V SA/Wa 2792/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi Spółki było uchylenie decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej, która utrzymała w mocy decyzję PARP zobowiązującą Spółkę do zwrotu ponad 2,2 mln zł dofinansowania projektu "[...]" w ramach POIG. Organ uznał, że środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, w szczególności zasady uczciwej konkurencji, powołując się na raport OLAF stwierdzający istnienie zorganizowanego systemu nadużyć. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym przede wszystkim przedawnienie roszczenia o zwrot środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję i umarzając postępowanie. Sąd stwierdził, że zobowiązanie do zwrotu dofinansowania uległo przedawnieniu. Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości. W przypadku nieprawidłowości ciągłych, okres ten biegnie od dnia jej ustania. Sąd uznał, że nieprawidłowość związana z naruszeniem zasady konkurencyjności miała charakter ciągły i trwała do dnia zakończenia wykonywania umowy z wykonawcą. Przyjął, że ostatnia wypłata środków nastąpiła 5 kwietnia 2016 r., a zatem 4-letni okres przedawnienia upłynął 5 kwietnia 2020 r. Do tego czasu nie wydano decyzji o zwrocie środków ani nie podjęto działań przerywających bieg przedawnienia. Sąd odrzucił argumentację organów o zastosowaniu art. 66a ustawy o finansach publicznych, wskazując na jego sprzeczność z prawem unijnym i zasadą pierwszeństwa prawa UE. Sąd podkreślił, że instytucja przedawnienia służy zapewnieniu pewności prawa i dyscyplinowaniu organów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zwrot środków unijnych, w szczególności w kontekście naruszenia zasady konkurencyjności i pierwszeństwa prawa UE nad krajowymi przepisami proceduralnymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia zasady konkurencyjności i zastosowania art. 66a u.f.p. w kontekście prawa UE.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zobowiązanie do zwrotu środków unijnych, wynikające z naruszenia zasady konkurencyjności, uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zobowiązanie uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nieprawidłowość miała charakter ciągły i trwała do momentu zakończenia umowy z wykonawcą. 4-letni okres przedawnienia, liczony od daty ostatniej wypłaty środków (5 kwietnia 2016 r.), upłynął 5 kwietnia 2020 r., zanim wydano decyzję o zwrocie środków. Sąd odrzucił zastosowanie krajowego art. 66a ustawy o finansach publicznych na rzecz bezpośredniego stosowania art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95.
Czy art. 66a ustawy o finansach publicznych może być stosowany do określenia początku biegu terminu przedawnienia w sprawach, gdzie nieprawidłowość wystąpiła lub ustała przed jego wejściem w życie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie może znaleźć zastosowania w takich przypadkach.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że regulacje dotyczące przedawnienia mają charakter materialnoprawny i nie mogą działać wstecz. Ponadto, zaproponowana przez organ wykładnia art. 66a ust. 1 u.f.p. byłaby sprzeczna z prawem unijnym i prowadziłaby do wewnętrznych sprzeczności przepisu, dlatego należy zastosować bezpośrednio art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95.
Jaka jest moc dowodowa raportu OLAF w polskim postępowaniu administracyjnym?
Odpowiedź sądu
Raport OLAF nie ma mocy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Skarżąca zarzuciła organowi błędną wykładnię art. 11 ust. 2 Rozporządzenia nr 883/2013, uznając raport OLAF za dokument urzędowy. Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii bezpośrednio w sentencji, ale argumentacja skarżącej wskazuje na potencjalne naruszenie przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczności odmienne od stwierdzonych w raporcie.
Przepisy (19)
Główne
Rozporządzenie Rady nr 2988/95 art. 3 § 1
Rozporządzenie Rady (WE Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich
Okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości. W przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może umorzyć postępowanie administracyjne.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.f.p. art. 207 § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Podstawa do wydania decyzji o zwrocie środków.
u.f.p. art. 207 § 8
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
u.f.p. art. 66a § 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Przepis dotyczący biegu terminu przedawnienia zwrotu środków, uznany przez sąd za nie mający zastosowania w sprawie.
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot środków unijnych.
Godne uwagi sformułowania
nie można mieć bowiem wątpliwości, że stwierdzona w postępowaniu nieprawidłowość nie polegała na niedotrzymaniu okresu trwałości Projektu, lecz na zrealizowaniu Projektu z naruszeniem procedur m.in. zasady konkurencyjności. • w przypadku nieprawidłowości wynikających z umów zawartych z naruszeniem zasady konkurencyjności, naruszenie trwa przez cały okres trwania umowy zawartej z naruszeniem prawa pomiędzy usługodawcą a beneficjentem, z tym skutkiem, że tego rodzaju nieprawidłowość winna być traktowana jako 'nieprawidłowość ciągła' w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 2988/95, która ustaje w dniu, w którym zakończono wykonywanie umowy na realizację zamówienia udzielonego z naruszeniem prawa. • przepis art. 66a ust. 1 u.f.p., nie mógł znaleźć w sprawie zastosowania. • instytucja przedawnienia zobowiązań pełni istotną rolę zarówno w krajowym, jak i unijnym porządku prawnym, tj. z jednej strony daje stronie poczucie pewności co do braku ciążących na niej zobowiązań, a z drugiej działa w sposób dyscyplinujący na organ administracji, który nie może egzekwować ich przez dziesięciolecia.
Skład orzekający
Beata Blankiewicz-Wóltańska
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Siwek
sędzia
Marta Sarnowiec-Cisłak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zwrot środków unijnych, w szczególności w kontekście naruszenia zasady konkurencyjności i pierwszeństwa prawa UE nad krajowymi przepisami proceduralnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia zasady konkurencyjności i zastosowania art. 66a u.f.p. w kontekście prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy znaczącej kwoty dofinansowania unijnego i kluczowej kwestii przedawnienia, co jest istotne dla wielu beneficjentów funduszy UE. Wyrok podkreśla prymat prawa unijnego.
“Miliony złotych dofinansowania unijnego nie podlegają zwrotowi? Sąd administracyjny stawia na przedawnienie!”
Dane finansowe
WPS: 2 209 312,67 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.