V SA/Wa 2662/23

V SA/Wa 2662/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Tomczak
Jadwiga Smołucha /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Zawiślak
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
657
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par 1 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2024 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia 6 września 2019 r. nr PS3.6890.78.2019 w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie gier hazardowych 1. uchyla decyzję w zaskarżonej części, 2. zasądza od Ministra Finansów na rzecz [...] Sp. z o.o. w [...] kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi [...] (dalej: "strona", "skarżąca", "wnioskodawca") jest decyzja Ministra Finansów (dalej: "organ") z 6 września 2019 r. nr PS3.6890.78.2019 w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie gier hazardowych.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
1 lipca 2019r. do Ministra Finansów wpłynął wniosek [...] nr [...] o wydanie - na podstawie art. 34 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - interpretacji indywidualnej dotyczącej stosowania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w związku z przepisami ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2019r. poz. 1079). Zagadnieniem będącym przedmiotem wyjaśnienia była dopuszczalność umieszczenia na fasadzie budynku zajmowanego przez wnioskodawcę oznaczenia: [...]" w sytuacji, w której spółka dominująca uzyska wpis do rejestru przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych (prowadzonego przez Ministra właściwego do spraw gospodarki na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), z adresem siedziby przedstawicielstwa, tożsamym z adresem budynku zajmowanego przez wnioskodawcę. Według przedstawionego we wniosku stanu faktycznego [...] jest spółką, której dominująca działalność prowadzona jest w zakresie tworzenia oprogramowania. W kapitale wnioskodawcy całość udziałów posiada [...], prowadząca działalność doradczą w dziedzinie technologii informatycznych. [...] jest spółką dominującą w stosunku do wnioskodawcy, w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 kodeksu spółek handlowych. [...] należy do grupy spółek [...], do której należą również [...] P. oraz [...] O. (spółki zarejestrowane w Anglii i Walii, prowadzące "działalność związaną z grami hazardowymi i zakładami). Do grupy tej należą również: W. z siedzibą w S., a także W., zarejestrowana na G.. Działalność operacyjna wnioskodawcy oraz spółki [...] polega na tworzeniu zaawansowanych systemów technologicznych przeznaczonych dla powołanej grupy kapitałowej, a także na obsłudze bieżących potrzeb IT wraz z zabezpieczeniami systemów informatycznych całej grupy. Wnioskodawca nie podejmuje czynności poza wymienionymi we wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego, ani żadnych działań faktycznych związanych z prowadzeniem działalności w zakresie gier hazardowych ("tj. nie organizuje gier o charakterze losowym, zakładów wzajemnych, gier w karty, gier na automatach o wygrane pieniężne lub rzeczowe") – ani na terytorium Polski, ani poza nim. W. z siedzibą na G. (spółka zależna [...]), prowadzi serwis bukmacherski organizowany przez sieć Internet, niedostępny na obszarze Polski. Strona internetowa prowadzona przez W., oferująca możliwość udziału w grach hazardowych, ma blokadę dla państw, w których taka działalność bez zezwolenia jest nielegalna. W związku z planowanym przedsięwzięciem wnioskodawca powziął wątpliwości, które sformułował w następujących pytaniach:
1. Czy wnioskodawca zobowiązany jest do uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych (art. 6 ust. 3 ustawy o grach hazardowych) oraz poniesienia opłaty za przedmiotowe zezwolenie (art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych), aby zgodnie z art. 29 ust. 5 ww. ustawy zamontować oznaczenie na fasadzie budynku zajmowanego przez wnioskodawcę oraz przedstawicielstwo spółki dominującej, po wpisie tego przedstawicielstwa do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych (art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej), pomimo tego, że wnioskodawca nie prowadzi na terytorium RP (ani poza nim) działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych, ani żadnej działalności w zakresie gier hazardowych. Natomiast spółka dominująca ani żadna inna spółka należąca do grupy kapitałowej nie prowadzą wyżej opisanej działalności na terytorium RP, jednakże spółka dominująca planuje zarejestrowanie przedstawicielstwa przedsiębiorcy zagranicznego w Polsce.
2. Czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, co wiązałoby się dla wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą oraz niemożnością zainstalowania takiego oznaczenia w przypadku, gdy przedstawicielstwo spółki dominującej zostałoby skutecznie wpisane do rejestru przedstawicielstw podmiotów zagranicznych w Polsce.
3. Czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej promocji gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 7 ustawy o grach hazardowych, co wiązałoby się dla wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą oraz niemożnością zainstalowania takiego oznaczenia w przypadku, gdy przedstawicielstwo spółki dominującej zostałoby skutecznie wpisane do rejestru przedstawicielstw podmiotów zagranicznych w Polsce.
4. Czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej reklamy i promocji gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 8 ustawy o grach hazardowych, co wiązałoby się dla wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą oraz niemożnością zainstalowania takiego oznaczenia w przypadku, gdy przedstawicielstwo spółki dominującej zostałoby skutecznie wpisane do rejestru przedstawicielstw podmiotów zagranicznych w Polsce.
5. Czy powyższe oznaczenie spełnia przesłanki zakazanej reklamy i promocji gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych co wiązałoby się dla wnioskodawcy z ograniczeniem swobody do prawa posługiwania się firmą oraz niemożnością zainstalowania takiego oznaczenia w przypadku, gdy przedstawicielstwo spółki dominującej zostałoby skutecznie wpisane do rejestru przedstawicielstw podmiotów zagranicznych w Polsce.
Minister Finansów decyzją z 24 lipca 2019 r. nr PS3.6890.67.2019 uznał stanowisko strony w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w części za prawidłowe (w zakresie pytania 3 i 4), natomiast w pozostałym zakresie za nieprawidłowe (w zakresie pytania 1,2 i 5).
We wniosku z 9 sierpnia 2019 r. strona zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy, w zakresie w jakim organ nie podzielił jej oceny.
Minister Finansów decyzją z 6 września 2019 r. nr PS3.6890.78.2019 utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie z 24 lipca 2019 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że uzasadniając stanowisko co do możliwości zainstalowania na fasadzie zajmowanego budynku oznaczenia "[...] przedstawicielstwo w Polsce" spółka oparła swoją argumentację na twierdzeniu, że fakt uzyskania przez spółkę dominującą [...] (należącą do grupy spółek [...]) wpisu do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, mając charakter konstytutywny umożliwia działania, o których mowa w art. 22 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2019r. poz. 1079), dalej "ustawa o przedsiębiorcach zagranicznych". Zgodnie z powoływanym art. 22 zakres działania przedstawicielstwa może obejmować wyłącznie prowadzenie działalności w zakresie reklamy i promocji przedsiębiorcy zagranicznego. Ustawa ta w zakresie swej regulacji wdraża dyrektywę 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006r. dotyczącą usług na rynku wewnętrznym (Dz. Urz. UE L 376 z 27.12.2006r., str. 36). Zgodnie z art. 2 ust. 2 lit. h dyrektywy, nie ma ona zastosowania do następujących rodzajów działalności: działalności hazardowej ze stawkami pieniężnymi w grach losowych, włącznie z loterią, grami hazardowymi w kasynach i zakładami wzajemnymi. Według organu ewentualny wpis spółki dominującej do rejestru przedstawicielstw podmiotów zagranicznych w Polsce nie zmienia faktu, że do wnioskodawcy zastosowanie mają zasady reklamy i promocji gier hazardowych określone w ustawie o grach hazardowych. Organ wyjaśnił, że definicja reklamy gier hazardowych w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 847), z uwagi na specyfikę przedmiotu regulacji i związane z nim zagrożenie uzależnieniem od hazardu, jego negatywnych skutków zdrowotnych i społecznych, jest szeroka i w opozycji do wielu innych polskich regulacji skoncentrowana na elementach przedmiotowych, nie zaś podmiotowych. Przez reklamę gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach rozumie się publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych lub symboli graficznych i innych oznaczeń z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach oraz informacji o miejscach, w których takie gry lub zakłady są urządzane, i możliwościach uczestnictwa (art. 29 ust.6 ustawy). Niezależnie od powyższego, przez promocję gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach rozumie się publiczną prezentację tych gier lub zakładów, rozdawanie rekwizytów z nimi związanych, wręczanie żetonów lub dowodów uczestnictwa w tych grach albo ich sprzedaży w miejscach publicznych, a także inne formy publicznego zachęcania do uczestnictwa w nich lub przekonywania o ich zaletach bądź zachęcania do wstępu do kasyn gry lub punktów przyjmowania zakładów wzajemnych (art. 29 ust. 7 ustawy). Jednocześnie, artykuł 29 ust. 8 i 9 ustawy o grach hazardowych rozszerza zakres pojęcia reklamy i promocji, uznając za reklamę i promocję ww. gier i zakładów również reklamę i promocję produktów i usług, których nazwa, znak towarowy, kształty graficzne lub opakowanie wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsame z oznaczeniem gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach, kasyna gdy gry lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych albo z firmą, nazwą lub oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach. Za reklamę i promocję ww. gier i zakładów uważa się również reklamę i promocję podmiotów których wizerunek reklamowy wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsamy z oznaczeniem gier cylindrycznych gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach, kasyna gry lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych albo z firmą, nazwą lub oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym się do takich oznaczeń. Reklamą w rozumieniu ustawy o grach hazardowych jest więc każde publiczne rozpowszechnienie oznaczeń indywidualizujących podmiot prowadzący określoną działalność. Organ podkreślił, że na pojęcie reklamy ujętej w cytowanym powyżej art. 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych składają się cztery elementy: publiczne rozpowszechnianie, określone oznaczenie (znak towarowy lub symbol graficzny i inne oznaczenia z nimi związane), informacja o miejscach, w których takie gry lub zakłady są urządzane i informacja o możliwościach uczestnictwa. Nie są to przesłanki łączne, nie muszą zatem wystąpić kumulatywnie. Publiczne rozpowszechnianie, to kierowanie przekazu do nieokreślonego kręgu adresatów, to możliwość dotarcia przekazu do nieskonkretyzowanych odbiorców. Jak wskazano w wyroku NSA w Poznaniu z 6 lutego 1996r. (I SA/Po 1162/92), "reklama jest publiczna, gdy jest powszechna, ogólna, nie prywatna, dotyczy ogółu ludzi, przeznaczona (dostępna) jest dla wszystkich, gdy występuje w miejscu dostępnym dla wszystkich, oficjalnie, jawnie." Bez wątpienia przesłanka ta spełniona zostaje w ramach instalacji na fasadzie budynku określonego, zaproponowanego przez [...] oznaczenia. Organ wyjaśnił, że z art. 29 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, wynika, iż dozwolona jest reklama zakładów wzajemnych, na których urządzanie zostało udzielone zezwolenie, na zasadach określonych w art. 29b ustawy. Spółka W. z siedziba na G. (spółka zależna [...]) nie posiada polskiego zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych i prowadzi serwis bukmacherski organizowany przez sieć Internet. Zgodnie z art. 29 ust.6 ustawy, przez reklamę gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach rozumie się publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych lub symboli graficznych i innych oznaczeń z nimi związanych, a także nazwy i symboli graficznych podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach oraz informacji o miejscach, w których takie gry lub zakłady są urządzane, i możliwościach uczestnictwa. Organ wskazał, że z powszechnie dostępnych informacji wynika, iż zaprojektowane oznaczenie w sformułowaniu "[...]" tożsame jest z symbolem graficznym podmiotu prowadzącego działalność w zakresie zakładów wzajemnych – spółki W.. Według organu skoro podmiot ten nie posiada zezwolenia na urządzanie zakładów wzajemnych w Polsce, to oznaczenie "[...] przedstawicielstwo w Polsce", w którego treści zawarty jest symbol graficzny stosowany przez podmiot prowadzący działalność w zakresie zakładów wzajemnych, w myśl art. 29 ust.6 w zw. z art. 29 ust.1 ustawy spełnia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych. W świetle przepisów ustawy o grach hazardowych bez znaczenia przy tym jest, że podmiot ten nie oferuje gier hazardowych w Polsce, bowiem art. 29 ust. 6 nie ogranicza zakazu reklamy jedynie do podmiotów oferujących gry hazardowe na jej terytorium. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych, za reklamę i promocję gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach uważa się również reklamę i promocję podmiotów, których wizerunek reklamowy wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsamy z oznaczeniem gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach, kasyna gry lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych albo z firmą, nazwą lub oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym się do takich oznaczeń. Oznaczenie podmiotu na fasadzie zajmowanego budynku jest reklamą i promocją tego podmiotu. Projektowane przez [...] oznaczenie jest w części tożsame z oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier hazardowych. Dlatego też spełnia ono przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych, zgodnie z art. 29 ust. 9 a zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy o grach hazardowych: 1) Zabrania się reklamy i promocji gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach oraz zakładów wzajemnych. Reklama zakładów wzajemnych, na których urządzanie zostało udzielone zezwolenie, jest dozwolona na zasadach określonych w art. 29b.; 2) Zabrania się informowania o sponsorowaniu z wykorzystaniem nazwy handlowej i znaku towarowego wykorzystywanego do oferowania gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, przyjmowania zakładów wzajemnych lub gier na automatach. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 5 ograniczenia, o jakich mowa w art. 29 ust. 1 i ust. 2, nie obejmują reklamy i promocji prowadzonej w ośrodku gier lub punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych ani oznaczenia nazwą podmiotu lub logo firmy lub nazwą prowadzonej działalności gospodarczej, na zewnątrz budynku, miejsca, w którym znajduje się ośrodek gier lub punkt przyjmowania zakładów wzajemnych, a także, w przypadku gier hazardowych urządzanych przez sieć Internet, reklamy ani promocji prowadzonej na określonej w zezwoleniu stronie internetowej wykorzystywanej do urządzania tych gier. Według organu legalne jest umieszczenie nazwy podmiotu urządzającego gry hazardowe na budynku, w którym znajduje się ośrodek gier (kasyno gry, salon gry bingo pieniężne, salon gier na automatach.) lub punkt przyjmowania zakładów wzajemnych, a następnie lokalizacji kasyna gry lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych w powołanym budynku oraz posługiwania się w działalności objętej koncesją/zezwoleniem oznaczeniem "[...]". Odnosząc się do argumentu spółki, że oznaczenie budynku stanowi emanację prawa do posługiwania się przez każdy podmiot gospodarczy firmą (nazwą) oraz jej graficznymi oznaczeniami organ powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 18 stycznia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2090/12, w którym wyrażono pogląd: "(...) dowolny wybór nazwy spółki który jest wprawdzie przewidziany w art.160 spółek handlowych, nie może być dokonany z naruszeniem zakazów określonych w art. 160 § 1 kodeksu spółek handlowych, nie może być dokonany z naruszeniem zakazów określonych w art. 29 ust. 1 i 6 ustawy o grach hazardowych".
W skardze na decyzję Ministra Finansów z 6 września 2019 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zwróciła się o uchylenie zaskarżonej części decyzji w części, w jakiej stanowisko wnioskodawcy zostało uznane za nieprawidłowe, tj. w części dotyczącej:
• zobowiązania wnioskodawcy do uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych;
• spełnienia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych;
• spełnienia przesłanki zakazanej reklamy gier hazardowych w rozumieniu art.29 ust.1 w zw. z art.29 ust.6 ustawy o grach hazardowych, i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie następujących przepisów:
1) art. 34 ust. 5 Prawo przedsiębiorców, polegające na braku sporządzenia prawidłowego uzasadnienia prawnego decyzji II przy jednoczesnym niedostatecznym objaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie dozwolonej reklamy gier hazardowych w ośrodku gier lub punkcie przyjmowania zakładów wzajemnych oraz powtórzeniu w uzasadnieniu decyzji II treści uzasadnienia decyzji I bez wskazania dlaczego argumentacja skarżącego - który we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 9 sierpnia wyraził i uzasadnił swoje stanowisko co do braku istnienia po jego stronie obowiązku uzyskania zezwolenia na prowadzenie zakładów wzajemnych i zlokalizowania ośrodka gier w budynku (będącego siedzibą skarżącego oraz adresem siedziby przedstawiciela spółki dominującej (jak zdefiniowano we wniosku) po jej wpisie do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych) oraz pomijając okoliczności planowanego oznaczenia po uzyskaniu wpisu do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych – miałaby zostać uznana za błędną;
2) art. 34 ust. 5 Prawo przedsiębiorców polegające na nieprzedstawieniu w decyzji II elementów niezbędnych do interpretacji indywidualnej, to jest: wyczerpującego opisu zdarzenia przyszłego ze wskazaniem prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym, bowiem decyzja II wydana przez Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju nie zawierała, dostatecznego uzasadnienia prawnego w zakresie dotyczącym konsekwencji wpisu spółki dominującej do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, a uzasadnienie zawarte w decyzji II ograniczyło się do niewłaściwego odniesienia do Dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym (DZ. U. UE.L.2006.376.36 z 27.12.2006);
3) art. 29 ust. 1 , art. 29 ust.6 oraz art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 29 ust.1 pkt.1 oraz art. 22 ustawy o przedsiębiorcach zagranicznych, poprzez przyjęcie, że planowane oznaczenie na fasadzie budynku firmy (nazwy) skarżącego oraz nazwy przedstawicielstwa przedsiębiorcy zagranicznego po uzyskaniu wpisu spółki dominującej do rejestru przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, stanowi naruszenie zakazu reklamy i promocji gier hazardowych w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych, pomimo braku zamieszczenia przez skarżącego informacji na przedmiotowym oznaczeniu o miejscach, w których takie gry lub zakłady są urządzane, i możliwościach uczestnictwa, a także braku działania z zamiarem typowym dla reklamy (co zostało wyraźnie opisane we wniosku, także w zakresie opisu planowanych działań przedstawicielstwa przedsiębiorcy zagranicznego);
4) art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust.6 oraz art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych oraz art. 2, art.22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez taką wykładnię i zastosowanie przepisów ustawy o grach hazardowych, które skutkowało przyjęciem, że planowane przez skarżącego umieszczenie na fasadzie budynku oznaczenia jego firmy wraz z oznaczeniem wynikającym z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o przedsiębiorcach zagranicznych tj. oznaczeniem przedstawicielstwa przedsiębiorcy zagranicznego, który w budynku posiada adres siedziby przedstawicielstwa (w rozumieniu z art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o przedsiębiorcach zagranicznych), stanowi naruszenie zakazu reklamy i promocji w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Według strony naruszenia wymienionych przepisów prawa materialnego prowadzą do złamania konstytucyjnych zasad: wolności działalności gospodarczej, pewności i bezpieczeństwa obrotu prawnego (będącej składową zasady demokratycznego państwa prawa), a także zasady proporcjonalności ograniczeń konstytucyjnych wolności (poprzez narzucenie ograniczeń niewspółmiernych, które nie są konieczne dla "bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia, i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób", do których należą (jako składowa wolności działalności gospodarczej) uprawnienie do posługiwania się firmą (nazwą) przez każdego przedsiębiorcę( w tym także przez przedstawicielstwo przedsiębiorcy zagranicznego).
Ponadto skarżąca wniosła o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP w przedmiocie: czy art. 29 ust 1 w zw. z art. 29 ust. 5 w zw. z art. 29 ust. 6 i 9 ustawy o grach hazardowych – w zakresie w jakim przepisy ustawy o grach hazardowych ograniczają prawo do posługiwania się firmą oraz towarzyszącymi im w obrocie znakami graficznymi miejsc prowadzenia działalności gospodarczej (innej niż działalność regulowana w ustawie o grach hazardowych) oraz w miejscu siedziby przedstawicielstwa przedsiębiorcy zagranicznego, podmiotom, które nie prowadzą działalności w zakresie gier hazardowych lub które nie oferują ich na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a jedynie prowadzą działalność dozwoloną poprzez art. 22 ustawy o przedsiębiorcach zagranicznych po wpisie do rejestru przedstawicielstw oraz stosującym takie oznaczenia wyłącznie w ograniczonym zakresie (tj. informacyjnym) w celu oznaczenia siedziby – pozostają zgodne z art. 2, art., 22 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z 13 października 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 2067/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej spółki Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 października 2023 r. sygn. akt II GSK 1366/21 uchylił wyrok WSA w Warszawie z 13 października 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 2067/19 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. NSA stwierdził, że istota pytań zawartych we wniosku o wydanie decyzji interpretacyjnej na podstawie art. 34 ust. 1 Prawa przedsiębiorców sprowadzała się do wątpliwości co do stosowalności do skarżącej spółki przepisów art. 29 ust. 1 oraz art. 29 ust. 5-9 ustawy o grach hazardowych – a w konsekwencji także art. 6 ust. 3 i art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych – w razie zamontowania na fasadzie budynku będącego jej siedzibą oraz siedzibą mającego powstać przedstawicielstwa spółki prawa brytyjskiego ([...]), będącej przedsiębiorcą zagranicznym w rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy o przedsiębiorcach zagranicznych oraz spółką dominującą w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 kodeksu spółek handlowych względem skarżącej spółki, oznaczania w brzmieniu "[...] przedstawicielstwo w Polsce", w sytuacji gdy zarówno strona skarżąca nie prowadzi na terytorium RP (ani poza nim) działalności w zakresie zakładów wzajemnych (gier hazardowych), jak również działalności w tym zakresie nie prowadzą na terytorium RP spółki zagraniczne należące wraz z powyższą spółką do jednej grupy kapitałowej (w tym ww. spółka dominująca). NSA wskazał, że przepisy art. 29 ust. 1 oraz art. 29 ust. 5-9 ustawy o grach hazardowych, w tym art. 29 ust. 6 i 9 ustawy o grach hazardowych, mogą mieć zastosowanie jedynie do tych – prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych (w tym zakładów wzajemnych) – podmiotów, które podlegają prawu polskiemu. Stosowalność powyższych przepisów w odniesieniu do podmiotów mających siedzibę zagraniczną poza terytorium RP i terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG) oraz prowadzących poza tymi obszarami działalność w zakresie gier hazardowych lub urządzających tego rodzaju gry przez sieć Internet, o ile gry te nie są dostępne dla znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej użytkowników sieci Internet (zob. art. 15d i 15f ustawy o grach hazardowych), jest wyłączona ze względu na ograniczenie zakresu obowiązywania prawa polskiego i unijnego (por. na tle prawa UE – np. wyrok TS z dnia 8 września 2009 r., C-42/07, Liga Portuguesa de Futebol Profissional, ECLI:EU:C:2009:519; wyrok TS z dnia 3 czerwca 2010 r., C-258/08, Ladbrokes Betting & Gaming Ltd, ECLI:EU:C:2010:308) względem tego rodzaju podmiotów (zob. dalsze uwagi: wyroki NSA z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt II GSK 865/20 i II GSK 1177/20). NSA stwierdził, że jak wynika ze stanu faktycznego spornej sprawy interpretacyjnej, należące wraz ze stroną skarżącą do jednej grupy kapitałowej ([...]) spółki: prawa brytyjskiego ([...] P. oraz [...] O.) oraz prawa G. jako brytyjskiego terytorium zamorskiego (W.), prowadzą działalność w zakresie gier hazardowych i zakładów wzajemnych za granicą, w tym za pośrednictwem sieci Internet, jednak serwis internetowy jest niedostępny dla polskich użytkowników ze względu na zastosowanie informatycznej blokady dostępu do strony internetowej. W związku z powyższym, na tle tak wyznaczonego przyszłego zdarzenia (stanu faktycznego), nie można przyjąć, że wskazane we wniosku interpretacyjnym spółki zagraniczne, w tym spółka dominująca grupy kapitałowej [...] – [...], podlegają w rozważanym zakresie (ze względu na siedzibę oraz brak dostępności dla polskich użytkowników Internetu do domen służących do oferowania gier hazardowych organizowanych przez sieć internetową przez te spółki) prawu polskiemu i unijnemu, co prowadzi do wniosku, że spółki te nie są "podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych lub gier na automatach" na terytorium RP, EOG lub UE w rozumieniu art. 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych, a – w konsekwencji – nie są również podmiotami, "których wizerunek reklamowy wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsamy z oznaczeniem gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach, kasyna gry lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych albo z firmą, nazwą lub oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym się do takich oznaczeń." (art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych). Tożsamej oceny prawnej wymaga zagadnienie stosowalności przepisów art. 29 ust. 1, 6 i 9 ustawy o grach hazardowych – na tle rozważanego stanu faktycznego – względem skarżącej spółki. Spółka ta również nie prowadziłaby działalności w zakresie reklamy i promocji gier hazardowych w rozumieniu art. 29 ust. 6 i 9 w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w razie umieszczenia na fasadzie budynku będącego jej siedzibą oznaczenia związanego z przedstawicielstwem w Polsce przedsiębiorców zagranicznych: "[...]" oraz "[...]". NSA zwrócił uwagę na istotny związek treściowy art. 29 ust. 1, 6 i 9 ustawy o grach hazardowych z przepisami art. 21 i art. 22 ustawy o przedsiębiorcach zagranicznych. Jeżeli zgodnie z art. 21 i 22 powyższej ustawy przedsiębiorcy zagraniczni mogą tworzyć i prowadzić na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedstawicielstwa, a zakres działania tych przedstawicielstw może obejmować wyłącznie prowadzenie działalności w zakresie reklamy i promocji przedsiębiorcy zagranicznego, to jest oczywiste, że tego rodzaju jednostki organizacyjne przedsiębiorców zagranicznych nie mogą legalnie podejmować na terytorium RP innej działalności, niż związana z reklamą i promocja tych podmiotów. Na mocy art. 22 ustawy o przedsiębiorcach zagranicznych umożliwienie przez skarżącą spółkę reklamy lub promocji przedstawicielstwa w Polsce przedsiębiorców zagranicznych, wchodzącym w skład jednej grupy kapitałowej oraz prowadzącym za granicą działalność w zakresie gier hazardowych, nie narusza prawa polskiego, skoro samo przedstawicielstwo może na terytorium RP wykonywać działalność jedynie w zakresie reklamy i promocji przedsiębiorcy zagranicznego, natomiast – jak już stwierdzono – działalność zagraniczna tego przedsiębiorcy (poza terytorium RP, EOG lub UE) w zakresie gier hazardowych, niedostępna przez sieć Internet dla znajdujących się na terytorium RP użytkowników sieci Internet, nie podlega rozważanej regulacji ustawowej. NSA uznał za nieprawidłową interpretację definicji normatywnych wyrażonych w art. 29 ust. 6 oraz art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych prowadzącą do stwierdzenia, że "zakazaną reklamą gier hazardowych jest każde publiczne rozpowszechnianie oznaczeń indywidualizujących podmiot prowadzący określoną działalność". Powyższe definicje wyraźnie zastrzegają reklamą lub promocją gier hazardowych w ujęciu podmiotowym jest publiczne rozpowszechnianie nazw i symboli graficznych podmiotów prowadzących działalność w tym zakresie (art. 29 ust. 6 ustawy o grach hazardowych) lub reklama i promocja podmiotów, których wizerunek reklamowy wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsamy z oznaczeniem gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach, kasyna gry lub punktu przyjmowania zakładów wzajemnych albo z firmą, nazwą lub oznaczeniem podmiotu prowadzącego działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych, gier na automatach lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym się do takich oznaczeń (art. 29 ust. 9 ustawy o grach hazardowych). Nie można więc dokonywać nieuprawnionych uogólnień lub uproszczeń interpretacyjnych w tym zakresie. NSA uznał za nieprawidłową interpretację art. 12 ust. 1 pkt 25 i art. 22 ustawy o przedsiębiorcach zagranicznych w zw. z art. 2 ust. 2 lit. h) dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym (dyrektywa 2006/123/WE) prowadzącą do stwierdzenia, że "skoro z zakresu działania dyrektywy o której wyżej mowa wyłączona została działalność hazardowa, to tym bardziej nie będzie możliwe prowadzenie działalności w zakresie reklamy i promocji przedsiębiorcy zagranicznego prowadzącego działalność w zakresie gier hazardowych na podstawie ustawy która dyrektywę tą wdraża" (tak w oryg.). NSA stwierdził, że systematyka wewnętrzna ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych wyraźnie wskazuje, że wyłączenie stosowania jej przepisów do świadczenia usług, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, zostało ograniczone jedynie do regulacji zawartej w rozdziale 3 (Transgraniczna działalność usługowa) oraz rozdziale 6 (Współpraca międzynarodowa właściwych organów w zakresie świadczenia usług) tej ustawy, natomiast nie odnosi się ono do unormowań zawartych w rozdziale 5 (Przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych). Z kolei przepisy dyrektywy 2006/123/WE nie mają w ogóle zastosowania do działalności hazardowej ze stawkami pieniężnymi w grach losowych, włącznie z loterią, grami hazardowymi w kasynach i zakładami wzajemnymi (art. 2 ust. 2 lit. h) w zakresie regulacji tego aktu, a więc ogólnych przepisów prawa unijnego ułatwiających korzystanie ze swobody przedsiębiorczości przez usługodawców oraz swobodnego przepływu usług (art. 1 ust. 1), co należy interpretować w ten sposób, że dyrektywa ta nie normuje w żadnym zakresie zasad działalności przedsiębiorców zagranicznych prowadzących działalność lub świadczących usługi w zakresie gier hazardowych na terytorium państw członkowskich UE (w tym tworzących oddziały lub przedstawicielstwa zagraniczne). Nie istnieje zatem jakikolwiek związek między przepisami dyrektywy 2006/123/WE a zasadami tworzenia i działania lub zakresu działalności na terytorium państw członkowskich UE przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych zajmujących się działalnością hazardową, albowiem zgodnie z motywem 25 ww. dyrektywy działalność w tym zakresie podlega regulacjom ustawodawstw krajowych "ze względu na specyficzny charakter takiej działalności, która wymaga realizacji przez państwa członkowskie polityk związanych z porządkiem publicznym i ochroną konsumentów". Według NSA nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek spółki o zwrócenie się, na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym, ponieważ zagadnienie interpretacyjne podniesione we wniosku zostało już rozstrzygnięte w orzecznictwie Trybunału i nie ma potrzeby uruchamiania kolejnego postępowania prejudycjalnego (zob. m.in. wyrok TS z dnia 8 września 2009 r., C-42/07, Liga Portuguesa de Futebol Profissional, ECLI:EU:C:2009:519; wyrok TS z dnia 3 czerwca 2010 r., C-258/08, Ladbrokes Betting & Gaming Ltd, ECLI:EU:C:2010:308).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Ponadto w rozpoznawanej sprawie sąd stosownie do art. 190 p.p.s.a. pozostawał związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku NSA z 17 października 2023 r. sygn. akt II GSK 1366/21. Art. 190 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić wykładni prawa dokonanej przez NSA w jego wcześniejszym orzeczeniu, gdyż są nimi związane.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, będąc związany oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 października 2023 r. sygn. akt II GSK 1366/21, stwierdza iż w rozpoznawanej sprawie organ błędnie uznał, że opisane we wniosku oznaczenie, zawierające nazwę spółki oraz słowny znak towarowy identyfikujący jej grupę kapitałową, które skarżąca zamierza umieścić na fasadzie zajmowanego przez nią budynku, stanowi naruszenie zakazu reklamy i promocji gier hazardowych w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych. Skoro pozostające w grupie kapitałowej ze stroną skarżącą spółki prawa brytyjskiego i prawa G. (jako brytyjskiego terytorium zamorskiego) nie mają siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jak również oferowane przez nie w sieci Internet serwisy zakładów wzajemnych nie są dostępne dla polskich użytkowników tej sieci, to uzasadnione jest twierdzenie, że podmioty te nie tylko nie mogą prowadzić i nie prowadzą na terytorium RP działalności w zakresie zakładów wzajemnych, lecz także zgodnie z treścią art. 29 ust. 6 u.g.h. (a także art. 29 ust. 8-9 u.g.h.) nie może odnosić się do nich definicja reklamy gier hazardowych, która została powiązana ściśle z pojęciem podmiotu prowadzącego działalność w powyższym zakresie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 października 2023 r. sygn. akt II GSK 1366/21.
Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Zawarte w punkcie drugim wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych oparte zostało na regulacji art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składają się: uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w wysokości 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony w kwocie 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) oraz opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.