Ocena ta wskazuje, że mąż Strony pełniąc służbę w KBW (w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego), wykonywał działania operacyjne, związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności oraz niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c) ustawy o kombatantach i z tego względu Strona nie może nabyć po zmarłym mężu uprawnień pochodnych.
Odnosząc się do zarzutów Strony podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ podkreślił, iż bez znaczenia jest fakt, że zmarły miał zachowane uprawnienia kombatanckie (decyzją Kierownika Urzędu z [...] września 1996 r. nr [...]), a wskazane rozstrzygnięcie nie wyklucza, w świetle cytowanego wyroku SN z 11 grudnia 2002 r., niezależnego rozpoznania wniosku o przyznanie uprawnień przysługujących wdowom po kombatantach, gdyż uprawnienia te są oceniane indywidualnie z uwzględnieniem osobistej sytuacji prawnej osoby wnioskującej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Kierownika Urzędu pani M.B. wniosła o przyznanie uprawnień po zmarłym mężu kombatancie. Podkreśliła, że do dnia śmierci ([...] lutego 2007 r.) mąż korzystał z uprawnień kombatanckich. W 1994 r. został zweryfikowany i pozbawiony uprawnień, ale wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 maja 1996 r., sygn. akt V SA 1129/94, przywrócono uprawnienia i wyrównano świadczenia za okres ok. dwóch lat. Skarżąca zakwestionowała stanowisko organu, iż mąż zwalczał organizacje działające na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Był żołnierzem i - służąc w wojsku - wykonywał swój obywatelski obowiązek. Podkreśliła, że szczególnie krzywdzące jest podważanie autorytetu człowieka po jego śmierci.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z postanowieniami art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.
Jednocześnie Sąd zaznacza, że o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracji. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej w zakresie uprawnień przysługujących wdowie po zmarłym mężu kombatancie, poprzez przyznanie tych uprawnień, zgodnie z wnioskiem Skarżącej zawartym w skardze. Nie może tego uczynić nawet w sytuacji uwzględnienia skargi, co w niniejszej sprawie nastąpiło. Sąd kontroluje bowiem wyłącznie legalność zaskarżonego aktu - w przedmiotowej sprawie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] listopada 2007 r., nie może natomiast orzekać za organ w sposób merytoryczny, przyznając Stronie określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków.
Sąd, kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania o konieczności uchylenia skarżonej decyzji z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Zaskarżona decyzja, zdaniem Sądu, wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organu administracji publicznej stanowił przepis art. 20 ust. 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Z brzmienia tego przepisu wynika, że uprawnienia, o których mowa w art. 20 ust. 2 wskazanej ustawy, przysługują również wdowom lub wdowcom - emerytom i rencistom oraz osobom pobierającym uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych.
Sąd w składzie orzekającym podziela powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądowym pogląd interpretacyjny art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach, powołany także przez organ orzekający, a sprowadzający się do tezy, że uprawnienia wdów (wdowców) po kombatantach mają charakter pochodny, a zatem uzależnione są od uprawnień pierwotnych przysługujących zmarłemu współmałżonkowi (np.: wyrok NSA V SA 1625/00 - LEX nr 79349, wyrok NSA, sygn. akt II OSK 905/05 - LEX nr 266355). Pomocne w rozpatrywanej sprawie jest stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w uzasadnieniu uchwały z 25 stycznia 1996 r. (sygn. akt III AZP 32/1995, OSNP 1996/15/206), w którym wyjaśnione zostało, że uprawnienia wdów zależą od istnienia uprawnień pierwotnych i braku przesłanek do pozbawienia tychże uprawnień pierwotnych. Sąd ten zauważył, że: "Z istoty praw pochodnych wynika, że nie mogą one istnieć bez uprawnień pierwotnych, przy czym należy to rozumieć nie tylko w tym znaczeniu, że samo prawo pierwotne istnieje, ale także w ten sposób, że nie może istnieć prawo pochodne, jeżeli istnieją przesłanki do pozbawienia prawa pierwotnego. Należy więc uznać, że jeżeli osoba, od której wywodzi się uprawnienie pochodne byłaby pozbawiona uprawnień pierwotnych, to także istnieją przesłanki do pozbawienia uprawnień osoby powołującej się jedynie na uprawnienie pochodne.-- Sąd Najwyższy dopuścił, na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach, możliwość pozbawienia uprawnień kombatanckich nabytych na podstawie dotychczasowych przepisów - wdowy lub wdowców po osobach, które uzyskały uprawnienia kombatanckie.
Stan faktyczny sprawy wskazuje, że zmarły w dniu [...] lutego 2007 r. R.B. miał przyznane uprawnienia kombatanckie na podstawie decyzji Kierownika Urzędu z [...] września 1996 r. nr [...], którą potwierdzono przyznane uprzednio uprawnienia ZBoWiD (k. 52 akt admin.). Posiadał zatem uprawnienia nadane na podstawie obowiązującej ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, a decyzja przyznająca te uprawnienia stała się ostateczna. Kierownik Urzędu odmówił przyznania Skarżącej uprawnień po zmarłym mężu podnosząc, że pełnił on służbę w 11 Pułku Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który brał udział w walkach zbrojnych m.in. z Narodowymi Siłami Zbrojnymi, poakowskim zbrojnym podziemiem, Ukraińską Powstańczą Armią oraz innymi ugrupowaniami, co wynika m.in. z pisma Centralnego Archiwum Wojskowego z 13 września 1996 r. Pismo to - jak wynika z akt sprawy - wpłynęło do organu 16 września 1996 r., a więc przed wydaniem decyzji potwierdzającej uprawnienia kombatanckie męża Skarżącej (k. 49 akt admin.). W związku z powyższym, zdaniem organu, zaistniała w sprawie sytuacja przewidziana w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c) ustawy o kombatantach, powodująca "utratę uprawnień kombatanckich".
Organ orzekający uznał zatem, że służba męża Skarżącej w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego byłaby okolicznością uzasadniającą pozbawienie męża Skarżącej uprawnień kombatanckich, gdyby żył. Uwzględniając powyższe oraz opierając się na wskazanej powyżej zależności - pochodnych uprawnień należnych wdowie po zmarłym kombatancie od uprawnień pierwotnych męża - uznał, że brak jest w sprawie podstaw do przyznania Skarżącej uprawnień na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach.
Aby przyjąć takie stanowisko organ winien jednak w sposób dalece bardziej szczegółowy wyjaśnić sytuację prawną męża Skarżącej w kontekście hipotetycznego założenia, iż zostałby on pozbawiony uprawnień kombatanckich na podstawie powołanych przepisów ustawy o kombatantach zważywszy w szczególności, iż do chwili śmierci mąż Skarżącej korzystał z uprawnień kombatanckich na podstawie decyzji Kierownika Urzędu z [...] września 1996 r. nr [...], przyznającej mężowi Skarżącej uprawnienia kombatanckie (k. 52 akt admin.). Z faktem wydania tej decyzji, posiadającej - co podkreślić należy - przymiot ostateczności (art. 16 k.p.a.), wiążą się określone następstwa procesowe, co - wbrew twierdzeniom organu, zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie pozostaje bez znaczenia dla rozpatrywanej sprawy. Zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych ma bowiem podstawowe znaczenie dla stabilizacji, opartych na decyzji, skutków prawnych. Przyjmuje się, że decyzja ostateczna jest prawidłowa, dlatego organ administracji, który w znanych sobie okolicznościach wydał wadliwą decyzję uprawniającą, jest tą decyzją związany do czasu jej zmiany w sposób przewidziany prawem (v. teza trzecia wyroku NSA z 20 lipca 1981 r., sygn. akt SA 1461/81 - ONSA 1981, nr 2, poz. 72). Wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego niezależnie od rodzaju wad i przyczyn ich powstania, zawsze następuje na mocy stosownego rozstrzygnięcia właściwego organu wydanego w jednym z trybów nadzwyczajnych, przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Decyzja ostateczna z [...] września 1996 r. zweryfikowała pozytywnie, dla męża Skarżącej, uprawnienia nadane wcześniej przez ZBoWiD w 1976 r. (k. 3 akt admin.). W tej sytuacji ewentualne pozbawienie męża Skarżącej uprawnień kombatanckich mogłoby zatem zostać przeprowadzone wyłącznie w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, regulujące instytucje wzruszania decyzji ostatecznych. Wśród nich są przepisy regulujące tryb i zasady: wznowienia postępowania, uchylania, zmiany oraz stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych (zawarte odpowiednio w rozdziale 12 i 13 k.p.a.). Kierownik Urzędu nie wykazał możliwości wzruszenia decyzji z [...] września 1996 r. w trybie nadzwyczajnym (przyznającej uprawnienia pierwotne), w związku z czym, nieuzasadniona - przedwczesna - jest odmowa przyznania Skarżącej uprawnień pochodnych.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. obligującego organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ orzekający nie dopełnił również wymogu oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Wobec zaniechania rozważenia wszystkich okoliczności sprawy niniejszej, a w szczególności tych, związanych z przyznaniem uprawnień kombatanckich mężowi Skarżącej na podstawie decyzji z [...] września 1996 r., jak również zaniechania dokonania oceny skutków prawnych wydania przedmiotowej decyzji z punktu widzenia zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k.p.a.) oraz możliwości jej wyeliminowania z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym, organ orzekający dopuścił się, zdaniem Sądu, naruszenia powyższych przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceny Sądu nie zmienia powołanie się przez organ orzekający na wyrok Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2002 r. nr III RN 57/02 (OSNP 2004/2/24) stwierdzający, że uprawnienia wdowy po kombatancie powinny być oceniane z uwzględnieniem jej osobistej sytuacji prawnej. Stanowisko w nim wyrażone nie może uzasadniać wydania dla Skarżącej decyzji odmownej. Wyrok został wydany w stanie faktycznym indywidualnej sprawy, w którym stan prawny istniejący w dacie złożenia wniosku przez wdowę uległ zmianie w odniesieniu do obowiązującego za życia osoby, uznanej za kombatanta na podstawie dotychczasowych przepisów i następnie pozbawionej uprawnień na podstawie ustawy o kombatantach. Sytuacja taka umożliwia zdaniem Sądu Najwyższego uwzględnienie zmienionego stanu prawnego w sprawie z wniosku wdowy, a więc jej osobistej sytuacji prawnej. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu, brak jest przeciwwskazań do uwzględnienia stanu prawnego obowiązującego w dacie złożenia przez Skarżącą wniosku o nadanie uprawnień pochodnych z uwzględnieniem jednak powyższych uwag dotyczących możliwości wzruszania decyzji ostatecznych. Podkreślić należy, że zarówno powołany wyrok Sądu Najwyższego, jak również pozostałe orzeczenia odnoszące się do uprawnień pochodnych wdów (wdowców) po zmarłych kombatantach nie były oparte na stanie faktycznym, w którym - jak w rozpatrywanej sprawie - kombatant korzystałby w dacie śmierci z uprawnień przyznanych decyzją Kierownika Urzędu na podstawie ustawy o kombatantach. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu, aktualny pozostaje pogląd Sądu Najwyższego przedstawiony w omawianym wyroku, zgodnie z którym, przy uprawnieniach pochodnych niezbędne jest ustalenie, czy zmarły kombatant zachowałby uprawnienia kombatanckie, gdyby żył.
Rozpatrując sprawę ponownie Kierownik Urzędu powinien wyeliminować wskazane powyżej uchybienia. W szczególności powinien szczegółowo rozważyć, czy istniałaby prawna możliwość wzruszenia własnej decyzji ostatecznej z [...] września 1996 r. o przyznaniu mężowi Skarżącej uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy o kombatantach w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145 - 156 k.p.a.). Istotne jest również rozważenie dopuszczalności wzruszenia w ogóle tej decyzji ze względu na upływ czasu, jaki upłynął od jej doręczenia. W sytuacji, gdyby nie było możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej w żadnym z trybów nadzwyczajnych na podstawie przepisów k.p.a., obowiązkiem organu, w ocenie Sądu, będzie przyznanie uprawnień pochodnych Skarżącej, zgodnie z jej wnioskiem.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Wobec negatywnego charakteru zaskarżonej decyzji Sąd nie uznał za zasadne zastosowania przepisu określonego w art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.