V SA/Wa 272/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Prezesa KRUS, uznając, że organ nie rozpoznał istoty sprawy w całości, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która utrzymała w mocy częściowe umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie rozpoznał wniosku o umorzenie w całości, co stanowi naruszenie art. 104 § 2 k.p.a. oraz zasad praworządności. Nakazano organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem całego wniosku i materiału dowodowego.
Sprawa dotyczyła skargi W. B. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, która utrzymała w mocy częściowe umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W. B. domagał się umorzenia całości zadłużenia w kwocie 6069,21 zł. Organ pierwszej instancji umorzył jedynie odsetki za zwłokę, nie rozstrzygając o należności głównej. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na brak wystąpienia zdarzeń losowych uzasadniających umorzenie całości zadłużenia, choć przyznał, że trudna sytuacja materialna strony uzasadniała umorzenie odsetek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym, ponieważ organ administracji publicznej nie rozpoznał istoty sprawy w całości, co stanowi naruszenie art. 104 § 2 k.p.a. oraz zasad praworządności (art. 6 i 7 k.p.a.). Sąd podkreślił, że organ powinien rozstrzygnąć wniosek o umorzenie w całości, a w przypadku braku podstaw do uwzględnienia go w całości, w pozostałej części powinien go oddalić. Nakazano organowi ponowne rozpatrzenie sprawy, z uwzględnieniem całego wniosku oraz ponownym rozważeniem materiału dowodowego, w tym stanu gospodarstwa strony i rozbieżności we wnioskach inspektorów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej nie rozpoznał istoty sprawy w całości, wydając decyzję częściową, co stanowi naruszenie art. 104 § 2 k.p.a.
Uzasadnienie
Organ administracji wydał decyzję rozstrzygającą jedynie o umorzeniu odsetek, pomijając wniosek o umorzenie należności głównej. Zgodnie z art. 104 § 2 k.p.a., organ powinien rozstrzygnąć sprawę co do jej istoty w całości lub w części, albo zakończyć sprawę w danej instancji w inny sposób. Wydanie decyzji częściowej, która nie kończy postępowania w sprawie, jest dopuszczalne, ale wymaga wyraźnego wskazania, że sprawa nie została rozstrzygnięta w całości. W tym przypadku organ nie rozstrzygnął całości wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
ppsa art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
ppsa art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
k.p.a. art. 104 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu rozstrzygania sprawy co do jej istoty w całości lub w części.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 127 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
u.u.s.r. art. 41a § 1
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin
Podstawa do umorzenia należności.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez WSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji nie rozpoznał wniosku o umorzenie należności głównej, ograniczając się jedynie do umorzenia odsetek. Naruszenie art. 104 § 2 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie sprawy w całości. Naruszenie zasad praworządności i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając brak podstaw do umorzenia całości zadłużenia. Trudna sytuacja materialna strony i niskie dochody małżonki uzasadniały jedynie umorzenie odsetek, a nie należności głównej.
Godne uwagi sformułowania
organ administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. organ administracji publicznej - w przypadku wydania decyzji - obowiązek rozstrzygania sprawy co do jej istoty w całości lub w części albo zakończenia sprawy w danej instancji w inny sposób. nie powinna mieć miejsca sytuacja, gdy tożsame okoliczności ustalone w toku wizytacji przeprowadzonej u rolnika w dniu [...] czerwca 2006 r. stanowią podstawę różnych merytorycznie wniosków
Skład orzekający
Beata Krajewska
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Zabłocka
członek
Michał Sowiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 104 § 2 k.p.a. w kontekście rozstrzygania wniosków o umorzenie należności administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o umorzenie należności w KRUS i zastosowania przepisów k.p.a. oraz u.u.s.r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy problem proceduralny w postępowaniu administracyjnym, gdzie organ nie rozstrzyga sprawy w całości. Jest to istotne dla prawników procesualistów, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Organ administracji nie rozpoznał wniosku w całości? Sąd wskazuje na naruszenie podstawowych zasad postępowania.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyV SA/Wa 272/07 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-03-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-01-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Beata Krajewska /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Zabłocka Michał Sowiński Symbol z opisem 6539 Inne o symbolu podstawowym 653 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Ubezpieczenie społeczne Skarżony organ Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par. 1 pkt 1 lt. c, art. 152 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 6, 7, art. 104 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Krajewska (spr.) Sędzia WSA Joanna Zabłocka Asesor WSA Michał Sowiński Protokolant Beata Bińkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2007 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Uzasadnienie Decyzją z [...] stycznia 2006 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego orzekł o odpowiedzialności W. B. za zaległość z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników brata - J. B. za okres od 1 kwietnia 1999 r. do 1 kwietnia 2004 r. w kwocie 6069,21 zł ogółem wraz z odsetkami. Pismem z 24 lutego 2006 r. W. B. wniósł od powyższej decyzji odwołanie do Okręgowego Sądu Pracy. W toku rozprawy cofnął odwołanie i wniósł o umorzenie należności wskazanej w decyzji z [...] stycznia 2006 r. Postanowieniem z [...] maja 2006 sygn. akt [...] (k. 88) Sąd Okręgowy w P. przekazał opisany wyżej wniosek do rozpoznania według właściwości do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W toku postępowania w dniu [...] czerwca 2006 r. przeprowadzono wizytację w gospodarstwie zobowiązanego, na podstawie której inspektor ubezpieczeń R. C. w załączniku do wniosku umorzeniowego z 24 czerwca 2006 r. wniosła o umorzenie kwoty 6069 zł (k. 89). W dniu [...] lipca 2006 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wydał decyzję nr [...], w której umorzył W. B. odsetki za zwłokę za okres j/w w kwocie 2.175, 1 zł, nie wypowiadając się w sentencji co do reszty żądania. Pismem z 24 lipca 2007 r. strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podczas postępowania odwoławczego w załączniku do wniosku umorzeniowego inspektor ubezpieczeń R. C. powołując się ponownie na wizytację w gospodarstwie strony w dniu [...] czerwca 2006 r. wniosła o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (k. 108). Po rozpoznaniu powyższego wniosku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z [...] sierpnia 2006 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.] i art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. [Dz.U. z 1998 r., Nr 7, poz. 25 z późn. zm.] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wskazał, iż wnioskodawca nie wykazał wystąpienia w jego rodzinie czy gospodarstwie domowym zdarzeń losowych mogących mieć wpływ na jego możliwości płatnicze. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wyjaśnił, że trudna sytuacja materialna wnioskodawcy, a w szczególności fakt uzyskiwania niskiego dochodu z tytułu zatrudnienia uzyskiwanego przez małżonkę dało podstawę do umorzenia odsetek za zwłokę, natomiast aktualnie sytuacja materialna jego rodziny uległa zmianie na skutek nabycia gospodarstwa rolnego. Organ podkreślił, iż z postanowienia o nabyciu spadku (sygn. akt [...] z [...] kwietnia 2005 r.) nie wynika, aby W. B. przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, w związku z czym odpowiada on za długi spadkowe bez ograniczeń. Na powyższą decyzję zobowiązany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, iż odziedziczone gospodarstwo było zaniedbane, brakowało maszyn koniecznych do uprawy roli, nie było zwierząt. Grunty były źle wykorzystywane. Wskazał, że wynagrodzenie żony przeznaczane jest na opłacenie rachunków i że ma na utrzymaniu córkę, która pomaga w utrzymaniu tego gospodarstwa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniach obydwu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej - ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie badając zaskarżoną decyzję w wyżej wskazanym zakresie uznał, że nie może ona pozostać w porządku prawnym. Zgodnie z przepisem art. 7 kpa organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 104 § 2 kpa statuuje dla organu administracji publicznej - w przypadku wydania decyzji - obowiązek rozstrzygania sprawy co do jej istoty w całości lub w części albo zakończenia sprawy w danej instancji w inny sposób. Decyzja z dnia [...] lipca 2006 r. pomimo wskazania w komparycji, iż wniosek o umorzenie należności dotyczy kwoty 6069,21 zł rozstrzygnęła wyłącznie o umorzeniu odsetek w kwocie 2175, 10 zł. Organ I instancji w swej decyzji, a następnie organ II instancji utrzymując ją w mocy nie uwzględnił, iż przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej był wniosek W. B. o umorzenie składek i odsetek ustalonych decyzją Prezesa KRUS z [...] stycznia 2006 r. na kwotę 6069,21 zł. Powyższe stanowi istotę sprawy, która winna zostać w całości rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją. W przypadku braku podstaw do uwzględnienia wniosku w całości, w pozostałej części winien on zostać oddalony. Wydając decyzję częściową organ zobowiązany jest do wskazania wyodrębnionej do rozstrzygnięcia części sprawy zaznaczając, iż zapadła decyzja nie kończy postępowania w sprawie nawet, gdy stanie się ostateczna. W konsekwencji nierozstrzygnięta pozostałaby część roszczenia dotycząca umorzenia składek, co do której organ musiałby wydać kolejna decyzję częściową. Trwałaby bowiem zawisłość sprawy administracyjnej, w której zapadła decyzja częściowa nie rozstrzygająca w całości istoty sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe uwagi Sąd stwierdza, iż Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie załatwił sprawy W. B. w jej istocie w całości, a w konsekwencji naruszył art. 104 §2 kpa i przewidziane przepisami art. 6 i 7 kpa zasady legalizmu oraz praworządności. Rozpatrując ponownie sprawę organ administracyjny winien rozważyć kwestię prawidłowości decyzji wydanej w pierwszej instancji pod kątem rozpoznania całości wniosku W. B. z 24 lutego 2006 r. Nie przesądzając o wyniku rozstrzygnięcia należy zauważyć, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wymaga ponownie rozważenia w kontekście stanu gospodarstwa strony, przy czym nie powinna mieć miejsca sytuacja, gdy tożsame okoliczności ustalone w toku wizytacji przeprowadzonej u rolnika w dniu [...] czerwca 2006 r. stanowią podstawę różnych merytorycznie wniosków (k. 89 i k. 108) Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 3
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI